jūn chén shàng xià zhī shì yǒu yuǎn ér qīn jìn ér shū
君臣上下之事,有远而亲,近而疏;
jiù zhī bù yòng qù zhī fǎn qiú
就之不用,去之反求;
rì jìn qián ér bù yù yáo wén shēng ér xiāng sī
日进前而不御,遥闻声而相思。
shì jiē yǒu nèi jiàn sù jié běn shǐ
事皆有内楗,素结本始。
huò jié yǐ dào dé huò jié yǐ dǎng yǒu huò jié yǐ cái huò huò jié yǐ cǎi sè
或结以道德,或结以党友,或结以财货,或结以采色。
yòng qí yì yù rù zé rù yù chū zé chū
用其意,欲入则入,欲出则出;
yù qīn zé qīn yù shū zé shū
欲亲则亲,欲疏则疏;
yù jiù zé jiù
欲就则就;
yù qù zé qù
欲去则去;
yù qiú zé qiú yù sī zé sī
欲求则求,欲思则思。
ruò fú mǔ zhī cóng zǐ yě
若蚨母之从子也;
chū wú jiàn rù wú zhèn
出无间,入无朕。
dú wǎng dú lái mò zhī néng zhǐ
独往独来,莫之能止。
nèi zhě jìn shuō cí yě
内者,进说辞也。
jiàn zhě jiàn suǒ móu yě
楗者,楗所谋也。
yù shuō zhě wu wěn dù jì shì zhě wu xún shùn
欲说者务稳度,计事者务循顺。
yīn lǜ kě fǒu míng yán dé shī yǐ yù qí zhì
阴虑可否,明言得失,以御其志。
fāng lái yìng shí yǐ hé qí móu
方来应时,以和其谋。
xiáng sī lái jiàn wǎng yìng shí dāng yě
详思来楗, 往应时当也。
fu nèi yǒu bù hé zhě bù kě shī xíng yě
夫内有不合者,不可施行也。
nǎi chuāi qiē shí yí cóng biàn suǒ wéi yǐ qiú qí biàn
乃揣切时宜,从便所为, 以求其变。
yǐ biàn qiú nèi zhě ruò guǎn qǔ jiàn
以变求内者,若管取楗。
yán wǎng zhě xiān shùn cí yě
言往者,先顺辞也;
shuō lái zhě yǐ biàn yán yě
说来者,以变言也。
shàn biàn zhě shěn zhī dì shì nǎi tōng yú tiān yǐ huà sì shí shǐ guǐ shén hé yú yīn yáng ér mù rén mín
善变者审知地势,乃通于天,以化四时,使鬼神,合于阴阳,而牧人民。
jiàn qí móu shì zhī qí zhì yì
见其谋事,知其志意。
shì yǒu bù hé zhě yǒu suǒ wèi zhī yě
事有不合者,有所未知也。
hé ér bù jié zhě yáng qīn ér yīn shū
合而不结者,阳亲而阴疏。
shì yǒu bù hé zhě shèng rén bù wéi móu yě
事有不合者,圣人不为谋也。
gù yuǎn ér qīn zhě yǒu yīn dé yě
故远而亲者,有阴德也。
jìn ér shū zhě zhì bù hé yě
近而疏者,志不合也。
jiù ér bù yòng zhě cè bù dé yě
就职上任而不被重用的人,是因为他的计策没有实际效果;
qù ér fǎn qiú zhě shì zhōng lái yě
去而反求者,事中来也。
rì jìn qián ér bù yù zhě shī bù hé yě
日进前而不御者,施不合也。
yáo wén shēng ér xiāng sī zhě hé yú móu dài jué shì yě
遥闻声而相思者,合于谋待决事也。
gù yuē bú jiàn qí lèi ér wèi zhī zhě jiàn nì
故曰:不见其类而为之者,见逆。
bù dé qí qíng ér shuō zhī zhě jiàn fēi
不得其情而说之者,见非。
de qí qíng nǎi zhì qí shù cǐ yòng kě chū kě rù kě jiàn kě kāi
得其情乃制其术,此用可出可入,可楗可开。
gù shèng rén lì shì yǐ cǐ xiān zhī ér jiàn wàn wù
故圣人立事,以此先知而楗万物。
yóu fu dào dé rén yì lǐ yuè zhōng xìn jì móu xiān qǔ shī shū hùn shuō sǔn yì yì lùn qù jiù
由夫道德仁义,礼乐忠信计谋,先取诗书,混说损益,议论去就。
yù hé zhě yòng nèi yù qù zhě yòng wài
欲合者用内,欲去者用外。
wài nèi zhě bì míng dào shù
外内者,必明道数。
chuāi cè lái shì jiàn yí jué zhī
揣策来事,见疑决之。
cè wú shī jì lì gōng jiàn dé zhì míng rù chǎn yè yuē jiàn ér nèi hé
策无失计,立功建德,治名入产业,曰楗而内合。
shàng àn bù zhì xià luàn bù wù jiàn ér fǎn zhī
上暗不治,下乱不窹,楗而反之。
nèi zì dé ér wài bù liú shuō ér fēi zhī ruò mìng zì lái jǐ yíng ér yù zhī
内自得而外不留,说而飞之,若命自来,己迎而御之。
ruò yù qù zhī yīn wēi yǔ zhī
若欲去之,因危与之。
huán zhuǎn yīn huà mò zhī suǒ wéi tuì wèi dà yí
环转因化,莫知所为,退为大仪。