fán cì zhī yào guān zhēn zuì miào
凡刺之要,官针最妙。
jiǔ zhēn zhī yi gè yǒu suǒ wèi cháng duǎn dà xiǎo gè yǒu suǒ shī
九针之宜,各有所为,长短大小,各有所施。
bù dé qí yòng bìng fú néng yí
不得其用,病弗能移。
jí qiǎn zhēn shēn nèi shāng liáng ròu pí fū wèi yōng
疾浅针深,内伤良肉,皮肤为痈;
bìng shēn zhēn qiǎn bìng qì bù xiè zhī bié běn zuò fǎn wèi dà nóng
病深针浅,病气不泻,支(别本作反)为大脓。
bìng xiǎo zhēn dà qì xiè tài shèn jí bì wéi hài
病小针大,气泻太甚,疾必为害;
bìng dà zhēn xiǎo qì bù xiè xiè yì fù wèi bài
病大针小,气不泄泻,亦复为败。
shī shī de tōng jiǎ zì zhēn zhī yi dà zhě xiè xiǎo zhě bù yí
失(施的通假字)针之宜,大者泻,小者不移。
yǐ yán qí guò qǐng yán qí suǒ shī
已言其过,请言其所施。
bìng zài pí fū wú cháng chù zhě qǔ yǐ chán zhēn yú bìng suǒ fū bái wù qǔ
病在皮肤无常处者,取以镵针于病所,肤白勿取。
bìng zài fēn ròu jiān qǔ yǐ yuán zhēn yú bìng suǒ
病在分肉间,取以圆针于病所。
bìng zài jīng luò gù bì zhě qǔ yǐ fēng zhēn
病在经络痼痹者,取以锋针。
bìng zài mài qì shǎo dāng bǔ zhī zhě qǔ yǐ dī zhēn yú jǐng xíng fēn shù
病在脉、气少、当补之者,取以𫔂针于井荥分俞。
bìng wèi dà nóng zhě qǔ yǐ pí zhēn
病为大脓者,取以铍针。
bìng bì qì bào fā zhě qǔ yǐ yuán lì zhēn
病痹气暴发者,取以圆利针。
bìng bì qì tòng ér bù qù zhě qǔ yǐ háo zhēn
病痹气痛而不去者,取以毫针。
bìng zài zhōng zhě qǔ yǐ zhǎng zhēn
病在中者,取以长针。
bìng shuǐ zhǒng bù néng tōng guān jié zhě qǔ yǐ dà zhēn
病水肿不能通关节者,取以大针。
bìng zài wǔ zàng gù jū zhě qǔ yǐ fēng zhēn xiè yú jǐng xíng fēn shù qǔ yǐ sì shí
病在五脏固居者,取以锋针,泻于井荥分俞,取以四时。
fán cì yǒu jiǔ yǐ yīng jiǔ biàn
凡刺有九,以应九变。
yī yuē shù cì shù cì zhě cì zhū jīng xíng shù zàng shù yě
一曰俞刺,俞刺者,刺诸经荥俞臓俞也;
èr yuē yuǎn dào cì yuǎn dào cì zhě bìng zài shàng qǔ zhī xià cì fǔ shù yě
二曰远道刺,远道刺者,病在上,取之下,刺腑俞也;
sān yuē jīng cì jīng cì zhě cì dà jīng zhī jié luò jīng fēn yě
三曰经刺,经刺者,刺大经之结络经分也;
sì yuē luò cì luò cì zhě cì xiǎo luò zhī xuè mài yě
四曰络刺,络刺者,刺小络之血脉也;
wǔ yuē fēn cì fēn cì zhě cì fēn ròu zhī jiān yě
五曰分刺,分刺者,刺分肉之间也;
liù yuē dà xiè cì dà xiè cì zhě cì dà nóng yǐ pí zhēn yě
六曰大泻刺,大泻刺者,刺大脓以铍针也;
qī yuē máo cì máo cì zhě cì fú bì yú pí fū yě
七曰毛刺,毛刺者,刺浮痹(于)皮肤也;
bā yuē jù cì jù cì zhě zuǒ qǔ yòu yòu qǔ zuǒ
八曰巨刺,巨刺者,左取右,右取左;
jiǔ yuē cuì cì cuì cì zhě cì fán zhēn zé qǔ bì yě
九曰焠刺,焠刺者,刺燔针则取痹也。
fán cì yǒu shí èr jié yǐ yīng shí èr jīng
凡刺有十二节,以应十二经。
yī yuē ǒu cì ǒu cì zhě yǐ shǒu zhí xīn ruò bèi zhí tòng suǒ yī cì qián yī cì hòu yǐ zhì xīn bì
一曰偶刺,偶刺者,以手直心若背,直痛所,一刺前,一刺后,以治心痹。
cì cǐ zhě bàng zhēn zhī yě
刺此者,傍针之也。
èr yuē bào cì bào cì zhě cì tòng wú cháng chù yě
二曰报刺,报刺者,刺痛无常处也。
shàng xià xíng zhě zhí nèi wú bá zhēn yǐ zuǒ shǒu suí bìng suǒ àn zhī nǎi chū zhēn fù cì zhī yě
上下行者,直内无拔针,以左手随病所按之,乃出针,复刺之也。
sān yuē huī cì huī cì zhě zhí cì bàng zhī jǔ zhī qián hòu huī jīn jí yǐ zhì jīn bì yě
三曰恢刺,恢刺者,直刺傍之,举之前后,恢筋急,以治筋痹也。
sì yuē qí cì qí cì zhě zhí rù yī bàng rù èr yǐ zhì hán qì xiǎo shēn zhě
四曰齐刺,齐刺者,直入一,傍入二,以治寒气小深者;
huò yuē sān cì sān cì zhě zhì bì qì xiǎo shēn zhě yě
或曰三刺,三刺者,治痹气小深者也。
wǔ yuē yáng cì yáng cì zhě zhèng nèi yī bàng nèi sì ér fú zhī yǐ zhì hán qì zhī bó dà zhě yě
五曰扬刺,扬刺者,正内一,傍内四,而浮之,以治寒气之搏大者也。
liù yuē zhí zhēn cì zhí zhēn cì zhě yǐn pí nǎi cì zhī yǐ zhì hán qì zhī qiǎn zhě yě
六曰直针刺,直针刺者,引皮乃刺之,以治寒气之浅者也。
qī yuē shū zhēn shū cì zhě zhí rù zhí chū xī fā zhēn ér shēn zhī yǐ zhì qì shèng ér rè zhě yě
七曰输针,输刺者,直入直出,稀发针而深之,以治气盛而热者也。
bā yuē duǎn cì duǎn cì zhě cì gǔ bì shāo yáo ér shēn zhī zhì zhēn gǔ suǒ yǐ shàng xià mó gǔ yě
八曰短刺,短刺者,刺骨痹,稍摇而深之,致针骨,所以上下摩骨也。
jiǔ yuē fú cì fú cì zhě bàng rù ér fú zhī yǐ zhì jī jí ér hán zhě yě
九曰浮刺,浮刺者,傍入而浮之,以治肌急而寒者也。
shí yuē yīn cì yīn cì zhě zuǒ yòu lǜ cì zhī yǐ zhì hán jué
十曰阴刺,阴刺者,左右率刺之,以治寒厥;
zhōng hán jué zú huái hòu shǎo yīn yě
中寒厥,足踝后少阴也。
shí yī yuē bàng zhēn cì bàng zhēn cì zhě zhí cì bàng cì gè yī yǐ zhì liú bì jiǔ jū zhě yě
十一曰傍针刺,傍针刺者,直刺傍刺各一,以治留痹久居者也。
shí èr yuē zàn cì zàn cì zhě zhí rù zhí chū shù fā zhēn ér qiǎn zhī chū xuè shì wèi zhì yōng zhǒng yě
十二曰赞刺,赞刺者,直入直出,数发针而浅之出血,是谓治痈肿也。
mài zhī suǒ jū shēn bú jiàn zhě cì zhī wēi nèi zhēn ér jiǔ liú zhī yǐ zhì qí kōng mài qì yě
脉之所居,深不见者,刺之微内针而久留之,以致其空脉气也。
mài qiǎn zhě wù cì àn jué qí mài nǎi cì zhī wú lìng jīng chū dú chū qí xié qì ěr
脉浅者,勿刺,按绝其脉乃刺之,无令精出,独出其邪气耳。
suǒ wèi sān cì zé gǔ qì chū zhě xiān qiǎn cì jué pí yǐ chū yáng yá zài cì zé yīn xié chū zhě shǎo yì shēn jué pí zhì jī ròu wèi rù fēn ròu jiān yě
所谓三刺则谷气出者,先浅刺绝皮,以出阳邪,再刺则阴邪出者,少益深,绝皮致肌肉,未入分肉间也;
yǐ rù fēn ròu zhī jiān zé gǔ qì chū
已入分肉之间,则谷气出。
gù cì fǎ yuē shǐ cì qiǎn zhī yǐ zhú xié qì ér lái xuè qì
故《刺法》曰:“始刺浅之,以逐邪气而来血气;
hòu cì shēn zhī yǐ zhì yīn qì zhī yá
后刺深之,以致阴气之邪;
zuì hòu cì jí shēn zhī yǐ xià gǔ qì
最后刺极深之,以下谷气。
cǐ zhī wèi yě
”说的就是这种情况。
gù yòng zhēn zhě bù zhī nián zhī suǒ jiā qì zhī shèng shuāi xū shí zhī suǒ qǐ bù kě yǐ wèi gōng yě
故用针者,不知年之所加,气之盛衰,虚实之所起,不可以为工也。
fán cì yǒu wǔ yǐ yīng wǔ zàng
凡刺有五,以应五脏。
yī yuē bàn cì bàn cì zhě qiǎn nèi ér jí fā zhēn wú zhēn shāng ròu rú bá máo zhuàng yǐ qǔ pí qì cǐ fèi zhī yīng yě
一曰半刺,半刺者,浅内而疾发针,无针伤肉,如拔毛状,以取皮气,此肺之应也。
èr yuē bào wén cì bào wén cì zhě zuǒ yòu qián hòu zhēn zhī zhōng mài wèi gù yǐ qǔ jīng luò zhī xuè zhě cǐ xīn zhī yīng yě
二曰豹文刺,豹文刺者,左右前后针之,中脉为故,以取经络之血者,此心之应也。
sān yuē guān cì guān cì zhě zhí cì zuǒ yòu jǐn jīn shàng yǐ qǔ jīn bì shèn wú chū xuè cǐ gān zhī yīng yě
三曰关刺,关刺者,直刺左右尽筋上,以取筋痹,慎无出血,此肝之应也;
huò yuē yuān cì
或曰渊刺;
yī yuē qǐ cì
一曰岂刺。
sì yuē hé gǔ cì hé gǔ cì zhě zuǒ yòu jī zú zhēn yú fēn ròu zhī jiān yǐ qǔ jī bì cǐ pí zhī yīng yě
四曰合谷刺,合谷刺者,左右鸡足,针于分肉之间,以取肌痹,此脾之应也。
wǔ yuē shū cì shū cì zhě zhí rù zhí chū shēn nèi zhī zhì gǔ yǐ qǔ gǔ bì cǐ shèn zhī yīng yě
五曰输刺,输刺者,直入直出,深内之至骨,以取骨痹,此肾之应也。