鬼谷子 · 鬼谷子 · Chapter 10 of 21

鬼谷子·谋篇

PinyinModern Translation
Size

wéi rén fán móu yǒu dào bì děi qí suǒ yīn yǐ qiú qí qíng

为人凡谋有道,必得其所因,以求其情。

shěn de qí qíng nǎi lì sān yí

审得其情,乃立三仪。

sān yí zhě yuē shàng yuē zhōng yuē xià

三仪者曰上、曰中、曰下。

cān yǐ lì yān yǐ shēng qí

参以立焉,以生奇。

qí bù zhī qí suǒ yōng shǐ yú gǔ zhī suǒ cóng

奇不知其所拥,始于古之所从。

gù zhèng rén zhī qǔ yù yě bì zài sī nán zhī chē wèi qí bù huò yě

故郑人之取玉也,必载司南之车,为其不惑也。

fu dù cái liàng néng chuǎi qíng zhě yì shì zhī sī nán yě

夫度材、量能、揣情者,亦事之司南也。

gù tóng qíng ér jù xiāng qīn zhě qí jù chéng zhě yě

故同情而俱相亲者,其俱成者也;

tóng yù ér xiāng shū zhě qí piān chéng zhě yě

同欲而相疏者,其偏成者也;

tóng wù ér xiāng qīn zhě qí jù hài zhě yě

同恶而相亲者,其俱害者也;

tóng wù ér xiāng shū zhě qí piān hài zhě yě

同恶而相疏者,其偏害者也。

gù xiāng yì zé qīn xiāng sǔn zé shū qí shù xíng yě cǐ suǒ yǐ chá tóng yì zhī fēn qí lèi yī yě

故相益则亲,相损则疏,其数行也,此所以察同异之分,其类一也。

gù qiáng huài yú qí xì mù huǐ yú qí jié sī gài qí fēn yě

故墙坏于其隙,木毁于其节,斯盖其分也。

gù biàn shēng shì shì shēng móu móu shēng jì jì shēng yì yì shēng shuō shuō shēng jìn jìn shēng tuì tuì shēng zhì yīn yǐ zhì yú shì

故变生事,事生谋,谋生计,计生议,议生说,说生进,进生退,退生制,因以制于事。

gù wàn shì yī dào ér bǎi dù yī shù yě

故万事一道,而百度一数也。

fu rén rén qīng huò bù kě yòu yǐ lì kě shǐ chū fèi

夫仁人轻货,不可诱以利,可使出费;

yǒng shì qīng nán bù kě jù yǐ huàn kě shǐ jù wēi

勇士轻难,不可惧以患,可使据危;

zhì zhě dá yú shù míng yú lǐ bù kě qī yǐ chéng kě shì yǐ dào lǐ kě shǐ lì gōng

智者达于数,明于理,不可欺以诚,可示以道理,可使立功;

shì sān cái yě

是三才也。

gù yú zhě yì bì yě bù xiào zhě yì jù yě tān zhě yì yòu yě shì yīn shì ér cái zhī

故愚者易蔽也,不肖者易惧也,贪者易诱也,是因事而裁之。

gù wèi qiáng zhě jī yú ruò yě

故为强者积于弱也;

wèi zhí zhě jī yú qū

为直者积于曲;

yǒu yú zhě jī yú bù zú yě

有余者积于不足也;

cǐ qí dào shù xíng yě

此其道术行也。

gù wài qīn ér nèi shū zhě shuō nèi nèi qīn ér wài shū zhě shuō wài

故外亲而内疏者说内,内亲而外疏者说外。

gù yīn qí yí yǐ biàn zhī yīn qí jiàn yǐ rán zhī yīn qí shuō yǐ yào zhī yīn qí shì yǐ chéng zhī yīn qí è yǐ quán zhī yīn qí huàn yǐ chì zhī

故因其疑以变之,因其见以然之,因其说以要之,因其势以成之,因其恶以权之,因其患以斥之。

mó ér kǒng zhī gāo ér dòng zhī wēi ér zhèng zhī fú ér yīng zhī yōng ér sāi zhī luàn ér huò zhī shì wèi jì móu

摩而恐之,高而动之,微而证之,符而应之,拥而塞之,乱而惑之,是谓计谋。

jì móu zhī yòng gōng bù rú sī sī bù rú jié jié ér wú xì zhě yě

计谋之用,公不如私,私不如结,结而无隙者也。

zhèng bù rú qí qí liú ér bù zhǐ zhě yě

正不如奇,奇流而不止者也。

gù shuō rén zhǔ zhě bì yǔ zhī yán qí

故说人主者,必与之言奇;

shuō rén chén zhě bì yǔ zhī yán sī

说人臣者,必与之言私。

qí shēn nèi qí yán wài zhě shū

其身内、其言外者疏;

qí shēn wài qí yán shēn zhě wēi

其身外,其言深者危。

wú yǐ rén zhī suǒ bù yù ér qiáng zhī yú rén

无以人之所不欲,而强之于人;

wú yǐ rén zhī suǒ bù zhī ér jiào zhī yú rén

无以人之所不知,而教之于人。

rén zhī yǒu hǎo yě xué ér shùn zhī

人之有好也,学而顺之;

rén zhī yǒu è yě bì ér huì zhī gù yīn dào ér yáng qǔ zhī yě

人之有恶也,避而讳之,故阴道而阳取之也。

gù qù zhī zhě zòng zhī zòng zhī zhě chéng zhī

故去之者纵之,纵之者乘之。

mào zhě bù měi yòu bù è gù zhì qíng tuō yān

貌者不美,又不恶,故至情托焉。

kě zhī zhě kě yòng yě bù kě zhī zhě móu zhě suǒ bù yòng yě gù yuē shì guì zhì rén ér bù guì jiàn zhì yú rén

可知者可用也,不可知者谋者所不用也,故曰:“事贵制人,而不贵见制于人。

zhì rén zhě wò quán yě jiàn zhì yú rén zhě zhì mìng yě

”制人者握权也,见制于人者制命也。

gù shèng rén zhī dào yīn yú rén zhī dào yáng

故圣人之道阴,愚人之道阳;

zhì zhě shì yì ér bù zhì zhě shì nán

智者事易,而不智者事难。

yǐ cǐ guān zhī wáng bù kě yǐ wèi cún ér wēi bù kě yǐ wèi ān rán ér wú wéi ér guì zhì yǐ

以此观之,亡不可以为存,而危不可以为安,然而无为而贵智矣。

zhì yòng yú zhòng rén zhī suǒ bù néng zhī ér néng yòng yú zhòng rén zhī suǒ bù néng jiàn

智用于众人之所不能知,而能用于众人之所不能见。

jì yòng jiàn kě zé shì ér wèi zhī suǒ yǐ zì wèi yě

既用见可,择事而为之,所以自为也;

jiàn bù kě zé shì ér wèi zhī suǒ yǐ wéi rén yě

见不可,择事而为之,所以为人也。

gù xiān wáng zhī dào yīn yán yǒu zhī yuē tiān dì zhī huà zài gāo yǔ shēn

故先王之道阴,言有之曰:“天地之化,在高与深;

shèng rén zhī dào zài yǐn yǔ nì

圣人之道,在隐与匿。

fēi dú zhōng xìn rén yì yě zhōng zhèng ér yǐ yǐ

非独忠、信、仁、义也,中正而已矣。

dào lǐ dá yú cǐ yì zhě zé kě yǔ yǔ

”道理达于此义者,则可与语。

yóu néng de cǐ zé kě yǔ gǔ yuǎn jìn zhī yì

由能得此,则可与谷远近之义。

✦ You read 鬼谷子·谋篇

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.