huáng dì wèn yuē bìng yǒu biāo běn cì yǒu nì cóng nài hé
黄帝问曰：病有标本，刺有逆从，奈何？
qí bó duì yuē fán cì zhī fāng bì bié yīn yáng qián hòu xiāng yìng nì cóng de shī biāo běn xiāng yí
岐伯对曰：凡刺之方，必别阴阳，前后相应，逆从得施，标本相移。
gù yuē yǒu qí zài biāo ér qiú zhī yú biāo yǒu qí zài běn ér qiú zhī yú běn yǒu qí zài běn ér qiú zhī yú biāo yǒu qí zài biāo ér qiú zhī yú běn
故曰：“有其在标而求之于标，有其在本而求之于本，有其在本而求之于标，有其在标而求之于本”。
gù zhì yǒu qǔ biāo ér de zhě yǒu qǔ běn ér de zhě yǒu nì qǔ ér de zhě yǒu cóng qǔ ér de zhě
故治有取标而得者，有取本而得者，有逆取而得者，有从取而得者。
gù zhī nì yǔ cóng zhèng xíng wú wèn zhī biāo běn zhě wàn jǔ wàn dāng bù zhī biāo běn shì wèi wàng xíng
故知逆与从，正行无问，知标本者，万举万当，不知标本，是谓妄行。
fu yīn yáng nì cóng biāo běn zhī wéi dào yě xiǎo ér dà yán yī ér zhī bǎi bìng zhī hài
夫阴阳逆从，标本之为道也，小而大，言一而知百病之害。
shǎo ér duō qiǎn ér bó kě yǐ yán yī ér zhī bǎi yě
少而多，浅而博，可以言一而知百也。
yǐ qiǎn ér zhī shēn chá jìn ér zhī yuǎn
以浅而知深，察近而知远。
yán biāo yǔ běn yì ér wù jí
言标与本，易而勿及。
zhì fǎn wèi nì zhì de wéi cóng
治反为逆，治得为从。
xiān bìng ér hòu nì zhě zhì qí běn xiān nì ér hòu bìng zhě zhì qí běn
先病而后逆者治其本，先逆而后病者治其本；
xiān hán ér hòu shēng bìng zhě zhì qí běn xiān bìng ér hòu shēng hán zhě zhì qí běn
先寒而后生病者治其本，先病而后生寒者治其本；
xiān rè ér hòu shēng bìng zhě zhì qí běn xiān rè ér hòu shēng zhōng mǎn zhě zhì qí biāo
先热而后生病者治其本，先热而后生中满者治其标；
xiān bìng ér hòu xiè zhě zhì qí běn xiān xiè ér hòu shēng tā bìng zhě zhì qí běn
先病而后泄者治其本，先泄而后生他病者治其本。
bì qiě diào zhī nǎi zhì qí tā bìng
必且调之，乃治其他病。
xiān bìng ér hòu shēng zhōng mǎn zhě zhì qí biāo xiān zhōng mǎn ér hòu fán xīn zhě zhì qí běn
先病而后生中满者治其标，先中满而后烦心者治其本。
rén yǒu kè qì yǒu tóng qì
人有客气，有同气。
xiǎo dà bù lì zhì qí biāo xiǎo dà lì zhì qí běn
小大不利治其标，小大利治其本。
bìng fā ér yǒu yú běn ér biāo zhī xiān zhì qí běn hòu zhì qí biāo
病发而有余，本而标之，先治其本，后治其标；
bìng fā ér bù zú biāo ér běn zhī xiān zhì qí biāo hòu zhì qí běn
病发而不足，标而本之，先治其标，后治其本。
jǐn chá jiān shén yǐ yì diào zhī
谨察间甚，以意调之；
jiān zhě bìng xíng shèn zhě dú xíng
间者并行，甚者独行。
xiān xiǎo dà bù lì ér hòu shēng bìng zhě zhì qí běn
先小大不利而后生病者，治其本。
fu bìng chuán zhě xīn bìng xiān xīn tòng yī rì xiān kài sān rì xié zhī tòng wǔ rì bì sè bù tōng shēn tòng tǐ zhòng sān rì bù yǐ sǐ dōng yè bàn xià rì zhōng
夫病传者，心病先心痛，一日先欬，三日胁支痛，五日闭塞不通，身痛体重，三日不已，死，冬夜半，夏日中。
fèi bìng chuǎn kài sān rì ér xié zhī mǎn tòng yī rì shēn zhòng tǐ tòng wǔ rì ér zhàng shí rì bù yǐ sǐ dōng rì rù xià rì chū
肺病喘欬，三日而胁支满痛，一日身重体痛，五日而胀，十日不已，死，冬日入，夏日出。
gān bìng tóu mù xuàn xié zhī mǎn sān rì tǐ zhòng shēn tòng wǔ rì ér zhàng sān rì yāo jí shǎo fù tòng jìng suān
肝病头目眩，胁支满，三日体重身痛，五日而胀，三日腰脊少腹痛、胫酸。
sān rì bù yǐ sǐ dōng rì rù xià zǎo shí
三日不已，死，冬日入，夏早食。
pí bìng shēn tòng tǐ zhòng yī rì ér zhàng èr rì shǎo fù yāo jí tòng jìng suān sān rì bèi jīn tòng xiǎo biàn bì
脾病身痛体重，一日而胀，二日少腹腰脊痛、胫酸，三日背?筋痛，小便闭。
shí rì bù yǐ sǐ dōng rén dìng xià yàn shí
十日不已，死，冬人定，夏晏食。
shèn bìng shǎo fù yāo jí tòng héng suān sān rì bèi jīn tòng xiǎo biàn bì sān rì fù zhàng sān rì liǎng xié zhī tòng sān rì bù yǐ sǐ dōng dà chén xià yàn bū
肾病少腹腰脊痛、胻酸，三日背?筋痛、小便闭，三日腹胀，三日两胁支痛，三日不已，死，冬大晨，夏晏晡。
wèi bìng zhàng mǎn wǔ rì shǎo fù yāo jí tòng héng suān sān rì bèi jīn tòng xiǎo biàn bì wǔ rì shēn tǐ zhòng liù rì bù yǐ sǐ dōng yè bàn hòu xià rì diè
胃病胀满，五日少腹腰脊痛、胻酸，三日背?筋痛、小便闭，五日身体重，六日不已，死，冬夜半后，夏日昳。
páng guāng bìng xiǎo biàn bì wǔ rì shǎo fù zhàng yāo jí tòng héng suān yī rì fù zhàng yī rì shēn tǐ tòng èr rì bù yǐ sǐ dōng jī míng xià xià bū
膀胱病小便闭，五日少腹胀、腰脊痛、胻酸，一日腹胀，一日身体痛，二日不已，死，冬鸡鸣，夏下晡。
zhū bìng yǐ cì shì xiāng chuán rú shì zhě jiē yǒu sǐ qī bù kě cì
诸病以次是相传如是者，皆有死期，不可刺。
jiān yī zàng zhǐ jí zhì sān sì zàng zhě nǎi kě cì yě
间一脏止，及至三四脏者，乃可刺也。