huáng dì wèn yuē rén zhī jū chǔ dòng jìng yǒng qiè mài yì wèi zhī biàn hu
黄帝问曰:人之居处、动静、勇怯,脉亦为之变乎?
qí bó duì yuē fán rén zhī jīng kǒng huì láo dòng jìng jiē wèi biàn yě
岐伯对曰:凡人之惊恐恚劳动静,皆为变也。
shì yǐ yè xíng zé chuǎn chū yú shèn yín qì bìng fèi
是以夜行则喘出于肾,淫气病肺。
yǒu suǒ duò kǒng chuǎn chū yú gān yín qì hài pí
有所堕恐,喘出于肝,淫气害脾。
yǒu suǒ jīng kǒng chuǎn chū yú fèi yín qì shāng xīn
有所惊恐,喘出于肺,淫气伤心。
dù shuǐ diē pú chuǎn chū yú shèn yǔ gǔ dàng shì zhī shí yǒng zhě qì xíng zé yǐ
度水跌仆,喘出于肾与骨,当是之时,勇者气行则已;
qiè zhě zé zhe ér wèi bìng yě
怯者则着而为病也。
gù yuē zhěn bìng zhī dào guān rén yǒng qiè gǔ ròu pí fū néng zhī qí qíng yǐ wéi zhěn fǎ yě
故曰:诊病之道,观人勇怯、骨肉、皮肤,能知其情,以为诊法也。
gù yǐn shí bǎo shén hàn chū yú wèi
故饮食饱甚,汗出于胃。
jīng ér duó jīng hàn chū yú xīn
惊而夺精,汗出于心。
chí zhòng yuǎn xíng hàn chū yú shèn
持重远行,汗出于肾。
jí zǒu kǒng jù hàn chū yú gān
疾走恐惧,汗出于肝。
yáo tǐ láo kǔ hàn chū yú pí
摇体劳苦,汗出于脾。
gù chūn qiū dōng xià sì shí yīn yáng shēng bìng qǐ yú guò yòng cǐ wèi cháng yě
故春秋冬夏,四时阴阳,生病起于过用,此为常也。
shí qì rù wèi sàn jīng yú gān yín qì yú jīn
食气入胃,散精于肝,淫气于筋。
shí qì rù wèi zhuó qì guī xīn yín jīng yú mài
食气入胃,浊气归心,淫精于脉。
mài qì liú jīng jīng qì guī yú fèi fèi cháo bǎi mài shū jīng yú pí máo
脉气流经,经气归于肺,肺朝百脉,输精于皮毛。
máo mài hé jīng xíng qì yú fǔ fǔ jīng shén míng liú yú sì zàng qì guī yú quán héng
毛脉合精,行气于腑,腑精神明,留于四脏,气归于权衡。
quán héng yǐ píng qì kǒu chéng cùn yǐ jué sǐ shēng
权衡以平,气口成寸,以决死生。
yǐn rù yú wèi yóu yì jīng qì shàng shū yú pí pí qì sàn jīng shàng guī yú fèi tōng diào shuǐ dào xià shū páng guāng shuǐ jīng sì bù wǔ jīng bìng xíng hé yú sì shí wǔ zàng yīn yáng kuí duó yǐ wéi cháng yě
饮入于胃,游溢精气,上输于脾,脾气散精,上归于肺,通调水道,下输膀胱,水精四布,五经并行,合于四时五脏阴阳,揆度以为常也。
tài yáng zàng dú zhì jué chuǎn xū qì nì shì yīn bù zú yáng yǒu yú yě
太阳脏独至,厥喘虚气逆,是阴不足阳有余也。
biǎo lǐ dāng jù xiè qǔ zhī xià shù
表里当俱泻,取之下俞。
yáng míng zàng dú zhì shì yáng qì zhòng bìng yě
阳明脏独至,是阳气重并也。
dāng xiè yáng bǔ yīn qǔ zhī xià shù
当泻阳补阴,取之下俞。
shǎo yáng zàng dú zhì shì jué qì yě
少阳脏独至,是厥气也。
qiāo qián zú dà qǔ zhī xià shù
𫏋前卒大,取之下俞。
shǎo yáng dú zhì zhě yī yáng zhī guò yě
少阳独至者,一阳之过也。
tài yīn zàng bó zhě yòng xīn shěng zhēn wǔ mài qì shǎo wèi qì bù píng sān yīn yě
太阴脏搏者,用心省真,五脉气少,胃气不平,三阴也。
yi zhì qí xià shù bǔ yáng xiè yīn
宜治其下俞,补阳泻阴。
yī yáng xīn jiào zhèng yún cǐ wèi èr yīn zhī wù dú xiào shǎo yáng jué quán yuán qǐ běn cǐ wèi shǎo yīn jué yě yáng bìng yú shàng sì mài zhēng zhāng qì guī yú shèn
一阳(新校正云,此为二阴之误)独啸,少阳厥(全元起本,此为少阴厥)也,阳并于上,四脉争张,气归于肾。
yi zhì qí jīng luò xiè yáng bǔ yīn
宜治其经络,泻阳补阴。
yī yīn zhì jué yīn zhī zhì yě
一阴至,厥阴之治也。
zhēn xū yuān xīn jué qì liú báo fā wèi bái hàn diào shí huò yào zhì zài xià shù
真虚㾓心,厥气留薄,发为白汗,调食和药,治在下俞。
dì yuē tài yáng zàng hé xiàng
帝曰:太阳脏何象?
qí bó yuē xiàng sān yáng ér fú yě
岐伯曰:象三阳而浮也。
dì yuē shǎo yáng zàng hé xiàng
帝曰:少阳脏何象?
qí bó yuē xiàng yī yáng yě
岐伯曰:象一阳也。
yī yáng zàng zhě huá ér bù shí yě
一阳脏者,滑而不实也。
dì yuē yáng míng zàng hé xiàng
帝曰:阳明脏何象?
qí bó yuē xiàng dà fú yě
岐伯曰:象大浮也。
tài yīn zàng bó yán fú gǔ yě
太阴脏搏,言伏鼓也。
èr yīn bó zhì shèn chén bù fú yě
二阴搏至,肾沉不浮也。