jué yīn yǒu yú bìng yīn bì bù zú bìng shēng rè bì
厥阴有余病阴痹,不足病生热痹;
huá zé bìng hú shàn fēng
滑则病狐疝风;
sè zé bìng shǎo fù jī qì
濇则病少腹积气。
shǎo yīn yǒu yú bìng pí bì yǐn zhěn bù zú bìng fèi bì
少阴有余病皮痹、隐轸,不足病肺痹;
huá zé bìng fèi fēng shàn
滑则病肺风疝;
sè zé bìng jī sōu xuè
濇则病积、溲血。
tài yīn yǒu yú bìng ròu bì hán zhōng bù zú bìng pí bì
太阴有余病肉痹、寒中,不足病脾痹;
huá zé bìng pí fēng shàn
滑则病脾风疝;
sè zé bìng jī xīn fù shí mǎn
濇则病积、心腹时满。
yáng míng yǒu yú bìng mài bì shēn shí rè bù zú bìng xīn bì
阳明有余病脉痹、身时热,不足病心痹;
huá zé bìng xīn fēng shàn
滑则病心风疝;
sè zé bìng jī shí shàn jīng
濇则病积、时善惊。
tài yáng yǒu yú bìng gǔ bì shēn zhòng bù zú bìng shèn bì
太阳有余病骨痹、身重,不足病肾痹;
huá zé bìng shèn fēng shàn
滑则病肾风疝;
sè zé bìng jī shí shàn diān jí
濇则病积、时善巅疾。
shǎo yáng yǒu yú bìng jīn bì xié mǎn bù zú bìng gān bì
少阳有余病筋痹、胁满,不足病肝痹;
huá zé bìng gān fēng shàn
滑则病肝风疝;
sè zé bìng jī shí jīn jí mù tòng
濇则病积、时筋急目痛。
shì gù chūn qì zài jīng mài xià qì zài sūn luò cháng xià qì zài jī ròu qiū qì zài pí fū dōng qì zài gǔ suǐ zhōng
是故春气在经脉,夏气在孙络,长夏气在肌肉,秋气在皮肤,冬气在骨髓中。
dì yuē yú yuàn wén qí gù
帝曰:余愿闻其故。
qí bó yuē chūn zhě tiān qì shǐ kāi dì qì shǐ xiè dòng jiě bīng shì shuǐ xíng jīng tōng gù rén qì zài mài
岐伯曰:春者,天气始开,地气始泄,冻解冰释,水行经通,故人气在脉。
xià zhě jīng mǎn qì yì rù sūn luò shòu xuè pí fū chōng shí
夏者,经满气溢,入孙络受血,皮肤充实。
cháng xià zhě jīng luò jiē shèng nèi yì jī zhōng
长夏者,经络皆盛,内溢肌中。
qiū zhě tiān qì shǐ shōu còu lǐ bì sè pí fū yǐn jí
秋者,天气始收,腠理闭塞,皮肤引急。
dōng zhě gài cáng xuè qì zài zhōng nèi zhe gǔ suǐ tōng yú wǔ zàng
冬者,盖藏,血气在中,内着骨髓,通于五脏。
shì gù xié qì zhě cháng suí sì shí zhī qì xuè ér rù kè yě
是故邪气者,常随四时之气血而入客也。
zhì qí biàn huà bù kě wèi dù rán bì cóng qí jīng qì pì chú qí yá chú qí yá zé luàn qì bù shēng
至其变化不可为度,然必从其经气,僻除其邪,除其邪则乱气不生。
dì yuē nì sì shí ér shēng luàn qì nài hé
帝曰:逆四时而生乱气奈何?
qí bó yuē chūn cì luò mài xuè qì wài yì lìng rén shǎo qì
岐伯曰:春刺络脉,血气外溢,令人少气;
chūn cì jī ròu xuè qì huán nì lìng rén shàng qì
春刺肌肉,血气环逆,令人上气;
chūn cì jīn gǔ xuè qì nèi zhe lìng rén fù zhàng
春刺筋骨,血气内着,令人腹胀。
xià cì jīng mài xuè qì nǎi jié lìng rén xiè yì
夏刺经脉,血气乃竭,令人解㑊;
xià cì jī ròu xuè qì nèi què lìng rén shàn kǒng
夏刺肌肉,血气内却,令人善恐;
xià cì jīn gǔ xuè qì shàng nì lìng rén shàn nù
夏刺筋骨,血气上逆,令人善怒。
qiū cì jīng mài xuè qì shàng nì lìng rén shàn wàng
秋刺经脉,血气上逆,令人善忘;
qiū cì luò mài qì bù wài xíng lìng rén wò bù yù dòng
秋刺络脉,气不外行,令人卧不欲动;
qiū cì jīn gǔ xuè qì nèi sàn lìng rén hán lì
秋刺筋骨,血气内散,令人寒栗。
dōng cì jīng mài xuè qì jiē tuō lìng rén mù bù míng
冬刺经脉,血气皆脱,令人目不明;
dōng cì luò mài nèi qì wài xiè liú wèi dà bì
冬刺络脉,内气外泄,留为大痹;
dōng cì jī ròu yáng qì jié jué lìng rén shàn wàng
冬刺肌肉,阳气竭绝,令人善忘。
fán cǐ sì shí cì zhě dà nì zhī bìng bù kě bù cóng yě
凡此四时刺者,大逆之病,不可不从也。
fǎn zhī zé shēng luàn qì xiāng yín bìng yān
反之,则生乱气相淫病焉。
gù cì bù zhī sì shí zhī jīng bìng zhī suǒ shēng yǐ cóng wèi nì zhèng qì nèi luàn yǔ jīng xiāng báo bì shěn jiǔ hou zhèng qì bù luàn jīng qì bù zhuǎn
故刺不知四时之经,病之所生,以从为逆,正气内乱,与精相薄,必审九候,正气不乱,精气不转。
dì yuē shàn
帝曰:善。
cì wǔ zàng zhōng xīn yī rì sǐ qí dòng wèi ǎi
刺五脏,中心一日死,其动为噫;
zhōng gān wǔ rì sǐ qí dòng wèi yǔ
中肝五日死,其动为语;
zhōng fèi sān rì sǐ qí dòng wèi kài
中肺三日死,其动为欬;
zhōng shèn liù rì sǐ qí dòng wèi tì qiàn
中肾六日死,其动为嚏欠;
zhōng pí shí rì sǐ qí dòng wèi tūn
中脾十日死,其动为吞。
cì shāng rén wǔ zàng bì sǐ qí dòng zé yī qí zàng zhī suǒ biàn hou zhī qí sǐ yě
刺伤人五脏必死,其动则依其脏之所变候,知其死也。