huáng dì wèn yú shǎo shī yuē yú wén rén zhī shēng yě yǒu gāng yǒu róu yǒu ruò yǒu qiáng yǒu duǎn yǒu zhǎng yǒu yīn yǒu yáng yuàn wén qí fāng
黄帝问于少师曰：余闻人之生也，有刚有柔，有弱有强，有短有长，有阴有阳，愿闻其方。
shǎo shī dá yuē yīn zhōng yǒu yīn yáng zhōng yǒu yáng shěn zhī yīn yáng cì zhī yǒu fāng
少师答曰：阴中有阴，阳中有阳，审知阴阳，刺之有方。
dé bìng suǒ shǐ cì zhī yǒu lǐ
得病所始，刺之有理。
jǐn dù bìng duān yǔ shí xiāng yìng
谨度病端，与时相应。
nèi hé yú wǔ zàng liù fǔ wài hé yú jīn gǔ pí fū
内合于五脏六腑，外合于筋骨皮肤。
shì gù nèi yǒu yīn yáng wài yì yǒu yīn yáng
是故内有阴阳，外亦有阴阳。
zài nèi zhě wǔ zàng wèi yīn liù fǔ wèi yáng
在内者，五脏为阴，六腑为阳；
zài wài zhě jīn gǔ wèi yīn pí fū wèi yáng
在外者，筋骨为阴，皮肤为阳。
gù yuē bìng zài yīn zhī yīn zhě cì yīn zhī xíng shù bìng zài yáng zhī yáng zhě cì yáng zhī hé
故曰：“病在阴之阴者，刺阴之荥俞，病在阳之阳者，刺阳之合。
bìng zài yáng zhī yīn zhě cì yīn zhī jīng
病在阳之阴者，刺阴之经。
bìng zài yīn zhī yáng zhě cì luò mài
病在阴之阳者，刺络脉。
gù yuē bìng zài yáng zhě míng yuē fēng bìng zài yīn zhě míng yuē bì yīn yáng jù bìng míng yuē fēng bì
”故曰：“病在阳者名曰风，病在阴者名曰痹，阴阳俱病名曰风痹。
bìng yǒu xíng ér bù tòng zhě yáng zhī lèi yě
”病有形而不痛者，阳之类也；
wú xíng ér tòng zhě yīn zhī lèi yě
无形而痛者，阴之类也。
wú xíng ér tòng zhě qí yáng wán ér yīn shāng zhī yě
无形而痛者，其阳完而阴伤之也。
jí zhì qí yīn wú gōng qí yáng
急治其阴，无攻其阳。
yǒu xíng ér bù tòng zhě qí yīn wán ér yáng shāng zhī yě
有形而不痛者，其阴完而阳伤之也。
jí zhì qí yáng wú gōng qí yīn
急治其阳，无攻其阴。
yīn yáng jù dòng zhà yǒu xíng zhà wú xíng jiā yǐ fán xīn mìng yuē yīn shèng qí yáng
阴阳俱动，乍有形，乍无形，加以烦心，命曰阴胜其阳。
cǐ wèi bù biǎo bù lǐ qí xíng bù jiǔ
此谓不表不里，其形不久。
huáng dì wèn yú bó gāo yuē yú wén xíng qì zhī bìng xiān hòu wài nèi zhī yīng nài hé
黄帝问于伯高曰：余闻形气之病先后外内之应奈何？
bó gāo dá yuē fēng hán shāng xíng yōu kǒng fèn nù shāng qì
伯高答曰：风寒伤形，忧恐忿怒伤气。
qì shāng zàng nǎi bìng zàng
气伤臓，乃病臓。
hán shāng xíng nǎi yìng xíng
寒伤形，乃应形。
fēng shāng jīn mài jīn mài nǎi yīng
风伤筋脉，筋脉乃应。
cǐ xíng qì wài nèi zhī xiāng yìng yě
此形气外内之相应也。
huáng dì yuē cì zhī nài hé
黄帝曰：刺之奈何？
bó gāo dá yuē bìng jiǔ rì zhě sān cì ér yǐ
伯高答曰：病九日者，三刺而已；
bìng yī yuè zhě shí cì ér yǐ duō shǎo yuǎn jìn yǐ cǐ shuāi zhī
病一月者，十刺而已，多少远近，以此衰之。
jiǔ bì bù qù shēn zhě shì qí xuè luò jǐn chū qí xuè
久痹不去身者，视其血络，尽出其血。
huáng dì yuē wài nèi zhī bìng nán yì zhī zhì nài hé
黄帝曰：外内之病，难易之治，奈何？
bó gāo dá yuē xíng xiān bìng ér wèi rù zàng zhě cì zhī bàn qí rì
伯高答曰：形先病而未入臓者，刺之半其日。
zàng xiān bìng ér xíng nǎi yīng zhě cì zhī bèi qí rì
臓先病而形乃应者，刺之倍其日。
cǐ yuè bié běn zuò wài nèi nán yì zhī yīng yě
此月（别本作外）内难易之应也。
huáng dì wèn yú bó gāo yuē yú wén xíng yǒu huǎn jí qì yǒu shèng shuāi gǔ yǒu dà xiǎo ròu yǒu jiān cuì pí yǒu hòu bó qí yǐ lì shòu yāo nài hé
黄帝问于伯高曰：余闻形有缓急，气有盛衰，骨有大小，肉有坚脆，皮有厚薄，其以立寿夭，奈何？
bó gāo dá yuē xíng yǔ qì xiāng rèn zé shòu bù xiāng rèn zé yāo
伯高答曰：形与气相任则寿，不相任则夭。
pí yǔ ròu xiāng guǒ zé shòu bù xiāng guǒ zé yāo xuè qì jīng luò shèng xíng zé shòu bù shèng xíng zé yāo
皮与肉相果则寿，不相果则夭，血气经络，胜形则寿，不胜形则夭。
huáng dì yuē hé wèi xíng zhī huǎn jí
黄帝曰：何谓形之缓急？
bó gāo dá yuē xíng chōng ér pí fū huǎn zhě zé shòu xíng chōng ér pí fū jí zhě zé yāo xíng chōng ér mài jiān dà zhě shùn yě xíng chōng ér mài xiǎo yǐ ruò zhě qì shuāi shuāi zé wēi yǐ
伯高答曰：形充而皮肤缓者则寿，形充而皮肤急者则夭，形充而脉坚大者顺也，形充而脉小以弱者气衰，衰则危矣。
ruò xíng chōng ér quán bù qǐ zhě gǔ xiǎo gǔ xiǎo zé yāo yǐ
若形充而颧不起者骨小，骨小则夭矣。
xíng chōng ér dà nián ròu jùn jiān ér yǒu fèn zhě ròu jiān ròu jiān zé shòu yǐ
形充而大年，肉䐃坚而有分者肉坚，肉坚则寿矣。
xíng chōng ér dà ròu wú fēn lǐ bù jiān zhě ròu cuì ròu cuì zé yāo yǐ
形充而大，肉无分理不坚者肉脆，肉脆则夭矣。
cǐ tiān zhī shēng mìng suǒ yǐ lì xíng dìng qì ér shì shòu yāo zhě bì míng hu cǐ
此天之生命，所以立形定气而视寿夭者，必明乎此。
lì xíng dìng qì ér hòu yǐ lín bìng rén jué shēng sǐ
立形定气，而后以临病人，决生死。
huáng dì yuē yú wén shòu yāo wú yǐ dù zhī
黄帝曰：余闻寿夭，无以度之。
bó gāo dá yuē qiáng jī bēi gāo bù jí qí de zhě bù mǎn sān shí ér sǐ
伯高答曰：墙基卑，高不及其地者，不满三十而死。
qí yǒu yīn jiā jí zhě bù jí èr shí ér sǐ yě
其有因加疾者，不及二十而死也。
huáng dì yuē xíng qì zhī xiāng shèng yǐ lì shòu yāo nài hé
黄帝曰：形气之相胜，以立寿夭奈何？
bó gāo dá yuē píng rén ér qì shèng xíng zhě shòu
伯高答曰：平人而气胜形者寿；
bìng ér xíng ròu tuō qì shèng xíng zhě sǐ xíng shèng qì zhě wēi yǐ
病而形肉脱，气胜形者死，形胜气者危矣。
huáng dì yuē yú wén cì yǒu sān biàn hé wèi sān biàn
黄帝曰：余闻刺有三变，何谓三变？
bó gāo dá yuē yǒu cì yíng zhě yǒu cì wèi zhě yǒu cì hán bì zhī liú jīng zhě
伯高答曰：有刺营者，有刺卫者，有刺寒痹之留经者。
huáng dì yuē cì sān biàn zhě nài hé
黄帝曰：刺三变者奈何？
bó gāo dá yuē cì yíng zhě chū xuè cì wèi zhě chū qì cì hán bì zhě nèi rè
伯高答曰：刺营者出血，刺卫者出气，刺寒痹者内热。
huáng dì yuē yíng wèi hán bì zhī wèi bìng nài hé
黄帝曰：营卫寒痹之为病奈何？
bó gāo dá yuē yíng zhī shēng bìng yě hán rè shǎo qì xuè shàng xià xíng
伯高答曰：营之生病也，寒热少气，血上下行。
wèi zhī shēng bìng yě qì tòng shí lái shí qù fú kài bēn xiǎng fēng hán kè yú cháng wèi zhī zhōng
卫之生病也，气痛时来时去，怫忾贲响，风寒客于肠胃之中。
hán bì zhī wèi bìng yě liú ér bù qù shí tòng ér pí bù rén
寒痹之为病也，留而不去，时痛而皮不仁。
huáng dì yuē cì hán bì nèi rè nài hé
黄帝曰：刺寒痹内热奈何？
bó gāo dá yuē cì bù yī zhě yǐ huǒ cuì zhī
伯高答曰：刺布衣者，以火焠之。
cì dà rén zhě yǐ yào yùn zhī
刺大人者，以药熨之。
huáng dì yuē yào yùn nài hé
黄帝曰：药熨奈何？
bó gāo dá yuē yòng chún jiǔ èr shí jīn shǔ jiāo yī jīn gān jiāng yī jīn guì xīn yī jīn fán sì zhǒng jiē fǔ jǔ zì jiǔ zhōng yòng mián xù yī jīn xì bái bù sì zhàng bìng nèi jiǔ zhōng zhì jiǔ mǎ shǐ yùn zhōng fēng tú fēng wù shǐ xiè
伯高答曰：用淳酒二十斤，蜀椒一斤，干姜一斤，桂心一斤，凡四种，皆㕮咀，渍酒中，用绵絮一斤，细白布四丈，并内酒中，置酒马矢煴中，封涂封，勿使泄。
wǔ rì wǔ yè chū mián xù pù gàn zhī gàn fù zì yǐ jǐn qí zhī
五日五夜，出绵絮曝干之，干复渍，以尽其汁。
měi zì bì zuì qí rì nǎi chū gàn
每渍必晬其日，乃出干。
gàn bìng yòng zǐ yǔ mián xù fù bù wéi fù jīn zhǎng liù qī chǐ wèi liù qī jīn zé yòng zhī shēng sāng tàn zhì jīn yǐ yùn hán bì suǒ cì zhī chù lìng rè rù zhì yú bìng suǒ hán fù zhì jīn yǐ yùn zhī sān shí biàn ér zhǐ
干，并用滓与绵絮，复布为复巾，长六七尺，为六七巾，则用之生桑炭炙巾，以熨寒痹所刺之处，令热入至于病所，寒复炙巾以熨之，三十遍而止。
hàn chū yǐ jīn shì shēn yì sān shí biàn ér zhǐ
汗出以巾拭身，亦三十遍而止。
qǐ bù nèi zhōng wú jiàn fēng
起步内中，无见风。
měi cì bì yùn rú cǐ bìng yǐ yǐ
每刺必熨，如此病已矣。
cǐ suǒ wèi nèi rè yě
此所谓内热也。