黄帝内经 · 佚名 · Chapter 21 of 162

素问·经脉别论

PinyinModern Translation
Size

huáng dì wèn yuē rén zhī jū chǔ dòng jìng yǒng qiè mài yì wèi zhī biàn hu

黄帝问曰:人之居处、动静、勇怯,脉亦为之变乎?

qí bó duì yuē fán rén zhī jīng kǒng huì láo dòng jìng jiē wèi biàn yě

岐伯对曰:凡人之惊恐恚劳动静,皆为变也。

shì yǐ yè xíng zé chuǎn chū yú shèn yín qì bìng fèi

是以夜行则喘出于肾,淫气病肺。

yǒu suǒ duò kǒng chuǎn chū yú gān yín qì hài pí

有所堕恐,喘出于肝,淫气害脾。

yǒu suǒ jīng kǒng chuǎn chū yú fèi yín qì shāng xīn

有所惊恐,喘出于肺,淫气伤心。

dù shuǐ diē pú chuǎn chū yú shèn yǔ gǔ dàng shì zhī shí yǒng zhě qì xíng zé yǐ

度水跌仆,喘出于肾与骨,当是之时,勇者气行则已;

qiè zhě zé zhe ér wèi bìng yě

怯者则着而为病也。

gù yuē zhěn bìng zhī dào guān rén yǒng qiè gǔ ròu pí fū néng zhī qí qíng yǐ wéi zhěn fǎ yě

故曰:诊病之道,观人勇怯、骨肉、皮肤,能知其情,以为诊法也。

gù yǐn shí bǎo shén hàn chū yú wèi

故饮食饱甚,汗出于胃。

jīng ér duó jīng hàn chū yú xīn

惊而夺精,汗出于心。

chí zhòng yuǎn xíng hàn chū yú shèn

持重远行,汗出于肾。

jí zǒu kǒng jù hàn chū yú gān

疾走恐惧,汗出于肝。

yáo tǐ láo kǔ hàn chū yú pí

摇体劳苦,汗出于脾。

gù chūn qiū dōng xià sì shí yīn yáng shēng bìng qǐ yú guò yòng cǐ wèi cháng yě

故春秋冬夏,四时阴阳,生病起于过用,此为常也。

shí qì rù wèi sàn jīng yú gān yín qì yú jīn

食气入胃,散精于肝,淫气于筋。

shí qì rù wèi zhuó qì guī xīn yín jīng yú mài

食气入胃,浊气归心,淫精于脉。

mài qì liú jīng jīng qì guī yú fèi fèi cháo bǎi mài shū jīng yú pí máo

脉气流经,经气归于肺,肺朝百脉,输精于皮毛。

máo mài hé jīng xíng qì yú fǔ fǔ jīng shén míng liú yú sì zàng qì guī yú quán héng

毛脉合精,行气于腑,腑精神明,留于四脏,气归于权衡。

quán héng yǐ píng qì kǒu chéng cùn yǐ jué sǐ shēng

权衡以平,气口成寸,以决死生。

yǐn rù yú wèi yóu yì jīng qì shàng shū yú pí pí qì sàn jīng shàng guī yú fèi tōng diào shuǐ dào xià shū páng guāng shuǐ jīng sì bù wǔ jīng bìng xíng hé yú sì shí wǔ zàng yīn yáng kuí duó yǐ wéi cháng yě

饮入于胃,游溢精气,上输于脾,脾气散精,上归于肺,通调水道,下输膀胱,水精四布,五经并行,合于四时五脏阴阳,揆度以为常也。

tài yáng zàng dú zhì jué chuǎn xū qì nì shì yīn bù zú yáng yǒu yú yě

太阳脏独至,厥喘虚气逆,是阴不足阳有余也。

biǎo lǐ dāng jù xiè qǔ zhī xià shù

表里当俱泻,取之下俞。

yáng míng zàng dú zhì shì yáng qì zhòng bìng yě

阳明脏独至,是阳气重并也。

dāng xiè yáng bǔ yīn qǔ zhī xià shù

当泻阳补阴,取之下俞。

shǎo yáng zàng dú zhì shì jué qì yě

少阳脏独至,是厥气也。

qiāo qián zú dà qǔ zhī xià shù

𫏋前卒大,取之下俞。

shǎo yáng dú zhì zhě yī yáng zhī guò yě

少阳独至者,一阳之过也。

tài yīn zàng bó zhě yòng xīn shěng zhēn wǔ mài qì shǎo wèi qì bù píng sān yīn yě

太阴脏搏者,用心省真,五脉气少,胃气不平,三阴也。

yi zhì qí xià shù bǔ yáng xiè yīn

宜治其下俞,补阳泻阴。

yī yáng xīn jiào zhèng yún cǐ wèi èr yīn zhī wù dú xiào shǎo yáng jué quán yuán qǐ běn cǐ wèi shǎo yīn jué yě yáng bìng yú shàng sì mài zhēng zhāng qì guī yú shèn

一阳(新校正云,此为二阴之误)独啸,少阳厥(全元起本,此为少阴厥)也,阳并于上,四脉争张,气归于肾。

yi zhì qí jīng luò xiè yáng bǔ yīn

宜治其经络,泻阳补阴。

yī yīn zhì jué yīn zhī zhì yě

一阴至,厥阴之治也。

zhēn xū yuān xīn jué qì liú báo fā wèi bái hàn diào shí huò yào zhì zài xià shù

真虚㾓心,厥气留薄,发为白汗,调食和药,治在下俞。

dì yuē tài yáng zàng hé xiàng

帝曰:太阳脏何象?

qí bó yuē xiàng sān yáng ér fú yě

岐伯曰:象三阳而浮也。

dì yuē shǎo yáng zàng hé xiàng

帝曰:少阳脏何象?

qí bó yuē xiàng yī yáng yě

岐伯曰:象一阳也。

yī yáng zàng zhě huá ér bù shí yě

一阳脏者,滑而不实也。

dì yuē yáng míng zàng hé xiàng

帝曰:阳明脏何象?

qí bó yuē xiàng dà fú yě

岐伯曰:象大浮也。

tài yīn zàng bó yán fú gǔ yě

太阴脏搏,言伏鼓也。

èr yīn bó zhì shèn chén bù fú yě

二阴搏至,肾沉不浮也。

✦ You read 素问·经脉别论

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.