黄帝内经 · 佚名 · Chapter 89 of 162

灵枢·本神

PinyinModern Translation
Size

huáng dì wèn yú qí bó yuē fán cì zhī fǎ xiān bì běn yú shén

黄帝问于岐伯曰:凡刺之法,先必本于神。

xuè mài yíng qì jīng shén cǐ wǔ zàng zhī suǒ cáng yě

血、脉、营、气、精、神,此五脏之所藏也。

zhì qí yín yì lí zàng zé jīng shī hún pò fēi yáng zhì yì huǎng luàn zhì lǜ qù shēn zhě hé yīn ér rán hu

至其淫泆,离臓则精失,魂魄飞扬,志意恍乱,智虑去身者,何因而然乎?

tiān zhī zuì yǔ

天之罪与?

rén zhī guò hu

人之过乎?

hé wèi dé qì shēng jīng shén hún pò xīn yì zhì sī zhì lǜ

何谓德、气、生、精、神、魂、魄、心、意、志、思、智、虑?

qǐng wèn qí gù

请问其故。

qí bó dá yuē tiān zhī zài wǒ zhě dé yě de zhī zài wǒ zhě qì yě

岐伯答曰:天之在我者德也,地之在我者气也。

dé liú qì báo ér shēng zhě yě

德流气薄而生者也。

gù shēng zhī lái wèi zhī jīng

故生之来谓之精,

liǎng jīng xiāng bó wèi zhī shén

两精相搏谓之神,

suí shén wǎng lái zhě wèi zhī hún

随神往来者谓之魂,

bìng jīng ér chū rù zhě wèi zhī pò

并精而出入者谓之魄,

suǒ yǐ rèn wù zhě wèi zhī xīn

所以任物者谓之心,

xīn yǒu suǒ yì wèi zhī yì

心有所忆谓之意,

yì zhī suǒ cún wèi zhī zhì

意之所存谓之志,

yīn zhì ér cún biàn wèi zhī sī

因志而存变谓之思,

yīn sī ér yuǎn mù wèi zhī lǜ

因思而远慕谓之虑,

yīn lǜ ér chǔ wù wèi zhī zhì

因虑而处物谓之智。

gù zhì zhě zhī yǎng shēng yě bì shùn sì shí ér shì hán shǔ hé xǐ nù ér ān jū chù jié yīn yáng ér diào gāng róu

故智者之养生也,必顺四时而适寒暑,和喜怒而安居处,节阴阳而调刚柔。

rú shì zé pì yá bù zhì cháng shēng jiǔ shì

如是,则僻邪不至,长生久视。

shì gù chù tì sī lǜ zhě zé shāng shén shén shāng zé kǒng jù liú yín ér bù zhǐ

是故怵惕思虑者则伤神,神伤则恐惧,流淫而不止。

yīn bēi āi dòng zhōng zhě jié jué ér shī shēng

因悲哀动中者,竭绝而失生。

xǐ lè zhě shén dàn sàn ér bù cáng

喜乐者,神惮散而不藏。

chóu yōu zhě qì bì sè ér bù xíng

愁忧者,气闭塞而不行。

shèng nù zhě mí huò ér bù zhì

盛怒者,迷惑而不治。

kǒng jù zhě shén dàng dàn ér bù shōu

恐惧者,神荡惮而不收。

xīn chù tì sī lǜ zé shāng shén shén shāng zé kǒng jù zì shī pò jùn tuō ròu

心,怵惕思虑则伤神,神伤则恐惧自失,破䐃脱肉;

máo cuì sè yāo sǐ yú dōng

毛悴色夭,死于冬。

pí chóu yōu ér bù jiě zé shāng yì yì shāng zé mán luàn sì zhī bù jǔ

脾,愁忧而不解则伤意,意伤则悗乱,四肢不举;

máo cuì sè yāo sǐ yú chūn

毛悴色夭,死于春。

gān bēi āi dòng zhōng zé shāng hún hún shāng zé kuáng wàng bù jīng bù jīng zé bù zhèng dāng rén yīn suō ér luán jīn liǎng xié gǔ bù jǔ

肝,悲哀动中则伤魂,魂伤则狂忘不精,不精则不正,当人阴缩而挛筋,两胁骨不举;

máo cuì sè yāo sǐ yú qiū

毛悴色夭,死于秋。

fèi xǐ lè wú jí zé shāng pò pò shāng zé kuáng kuáng zhě yì bù cún rén pí gé jiāo

肺,喜乐无极则伤魄,魄伤则狂,狂者意不存人,皮革焦;

máo cuì sè yāo sǐ yú xià

毛悴色夭,死于夏。

shèn shèng nù ér bù zhǐ zé shāng zhì zhì shāng zé xǐ wàng qí qián yán yāo jí bù kě yǐ fǔ yǎng qū shēn

肾,盛怒而不止则伤志,志伤则喜忘其前言,腰脊不可以俛仰屈伸;

máo cuì sè yāo sǐ yú jì xià

毛悴色夭,死于季夏。

kǒng jù ér bù jiě zé shāng jīng jīng shāng zé gǔ suān wěi jué jīng shí zì xià

恐惧而不解则伤精,精伤则骨酸痿厥,精时自下。

shì gù wǔ zàng zhǔ cáng jīng zhě yě bù kě shāng shāng zé shī shǒu ér yīn xū yīn xū zé wú qì wú qì zé sǐ yǐ

是故五脏主藏精者也,不可伤,伤则失守而阴虚,阴虚则无气,无气则死矣。

shì gù yòng zhēn zhě chá guān bìng rén zhī tài yǐ zhī jīng shén hún pò zhī cún wáng dé shī zhī yì wǔ zhě yǐ shāng zhēn bù kě yǐ zhì zhī yě

是故用针者,察观病人之态,以知精、神、魂、魄之存亡,得失之意,五者以伤,针不可以治之也。

gān cáng xuè xuè shě hún gān qì xū zé kǒng shí zé nù

肝藏血,血舍魂,肝气虚则恐,实则怒。

pí cáng yíng yíng shè yì pí qì xū zé sì zhī bù yòng wǔ zàng bù ān

脾藏营,营舍意,脾气虚则四肢不用,五脏不安;

shí zé fù zhàng jīng sǒu bù lì

实则腹胀,经溲不利。

xīn cáng mài mài shě shén xīn qì xū zé bēi

心藏脉,脉舍神,心气虚则悲;

shí zé xiào bù xiū

实则笑不休。

fèi cáng qì qì shě pò fèi qì xū zé bí sāi bù lì shǎo qì

肺藏气,气舍魄,肺气虚,则鼻塞不利,少气;

shí zé chuǎn hē xiōng yíng yǎng xī

实则喘喝,胸盈仰息。

shèn cáng jīng jīng shè zhì shèn qì xū zé jué

肾藏精,精舍志,肾气虚则厥;

shí zé zhàng wǔ zàng bù ān

实则胀,五脏不安。

bì shěn wǔ zàng zhī bìng xíng yǐ zhī qí qì zhī xū shí jǐn ér diào zhī yě

必审五脏之病形,以知其气之虚实,谨而调之也。

✦ You read 灵枢·本神

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.