黄帝内经 · 佚名 · Chapter 63 of 162

素问·缪刺论

PinyinModern Translation
Size

huáng dì wèn yuē yú wén miào cì wèi de qí yì

黄帝问曰:余闻缪刺,未得其意。

hé wèi miào cì

何谓缪刺?

qí bó duì yuē fu yá zhī kè yú xíng yě bì xiān shě yú pí máo

岐伯对曰:夫邪之客于形也,必先舍于皮毛;

liú ér bù qù rù shè yú sūn mài

留而不去,入舍于孙脉;

liú ér bù qù rù shè yú luò mài

留而不去,入舍于络脉;

liú ér bù qù rù shè yú jīng mài

留而不去,入舍于经脉;

nèi lián wǔ zàng sàn yú cháng wèi yīn yáng jù gǎn wǔ zàng nǎi shāng

内连五脏,散于肠胃,阴阳俱感,五脏乃伤。

cǐ yá zhī cóng pí máo ér rù jí yú wǔ zàng zhī cì yě rú cǐ zé zhì qí jīng yān

此邪之从皮毛而入,极于五脏之次也,如此则治其经焉。

jīn yá kè yú pí máo rù shè yú sūn luò liú ér bù qù bì sè bù tōng bù dé rù yú jīng liú yì yú dà luò ér shēng qí bìng yě

今邪客于皮毛,入舍于孙络,留而不去,闭塞不通,不得入于经,流溢于大络,而生奇病也。

fu yá kè dà luò zhě zuǒ zhù yòu yòu zhù zuǒ shàng xià zuǒ yòu yǔ jīng xiāng gān ér bù yú sì mò qí bìng wú cháng chù bù rù yú jīng shù mìng yuē miào cì

夫邪客大络者,左注右,右注左,上下左右与经相干,而布于四末,其病无常处,不入于经俞,命曰缪刺。

dì yuē yuàn wén miào cì yǐ zuǒ qǔ yòu yǐ yòu qǔ zuǒ nài hé

帝曰:愿闻缪刺,以左取右,以右取左,奈何?

qí yǔ jù cì hé yǐ bié zhī

其与巨刺,何以别之?

qí bó yuē yá kè yú jīng zuǒ shèng zé yòu bìng yòu shèng zé zuǒ bìng

岐伯曰:邪客于经,左盛则右病,右盛则左病;

yì yǒu yí yì zhě zuǒ bìng wèi yǐ ér yòu mài xiān bìng rú cǐ zhě bì jù cì zhī bì zhōng qí jīng fēi luò mài yě

亦有移易者,左病未已,而右脉先病,如此者必巨刺之,必中其经,非络脉也。

gù luò bìng zhě qí tòng yǔ jīng mài miào chù gù mìng yuē miào cì

故络病者,其痛与经脉缪处,故命曰缪刺。

dì yuē yuàn wén miào cì nài hé

帝曰:愿闻缪刺奈何?

qǔ zhī hé rú

占领它怎么样?”

qí bó yuē yá kè yú zú shǎo yīn zhī luò lìng rén zú xīn tòng bào zhàng xiōng xié zhī mǎn wú jī zhě cì rán gǔ zhī qián chū xuè rú shí qǐng ér yǐ

岐伯曰:邪客于足少阴之络,令人卒心痛、暴胀、胷胁支满,无积者,刺然骨之前出血,如食顷而已。

bù yǐ zuǒ qǔ yòu yòu qǔ zuǒ

不已,左取右,右取左。

bìng xīn fā zhě qǔ wǔ rì yǐ

病新发者,取五日已。

yá kè yú shǒu shǎo yáng zhī luò lìng rén hóu bì shé juǎn kǒu gàn xīn fán bì wài lián tòng shǒu bù jí tóu cì shǒu zhōng zhǐ cì zhǐ zhǎo jiǎ shàng qù duān rú jiǔ yè gè yī wěi zhuàng zhě lì yǐ lǎo zhě yǒu qǐng yǐ

邪客于手少阳之络,令人喉痹、舌卷、口干心烦、臂外廉痛、手不及头,刺手中指次指爪甲上,去端如韭叶,各一痏,壮者立已,老者有顷已。

zuǒ qǔ yòu yòu qǔ zuǒ

左取右,右取左。

cǐ xīn bìng shù rì yǐ

此新病,数日已。

yá kè yú zú jué yīn zhī luò lìng rén zú shàn bào tòng cì zú dà zhǐ zhǎo jiǎ shàng yǔ ròu jiāo zhě gè yī wěi nán zǐ lì yǐ nǚ zǐ yǒu qǐng yǐ

邪客于足厥阴之络,令人卒疝暴痛,刺足大指爪甲上与肉交者各一痏,男子立已,女子有顷已。

zuǒ qǔ yòu yòu qǔ zuǒ

左取右,右取左。

yá kè yú zú tài yáng zhī luò lìng rén tóu xiàng jiān tòng cì zú xiǎo zhǐ zhǎo jiǎ shàng yǔ ròu jiāo zhě gè yī wěi lì yǐ

邪客于足太阳之络,令人头项肩痛,刺足小指爪甲上与肉交者各一痏,立已。

bù yǐ cì wài huái xià sān wěi

不已,刺外踝下三痏。

zuǒ qǔ yòu yòu qǔ zuǒ rú shí qǐng yǐ

左取右,右取左,如食顷已。

yá kè yú shǒu yáng míng zhī luò lìng rén qì mǎn xiōng zhōng chuǎn xī ér zhī qū xiōng zhōng rè cì shǒu dà zhǐ cì zhǐ zhǎo jiǎ shàng qù duān rú jiǔ yè gè yī wěi

邪客于手阳明之络,令人气满胷中、喘息而支胠、胷中热,刺手大指次指爪甲上,去端如韭叶,各一痏。

zuǒ qǔ yòu yòu qǔ zuǒ rú shí qǐng yǐ

左取右,右取左,如食顷已。

yá kè yú bì zhǎng zhī jiān bù kě de qū cì qí huái hòu xiān yǐ zhǐ àn zhī tòng nǎi cì zhī yǐ yuè sǐ shēng wéi shù yuè shēng yī rì yī wěi èr rì èr wěi shí wǔ rì shí wǔ wěi shí liù rì shí sì wěi

邪客于臂掌之间,不可得屈,刺其踝后,先以指按之痛,乃刺之,以月死生为数,月生一日一痏,二日二痏,十五日十五痏,十六日十四痏。

yá kè yú zú yáng qiāo zhī mài lìng rén mù tòng cóng nèi zì shǐ cì wài huái zhī xià bàn cùn suǒ gè èr wěi

邪客于足阳𫏋之脉,令人目痛从内眦始,刺外踝之下半寸所各二痏。

zuǒ cì yòu yòu cì zuǒ rú xíng shí lǐ qǐng ér yǐ

左刺右,右刺左,如行十里顷而已。

rén yǒu suǒ duò zhuì è xuè liú nèi fù zhōng mǎn zhàng bù dé qián hòu xiān yǐn lì yào

人有所堕坠,恶血留内、腹中满胀、不得前后,先饮利药。

cǐ shàng shāng jué yīn zhī mài xià shāng shǎo yīn zhī luò

此上伤厥阴之脉,下伤少阴之络。

cì zú nèi huái zhī xià rán gǔ zhī qián xuè mài chū xuè cì zú fū shàng dòng mài

刺足内踝之下,然骨之前血脉,出血,刺足跗上动脉。

bù yǐ cì sān máo shàng gè yī wěi jiàn xuè lì yǐ

不已,刺三毛上各一痏,见血立已。

zuǒ cì yòu yòu cì zuǒ

左刺右,右刺左。

shàn bēi jīng bù lè cì rú yòu fāng

善悲惊不乐,刺如右方。

yá kè yú shǒu yáng míng zhī luò lìng rén ěr lóng shí bù wén yīn cì shǒu dà zhǐ cì zhǐ zhǎo jiǎ shàng qù duān rú jiǔ yè gè yī wěi lì wén

邪客于手阳明之络,令人耳聋、时不闻音,刺手大指次指爪甲上,去端如韭叶,各一痏,立闻。

bù yǐ cì zhòng zhǐ zhǎo jiǎ shàng yǔ ròu jiāo zhě lì wén

不已,刺中指爪甲上与肉交者,立闻。

qí bù shí wén zhě bù kě cì yě

其不时闻者,不可刺也。

ěr zhōng shēng fēng zhě yì cì zhī rú cǐ shù

耳中生风者,亦刺之如此数。

zuǒ cì yòu yòu cì zuǒ

左刺右,右刺左。

fán bì wǎng lái xíng wú cháng chù zhě zài fēn ròu jiān tòng ér cì zhī yǐ yuè sǐ shēng wéi shù

凡痹往来,行无常处者,在分肉间痛而刺之,以月死生为数。

yòng zhēn zhě suí qì shèng shuāi yǐ wéi wěi shù zhēn guò qí rì shù zé tuō qì bù jí rì shù zé qì bù xiè

用针者,随气盛衰,以为痏数,针过其日数则脱气,不及日数则气不泻。

zuǒ cì yòu yòu cì zuǒ bìng yǐ zhǐ

左刺右,右刺左,病已止。

bù yǐ fù cì zhī rú fǎ

不已,复刺之如法。

yuè shēng yī rì yī wěi èr rì èr wěi jiàn duō zhī

月生一日一痏,二日二痏,渐多之;

shí wǔ rì shí wǔ wěi shí liù rì shí sì wěi jiàn shǎo zhī

十五日十五痏,十六日十四痏,渐少之。

yá kè yú zú yáng míng zhī jīng lìng rén qiú nǜ shàng chǐ hán cì zú zhōng zhǐ cì zhǐ zhǎo jiǎ shàng yǔ ròu jiāo zhě gè yī wěi

邪客于足阳明之经,令人鼽衄、上齿寒,刺足中指次指爪甲上与肉交者各一痏。

zuǒ cì yòu yòu cì zuǒ

左刺右,右刺左。

yá kè yú zú shǎo yáng zhī luò lìng rén xié tòng bù dé xi kài ér hàn chū cì zú xiǎo zhǐ cì zhǐ zhǎo jiǎ shàng yǔ ròu jiāo zhě gè yī wěi bù dé xi lì yǐ hàn chū lì zhǐ

邪客于足少阳之络,令人胁痛不得息、欬而汗出,刺足小指次指爪甲上与肉交者各一痏,不得息立已,汗出立止。

kài zhě wēn yī yǐn shí yī rì yǐ

欬者温衣饮食,一日已。

zuǒ cì yòu yòu cì zuǒ bìng lì yǐ

左刺右,右刺左,病立已。

bù yǐ fù cì rú fǎ

不已,复刺如法。

yá kè yú zú shǎo yīn zhī luò lìng rén yì tòng bù kě nèi shí wú gù shàn nù qì shàng zǒu bēn shàng cì zú xià zhōng yāng zhī mài gè sān wěi fán liù cì lì yǐ

邪客于足少阴之络,令人嗌痛不可内食、无故善怒、气上走贲上,刺足下中央之脉各三痏,凡六刺立已。

zuǒ cì yòu yòu cì zuǒ

左刺右,右刺左。

yì zhōng zhǒng bù néng nèi tuò shí bù néng chū tuò zhě cì rán gǔ zhī qián chū xuè lì yǐ

嗌中肿不能内,唾时不能出唾者,刺然骨之前,出血立已。

zuǒ cì yòu yòu cì zuǒ

左刺右,右刺左。

yá kè yú zú tài yīn zhī luò lìng rén yāo tòng yǐn shǎo fù kòng chǎo bù kě yǐ yǎng xī cì yāo kāo zhī jiě liǎng shēn zhī shàng shì yāo yú

邪客于足太阴之络,令人腰痛、引少腹控䏚、不可以仰息,刺腰尻之解,两胂之上,是腰俞。

yǐ yuè sǐ shēng wèi wěi shù fā zhēn lì yǐ

以月死生为痏数,发针立已。

zuǒ cì yòu yòu cì zuǒ

左刺右,右刺左。

yá kè yú zú tài yáng zhī luò lìng rén jū luán bèi jí yǐn xié ér tòng cì zhī cóng xiàng shǐ shù jǐ zhuī xiá jí jí àn zhī yìng shǒu rú tòng cì zhī páng sān wěi lì yǐ

邪客于足太阳之络,令人拘挛、背急、引胁而痛,刺之从项始,数脊椎侠脊,疾按之应手如痛,刺之旁三痏,立已。

yá kè yú zú shǎo yáng zhī luò lìng rén liú yú shū zhōng tòng bì bù kě jǔ cì shū zhōng yǐ háo zhēn hán zé jiǔ liú zhēn yǐ yuè sǐ shēng wéi shù lì yǐ

邪客于足少阳之络,令人留于枢中痛、髀不可举,刺枢中以毫针,寒则久留针,以月死生为数,立已。

zhì zhū jīng cì zhī suǒ guò zhě bù bìng zé miào cì zhī

治诸经刺之,所过者不病,则缪刺之。

ěr lóng cì shǒu yáng míng

耳聋,刺手阳明。

bù yǐ cì qí tōng mài chū ěr qián zhě

不已,刺其通脉出耳前者。

chǐ qǔ cì shǒu yáng míng

齿龋,刺手阳明。

bù yǐ cì qí mài rù chǐ zhōng zhě lì yǐ

不已,刺其脉入齿中者,立已。

yá kè yú wǔ zàng zhī jiān qí bìng yě mài yǐn ér tòng shí lái shí zhǐ

邪客于五脏之间,其病也,脉引而痛、时来时止。

shì qí bìng miào cì zhī yú shǒu zú zhǎo jiǎ shàng shì qí mài chū qí xuè jiàn rì yī cì

视其病,缪刺之于手足爪甲上,视其脉,出其血,间日一刺;

yī cì bù yǐ wǔ cì yǐ

一刺不已,五刺已。

miù chuán yǐn shàng chǐ chǐ chún hán tòng shì qí shǒu bèi mài xuè zhě qù zhī zú yáng míng zhōng zhǐ zhǎo jiǎ shàng yī wěi shǒu dà zhǐ cì zhǐ zhǎo jiǎ shàng gè yī wěi lì yǐ

缪传引上齿,齿唇寒痛,视其手背脉血者,去之,足阳明中指爪甲上一痏,手大指次指爪甲上各一痏,立已。

zuǒ qǔ yòu yòu qǔ zuǒ

左取右,右取左。

yá kè yú shǒu zú shǎo yīn tài yīn

邪客于手足少阴、太阴;

zú yáng míng zhī luò cǐ wǔ luò jiē huì yú ěr zhōng shàng luò zuǒ jiǎo wǔ luò jù jié lìng rén shēn mài jiē dòng ér xíng wú zhī yě qí zhuàng ruò shī huò yuē shī jué

足阳明之络,此五络皆会于耳中,上络左角,五络俱竭,令人身脉皆动,而形无知也,其状若尸,或曰尸厥。

cì qí zú dà zhǐ nèi cè zhǎo jiǎ shàng qù duān rú jiǔ yè

刺其足大指内侧爪甲上,去端如韭叶;

hòu cì zú xīn

后刺足心;

hòu cì zú zhōng zhǐ zhǎo jiǎ shàng gè yī wěi

后刺足中指爪甲上各一痏;

hòu cì shǒu dà zhǐ nèi cè qù duān rú jiǔ yè

后刺手大指内侧,去端如韭叶;

hòu cì shǒu xīn zhǔ shǎo yīn ruì gǔ zhī duān gè yī wěi lì yǐ

后刺手心主少阴锐骨之端,各一痏,立已。

bù yǐ yǐ zhú guǎn chuī qí liǎng ěr dí qí zuǒ jiǎo zhī fā fāng yī cùn fán zhì yǐn yǐ měi jiǔ yī bēi

不已,以竹管吹其两耳,鬄其左角之发方一寸,燔治,饮以美酒一杯;

bù néng yǐn zhě guàn zhī lì yǐ

不能饮者灌之,立已。

fán cì zhī shù xiān shì qí jīng mài qiè ér cóng zhī shěn qí xū shí ér diào zhī

凡刺之数:先视其经脉,切而从之,审其虚实而调之;

bù tiáo zhě jīng cì zhī

不调者,经刺之;

yǒu tòng ér jīng bù bìng zhě miào cì zhī

有痛而经不病者,缪刺之;

yīn shì qí pí bù yǒu xuè luò zhě jǐn qǔ zhī

因视其皮部有血络者,尽取之。

cǐ miào cì zhī shù yě

此缪刺之数也。

✦ You read 素问·缪刺论

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.