huáng dì yuē fu zì gǔ tōng tiān zhě shēng zhī běn běn yú yīn yáng
黄帝曰：夫自古通天者，生之本，本于阴阳。
tiān dì zhī jiān liù hé zhī nèi qí qì jiǔ zhōu jiǔ qiào wǔ zàng shí èr jié jiē tōng hu tiān qì
天地之间，六合之内，其气九州、九窍、五脏十二节，皆通乎天气。
qí shēng wǔ qí qì sān shù fàn cǐ zhě zé xié qì shāng rén cǐ shòu mìng zhī běn yě
其生五，其气三，数犯此者，则邪气伤人，此寿命之本也。
cāng tiān zhī qì qīng jìng zé zhì yì zhì shùn zhī zé yáng qì gù suī yǒu zéi yá fú néng hài yě cǐ yīn shí zhī xù
苍天之气，清静则志意治，顺之则阳气固，虽有贼邪，弗能害也，此因时之序。
gù shèng rén tuán jīng shén fú tiān qì ér tōng shén míng
故圣人抟精神，服天气而通神明。
shī zhī zé nèi bì jiǔ qiào wài yōng jī ròu wèi qì sàn jiě cǐ wèi zì shāng qì zhī xuē yě
失之则内闭九窍，外壅肌肉，卫气散解，此谓自伤，气之削也。
yáng qì zhě ruò tiān yǔ rì shī qí suǒ zé zhé shòu ér bù zhāng
阳气者，若天与日，失其所，则折寿而不彰。
gù tiān yùn dāng yǐ rì guāng míng
故天运当以日光明。
shì gù yáng yīn ér shàng wèi wài zhě yě
是故阳因而上，卫外者也。
yīn yú hán yù rú yùn shū qǐ jū rú jīng shén qì nǎi fú
因于寒，欲如运枢，起居如惊，神气乃浮。
yīn yú shǔ hàn fán zé chuǎn yē jìng zé duō yán tǐ ruò fán tàn hàn chū ér sàn
因于暑，汗，烦则喘暍，静则多言，体若燔炭，汗出而散。
yīn yú shī shǒu rú guǒ shī rè bù ràng dà jīn ruǎn duǎn xiǎo jīn chí zhǎng
因于湿，首如裹，湿热不攘，大筋緛短，小筋驰长。
ruǎn duǎn wèi jū chí zhǎng wèi wěi
緛短为拘，驰长为痿。
yīn yú qì wèi zhǒng sì wéi xiāng dài yáng qì nǎi jié
因于气，为肿，四维相代，阳气乃竭。
yáng qì zhě fán láo zé zhāng jīng jué pì jī yú xià shǐ rén jiān jué
阳气者，烦劳则张，精绝，辟积于夏，使人煎厥；
mù máng bù kě yǐ shì ěr bì bù kě yǐ tīng kuì kuì hu ruò huài dōu mì mì hu bù kě zhǐ
目盲不可以视，耳闭不可以听，溃溃乎若坏都，汨汨乎不可止。
yáng qì zhě dà nù zé xíng qì jué ér xuè wǎn yú shàng shǐ rén báo jué
阳气者，大怒则形气绝而血菀于上，使人薄厥。
yǒu shāng yú jīn zòng qí ruò bù róng
有伤于筋，纵，其若不容。
hàn chū piān jū shǐ rén piān kū
汗出偏沮，使人偏枯。
hàn chū jiàn shī nǎi shēng cuó fèi
汗出见湿，乃生痤疿。
gāo liáng zhī biàn zú shēng dà dīng shòu rú chí xū
膏粱之变，足生大丁，受如持虚。
láo hàn dāng fēng hán báo wèi zhā yù nǎi cuó
劳汗当风，寒薄为皶，郁乃痤。
yáng qì zhě jīng zé yǎng shén róu zé yǎng jīn
阳气者，精则养神，柔则养筋。
kāi hé bù dé hán qì cóng zhī nǎi shēng dà lóu
开阖不得，寒气从之，乃生大偻。
xiàn mài wèi lòu liú lián ròu còu shù qì huà báo chuán wéi shàn wèi jí wèi jīng hài
陷脉为瘘，留连肉腠，俞气化薄，传为善畏，及为惊骇。
yíng qì bù cóng nì yú ròu lǐ nǎi shēng yōng zhǒng
营气不从，逆于肉理，乃生痈肿。
pò hàn wèi jǐn xíng ruò ér qì shuò xué shù yǐ bì fā wèi fēng nüè
魄汗未尽，形弱而气烁，穴俞以闭，发为风疟。
gù fēng zhě bǎi bìng zhī shǐ yě qīng jìng zé ròu còu bì jù suī yǒu dà fēng kē dú fú zhī néng hài cǐ yīn shí zhī xù yě
故风者，百病之始也，清静则肉腠闭拒，虽有大风苛毒，弗之能害，此因时之序也。
gù bìng jiǔ zé chuán huà shàng xià bù bìng liáng yī fú wèi
故病久则传化，上下不并，良医弗为。
gù yáng xù jī bìng sǐ ér yáng qì dāng gé
故阳畜积病死，而阳气当隔。
gé zhě dāng xiè bù jí zhèng zhì cū nǎi bài zhī
隔者当泻，不亟正治，粗乃败之。
gù yáng qì zhě yī rì ér zhǔ wài
故阳气者，一日而主外。
píng dàn rén qì shēng rì zhōng ér yáng qì lóng rì xī ér yáng qì yǐ xū qì mén nǎi bì
平旦人气生，日中而阳气隆，日西而阳气已虚，气门乃闭。
shì gù mù ér shōu jù wú rǎo jīn gǔ wú jiàn wù lù fǎn cǐ sān shí xíng nǎi kùn báo
是故暮而收拒，无扰筋骨，无见雾露，反此三时，形乃困薄。
qí bó yuē yīn zhě cáng jīng ér qǐ jí yě yáng zhě wèi wài ér wèi gù yě
岐伯曰：阴者，藏精而起亟也，阳者，卫外而为固也。
yīn bù shèng qí yáng zé mài liú báo jí bìng nǎi kuáng
阴不胜其阳，则脉流薄疾，并乃狂。
yáng bù shèng qí yīn zé wǔ zàng qì zhēng jiǔ qiào bù tōng
阳不胜其阴，则五脏气争，九窍不通。
shì yǐ shèng rén chén yīn yáng jīn mài hé tóng gǔ suǐ jiān gù qì xuè jiē cóng
是以圣人陈阴阳，筋脉和同，骨髓坚固，气血皆从。
rú shì zé nèi wài tiáo hé yá bù néng hài ěr mù cōng míng qì lì rú gù
如是则内外调和，邪不能害，耳目聪明，气立如故。
fēng kè yín qì jīng nǎi wáng yá shāng gān yě
风客淫气，精乃亡，邪伤肝也。
yīn ér bǎo shí jīn mài héng jiě cháng pì wèi zhì
因而饱食，筋脉横解，肠澼为痔。
yīn ér dà yǐn zé qì nì
因而大饮，则气逆。
yīn ér qiáng lì shèn qì nǎi shāng gāo gǔ nǎi huài
因而强力，肾气乃伤，高骨乃坏。
fán yīn yáng zhī yào yáng mì nǎi gù liǎng zhě bù hé ruò chūn wú qiū ruò dōng wú xià
凡阴阳之要，阳密乃固，两者不和，若春无秋，若冬无夏。
yīn ér hé zhī shì wèi shèng dù
因而和之，是谓圣度。
gù yáng qiáng bù néng mì yīn qì nǎi jué
故阳强不能密，阴气乃绝。
yīn píng yáng mì jīng shén nǎi zhì
阴平阳秘，精神乃治；
yīn yáng lí jué jīng qì nǎi jué
阴阳离决，精气乃绝。
yīn yú lòu fēng nǎi shēng hán rè
因于露风，乃生寒热。
shì yǐ chūn shāng yú fēng xié qì liú lián nǎi wèi dòng xiè
是以春伤于风，邪气留连，乃为洞泄。
xià shāng yú shǔ qiū wèi jiē nüè
夏伤于暑，秋为痎疟。
qiū shāng yú shī shàng nì ér hāi fā wèi wěi jué
秋伤于湿，上逆而咳，发为痿厥。
dōng shāng yú hán chūn bì wēn bìng
冬伤于寒，春必温病。
sì shí zhī qì gèng shāng wǔ zàng
四时之气，更伤五脏。
yīn zhī suǒ shēng běn zài wǔ wèi
阴之所生，本在五味；
yīn zhī wǔ gōng shāng zài wǔ wèi
阴之五宫，伤在五味。
shì gù wèi guò yú suān gān qì yǐ jīn pí qì nǎi jué
是故味过于酸，肝气以津，脾气乃绝。
wèi guò yú xián dà gǔ qì láo duǎn jī xīn qì yì
味过于咸，大骨气劳，短肌，心气抑。
wèi guò yú gān xīn qì chuǎn mǎn sè hēi shèn qì bù héng
味过于甘，心气喘满，色黑，肾气不衡。
wèi guò yú kǔ pí qì bù rú wèi qì nǎi hòu
味过于苦，脾气不濡，胃气乃厚。
wèi guò yú xīn jīn mài jū chí jīng shén nǎi yāng
味过于辛，筋脉沮弛，精神乃央。
shì gù jǐn hé wǔ wèi gǔ zhèng jīn róu qì xuè yǐ liú còu lǐ yǐ mì rú shì zé gǔ qì yǐ jīng
是故谨和五味，骨正筋柔，气血以流，腠理以密，如是则骨气以精。
jǐn dào rú fǎ zhǎng yǒu tiān mìng
谨道如法，长有天命。