huáng dì wèn yuē yǒu bìng wēn zhě hàn chū zhé fù rè ér mài zào jí bù wéi hàn shuāi kuáng yán bù néng shí bìng míng wèi hé
黄帝问曰:有病温者,汗出辄复热,而脉躁疾不为汗衰,狂言不能食,病名为何?
qí bó duì yuē bìng míng yīn yáng jiāo jiāo zhě sǐ yě
岐伯对曰:病名阴阳交,交者死也。
dì yuē yuàn wén qí shuō
帝曰:愿闻其说。
qí bó yuē rén suǒ yǐ hàn chū zhě jiē shēng yú gǔ gǔ shēng yú jīng jīn xié qì jiāo zhēng yú gǔ ròu ér de hàn zhě shì xié què ér jīng shèng yě
岐伯曰:人所以汗出者,皆生于谷,谷生于精,今邪气交争于骨肉而得汗者,是邪却而精胜也。
jīng shèng zé dāng néng shí ér bù fù rè
精胜则当能食而不复热。
fù rè zhě xié qì yě hàn zhě jīng qì yě jīn hàn chū ér zhé fù rè zhě shì yá shèng yě
复热者邪气也,汗者精气也,今汗出而辄复热者,是邪胜也。
bù néng shí zhě jīng wú bǐ yě
不能食者,精无俾也。
bìng ér liú zhě qí shòu kě lì ér qīng yě
病而留者,其寿可立而倾也。
qiě fú rè lùn yuē hàn chū ér mài shàng zào shèng zhě sǐ
且夫《热论》曰:“汗出而脉尚躁盛者死。
jīn mài bù yǔ hàn xiāng yìng cǐ bù shèng qí bìng yě qí sǐ míng yǐ
”今脉不与汗相应,此不胜其病也,其死明矣。
kuáng yán zhě shì shī zhì shī zhì zhě sǐ
狂言者是失志,失志者死。
jīn jiàn sān sǐ bú jiàn yī shēng suī yù bì sǐ yě
今见三死,不见一生,虽愈必死也。
dì yuē yǒu bìng shēn rè hàn chū fán mǎn fán mǎn bù wéi hàn jiě cǐ wèi hé bìng
帝曰:有病身热汗出烦满,烦满不为汗解,此为何病?
qí bó yuē hàn chū ér shēn rè zhě fēng yě
岐伯曰:汗出而身热者,风也;
hàn chū ér fán mǎn bù jiě zhě jué yě
汗出而烦满不解者,厥也。
bìng míng yuē fēng jué
病名曰风厥。
dì yuē yuàn zú wén zhī
帝曰:愿卒闻之。
qí bó yuē jù yáng zhǔ qì gù xiān shòu yá shǎo yīn yǔ qí wèi biǎo lǐ yě de rè zé shàng cóng zhī cóng zhī zé jué yě
岐伯曰:巨阳主气,故先受邪,少阴与其为表里也,得热则上从之,从之则厥也。
dì yuē zhì zhī nài hé
帝曰:治之奈何?
qí bó yuē biǎo lǐ cì zhī yǐn zhī fú tāng
岐伯曰:表里刺之,饮之服汤。
dì yuē láo fēng wèi bìng hé rú
帝曰:劳风为病何如?
qí bó yuē láo fēng fǎ zài fèi xià qí wèi bìng yě shǐ rén qiáng shàng míng shì tuò chū ruò tì è fēng ér zhèn hán cǐ wèi láo fēng zhī bìng
岐伯曰:劳风法在肺下,其为病也,使人强上,冥视,唾出若涕,恶风而振寒,此为劳风之病。
dì yuē zhì zhī nài hé
帝曰:治之奈何?
qí bó yuē yǐ jiù fǔ yǎng
岐伯曰:以救俛仰。
jù yáng yǐn jīng zhě sān rì zhōng nián zhě wǔ rì bù jīng zhě qī rì
巨阳引,精者三日,中年者五日,不精者七日。
hāi chū qīng huáng tì qí zhuàng rú nóng dà rú dàn wán cóng kǒu zhōng ruò bí zhōng chū bù chū zé shāng fèi shāng fèi zé sǐ yě
咳出青黄涕,其状如脓,大如弹丸,从口中若鼻中出,不出则伤肺,伤肺则死也。
dì yuē yǒu bìng shèn fēng zhě miàn fǔ máng rán yōng hài yú yán kě cì bù
帝曰:有病肾风者,面、胕痝然壅,害于言,可刺不?
qí bó yuē xū bù dàng cì bù dàng cì ér cì hòu wǔ rì qí qì bì zhì
岐伯曰:虚不当刺,不当刺而刺,后五日其气必至。
dì yuē qí zhì hé rú
帝曰:其至何如?
qí bó yuē zhì bì shǎo qì shí rè
岐伯曰:至必少气时热,
shí rè cóng xiōng bèi shàng zhì tóu
时热从胸背上至头,
hàn chū
汗出,
shǒu rè
手热,
kǒu gàn kǔ kě
口干苦渴,
xiǎo biàn huáng
小便黄,
mù xià zhǒng
目下肿,
fù zhōng míng
腹中鸣,
shēn zhòng nán yǐ xíng
身重难以行,
yuè shì bù lái
月事不来,
fán ér bù néng shí
烦而不能食,
bù néng zhèng yǎn
不能正偃,
zhèng yǎn zé hāi
正偃则咳,
bìng míng yuē fēng shuǐ
病名曰风水,
lùn zài cì fǎ zhōng
论在《刺法》中。
dì yuē yuàn wén qí shuō
帝曰:愿闻其说。
qí bó yuē yá zhī suǒ còu qí qì bì xū
岐伯曰:邪之所凑,其气必虚。
yīn xū zhě yáng bì còu zhī gù shǎo qì shí rè ér hàn chū yě
阴虚者,阳必凑之,故少气时热而汗出也。
xiǎo biàn huáng zhě shǎo fù zhōng yǒu rè yě
小便黄者,少腹中有热也。
bù néng zhèng yǎn zhě wèi zhōng bù hé yě
不能正偃者,胃中不和也。
zhèng yǎn zé hāi shén shàng pò fèi yě
正偃则咳甚,上迫肺也。
zhū yǒu shuǐ qì zhě wēi zhǒng xiān jiàn yú mù xià yě
诸有水气者,微肿先见于目下也。
dì yuē hé yǐ yán
帝曰:何以言?
qí bó yuē shuǐ zhě yīn yě mù xià yì yīn yě fù zhě zhì yīn zhī suǒ jū gù shuǐ zài fù zhě bì shǐ mù xià zhǒng yě
岐伯曰:水者阴也,目下亦阴也,腹者至阴之所居,故水在腹者,必使目下肿也。
zhēn qì shàng nì gù kǒu kǔ shé gàn wò bù dé zhèng yǎn zhèng yǎn zé hāi chū qīng shuǐ yě
真气上逆,故口苦舌干,卧不得正偃,正偃则咳出清水也。
zhū shuǐ bìng zhě gù bù dé wò wò zé jīng jīng zé hāi shén yě
诸水病者,故不得卧,卧则惊,惊则咳甚也。
fù zhōng míng zhě bìng běn yú wèi yě
腹中鸣者,病本于胃也。
báo pí zé fán bù néng shí
薄脾则烦,不能食。
shí bù xià zhě wèi wǎn gé yě
食不下者,胃脘隔也。
shēn zhòng nán yǐ xíng zhě wèi mài zài zú yě
身重难以行者,胃脉在足也。
yuè shì bù lái zhě bāo mài bì yě
月事不来者,胞脉闭也。
bāo mài zhě zhǔ xīn ér luò yú bāo zhōng
胞脉者,属心而络于胞中。
jīn qì shàng pò fèi xīn qì bù dé xià tōng gù yuè shì bù lái yě
今气上迫肺,心气不得下通,故月事不来也。
dì yuē shàn
帝曰:善。