huáng dì wèn yuē jué zhī hán rè zhě hé yě
黄帝问曰:厥之寒热者何也?
qí bó duì yuē yáng qì shuāi yú xià zé wèi hán jué yīn qì shuāi yú xià zé wèi rè jué
岐伯对曰:阳气衰于下则为寒厥,阴气衰于下则为热厥。
dì yuē rè jué zhī wèi rè yě bì qǐ yú zú xià zhě hé yě
帝曰:热厥之为热也,必起于足下者,何也?
qí bó yuē yáng qì qǐ jiǎ yǐ jīng zuò zǒu yú zú wǔ zhǐ zhī biǎo yīn mài zhě jí yú zú xià ér jù yú zú xīn gù yáng qì shèng zé zú xià rè yě
岐伯曰:阳气起(《甲乙经》作走)于足五趾之表,阴脉者,集于足下而聚于足心,故阳气胜则足下热也。
dì yuē hán jué zhī wèi hán yě bì cóng wǔ zhǐ ér shàng yú xī zhě hé yě
帝曰:寒厥之为寒也,必从五趾而上于膝者,何也?
qí bó yuē yīn qì qǐ yú wǔ zhǐ zhī lǐ jí yú xī xià ér jù yú xī shàng gù yīn qì shèng zé cóng wǔ zhǐ zhì xī shàng hán qí hán yě bù cóng wài jiē cóng nèi yě
岐伯曰:阴气起于五趾之里,集于膝下而聚于膝上,故阴气胜则从五趾至膝上寒,其寒也,不从外,皆从内也。
dì yuē hán jué hé shī ér rán yě
帝曰:寒厥何失而然也?
qí bó yuē qián yīn zhě zōng jiǎ yǐ jīng zuò zhòng jīn zhī suǒ jù tài yīn yáng míng zhī suǒ hé yě
岐伯曰:前阴者,宗(《甲乙经》作众)筋之所聚,太阴、阳明之所合也。
chūn xià zé yáng qì duō ér yīn qì shǎo qiū dōng zé yīn qì shèng ér yáng qì shuāi
春夏则阳气多而阴气少,秋冬则阴气胜而阳气衰。
cǐ rén zhě zhì zhuàng yǐ qiū dōng duó yú suǒ yòng xià qì shàng zhēng bù néng fù jīng qì yì xià xié qì yīn cóng zhī ér shàng yě
此人者质壮,以秋冬夺于所用,下气上争不能复,精气溢下,邪气因从之而上也。
qì yīn yú zhōng yáng qì shuāi bù néng shèn yíng qí jīng luò yáng qì rì sǔn yīn qì dú zài gù shǒu zú wèi zhī hán yě
气因于中,阳气衰,不能渗营其经络,阳气日损,阴气独在,故手足为之寒也。
dì yuē rè jué hé rú ér rán yě
帝曰:热厥何如而然也?
qí bó yuē jiǔ rù yú wèi zé luò mài mǎn ér jīng mài xū pí zhǔ wèi wèi xíng qí jīn yè zhě yě
岐伯曰:酒入于胃,则络脉满而经脉虚,脾主为胃行其津液者也。
yīn qì xū zé yáng qì rù yáng qì rù zé wèi bù hé wèi bù hé zé jīng qì jié jīng qì jié zé bù yíng qí sì zhī yě
阴气虚则阳气入,阳气入则胃不和,胃不和则精气竭,精气竭则不营其四肢也。
cǐ rén bì shù zuì ruò bǎo yǐ rù fáng qì jù yú pí zhōng bù dé sàn jiǔ qì yǔ gǔ qì xiāng báo rè shèng yú zhōng gù rè biàn yú shēn nèi rè ér ruò chì yě
此人必数醉,若饱以入房,气聚于脾中不得散,酒气与谷气相薄,热盛于中,故热遍于身,内热而溺赤也。
fu jiǔ qì shèng ér piào hàn shèn qì yǒu shuāi yáng qì dú shèng gù shǒu zú wèi zhī rè yě
夫酒气盛而慓悍,肾气有衰,阳气独胜,故手足为之热也。
dì yuē jué huò lìng rén fù mǎn huò lìng rén bào bù zhī rén huò zhì bàn rì yuǎn zhì yī rì nǎi zhī rén zhě hé yě
帝曰:厥,或令人腹满,或令人暴不知人,或至半日远至一日,乃知人者,何也?
qí bó yuē yīn qì shèng yú shàng zé xià xū xià xū zé fù zhàng mǎn
岐伯曰:阴气盛于上则下虚,下虚则腹胀满;
yáng qì shèng yú shàng zé xià qì zhòng shàng ér xié qì nì nì zé yáng qì luàn yáng qì luàn zé bù zhī rén yě
阳气盛于上,则下气重上而邪气逆,逆则阳气乱,阳气乱则不知人也。
dì yuē shàn
帝曰:善。
yuàn wén liù jīng mài zhī jué zhuàng bìng néng yě
愿闻六经脉之厥状病能也。
qí bó yuē jù yáng zhī jué zé zhǒng shǒu tóu zhòng zú bù néng xíng fā wèi xuàn pū
岐伯曰:巨阳之厥,则肿首头重,足不能行,发为眴仆。
yáng míng zhī jué zé diān jí yù zǒu hū fù mǎn bù dé wò miàn chì ér rè wàng jiàn ér wàng yán
阳明之厥,则癫疾欲走呼,腹满不得卧,面赤而热,妄见而妄言。
shǎo yáng zhī jué zé bào lóng jiá zhǒng ér rè xié tòng héng bù kě yǐ yùn
少阳之厥,则暴聋颊肿而热,胁痛,䯒不可以运。
tài yīn zhī jué zé fù mǎn chēn zhàng hòu bù lì bù yù shí shí zé ǒu bù dé wò
太阴之厥,则腹满䐜胀,后不利,不欲食,食则呕,不得卧。
shǎo yīn zhī jué zé kǒu gàn ruò chì fù mǎn xīn tòng
少阴之厥,则口干溺赤,腹满心痛。
jué yīn zhī jué zé shǎo fù zhǒng tòng fù zhàng jīng sǒu bù lì hǎo wò qū xī yīn suō zhǒng héng nèi rè
厥阴之厥,则少腹肿痛,腹胀,泾溲不利,好卧屈膝,阴缩肿,䯒内热。
shèng zé xiè zhī xū zé bǔ zhī bù shèng bù xū yǐ jīng qǔ zhī
盛则泻之,虚则补之,不盛不虚,以经取之。
tài yīn jué nì héng jí luán xīn tòng yǐn fù zhì zhǔ bìng zhě
太阴厥逆,䯒急挛,心痛引腹,治主病者。
shǎo yīn jué nì xū mǎn ǒu biàn xià xiè qīng zhì zhǔ bìng zhě
少阴厥逆,虚满呕变,下泄清,治主病者。
jué yīn jué nì luán yāo tòng xū mǎn qián bì zhān yán zhì zhǔ bìng zhě
厥阴厥逆,挛腰痛,虚满,前闭,谵言,治主病者。
sān yīn jù nì bù dé qián hòu shǐ rén shǒu zú hán sān rì sǐ
三阴俱逆,不得前后,使人手足寒,三日死。
tài yáng jué nì jiāng pū ǒu xuè shàn nǜ zhì zhǔ bìng zhě
太阳厥逆,僵仆,呕血,善衄,治主病者。
shǎo yáng jué nì jī guān bù lì jī guān bù lì zhě yāo bù kě yǐ xíng xiàng bù kě yǐ gù fā cháng yōng bù kě zhì jīng zhě sǐ
少阳厥逆,机关不利,机关不利者,腰不可以行,项不可以顾,发肠痈不可治,惊者死。
yáng míng jué nì chuǎn hāi shēn rè shàn jīng nǜ ǒu xuè
阳明厥逆,喘咳,身热,善惊,衄,呕血。
shǒu tài yīn jué nì xū mǎn ér hāi shàn ǒu mò zhì zhǔ bìng zhě
手太阴厥逆,虚满而咳,善呕沫,治主病者。
shǒu xīn zhǔ shǎo yīn jué nì xīn tòng yǐn hóu shēn rè sǐ bù kě zhì
手心主、少阴厥逆,心痛引喉,身热死,不可治。
shǒu tài yáng jué nì ěr lóng qì chū xiàng bù kě yǐ gù yāo bù kě yǐ fǔ yǎng zhì zhǔ bìng zhě
手太阳厥逆,耳聋,泣出,项不可以顾,腰不可以俛仰,治主病者。
shǒu yáng míng shǎo yáng jué nì fā hóu bì yì zhǒng chì zhì zhǔ bìng zhě
手阳明、少阳厥逆,发喉痹,嗌肿痓,治主病者。