huáng dì wèn yuē tiān yǒu bā fēng jīng yǒu wǔ fēng hé wèi
黄帝问曰:天有八风,经有五风,何谓?
qí bó duì yuē bā fēng fā yá yǐ wéi jīng fēng chù wǔ zàng xié qì fā bìng
岐伯对曰:八风发邪以为经风,触五脏,邪气发病。
suǒ wèi de sì shí zhī shèng zhě chūn shèng cháng xià cháng xià shèng dōng dōng shèng xià xià shèng qiū qiū shèng chūn suǒ wèi sì shí zhī shèng yě
所谓得四时之胜者,春胜长夏,长夏胜冬,冬胜夏,夏胜秋,秋胜春,所谓四时之胜也。
dōng fēng shēng yú chūn bìng zài gān shù zài jǐng xiàng
东风生于春,病在肝,俞在颈项;
nán fēng shēng yú xià bìng zài xīn shù zài xiōng xié
南风生于夏,病在心,俞在胸胁;
xī fēng shēng yú qiū bìng zài fèi shù zài jiān bèi
西风生于秋,病在肺,俞在肩背;
běi fēng shēng yú dōng bìng zài shèn shù zài yāo gǔ
北风生于冬,病在肾,俞在腰股;
zhōng yāng wèi tǔ bìng zài pí shù zài jí
中央为土,病在脾,俞在脊。
gù chūn qì zhě bìng zài tóu
故春气者,病在头;
xià qì zhě bìng zài zàng
夏气者,病在脏;
qiū qì zhě bìng zài jiān bèi
秋气者,病在肩背;
dōng qì zhě bìng zài sì zhī
冬气者,病在四肢。
gù chūn shàn bìng qiú nǜ zhòng xià shàn bìng xiōng xié cháng xià shàn bìng dòng xiè hán zhōng qiū shàn bìng fēng nüè dōng shàn bìng bì jué
故春善病鼽衄,仲夏善病胸胁,长夏善病洞泄寒中,秋善病风疟,冬善病痹厥。
gù dōng bù àn jué chūn bù qiú nǜ
故冬不按𫏋,春不鼽衄;
chūn bù bìng jǐng xiàng zhòng xià bù bìng xiōng xié
春不病颈项,仲夏不病胸胁;
cháng xià bù bìng dòng xiè hán zhōng qiū bù bìng fēng nüè dōng bù bìng bì jué sūn xiè ér hàn chū yě
长夏不病洞泄寒中,秋不病风疟,冬不病痹厥、飧泄,而汗出也。
fu jīng zhě shēn zhī běn yě
夫精者,身之本也。
gù cáng yú jīng zhě chūn bù bìng wēn
故藏于精者,春不病温。
xià shǔ hàn bù chū zhě qiū chéng fēng nüè cǐ píng rén mài fǎ yě
夏暑汗不出者,秋成风疟,此平人脉法也。
gù yuē yīn zhōng yǒu yīn yáng zhōng yǒu yáng
故曰:阴中有阴,阳中有阳。
píng dàn zhì rì zhōng tiān zhī yáng yáng zhōng zhī yáng yě
平旦至日中,天之阳,阳中之阳也;
rì zhōng zhì huáng hūn tiān zhī yáng yáng zhōng zhī yīn yě
日中至黄昏,天之阳,阳中之阴也;
hé yè zhì jī míng tiān zhī yīn yīn zhōng zhī yīn yě
黑夜属阴,合夜到鸡鸣,为阴中之阴。
jī míng zhì píng dàn tiān zhī yīn yīn zhōng zhī yáng yě
鸡鸣至平旦,天之阴,阴中之阳也。
gù rén yì yīng zhī fu yán rén zhī yīn yáng zé wài wèi yáng nèi wèi yīn
故人亦应之,夫言人之阴阳,则外为阳,内为阴。
yán rén shēn zhī yīn yáng zé bèi wèi yáng fù wèi yīn
言人身之阴阳,则背为阳,腹为阴。
yán rén shēn zhī zàng fǔ zhōng yīn yáng zé zàng zhě wèi yīn fǔ zhě wèi yáng
言人身之脏腑中阴阳,则脏者为阴,腑者为阳。
gān xīn pí fèi shèn wǔ zàng jiē wèi yīn dǎn wèi dà cháng xiǎo cháng páng guāng sān jiāo liù fǔ jiē wèi yáng
肝、心、脾、肺、肾,五脏皆为阴,胆、胃、大肠、小肠、膀胱、三焦,六腑皆为阳。
suǒ yǐ yù zhī yīn zhōng zhī yīn yáng zhōng zhī yáng zhě hé yě
所以欲知阴中之阴,阳中之阳者,何也?
wèi dōng bìng zài yīn xià bìng zài yáng chūn bìng zài yīn qiū bìng zài yáng jiē shì qí suǒ zài wèi shī zhēn shí yě
为冬病在阴,夏病在阳,春病在阴,秋病在阳,皆视其所在,为施针石也。
gù bèi wèi yáng yáng zhōng zhī yáng xīn yě
故背为阳,阳中之阳,心也;
bèi wèi yáng yáng zhōng zhī yīn fèi yě
背为阳,阳中之阴,肺也;
fù wèi yīn yīn zhōng zhī yīn shèn yě yīn zhōng zhī yáng gān yě
腹为阴,阴中之阴,肾也,阴中之阳,肝也;
fù wèi yīn yīn zhōng zhī zhì yīn pí yě
腹为阴,阴中之至阴,脾也。
cǐ jiē yīn yáng biǎo lǐ nèi wài cí xióng xiāng shū yīng yě
此皆阴阳表里,内外雌雄,相输应也。
gù yǐ yìng tiān zhī yīn yáng yě
故以应天之阴阳也。
dì yuē wǔ zàng yīng sì shí gè yǒu shōu shòu hu
帝曰:五脏应四时,各有收受乎?
qí bó yuē yǒu
岐伯曰:有。
dōng fāng qīng sè rù tōng yú gān kāi qiào yú mù cáng jīng yú gān
东方青色,入通于肝,开窍于目,藏精于肝。
qí bìng fā jīng hài qí wèi suān qí lèi cǎo mù qí chù jī qí gǔ mài qí yīng sì shí shàng wèi suì xīng shì yǐ chūn qì zài tóu yě
其病发惊骇,其味酸,其类草木,其畜鸡,其谷麦,其应四时,上为岁星,是以春气在头也。
qí yīn jiǎo qí shù bā shì yǐ zhī bìng zhī zài jīn yě qí chòu sāo
其音角,其数八,是以知病之在筋也,其臭臊。
nán fāng chì sè rù tōng yú xīn kāi qiào yú ěr cáng yú xīn gù bìng zài wǔ zàng
南方赤色,入通于心,开窍于耳,藏于心,故病在五脏。
qí wèi kǔ qí lèi huǒ qí chù yáng qí gǔ shǔ qí yīng sì shí shàng wèi yíng huò xīng
其味苦,其类火,其畜羊,其谷黍,其应四时,上为荧惑星。
shì yǐ zhī bìng zhī zài mài yě
是以知病之在脉也。
qí yīn zhēng qí shù qī qí chòu jiāo
其音征,其数七,其臭焦。
zhōng yāng huáng sè rù tōng yú pí kāi qiào yú kǒu cáng jīng yú pí gù bìng zài shé běn
中央黄色,入通于脾,开窍于口,藏精于脾,故病在舌本。
qí wèi gān qí lèi tǔ qí chù niú qí gǔ jì qí yīng sì shí shàng wèi zhèn xīng
其味甘,其类土,其畜牛,其谷稷,其应四时,上为镇星。
shì yǐ zhī bìng zhī zài ròu yě
是以知病之在肉也。
qí yīn gōng qí shù wǔ qí chòu xiāng
其音宫,其数五,其臭香。
xī fāng bái sè rù tōng yú fèi kāi qiào yú bí cáng jīng yú fèi gù bìng bèi
西方白色,入通于肺,开窍于鼻,藏精于肺,故病背。
qí wèi xīn qí lèi jīn qí chù mǎ qí gǔ dào qí yīng sì shí shàng wèi tài bái xīng
其味辛,其类金,其畜马,其谷稻,其应四时,上为太白星。
shì yǐ zhī bìng zhī zài pí máo yě
是以知病之在皮毛也。
qí yīn shāng qí shǔ jiǔ qí chòu xīng
其音商,其数九,其臭腥。
běi fāng hēi sè rù tōng yú shèn kāi qiào yú èr yīn cáng jīng yú shèn gù bìng zài xī
北方黑色,入通于肾,开窍于二阴,藏精于肾,故病在谿。
qí wèi xián qí lèi shuǐ qí chù zhì qí gǔ dòu qí yīng sì shí shàng wèi chén xīng
其味咸,其类水,其畜彘,其谷豆,其应四时,上为辰星。
shì yǐ zhī bìng zhī zài gǔ yě
是以知病之在骨也。
qí yīn yǔ qí shù liù qí chòu fǔ
其音羽,其数六,其臭腐。
gù shàn wèi mài zhě jǐn chá wǔ zàng liù fǔ yī nì yī cóng yīn yáng biǎo lǐ cí xióng zhī jì cáng zhī xīn yì hé xīn yú jīng fēi qí rén wù jiào fēi qí zhēn wù shòu shì wèi dé dào
故善为脉者,谨察五脏六腑,一逆一从,阴阳表里,雌雄之纪,藏之心意,合心于精,非其人勿教,非其真勿授,是谓得道。