黄帝内经 · 佚名 · Chapter 46 of 162

素问·病能论

PinyinModern Translation
Size

huáng dì wèn yuē rén bìng wèi wǎn yōng zhě zhěn dāng hé rú

黄帝问曰:人病胃脘痈者,诊当何如?

qí bó duì yuē zhěn cǐ zhě dāng hou wèi mài qí mài dāng chén xì chén xì zhě qì nì nì zhě rén yíng shén shèng shén shèng zé rè

岐伯对曰:诊此者当候胃脉,其脉当沉细,沉细者气逆,逆者,人迎甚盛,甚盛则热。

rén yíng zhě wèi mài yě nì ér shèng zé rè jù yú wèi kǒu ér bù xíng gù wèi wǎn wèi yōng yě

人迎者,胃脉也,逆而盛,则热聚于胃口而不行,故胃脘为痈也。

dì yuē shàn

帝曰:善。

rén yǒu wò ér yǒu suǒ bù ān zhě hé yě

人有卧而有所不安者,何也?

qí bó yuē cáng yǒu suǒ shāng jí jīng yǒu suǒ zhī jì zé ān gù rén bù néng xuán qí bìng yě

岐伯曰:藏有所伤,及精有所之寄则安,故人不能悬其病也。

dì yuē rén zhī bù dé yǎn wò zhě hé yě

帝曰:人之不得偃卧者,何也?

qí bó yuē fèi zhě zàng zhī gài yě fèi qì shèng zé mài dà mài dà zé bù de yǎn wò lùn zài qí héng yīn yáng zhōng

岐伯曰:肺者脏之盖也,肺气盛则脉大,脉大则不得偃卧,论在《奇恒阴阳》中。

dì yuē yǒu bìng jué zhě zhěn yòu mài chén ér jǐn zuǒ mài fú ér chí bù rán bìng zhǔ ān zài

帝曰:有病厥者,诊右脉沉而紧,左脉浮而迟,不然病主安在?

qí bó yuē dōng zhěn zhī yòu mài gù dāng chén jǐn cǐ yīng sì shí

岐伯曰:冬诊之,右脉固当沉紧,此应四时。

zuǒ mài fú ér chí cǐ nì sì shí

左脉浮而迟,此逆四时。

zài zuǒ dāng zhǔ bìng zài shèn pō guān zài fèi dāng yāo tòng yě

在左当主病在肾,颇关在肺,当腰痛也。

dì yuē hé yǐ yán zhī

帝曰:何以言之?

qí bó yuē shǎo yīn mài guàn shèn luò fèi jīn de fèi mài shèn wèi zhī bìng gù shèn wèi yāo tòng zhī bìng yě

岐伯曰:少阴脉贯肾络肺,今得肺脉,肾为之病,故肾为腰痛之病也。

dì yuē shàn

帝曰:善。

yǒu bìng jǐng yōng zhě huò shí zhì zhī huò zhēn jiǔ zhì zhī ér jiē yǐ qí zhēn ān zài

有病颈痈者,或石治之,或针灸治之,而皆已,其真安在?

qí bó yuē cǐ tóng míng yì děng zhě yě

岐伯曰:此同名异等者也。

fu yōng qì zhī xi zhě yi yǐ zhēn kāi chú qù zhī

夫痈气之息者,宜以针开除去之。

fu qì shèng xuè jù zhě yi shí ér xiè zhī

夫气盛血聚者,宜石而泻之。

cǐ suǒ wèi tóng bìng yì zhì yě

此所谓同病异治也。

dì yuē yǒu bìng nù kuáng zhě cǐ bìng ān shēng

帝曰:有病怒狂者,此病安生?

qí bó yuē shēng yú yáng yě

岐伯曰:生于阳也。

dì yuē yáng hé yǐ shǐ rén kuáng

帝曰:阳何以使人狂?

qí bó yuē yáng qì zhě yīn bào zhé ér nán jué gù shàn nù yě bìng míng yuē yáng jué

岐伯曰:阳气者,因暴折而难决,故善怒也,病名曰阳厥。

dì yuē hé yǐ zhī zhī

帝曰:何以知之?

qí bó yuē yáng míng zhě cháng dòng jù yáng shǎo yáng bù dòng bù dòng ér dòng dà jí cǐ qí hou yě

岐伯曰:阳明者常动,巨阳少阳不动,不动而动,大疾,此其候也。

dì yuē zhì zhī nài hé

帝曰:治之奈何?

qí bó yuē duó jiǎ yǐ jīng tài sù zuò shuāi qí shí jí yǐ

岐伯曰:夺(《甲乙经》、《太素》作衰)其食即已。

fu shí rù yú yīn zhǎng qì yú yáng gù duó qí shí jí yǐ

夫食入于阴,长气于阳,故夺其食即已。

shǐ zhī fú yǐ shēng tiě luò wèi yǐn jiǎ yǐ jīng tiě luò zuò tiě luò wèi yǐn zuò wéi hòu fàn

使之服以生铁洛为饮(《甲乙经》“铁洛”作“铁落”,“为饮”作为“后饭”)。

fu shēng tiě luò zhě xià qì jí yě

夫生铁洛者,下气疾也。

dì yuē shàn

帝曰:善。

yǒu bìng shēn rè jiě duò hàn chū rú yù è fēng shǎo qì cǐ wèi hé bìng

有病身热解堕,汗出如浴,恶风少气,此为何病?

qí bó yuē bìng míng yuē jiǔ fēng

岐伯曰:病名曰酒风。

dì yuē zhì zhī nài hé

帝曰:治之奈何?

qí bó yuē yǐ zé xiè shù gè shí fēn mí xián wǔ fēn hé yǐ sān zhǐ cuō wèi hòu fàn

岐伯曰:以泽泻、术各十分,麋衔五分,合,以三指撮,为后饭。

suǒ wèi shēn zhī xì zhě qí zhōng shǒu rú zhēn yě mó zhī qiè zhī

所谓深之细者,其中手如针也,摩之切之。

jù zhě jiān yě bó zhě dà yě

聚者坚也,博者大也。

shàng jīng zhě yán qì zhī tōng tiān yě

《上经》者,言气之通天也。

xià jīng zhě yán bìng zhī biàn huà yě

《下经》者,言病之变化也。

jīn guì zhě jué sǐ shēng yě

《金匮》者,决死生也。

kuí duó zhě qiè dù zhī yě

《揆度》者,切度之也。

qí héng zhě yán qí bìng yě

《奇恒》者,言奇病也。

suǒ wèi qí zhě shǐ qí bìng bù dé yǐ sì shí sǐ yě

所谓奇者,使奇病不得以四时死也。

héng zhě dé yǐ sì shí sǐ yě

恒者,得以四时死也。

suǒ wèi kuí zhě fāng qiē qiú zhī yě yán qiè qiú qí mài lǐ yě

所谓揆者,方切求之也,言切求其脉理也。

dù zhě de qí bìng chù yǐ sì shí dù zhī yě

度者,得其病处,以四时度之也。

✦ You read 素问·病能论

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.