fán cì zhī dào bì yú zhōng shǐ
凡刺之道，毕于《终始》。
míng zhī zhōng shǐ wǔ zàng wèi jì yīn yáng dìng yǐ
明知《终始》，五脏为纪，阴阳定矣。
yīn zhě zhǔ zàng yáng zhě zhǔ fǔ yáng shòu qì yú sì mò yīn shòu qì yú wǔ zàng
阴者主臓，阳者主腑，阳受气于四末，阴受气于五脏。
gù xiè zhě yíng zhī bǔ zhě suí zhī zhī yíng zhī suí qì kě lìng hé
故泻者迎之，补者随之，知迎知随，气可令和。
hé qì zhī fāng bì tōng yīn yáng wǔ zàng wèi yīn liù fǔ wèi yáng
和气之方，必通阴阳，五脏为阴，六腑为阳。
chuán zhī hòu shì yǐ xuè wèi méng
传之后世，以血为盟。
jìng zhī zhě chāng màn zhī zhě wáng
敬之者昌，慢之者亡。
wú dào xíng sī bì děi yāo yāng
无道行私，必得夭殃。
jǐn fèng tiān dào qǐng yán zhōng shǐ
谨奉天道，请言《终始》。
zhōng shǐ zhě jīng mài wèi jì
终始者，经脉为纪。
chí qí mài kǒu rén yíng yǐ zhī yīn yáng yǒu yú bù zú píng yǔ bù píng tiān dào bì yǐ
持其脉口人迎，以知阴阳有余不足，平与不平，天道毕矣。
suǒ wèi píng rén zhě bù bìng bù bìng zhě mài kǒu rén yíng yīng sì shí yě shàng xià xiāng yìng ér jù wǎng lái yě liù jīng zhī mài bù jié dòng yě běn mò zhī hán wēn zhī xiāng shǒu sī yě
所谓平人者不病，不病者，脉口人迎应四时也，上下相应而俱往来也，六经之脉不结动也，本末之寒温之相守司也。
xíng ròu xuè qì bì xiāng chèn yě shì wèi píng rén
形肉血气必相称也，是谓平人。
shǎo qì zhě mài kǒu rén yíng jù shǎo ér bù chēng chǐ cùn yě
少气者，脉口人迎俱少，而不称尺寸也。
rú shì zhě zé yīn yáng jù bù zú bǔ yáng zé yīn jié xiè yīn zé yáng tuō
如是者，则阴阳俱不足，补阳则阴竭，泻阴则阳脱。
rú shì zhě kě jiāng yǐ gān yào bù yù kě yǐn yǐ zhì jì rú cǐ zhě fú jiǔ
如是者，可将以甘药，不（愈）可饮以至剂，如此者弗灸。
bù yǐ zhě yīn ér xiè zhī zé wǔ zàng qì huài yǐ
不已者因而泻之，则五脏气坏矣。
rén yíng yī shèng bìng zài zú shǎo yáng yī shèng ér zào bìng zài shǒu shǎo yáng
人迎一盛，病在足少阳，一盛而躁，病在手少阳。
rén yíng èr shèng bìng zài zú tài yáng èr shèng ér zào bìng zài shǒu tài yáng
人迎二盛，病在足太阳，二盛而躁，病在手太阳。
rén yíng sān shèng bìng zài zú yáng míng sān shèng ér zào bìng zài shǒu yáng míng
人迎三盛，病在足阳明，三盛而躁，病在手阳明。
rén yíng sì shèng qiě dà qiě shù míng yuē yì yáng yì yáng wèi wài gé
人迎四盛，且大且数，名曰溢阳，溢阳为外格。
mài kǒu yī shèng bìng zài zú jué yīn
脉口一盛，病在足厥阴；
jué yīn yǎn wén yī shèng ér zào zài shǒu xīn zhǔ
（厥阴，衍文）一盛而躁，在手心主。
mài kǒu èr shèng bìng zài zú shǎo yīn
脉口二盛，病在足少阴；
èr shèng ér zào zài shǒu shǎo yīn
二盛而躁，在手少阴。
mài kǒu sān shèng bìng zài zú tài yīn
脉口三盛，病在足太阴；
sān shèng ér zào zài shǒu tài yīn
三盛而躁，在手太阴。
mài kǒu sì shèng qiě dà qiě shù zhě míng yuē yì yīn
脉口四盛，且大且数者，名曰溢阴。
yì yīn wèi nèi guān nèi guān bù tōng sǐ bù zhì
溢阴为内关，内关不通，死不治。
rén yíng yǔ tài yīn mài kǒu jù shèng sì bèi yǐ shàng míng yuē guān gé
人迎与太阴脉口俱盛四倍以上，名曰关格。
guān gé zhě yǔ zhī duǎn qī
关格者，与之短期。
rén yíng yī shèng xiè zú shǎo yáng ér bǔ zú jué yīn èr xiè yī bǔ rì yī qǔ zhī bì qiè ér yàn zhī shū qīng zhāng zhì cōng rèn wéi dàng zuò zào xià tóng qǔ zhī shàng qì hé nǎi zhǐ
人迎一盛，泻足少阳而补足厥阴，二泻一补，日一取之，必切而验之，疏（清•张志聪认为当作躁，下同）取之上，气和乃止。
rén yíng èr shèng xiè zú tài yáng bǔ zú shǎo yīn èr xiè yī bǔ èr rì yī qǔ zhī bì qiè ér yàn zhī shū dàng zuò zào qǔ zhī shàng qì hé nǎi zhǐ
人迎二盛，泻足太阳补足少阴，二泻一补，二日一取之，必切而验之，疏（当作躁）取之上，气和乃止。
rén yíng sān shèng xiè zú yáng míng ér bǔ zú tài yīn èr xiè yī bǔ rì èr qǔ zhī bì qiè ér yàn zhī shū dàng zuò zào qǔ zhī shàng qì hé nǎi zhǐ
人迎三盛，泻足阳明而补足太阴，二泻一补，日二取之，必切而验之，疏（当作躁）取之上，气和乃止。
mài kǒu yī shèng xiè zú jué yīn ér bǔ zú shǎo yáng èr bǔ yī xiè rì yī qǔ zhī bì qiè ér yàn zhī shū dàng zuò zào ér qǔ shàng qì hé nǎi zhǐ
脉口一盛，泻足厥阴而补足少阳，二补一泻，日一取之，必切而验之，疏（当作躁）而取上，气和乃止。
mài kǒu èr shèng xiè zú shǎo yīn ér bǔ zú tài yáng èr bǔ yī xiè èr rì yī qǔ zhī bì qiè ér yàn zhī shū dàng zuò zào qǔ zhī shàng qì hé nǎi zhǐ
脉口二盛，泻足少阴而补足太阳，二补一泻，二日一取之，必切而验之，疏（当作躁）取之上，气和乃止。
mài kǒu sān shèng xiè zú tài yīn ér bǔ zú yáng míng èr bǔ yī xiè rì èr qǔ zhī bì qiè ér yàn zhī shū dàng zuò zào ér qǔ zhī shàng qì hé nǎi zhǐ
脉口三盛，泻足太阴而补足阳明，二补一泻，日二取之，必切而验之，疏（当作躁）而取之上，气和乃止。
suǒ yǐ rì èr qǔ zhī zhě tài yáng bié běn zuò yīn zhǔ wèi dà fù yú gǔ qì gù kě rì èr qǔ zhī yě
所以日二取之者，太阳（别本作阴）主胃，大富于谷气，故可日二取之也。
rén yíng yǔ mài kǒu jù shèng sān bèi yǐ shàng mìng yuē yīn yáng jù yì rú shì zhě bù kāi zé xuè mài bì sè qì wú suǒ xíng liú yín yú zhōng wǔ zàng nèi shāng
人迎与脉口俱盛三倍以上，命曰阴阳俱溢，如是者不开，则血脉闭塞，气无所行，流淫于中，五脏内伤。
rú cǐ zhě yīn ér jiǔ zhī zé biàn yì ér wèi tā bìng yǐ
如此者，因而灸之，则变易而为他病矣。
fán cì zhī dào qì diào ér zhǐ bǔ yīn xiè yáng yīn qì yì zhāng ěr mù cōng míng
凡刺之道，气调而止，补阴泻阳，音气益彰，耳目聪明。
fǎn cǐ zhě xuè qì bù xíng
反此者，血气不行。
suǒ wèi qì zhì ér yǒu xiào zhě xiè zé yì xū xū zhě mài dà rú qí gù ér bù jiān yě jiān rú qí gù zhě shì suī yán gù bié běn zuò kuài bìng wèi qù yě
所谓气至而有效者，泻则益虚，虚者，脉大如其故而不坚也，坚如其故者，适虽言故（别本作快），病未去也。
bǔ zé yì shí shí zhě mài dà rú qí gù ér yì jiān yě
补则益实，实者，脉大如其故而益坚也；
fu rú qí gù ér bù jiān zhě shì suī yán kuài bìng wèi qù yě
夫如其故而不坚者，适虽言快，病未去也。
gù bǔ zé shí xiè zé xū tòng suī bù suí zhēn bìng bì shuāi qù
故补则实、泻则虚，痛虽不随针，病必衰去。
bì xiān tōng shí èr jīng mài zhī suǒ shēng bìng ér hòu kě de chuán yú zhōng shǐ yǐ
必先通十二经脉之所生病，而后可得传于《终始》矣。
gù yīn yáng bù xiāng yí xū shí bù xiāng qīng qǔ zhī qí jīng
故阴阳不相移，虚实不相倾，取之其经。
fán cì zhī shǔ sān cì zhì gǔ qì xié pì wàng hé yīn yáng yì jū nì shùn xiāng fǎn chén fú yì chù sì shí bù dé jī liú yín yì xū zhēn ér qù
凡刺之属，三刺至谷气，邪僻妄合，阴阳易居，逆顺相反，沉浮异处，四时不得，稽留淫泆，须针而去。
gù yī cì zé yáng yá chū zài cì zé yīn xié chū sān cì zé gǔ qì zhì gǔ qì zhì ér zhǐ
故一刺则阳邪出，再刺则阴邪出，三刺则谷气至，谷气至而止。
suǒ wèi gǔ qì zhì zhě yǐ bǔ ér shí yǐ xiè ér xū gù yǐ zhī gǔ qì zhì yě
所谓谷气至者，已补而实，已泻而虚，故以知谷气至也。
xié qì dú qù zhě yīn yǔ yáng wèi néng diào ér bìng zhī yù yě
邪气独去者，阴与阳未能调，而病知愈也。
gù yuē bǔ zé shí xiè zé xū tòng suī bù suí zhēn jiǎn bìng bì shuāi qù yǐ
故曰：“补则实，泻则虚，痛虽不随针（减），病必衰去矣。
yīn shèng ér yáng xū xiān bǔ qí yáng hòu xiè qí yīn ér hé zhī
阴盛而阳虚，先补其阳，后泻其阴而和之。
yīn xū ér yáng shèng xiān bǔ qí yīn hòu xiè qí yáng ér hé zhī
阴虚而阳盛，先补其阴，后泻其阳而和之。
sān mài dòng yú zú dà zhǐ zhī jiān bì shěn qí shí xū
三脉动于足大趾之间，必审其实虚。
xū ér xiè zhī shì wèi zhòng xū
虚而泻之，是谓重虚。
zhòng xū bìng yì shén
重虚病益甚。
fán cì cǐ zhě yǐ zhǐ àn zhī mài dòng ér shí qiě jí zhě jí xiè zhī xū ér xú zhě zé bǔ zhī
凡刺此者，以指按之，脉动而实且疾者疾泻之，虚而徐者则补之。
fǎn cǐ zhě bìng yì shén
反此者，病益甚。
qí dòng yě yáng míng zài shàng jué yīn zài zhōng shǎo yīn zài xià
其动也，阳明在上，厥阴在中，少阴在下。
yīng yú zhōng yīng bèi shù zhōng bèi
膺俞中膺，背俞中背。
jiān bó xū zhě qǔ zhī shàng
肩膊虚者，取之上。
zhòng shé cì shé zhù yǐ pí zhēn yě
重舌，刺舌柱以铍针也。
shǒu qū ér bù shēn zhě qí bìng zài jīn
手屈而不伸者，其病在筋；
shēn ér bù qū zhě qí bìng zài gǔ zài gǔ shǒu gǔ zài jīn shǒu jīn
伸而不屈者，其病在骨，在骨守骨，在筋守筋。
bǔ xū yī fāng shí shēn qǔ zhī xī àn qí wěi yǐ jí chū qí xié qì
补须一方实，深取之，稀按其痏，以极出其邪气。
yī fāng xū qiǎn cì zhī yǐ yǎng qí mài jí àn qí wěi wú shǐ xié qì de rù
一方虚，浅刺之，以养其脉，疾按其痏，无使邪气得入。
xié qì lái yě jǐn ér jí gǔ qì lái yě xú ér hé
邪气来也紧而疾，谷气来也徐而和。
mài shí zhě shēn cì zhī yǐ xiè qí qì
脉实者深刺之，以泄其气；
mài xū zhě qiǎn cì zhī shǐ jīng qì wú xiè chū yǐ yǎng qí mài dú chū qí xié qì
脉虚者，浅刺之，使精气无泻出，以养其脉，独出其邪气。
cì zhū tòng zhě qí mài jiē shí
刺诸痛者，其脉皆实。
cóng yāo yǐ shàng zhě shǒu tài yīn yáng míng jiē zhǔ zhī
从腰以上者，手太阴阳明皆主之；
cóng yāo yǐ xià zhě zú tài yīn yáng míng jiē zhǔ zhī
从腰以下者，足太阴阳明皆主之。
bìng zài shàng zhě xià qǔ zhī bìng zài xià zhě gāo qǔ zhī bìng zài tóu zhě qǔ zhī zú bìng zài yāo zhě qǔ zhī guó
病在上者下取之，病在下者高取之，病在头者取之足，病在腰者取之腘。
bìng shēng yú tóu zhě tóu zhòng
病生于头者，头重；
shēng yú shǒu zhě bì zhòng
生于手者，臂重；
shēng yú zú zhě zú zhòng
生于足者，足重。
zhì bìng zhě xiān cì qí bìng suǒ cóng shēng zhě yě
治病者，先刺其病所从生者也。
chūn qì zài háo máo xià qì zài pí fū qiū qì zài fēn ròu dōng qì zài jīn gǔ
春气在（毫）毛，夏气在皮肤，秋气在分肉，冬气在筋骨。
cì cǐ bìng zhě gè yǐ qí shí wèi qí jì de tōng jiǎ zì xià tóng
刺此病者，各以其时为齐（剂的通假字，下同）。
gù cì féi rén zhě yǐ qiū dōng zhī qí
故刺肥人者，以秋冬之齐；
cì shòu rén zhě yǐ chūn xià zhī qí
刺瘦人者，以春夏之齐。
bìng tòng zhě yīn yě tòng ér yǐ shǒu àn zhī bù dé zhě yīn yě shēn cì zhī
病痛者，阴也，痛而以手按之不得者，阴也，深刺之。
bìng zài shàng zhě yáng yě bìng zài xià zhě yīn yě
病在上者阳也，病在下者阴也。
yǎng zhě yáng yě qiǎn cì zhī
痒者，阳也，浅刺之。
bìng xiān qǐ yú yīn zhě xiān zhì qí yīn ér hòu zhì qí yáng
病先起（于）阴者，先治其阴，而后治其阳；
bìng xiān qǐ yú yáng zhě xiān zhì qí yáng ér hòu zhì qí yīn
病先起（于）阳者，先治其阳，而后治其阴。
cì rè jué zhě liú zhēn fǎn wèi hán
刺热厥者，留针反为寒；
cì hán jué zhě liú zhēn fǎn wèi rè
刺寒厥者，留针反为热。
cì rè jué zhě èr yīn yī yáng
刺热厥者，二阴一阳；
cì hán jué zhě èr yáng yī yīn
刺寒厥者，二阳一阴。
suǒ wèi èr yīn zhě èr cì yīn yě
所谓二阴者，二刺阴也；
yī yáng zhě yī cì yáng yě
一阳者，一刺阳也。
jiǔ bìng zhě xié qì rù shēn
久病者，邪气入深。
cì cǐ bìng zhě shēn nèi ér jiǔ liú zhī jiàn rì ér fù cì zhī bì xiān diào qí zuǒ yòu qù qí xuè mài cì dào bì yǐ
刺此病者，深内而久留之，间日而复刺之，必先调其左右，去其血脉，刺道毕矣。
fán cì zhī fǎ bì chá qí xíng qì
凡刺之法，必察其形气。
xíng ròu wèi tuō shǎo qì ér mài yòu zào zào jué zhě bì wèi miào cì zhī sàn qì kě shōu jù qì kě bù
形肉未脱，少气而脉又躁，躁厥者，必为缪刺之，散气可收，聚气可布。
shēn jū jìng chǔ zhàn shén wǎng lái bì hù sāi yǒu hún pò bù sàn zhuān yì yī shén jīng qì zhī fēn wú wén rén shēng yǐ shōu qí jīng bì yī qí shén lìng zhì zài zhēn
深居静处，占神往来，闭户塞牖，魂魄不散，专意一神，精气之分，毋闻人声，以收其精，必一其神，令志在针。
qiǎn ér liú zhī wēi ér fú zhī yǐ yí qí shén qì zhì nǎi xiū
浅而留之，微而浮之，以移其神，气至乃休。
nán nèi nǚ wài jiān jù wù chū jǐn shǒu wù nèi shì wèi de qì
男内女外，坚拒勿出，谨守勿内，是谓得气。
fán cì zhī jìn xīn nèi wù cì xīn cì wù nèi
凡刺之禁：新内勿刺，新刺勿内；
yǐ zuì wù cì yǐ cì wù zuì
已醉勿刺，已刺勿醉；
xīn nù wù cì yǐ cì wù nù
新怒勿刺，已刺勿怒；
xīn láo wù cì yǐ cì wù láo
新劳勿刺，已刺勿劳；
yǐ bǎo wù cì yǐ cì wù bǎo
已饱勿刺，已刺勿饱；
yǐ jī wù cì yǐ cì wù jī
已饥勿刺，已刺勿饥；
yǐ kě wù cì yǐ cì wù kě
已渴勿刺，已刺勿渴；
dà jīng dà kǒng bì dìng qí qì nǎi cì zhī
大惊大恐，必定其气乃刺之。
chéng chē lái zhě wò ér xiū zhī rú shí qǐng nǎi cì zhī
乘车来者，卧而休之，如食顷乃刺之。
chū bié běn zuò bù xíng lái zhě zuò ér xiū zhī rú xíng qiān bié běn zuò shí lǐ qǐng nǎi cì zhī
出（别本作步）行来者，坐而休之，如行千（别本作十）里顷乃刺之。
fán cǐ shí èr jìn zhě qí mài luàn qì sàn nì qí yíng wèi jīng qì bù cì yīn ér cì zhī zé yáng bìng rù yú yīn yīn bìng chū wèi yáng zé xié qì fù shēng
凡此十二禁者，其脉乱气散，逆其营卫，经气不次，因而刺之，则阳病入于阴，阴病出为阳，则邪气复生。
cū gōng wù chá shì wèi fá shēn xíng tǐ yín luàn bié běn zuò yì nǎi xiāo nǎo suǐ jīn yè bù huà tuō qí wǔ wèi shì wèi shī qì yě
粗工勿察，是谓伐身，形体淫乱（别本作泆），乃消脑髓，津液不化，脱其五味，是谓失气也。
tài yáng zhī mài qí zhōng yě
太阳之脉，其终也。
dài yǎn fǎn zhé chì zòng qí sè bái jué pí nǎi jué hàn jué hàn zé zhōng yǐ
戴眼，反折，瘈疭，其色白，绝皮乃绝汗，绝汗则终矣。
shǎo yáng zhōng zhě ěr lóng bǎi jié jǐn zòng mù xì jué mù xì jué yī rì bàn zé sǐ yǐ
少阳终者，耳聋，百节尽纵，目系绝，目系绝一日半则死矣。
qí sǐ yě sè qīng bái nǎi sǐ
其死也，色青白，乃死。
yáng míng zhōng zhě kǒu mù dòng zuò xǐ jīng wàng yán sè huáng
阳明终者，口目动作，喜惊、妄言、色黄；
qí shàng xià zhī jīng shèng ér bù xíng zé zhōng yǐ
其上下之经盛而不行，则终矣。
shǎo yīn zhōng zhě miàn hēi chǐ cháng ér gòu fù zhàng bì sè shàng xià bù tōng ér zhōng yǐ
少阴终者，面黑，齿长而垢，腹胀闭塞，上下不通而终矣。
jué yīn zhōng zhě zhōng rè yì bié běn zuò yì gàn xǐ ruò xīn fán shén zé shé juǎn luǎn shàng suō ér zhōng yǐ
厥阴终者，中热溢（别本作嗌）干，喜溺，心烦，甚则舌卷，卵上缩而终矣。
tài yīn zhōng zhě fù zhàng bì bù dé xi qì ǎi shàn ǒu ǒu zé nì nì zé miàn chì bù yīng wéi shàng zhī wù nì zé shàng xià bù tōng shàng xià bù tōng zé miàn hēi pí máo qiáo bié běn zuò jiāo ér zhōng yǐ
太阴终者，腹胀闭，不得息，气噫，善呕，呕则逆，逆则面赤，不（应为上之误）逆则上下不通，上下不通则面黑，皮毛憔（别本作燋）而终矣。