zhōng yáo zì yuán cháng yǐng chuān zhǎng shè rén yě
锺繇字元常，颍川长社人也。
cháng yǔ zú fù yú jù zhì luò yáng dào yù xiāng zhě yuē cǐ tóng yǒu guì xiāng rán dāng è wū shuǐ nǔ lì shèn zhī
尝与族父瑜俱至洛阳，道遇相者，曰：“此童有贵相，然当厄于水，努力慎之！
xíng wèi shí lǐ dù qiáo mǎ jīng duò shuǐ jǐ sǐ
”行未十里，度桥，马惊，堕水几死。
yú yǐ xiāng zhě yán zhōng yì guì yáo ér gōng jǐ zī fèi shǐ de zhuān xué
瑜以相者言中，益贵繇，而供给资费，使得专学。
jǔ xiào lián chú shàng shū láng yáng líng lìng yǐ jí qù
举孝廉，除尚书郎、阳陵令，以疾去。
pì sān fǔ wèi tíng wèi zhèng huáng mén shì láng
辟三府，为廷尉正、黄门侍郎。
shì shí hàn dì zài xī jīng li què guō sì děng luàn cháng ān zhōng yǔ guān dōng duàn jué
是时，汉帝在西京，李傕、郭汜等乱长安中，与关东断绝。
tài zǔ lǐng yǎn zhōu mù shǐ qiǎn shǐ shàng shū
太祖领兖州牧，始遣使上书。
què sì děng yǐ wéi guān dōng yù zì lì tiān zǐ jīn cáo cāo suī yǒu shǐ mìng fēi qí zhì shí yì liú tài zǔ shǐ jù jué qí yì
傕、汜等以为“关东欲自立天子，今曹操虽有使命，非其至实”，议留太祖使，拒绝其意。
yáo shuō què sì děng yuē fāng jīn yīng xióng bìng qǐ gè jiǎo mìng zhuān zhì wéi cáo yǎn zhōu nǎi xīn wáng shì ér nì qí zhōng kuǎn fēi suǒ yǐ fù jiāng lái zhī wàng yě
繇说傕、汜等曰：“方今英雄并起，各矫命专制，唯曹兖州乃心王室，而逆其忠款，非所以副将来之望也。
què sì děng yòng yáo yán hòu jiā dá bào yóu shì tài zǔ shǐ mìng suì de tōng
”傕、汜等用繇言，厚加答报，由是太祖使命遂得通。
tài zǔ jì shù tīng xún yù zhī chēng yáo yòu wén qí shuō què sì yì xū xīn
太祖既数听荀彧之称繇，又闻其说傕、汜，益虚心。
hòu què xié tiān zǐ yáo yǔ shàng shū láng hán bīn tóng cè móu
后傕胁天子，繇与尚书郎韩斌同策谋。
tiān zǐ dé chū cháng ān yáo yǒu lì yān
天子得出长安，繇有力焉。
bài yù shǐ zhōng chéng qiān shì zhōng shàng shū pú yè bìng lù qián gōng fēng dōng wǔ tíng hòu
拜御史中丞，迁侍中尚书仆射，并录前功封东武亭侯。
shí guān zhōng zhū jiāng mǎ téng hán suì děng gè yōng qiáng bīng xiāng yǔ zhēng
时关中诸将马腾、韩遂等，各拥强兵相与争。
tài zǔ fāng yǒu shì shān dōng yǐ guān yòu wèi yōu
太祖方有事山东，以关右为忧。
nǎi biǎo yáo yǐ shì zhōng shǒu sī lì xiào wèi chí jié dū guān zhōng zhū jūn wěi zhī yǐ hòu shì tè shǐ bù jū kē zhì
乃表繇以侍中守司隶校尉，持节督关中诸军，委之以后事，特使不拘科制。
yáo zhì cháng ān yí shū téng suì děng wèi chén huò fú téng suì gè qiǎn zi rù shì
繇至长安，移书腾、遂等，为陈祸福，腾、遂各遣子入侍。
tài zǔ zài guān dù yǔ yuán shào xiāng chí yáo sòng mǎ èr qiān yú pǐ gěi jūn
太祖在官渡，与袁绍相持，繇送马二千馀匹给军。
tài zǔ yǔ yáo shū yuē de suǒ sòng mǎ shén yīng qí jí
太祖与繇书曰：“得所送马，甚应其急。
guān yòu píng dìng cháo tíng wú xi gù zhī yōu zú xià zhī xūn yě
关右平定，朝廷无西顾之忧，足下之勋也。
xī xiāo hé zhèn shǒu guān zhōng zú shí chéng jūn yì shì dāng ěr
昔萧何镇守关中，足食成军，亦适当尔。
qí hòu xiōng nú chán yú zuò luàn píng yáng yáo shuài zhū jūn wéi zhī wèi bá
”其后匈奴单于作乱平阳，繇帅诸军围之，未拔；
ér yuán shàng suǒ zhì hé dōng tài shǒu guō yuán dào hé dōng zhòng shén shèng
而袁尚所置河东太守郭援到河东，众甚盛。
zhū jiāng yì yù shì zhī qù yáo yuē yuán shì fāng qiáng yuán zhī lái guān zhōng yīn yǔ zhī tōng suǒ yǐ wèi xī pàn zhě gù wú wēi míng gù ěr
诸将议欲释之去，繇曰：“袁氏方强，援之来，关中阴与之通，所以未悉叛者，顾吾威名故耳。
ruò qì ér qù shì zhī yǐ ruò suǒ zài zhī mín shuí fēi kòu chóu
若弃而去，示之以弱，所在之民，谁非寇雠？
zòng wú yù guī qí de zhì hū
纵吾欲归，其得至乎！
cǐ wèi wèi zhàn xiān zì bài yě
此为未战先自败也。
qiě yuán gāng bì hào shèng bì yì wú jūn ruò dù fén wèi yíng jí qí wèi jì jī zhī kě dà kè yě
且援刚愎好胜，必易吾军，若渡汾为营，及其未济击之，可大克也。
zhāng jì shuō mǎ téng huì jī yuán téng qiǎn zi chāo jiāng jīng bīng nì zhī
”张既说马腾会击援，腾遣子超将精兵逆之。
yuán zhì guǒ qīng dù fén zhòng zhǐ zhī bù cóng
援至，果轻渡汾，众止之，不从。
jǐ shuǐ wèi bàn jī dà pò zhī zhǎn yuán jiàng chán yú
济水未半，击，大破之，斩援，降单于。
yǔ zài jì chuán
语在既传。
qí hòu hé dōng wèi gù zuò luàn yǔ zhāng shèng zhāng yǎn jí gāo gàn děng bìng wèi kòu yáo yòu lǜ zhū jiāng tǎo pò zhī
其后河东卫固作乱，与张晟、张琰及高干等并为寇，繇又率诸将讨破之。
zì tiān zǐ xī qiān luò yáng rén mín dān jìn yáo xǐ guān zhōng mín yòu zhāo nà wáng pàn yǐ chōng zhī shù nián jiān mín hù shāo shí
自天子西迁，洛阳人民单尽，繇徙关中民，又招纳亡叛以充之，数年间民户稍实。
tài zǔ zhēng guān zhōng dé yǐ wèi zī biǎo yáo wèi qián jūn shī
太祖征关中，得以为资，表繇为前军师。
wèi guó chū jiàn wèi dà lǐ qiān xiàng guó
魏国初建，为大理，迁相国。
wén dì zài dōng gōng cì yáo wǔ shú fǔ wèi zhī míng yuē wū hè yǒu wèi zuò hàn fān fǔ
文帝在东宫，赐繇五熟釜，为之铭曰：“于赫有魏，作汉藩辅。
jué xiāng wéi zhōng shí gàn xīn lǚ
厥相惟锺，实干心膂。
jìng gōng sù yè fěi huáng ān chǔ
靖恭夙夜，匪遑安处。
bǎi liáo shī shī jiè cí dù jǔ
百寮师师，楷兹度矩。
shù nián zuò xī cáo yuàn wèi fěng móu fǎn cè bà jiù dì
”数年，坐西曹掾魏讽谋反，策罢就第。
wén dì jí wáng wèi fù wèi dà lǐ
文帝即王位，复为大理。
jí jiàn zuò gǎi wéi tíng wèi jìn fēng chóng gāo xiāng hòu
及践阼，改为廷尉，进封崇高乡侯。
qiān tài wèi zhuǎn fēng píng yáng xiāng hòu
迁太尉，转封平阳乡侯。
shí sī tú huá xīn sī kōng wáng lǎng bìng xiān shì míng chén
时司徒华歆、司空王朗，并先世名臣。
wén dì bà cháo wèi zuǒ yòu yuē cǐ sān gōng zhě nǎi yī dài zhī wěi rén yě hòu shì dài nán jì yǐ
文帝罢朝，谓左右曰：“此三公者，乃一代之伟人也，后世殆难继矣！
míng dì jí wèi jìn fēng dìng líng hóu zēng yì wǔ bǎi bìng qián qiān bā bǎi hù qiān tài fù
”明帝即位，进封定陵侯，增邑五百，并前千八百户，迁太傅。
yáo yǒu xī jí bài qǐ bù biàn
繇有膝疾，拜起不便。
shí huá xīn yì yǐ gāo nián jí bìng cháo jiàn jiē shǐ zài yú chē hǔ bēn yú shàng diàn jiù zuò
时华歆亦以高年疾病，朝见皆使载舆车，虎贲舁上殿就坐。
shì hòu sān gōng yǒu jí suì yǐ wéi gù shì
是后三公有疾，遂以为故事。
chū tài zǔ xià lìng shǐ píng yì sǐ xíng kě gōng gē zhě
初，太祖下令，使平议死刑可宫割者。
yáo yǐ wéi gǔ zhī ròu xíng gēng lì shèng rén yi fù shī xíng yǐ dài sǐ xíng
繇以为“古之肉刑，更历圣人，宜复施行，以代死刑。
yì zhě yǐ wéi fēi yuè mín zhī dào suì qǐn
”议者以为非悦民之道，遂寝。
jí wén dì lín xiǎng qún chén zhào wèi dà lǐ yù fù ròu xíng cǐ chéng shèng wáng zhī fǎ
及文帝临飨群臣，诏谓“大理欲复肉刑，此诚圣王之法。
gōng qīng dāng shàn gòng yì
公卿当善共议。
yì wèi dìng huì yǒu jūn shì fù qǐn
”议未定，会有军事，复寝。
tài hé zhōng yáo shàng shū yuē dà wèi shòu mìng jì zōng yú xià
太和中，繇上疏曰：“大魏受命，继踪虞、夏。
xiào wén gé fǎ bù hé gǔ dào
孝文革法，不合古道。
xiān dì shèng dé gù tiān suǒ zòng fén diǎn zhī yè yī yǐ guàn zhī
先帝圣德，固天所纵，坟典之业，一以贯之。
shì yǐ jì shì réng fā míng zhào sī fù gǔ xíng wèi yī dài fǎ
是以继世，仍发明诏，思复古刑，为一代法。
lián yǒu jūn shì suì wèi shī xíng
连有军事，遂未施行。
bì xià yuǎn zhuī èr zǔ yí yì xī zhǎn zhǐ kě yǐ jìn è hèn rù sǐ zhī wú gū shǐ míng xí lǜ lìng yǔ qún chén gòng yì
陛下远追二祖遗意，惜斩趾可以禁恶，恨入死之无辜，使明习律令，与群臣共议。
chū běn dāng yòu zhǐ ér rù dà bì zhě fù xíng cǐ xíng
出本当右趾而入大辟者，复行此刑。
shū yún huáng dì qīng wèn xià mín guān guǎ yǒu cí yú miáo
书云：‘皇帝清问下民，鳏寡有辞于苗。
cǐ yán yáo dāng chú chī yóu yǒu miáo zhī xíng xiān shěn wèn wū xià mín zhī yǒu cí zhě yě
'此言尧当除蚩尤、有苗之刑，先审问于下民之有辞者也。
ruò jīn bì yù zhī shí xùn wèn sān huái jiǔ jí qún lì wàn mín shǐ rú xiào jǐng zhī lìng qí dāng qì fú yù zhǎn yòu zhǐ zhě xǔ zhī
若今蔽狱之时，讯问三槐、九棘、群吏、万民，使如孝景之令，其当弃巿，欲斩右趾者许之。
qí qíng yì zuǒ zhǐ gōng xíng zhě zì rú xiào wén yì yǐ kūn chī
其黥、劓、左趾、宫刑者，自如孝文，易以髡、笞。
néng yǒu jiān zhě lǜ nián èr shí zhì sì wǔ shí suī zhǎn qí zú yóu rèn shēng yù
能有奸者，率年二十至四五十，虽斩其足，犹任生育。
jīn tiān xià rén shǎo yú xiào wén zhī shì xià jì suǒ quán suì sān qiān rén
今天下人少于孝文之世，下计所全，岁三千人。
zhāng cāng chú ròu xíng suǒ shā suì yǐ wàn jì
张苍除肉刑，所杀岁以万计。
chén yù fù ròu xíng suì shēng sān qiān rén
臣欲复肉刑，岁生三千人。
zǐ gòng wèn néng jì mín kě wèi rén hu
子贡问能济民可谓仁乎？
zǐ yuē hé shì wū rén bì yě shèng hu yáo shùn qí yóu bìng zhū
子曰：‘何事于仁，必也圣乎，尧、舜其犹病诸！
yòu yuē rén yuǎn hū zāi
’又曰：‘仁远乎哉？
wǒ yù rén sī rén zhì yǐ
只要我想达到仁，仁就来到了。”
ruò chéng xíng zhī sī mín yǒng jì
’若诚行之，斯民永济。
shū zòu zhào yuē tài fù xué yōu cái gāo liú xīn zhèng shì yòu wū xíng lǐ shēn yuǎn
”书奏，诏曰：“太傅学优才高，留心政事，又于刑理深远。
cǐ dà shì gōng qīng qún liáo shàn gòng píng yì
此大事，公卿群僚善共平议。
sī tú wáng lǎng yì yǐ wéi yáo yù qīng jiǎn dà bì zhī tiáo yǐ zēng yì yuè xíng zhī shù cǐ jí qǐ yǎn wéi shù huà shī wéi rén yǐ
”司徒王朗议，以为“繇欲轻减大辟之条，以增益刖刑之数，此即起偃为竖，化尸为人矣。
rán chén zhī yú yóu yǒu wèi hé wēi yì zhī yì
然臣之愚，犹有未合微异之意。
fu wǔ xíng zhī shǔ zhe zài kē lǜ zì yǒu jiǎn sǐ yī děng zhī fǎ bù sǐ jí wéi jiǎn
夫五刑之属，著在科律，自有减死一等之法，不死即为减。
shī xíng yǐ jiǔ bù dài yuǎn jiǎ fǔ záo yú bǐ ròu xíng rán hòu yǒu zuì cì yě
施行已久，不待远假斧凿于彼肉刑，然后有罪次也。
qián shì rén zhě bù rěn ròu xíng zhī cǎn kù shì yǐ fèi ér bù yòng
前世仁者，不忍肉刑之惨酷，是以废而不用。
bù yòng yǐ lái lì nián shù bǎi
不用已来，历年数百。
jīn fù xíng zhī kǒng suǒ jiǎn zhī wén wèi zhāng yú wàn mín zhī mù ér ròu xíng zhī wèn yǐ xuān yú kòu chóu zhī ěr fēi suǒ yǐ lái yuǎn rén yě
今复行之，恐所减之文未彰于万民之目，而肉刑之问已宣于寇雠之耳，非所以来远人也。
jīn kě àn yáo suǒ yù qīng zhī sǐ zuì shǐ jiǎn sǐ zhī kūn yuè
今可按繇所欲轻之死罪，使减死之髡、刖。
xián qí qīng zhě kě bèi qí jū zuò zhī suì shù
嫌其轻者，可倍其居作之岁数。
nèi yǒu yǐ shēng yì sǐ bù zī zhī ēn wài wú yǐ yuè yì dì hài ěr zhī shēng
内有以生易死不訾之恩，外无以刖易釱骇耳之声。
yì zhě bǎi yú rén yǔ lǎng tóng zhě duō
”议者百馀人，与朗同者多。
dì yǐ wú shǔ wèi píng qiě qǐn
帝以吴、蜀未平，且寝。
tài hé sì nián yáo hōng
太和四年，繇薨。
dì sù fú lín diào shì yuē chéng hóu
帝素服临吊，谥曰成侯。
zi yù sì
子毓嗣。
chū wén dì fēn yù hù yì fēng yáo dì yǎn jí zi shào sūn yù liè hóu
初，文帝分毓户邑，封繇弟演及子劭、孙豫列侯。
yù zì zhì shū
毓字稚叔。
nián shí sì wèi sàn qí shì láng jī jié tán xiào yǒu fù fēng
年十四为散骑侍郎，机捷谈笑，有父风。
tài hé chū shǔ xiàng zhū gě liàng wéi qí shān míng dì yù xī zhēng yù shàng shū yuē fu cè guì miào shèng gōng shàng wéi wò bù xià diàn táng zhī shàng ér jué shèng qiān lǐ zhī wài
太和初，蜀相诸葛亮围祁山，明帝欲西征，毓上疏曰：“夫策贵庙胜，功尚帷幄，不下殿堂之上，而决胜千里之外。
chē jià yi zhèn shǒu zhōng tǔ yǐ wéi sì fāng wēi shì zhī yuán
车驾宜镇守中土，以为四方威势之援。
jīn dà jūn xī zhēng suī yǒu bǎi bèi zhī wēi wū guān zhōng zhī fèi suǒ sǔn fēi yī
今大军西征，虽有百倍之威，于关中之费，所损非一。
qiě shèng shǔ xíng shī shī rén suǒ zhòng shí fēi zhì zūn dòng rèn zhī shí yě
且盛暑行师，诗人所重，实非至尊动轫之时也。
qiān huáng mén shì láng
”迁黄门侍郎。
shí dà xīng luò yáng gōng shì chē jià biàn xìng xǔ chāng tiān xià dāng cháo zhèng xǔ chāng
时大兴洛阳宫室，车驾便幸许昌，天下当朝正许昌。
xǔ chāng bī xiá wū chéng nán yǐ zhān wèi diàn bèi shè yú lóng màn yán mín bà láo yì
许昌偪狭，于城南以毡为殿，备设鱼龙曼延，民罢劳役。
yù jiàn yǐ wéi shuǐ hàn bù shí tǎng cáng kōng xū fán cǐ zhī lèi kě xū fēng nián
毓谏，以为“水旱不时，帑藏空虚，凡此之类，可须丰年。
yòu shàng yi fù guān nèi kāi huāng de shǐ mín sì lì wū nóng
“又上”宜复关内开荒地，使民肆力于农。
shì suì shī xíng
”事遂施行。
zhèng shǐ zhōng wèi sàn qí cháng shì
正始中，为散骑常侍。
dà jiàng jūn cáo shuǎng shèng xià xìng jūn fá shǔ shǔ jù shǒu jūn bù dé jìn
大将军曹爽盛夏兴军伐蜀，蜀拒守，军不得进。
shuǎng fāng yù zēng bīng yù yǔ shū yuē qiè yǐ wéi miào shèng zhī cè bù lín shǐ shí
爽方欲增兵，毓与书曰：“窃以为庙胜之策，不临矢石；
wáng zhě zhī bīng yǒu zhēng wú zhàn
王者之兵，有征无战。
chéng yǐ gàn qī kě yǐ fú yǒu miáo tuì shè zú yǐ nà yuán kòu bù bì zòng wú hàn yú jiāng guān chěng hán xìn wū jǐng xíng yě
诚以干戚可以服有苗，退舍足以纳原寇，不必纵吴汉于江关，骋韩信于井陉也。
jiàn kě ér jìn zhī nán ér tuì gài zì gǔ zhī zhèng
见可而进，知难而退，盖自古之政。
wéi gōng hóu xiáng zhī
惟公侯详之！
shuǎng wú gōng ér hái
”爽无功而还。
hòu yǐ shī shuǎng yì xǐ shì zhōng chū wèi wèi jùn tài shǒu
后以失爽意，徙侍中，出为魏郡太守。
shuǎng jì zhū rù wèi yù shǐ zhōng chéng shì zhōng tíng wèi
爽既诛，入为御史中丞、侍中廷尉。
tīng jūn fù yǐ méi chén zǐ de wéi lǐ bàng jí shì wèi hóu qí qī bù fù pèi jià yù suǒ chuàng yě
听君父已没，臣子得为理谤，及士为侯，其妻不复配嫁，毓所创也。
zhèng yuán zhōng wú qiū jiǎn wén qīn fǎn yù chí jié zhì yáng yù zhōu bān háng shè lìng gào yù shì mín hái wèi shàng shū
正元中，毋丘俭、文钦反，毓持节至扬、豫州班行赦令，告谕士民，还为尚书。
zhū gě dàn fǎn dà jiàng jūn sī mǎ wén wáng yì zì yì shòu chūn tǎo dàn
诸葛诞反，大将军司马文王议自诣寿春讨诞。
huì wú dà jiàng sūn yī lǜ zhòng jiàng huò yǐ wéi wú xīn yǒu xìn bì bù néng fù chū jūn
会吴大将孙壹率众降，或以为“吴新有衅，必不能复出军。
dōng bīng yǐ duō kě xū hòu wèn
东兵已多，可须后问”。
yù yǐ wéi fu lùn shì liào dí dāng yǐ jǐ duó rén
毓以为“夫论事料敌，当以己度人。
jīn dàn jǔ huái nán zhī de yǐ yǔ wú guó sūn yī suǒ lǜ kǒu bù zhì qiān bīng bù guò sān bǎi
今诞举淮南之地以与吴国，孙壹所率，口不至千，兵不过三百。
wú zhī suǒ shī gài wèi wú jǐ
吴之所失，盖为无几。
ruò shòu chūn zhī wéi wèi jiě ér wú guó zhī nèi zhuǎn ān wèi kě bì qí bù chū yě
若寿春之围未解，而吴国之内转安，未可必其不出也。
dà jiàng jūn yuē shàn
”大将军曰：“善。
suì jiāng yù xíng
”遂将毓行。
huái nán jì píng wèi qīng zhōu cì shǐ jiā hòu jiāng jūn qiān dū dū xú zhōu zhū jūn shì jiǎ jié yòu zhuǎn dū du jīng zhōu
淮南既平，为青州刺史，加后将军，迁都督徐州诸军事，假节，又转都督荆州。
jǐng yuán sì nián hōng zhuī zèng chē qí jiāng jūn shì yuē huì hóu
景元四年薨，追赠车骑将军，谥曰惠侯。
zi jùn sì
子骏嗣。
yù dì huì zì yǒu chuán
毓弟会，自有传。
huá xīn zì zǐ yú píng yuán gāo táng rén yě
华歆字子鱼，平原高唐人也。
gāo táng wèi qí míng dōu yì guān wú bù yóu xíng shì lǐ
高唐为齐名都，衣冠无不游行市里。
xīn wèi lì xiū mù chū fǔ zé guī jiā hé mén
歆为吏，休沐出府，则归家阖门。
yì lùn chí píng zhōng bù huǐ shāng rén
议论持平，终不毁伤人。
tóng jùn táo qiū hóng yì zhī míng zì yǐ míng jiàn guò xīn
同郡陶丘洪亦知名，自以明见过歆。
shí wáng fēn yǔ háo jié móu fèi líng dì
时王芬与豪杰谋废灵帝。
yǔ zài wǔ jì
语在武纪。
fēn yīn hū xīn hóng gòng dìng jì hóng yù xíng xīn zhǐ zhī yuē fu fèi lì dà shì yī huò zhī suǒ nán
芬阴呼歆、洪共定计，洪欲行，歆止之曰：“夫废立大事，伊、霍之所难。
fēn xìng shū ér bù wǔ cǐ bì wú chéng ér huò jiāng jí zú
芬性疏而不武，此必无成，而祸将及族。
zi qí wú wǎng
子其无往！
hóng cóng xīn yán ér zhǐ
”洪从歆言而止。
hòu fēn guǒ bài hóng nǎi fú
后芬果败，洪乃服。
jǔ xiào lián chú láng zhōng bìng qù guān
举孝廉，除郎中，病，去官。
líng dì bēng hé jìn fǔ zhèng zhēng hé nán zhèng tài yǐng chuān xún yōu jí xīn děng
灵帝崩，何进辅政，征河南郑泰、颍川荀攸及歆等。
xīn dào wèi shàng shū láng
歆到，为尚书郎。
dǒng zhuó qiān tiān zǐ cháng ān xīn qiú chū wéi xià guī lìng bìng bù xíng suì cóng lán tián zhì nán yáng
董卓迁天子长安，歆求出为下邽令，病不行，遂从蓝田至南阳。
shí yuán shù zài ráng liú xīn
时袁术在穰，留歆。
xīn shuō shù shǐ jìn jūn tǎo zhuō shù bù néng yòng
歆说术使进军讨卓，术不能用。
xīn yù qì qù huì tiān zǐ shǐ tài fù mǎ mì dī ān jí guān dōng rì dī pì xīn wèi yuàn
歆欲弃去，会天子使太傅马日䃅安集关东，日䃅辟歆为掾。
dōng zhì xú zhōu zhào jí bài xīn yù zhāng tài shǒu yǐ wéi zhèng qīng jìng bù fán lì mín gǎn ér ài zhī
东至徐州，诏即拜歆豫章太守，以为政清静不烦，吏民感而爱之。
sūn cè lüè dì jiāng dōng xīn zhī cè shàn yòng bīng nǎi fú jīn fèng yíng
孙策略地江东，歆知策善用兵，乃幅巾奉迎。
cè yǐ qí zhǎng zhě dài yǐ shàng bīn zhī lǐ
策以其长者，待以上宾之礼。
hòu cè sǐ
后策死。
tài zǔ zài guān dù biǎo tiān zǐ zhēng xīn
太祖在官渡，表天子征歆。
sūn quán yù bù qiǎn xīn wèi quán yuē jiāng jūn fèng wáng mìng shǐ jiāo hǎo cáo gōng fēn yì wèi gù shǐ pū de wèi jiāng jūn xiào xīn qǐ bù yǒu yì hu
孙权欲不遣，歆谓权曰：“将军奉王命，始交好曹公，分义未固，使仆得为将军效心，岂不有益乎？
jīn kōng liú pū shì wèi yǎng wú yòng zhī wù fēi jiāng jūn zhī liáng jì yě
今空留仆，是为养无用之物，非将军之良计也。
quán yuè nǎi qiǎn xīn
”权悦，乃遣歆。
bīn kè jiù rén sòng zhī zhě qiān yú rén zèng yí shù bǎi jīn
宾客旧人送之者千馀人，赠遗数百金。
xīn jiē wú suǒ jù mì gè tí shí zhì lín qù xī jù zhū wù wèi zhū bīn kè yuē běn wú jù zhū jūn zhī xīn ér suǒ shòu suì duō
歆皆无所拒，密各题识，至临去，悉聚诸物，谓诸宾客曰：“本无拒诸君之心，而所受遂多。
niàn dān chē yuǎn xíng jiāng yǐ huái bì wèi zuì yuàn bīn kè wèi zhī jì
念单车远行，将以怀璧为罪，愿宾客为之计。
zhòng nǎi gè liú suǒ zèng ér fú qí dé
”众乃各留所赠，而服其德。
xīn zhì bài yì láng cān sī kōng jūn shì rù wèi shàng shū zhuǎn shì zhōng dài xún yù wèi shàng shū lìng
歆至，拜议郎，参司空军事，入为尚书，转侍中，代荀彧为尚书令。
tài zǔ zhēng sūn quán biǎo xīn wèi jūn shī
太祖征孙权，表歆为军师。
wèi guó jì jiàn wèi yù shǐ dài fū
魏国既建，为御史大夫。
wén dì jí wáng wèi bài xiàng guó fēng ān lè xiāng hòu
文帝即王位，拜相国，封安乐乡侯。
jí jiàn zuò gǎi wéi sī tú
及践阼，改为司徒。
xīn sù qīng pín lù cì yǐ zhèn shī qīn qī gù rén jiā wú dàn shí zhī chǔ
歆素清贫，禄赐以振施亲戚故人，家无担石之储。
gōng qīng cháng bìng cì mò rù shēng kǒu wéi xīn chū ér jià zhī
公卿尝并赐没入生口，唯歆出而嫁之。
dì tàn xī xià zhào yuē sī tú guó zhī jùn lǎo suǒ yǔ hé yīn yáng lǐ shù shì yě
帝叹息，下诏曰：“司徒，国之俊老，所与和阴阳理庶事也。
jīn dà guān zhòng shàn ér sī tú shū shí shén wú wèi yě
今大官重膳，而司徒蔬食，甚无谓也。
tè cì yù yī jí wèi qí qī zǐ nán nǚ jiē zuò yī fú
”特赐御衣，及为其妻子男女皆作衣服。
sān fǔ yì jǔ xiào lián běn yǐ dé xíng bù fù xiàn yǐ shì jīng
三府议：“举孝廉，本以德行，不复限以试经。
xīn yǐ wéi sāng luàn yǐ lái liù jí duò fèi dāng wù cún lì yǐ chóng wáng dào
“歆以为”丧乱以来，六籍堕废，当务存立，以崇王道。
fu zhì fǎ zhě suǒ yǐ jīng shèng shuāi
夫制法者，所以经盛衰。
jīn tīng xiào lián bù yǐ jīng shì kǒng xué yè suì cóng cǐ ér fèi
今听孝廉不以经试，恐学业遂从此而废。
ruò yǒu xiù yì kě tè zhǐ yòng
若有秀异，可特征用。
huàn wū wú qí rén hé huàn bù dé zāi
患于无其人，何患不得哉？
dì cóng qí yán
”帝从其言。
huáng chū zhōng zhào gōng qīng jǔ dú xíng jūn zǐ xīn jǔ guǎn níng dì yǐ ān chē zhēng zhī
黄初中，诏公卿举独行君子，歆举管宁，帝以安车征之。
míng dì jí wèi jìn fēng bó píng hóu zēng yì wǔ bǎi hù bìng qián qiān sān bǎi hù zhuǎn bài tài wèi
明帝即位，进封博平侯，增邑五百户，并前千三百户，转拜太尉。
xīn chēng bìng qǐ tuì ràng wèi wū níng
歆称病乞退，让位于宁。
dì bù xǔ
帝不许。
lín dāng dà huì nǎi qiǎn sàn qí cháng shì miào xí fèng zhào yù zhǐ yuē zhèn xīn lì zhù shì yī rì wàn jǐ jù tīng duàn zhī bù míng
临当大会，乃遣散骑常侍缪袭奉诏喻指曰：“朕新莅庶事，一日万几，惧听断之不明。
lài yǒu dé zhī chén zuǒ yòu zhèn gōng ér jūn lǚ yǐ jí cí wèi
赖有德之臣，左右朕躬，而君屡以疾辞位。
fu liàng zhǔ zé jūn bù jū qí cháo wěi róng qì lù bù jiù qí wèi gǔ rén gù yǒu zhī yǐ gù yǐ wéi zhōu gōng yī yǐn zé bù rán
夫量主择君，不居其朝，委荣弃禄，不究其位，古人固有之矣，顾以为周公、伊尹则不然。
jié shēn xùn jié cháng rén wèi zhī bù wàng zhī wū jūn
絜身徇节，常人为之，不望之于君。
jūn qí lì jí jiù huì yǐ huì yú yī rén
君其力疾就会，以惠予一人。
jiāng lì xí jǐ yán mìng bǎi guān zǒng jǐ yǐ xū jūn dào zhèn rán hòu yù zuò
将立席几筵，命百官总己，以须君到，朕然后御坐。
yòu zhào xí xū xīn bì qǐ nǎi hái
”又诏袭：“须歆必起，乃还。
xīn bù dé yǐ nǎi qǐ
”歆不得已，乃起。
tài hé zhōng qiǎn cáo zhēn cóng zǐ wǔ dào fá shǔ chē jià dōng xìng xǔ chāng
太和中，遣曹真从子午道伐蜀，车驾东幸许昌。
xīn shàng shū yuē bīng luàn yǐ lái guò yú èr jì
歆上疏曰：“兵乱以来，过逾二纪。
dà wèi chéng tiān shòu mìng bì xià yǐ shèng dé dàng chéng kāng zhī lóng yi hóng yī dài zhī zhì shào sān wáng zhī jī
大魏承天受命，陛下以圣德当成康之隆，宜弘一代之治，绍三王之迹。
suī yǒu èr zéi fù xiǎn yán mìng gǒu shèng huà rì jī yuǎn rén huái dé jiāng qiǎng fù ér zhì
虽有二贼负险延命，苟圣化日跻，远人怀德，将襁负而至。
fu bīng bù dé yǐ ér yòng zhī gù jí ér shí dòng
夫兵不得已而用之，故戢而时动。
chén chéng yuàn bì xià xiān liú xīn wū zhì dào yǐ zhēng fá wèi hòu shì
臣诚愿陛下先留心于治道，以征伐为后事。
qiě qiān lǐ yùn liáng fēi yòng bīng zhī lì
且千里运粮，非用兵之利；
yuè xiǎn shēn rù wú dú kè zhī gōng
越险深入，无独克之功。
rú wén jīn nián zhēng yì pō shī nóng sāng zhī yè
如闻今年征役，颇失农桑之业。
wèi guó zhě yǐ mín wèi jī mín yǐ yī shí wèi běn
为国者以民为基，民以衣食为本。
shǐ zhōng guó wú jī hán zhī huàn bǎi xìng wú lí tǔ zhī xīn zé tiān xià xìng shèn èr zéi zhī xìn kě zuò ér dài yě
使中国无饥寒之患，百姓无离土之心，则天下幸甚，二贼之衅，可坐而待也。
chén bèi wèi zǎi xiàng lǎo bìng rì dǔ quǎn mǎ zhī mìng jiāng jǐn kǒng bù fù fèng wàng luán gài bù gǎn bù jié chén zǐ zhī huái wéi bì xià cái chá
臣备位宰相，老病日笃，犬马之命将尽，恐不复奉望銮盖，不敢不竭臣子之怀，唯陛下裁察！
dì bào yuē jūn shēn lǜ guó jì zhèn shén jiā zhī
”帝报曰：“君深虑国计，朕甚嘉之。
zéi píng shì shān chuān èr zǔ láo wū qián shì yóu bù kè píng zhèn qǐ gǎn zì duō wèi bì miè zhī zāi
贼凭恃山川，二祖劳于前世，犹不克平，朕岂敢自多，谓必灭之哉！
zhū jiāng yǐ wéi bù yī tàn qǔ wú yóu zì bì shì yǐ guān bīng yǐ kuī qí xìn
诸将以为不一探取，无由自弊，是以观兵以闚其衅。
ruò tiān shí wèi zhì zhōu wǔ hái shī nǎi qián shì zhī jiàn zhèn jìng bù wàng suǒ jiè
若天时未至，周武还师，乃前事之鉴，朕敬不忘所戒。
shí qiū dà yǔ zhào zhēn yǐn jūn hái
”时秋大雨，诏真引军还。
tài hé wǔ nián xīn hōng shì yuē jìng hóu
太和五年，歆薨，谥曰敬侯。
zi biǎo sì
子表嗣。
chū wén dì fēn xīn hù yì fēng xīn dì jī liè hóu
初，文帝分歆户邑，封歆弟缉列侯。
biǎo xián xī zhōng wèi shàng shū
表，咸熙中为尚书。
wáng lǎng zì jǐng xìng dōng hǎi tán rén yě
王朗字景兴，东海郯人也。
yǐ tōng jīng bài láng zhōng chú zī qiū zhǎng
以通经，拜郎中，除菑丘长。
shī tài wèi yáng cì cì hōng qì guān xíng fú
师太尉杨赐，赐薨，弃官行服。
jǔ xiào lián pì gōng fǔ bù yīng
举孝廉，辟公府，不应。
xú zhōu cì shǐ táo qiān chá lǎng mào cái
徐州刺史陶谦察朗茂才。
shí hàn dì zài cháng ān guān dōng bīng qǐ lǎng wèi qiān zhì zhōng yǔ bié jià zhào yù děng shuō qiān yuē chūn qiū zhī yì qiú zhū hóu mò rú qín wáng
时汉帝在长安，关东兵起，朗为谦治中，与别驾赵昱等说谦曰：“春秋之义，求诸侯莫如勤王。
jīn tiān zi yuè zài xī jīng yi qiǎn shǐ fèng cheng wáng mìng
今天子越在西京，宜遣使奉承王命。
qiān nǎi qiǎn yù fèng zhāng zhì cháng ān
“谦乃遣昱奉章至长安。
tiān zǐ jiā qí yì bài qiān ān dōng jiāng jūn
天子嘉其意，拜谦安东将军。
yǐ yù wèi guǎng líng tài shǒu lǎng kuài jī tài shǒu
以昱为广陵太守，朗会稽太守。
sūn cè dù jiāng lüè dì
孙策渡江略地。
lǎng gōng cáo yú fān yǐ wéi lì bù néng jù bù rú bì zhī
朗功曹虞翻以为力不能拒，不如避之。
lǎng zì yǐ shēn wéi hàn lì yi bǎo chéng yì suì jǔ bīng yǔ cè zhàn bài jì fú hǎi zhì dōng yě
朗自以身为汉吏，宜保城邑，遂举兵与策战，败绩，浮海至东冶。
cè yòu zhuī jī dà pò zhī
策又追击，大破之。
lǎng nǎi yì cè
朗乃诣策。
cè yǐ lǎng rú yǎ jié ràng ér bù hài
策以朗儒雅，诘让而不害。
suī liú yí qióng kùn zhāo bù móu xī ér shōu xù qīn jiù fēn duō gē shǎo xíng yì shén zhe
虽流移穷困，朝不谋夕，而收恤亲旧，分多割少，行义甚著。
tài zǔ biǎo zhǐ zhī lǎng zì qǔ ā zhǎn zhuǎn jiāng hǎi jī nián nǎi zhì
太祖表征之，朗自曲阿展转江海，积年乃至。
bài jiàn yì dài fū cān sī kōng jūn shì
拜谏议大夫，参司空军事。
wèi guó chū jiàn yǐ jūn jì jiǔ lǐng wèi jùn tài shǒu qiān shào fǔ fèng cháng dà lǐ
魏国初建，以军祭酒领魏郡太守，迁少府、奉常、大理。
wu zài kuān shù zuì yí cóng qīng
务在宽恕，罪疑从轻。
zhōng yáo míng chá dāng fǎ jù yǐ zhì yù jiàn chēng
锺繇明察当法，俱以治狱见称。
wén dì jí wáng wèi qiān yù shǐ dài fū fēng ān líng tíng hòu
文帝即王位，迁御史大夫，封安陵亭侯。
shàng shū quàn yù mín shěng xíng yuē bīng qǐ yǐ lái sān shí yú nián sì hǎi dàng fù wàn guó tiǎn cuì
上疏劝育民省刑曰：“兵起已来三十馀年，四海荡覆，万国殄瘁。
lài xiān wáng shān chú kòu zéi fú yù gū ruò suì lìng huá xià fù yǒu gāng jì
赖先王芟除寇贼，扶育孤弱，遂令华夏复有纲纪。
jiū jí zhào mín yú zī wèi tǔ shǐ fēng bǐ zhī nèi jī míng gǒu fèi dá wū sì jìng zhēng zhù xīn xīn xǐ yù shēng píng
鸠集兆民，于兹魏土，使封鄙之内，鸡鸣狗吠，达于四境，蒸庶欣欣，喜遇升平。
jīn yuǎn fāng zhī kòu wèi bīn bīng róng zhī yì wèi xi chéng lìng fù chú zú yǐ huái yuǎn rén liáng zǎi zú yǐ xuān dé zé qiān mò xián xiū sì mín yīn chì bì fù guò wū nǎng shí ér fù wū píng rì yǐ
今远方之寇未宾，兵戎之役未息，诚令复除足以怀远人，良宰足以宣德泽，阡陌咸修，四民殷炽，必复过于曩时而富于平日矣。
yì chēng chì fǎ shū zhe xiáng xíng yī rén yǒu qìng zhào mín lài zhī shèn fǎ yù zhī wèi yě
易称敕法，书著祥刑，一人有庆，兆民赖之，慎法狱之谓也。
xī cáo xiàng guó yǐ yù shì wèi jì lù wēn shū jí zhì yù zhī lì
昔曹相国以狱市为寄，路温舒疾治狱之吏。
fu zhì yù zhě de qí qíng zé wú yuān sǐ zhī qiú
夫治狱者得其情，则无冤死之囚；
dīng zhuàng zhě de jǐn dì lì zé wú jī jǐn zhī mín
丁壮者得尽地力，则无饥馑之民；
qióng lǎo zhě de yǎng shí cāng lǐn zé wú wèi è zhī bì
穷老者得仰食仓廪，则无喂饿之殍；
jià qǔ yǐ shí zé nán nǚ wú yuàn kuàng zhī hèn
嫁娶以时，则男女无怨旷之恨；
tāi yǎng bì quán zé yùn zhě wú zì shāng zhī āi
胎养必全，则孕者无自伤之哀；
xīn shēng bì fù zé hái zhě wú bù yù zhī lèi
新生必复，则孩者无不育之累；
zhuàng ér hòu yì zé yòu zhě wú lí jiā zhī sī
壮而后役，则幼者无离家之思；
èr máo bù róng zé lǎo zhě wú dùn fú zhī huàn
二毛不戎，则老者无顿伏之患。
yī yào yǐ liáo qí jí kuān yáo yǐ lè qí yè wēi fá yǐ yì qí qiáng ēn rén yǐ jì qí ruò zhèn dài yǐ shàn qí fá
医药以疗其疾，宽繇以乐其业，威罚以抑其强，恩仁以济其弱，赈贷以赡其乏。
shí nián zhī hòu jì jī zhě bì yíng xiàng
十年之后，既笄者必盈巷。
èr shí nián zhī hòu shèng bīng zhě bì mǎn yě yǐ
二十年之后，胜兵者必满野矣。
jí wén dì jiàn zuò gǎi wéi sī kōng jìn fēng lè píng xiāng hòu
及文帝践阼，改为司空，进封乐平乡侯。
shí dì pō chū yóu liè huò hūn yè hái gōng
时帝颇出游猎，或昏夜还宫。
lǎng shàng shū yuē fu dì wáng zhī jū
朗上疏曰：“夫帝王之居，
wài zé shì zhōu wèi
外则饰周卫，
nèi zé zhòng jìn mén
内则重禁门，
jiāng xíng zé shè bīng ér hòu chū wò
将行则设兵而后出幄，
chēng jǐng ér hòu jiàn chí
称警而后践墀，
zhāng hú ér hòu dēng yú
张弧而后登舆，
qīng dào ér hòu fèng yǐn
清道而后奉引，
zhē liè ér hòu zhuǎn gū
遮列而后转毂，
jìng shì ér hòu xī jià
静室而后息驾，
jiē suǒ yǐ xiǎn zhì zūn
皆所以显至尊，
wu jiè shèn
务戒慎，
chuí fǎ jiào yě
垂法教也。
jìn rì chē jià chū lín bǔ hǔ rì zè ér xíng jí hūn ér fǎn wéi jǐng bì zhī cháng fǎ fēi wàn shèng zhī zhì shèn yě
近日车驾出临捕虎，日昃而行，及昏而反，违警跸之常法，非万乘之至慎也。
dì bào yuē lǎn biǎo suī wèi jiàng chēng yú zhēn yǐ fěng jìn dào xiàng rú chén měng shòu yǐ jiè hàn wǔ wèi zú yǐ yù
”帝报曰：“览表，虽魏绛称虞箴以讽晋悼，相如陈猛兽以戒汉武，未足以喻。
fāng jīn èr kòu wèi tiǎn jiàng shuài yuǎn zhēng gù shí rù yuán yě yǐ xí róng bèi
方今二寇未殄，将帅远征，故时入原野以习戎备。
zhì wū yè hái zhī jiè yǐ zhào yǒu sī shī xíng
至于夜还之戒，已诏有司施行。
chū jiàn ān mò sūn quán shǐ qiǎn shǐ chēng fān ér yǔ liú bèi jiāo bīng
初，建安末，孙权始遣使称藩，而与刘备交兵。
zhào yì dāng xīng shī yǔ wú bìng qǔ shǔ bù
诏议“当兴师与吴并取蜀不”？
lǎng yì yuē tiān zǐ zhī jūn zhòng wū huá dài chéng yi zuò yào tiān wēi bù dòng ruò shān
朗议曰：“天子之军，重于华、岱，诚宜坐曜天威，不动若山。
jiǎ shǐ quán qīn yǔ shǔ zéi xiāng chí bó zhàn kuàng rì zhì jūn lì dí bīng bù sù jué dāng xū jūn xīng yǐ chéng qí shì zhě rán hòu yi xuǎn chí zhòng zhī jiāng chéng kòu zéi zhī yào xiāng shí ér hòu dòng zé dì ér hòu xíng yī jǔ gèng wú yú shì
假使权亲与蜀贼相持，搏战旷日，智均力敌，兵不速决，当须军兴以成其势者，然后宜选持重之将，承寇贼之要，相时而后动，择地而后行，一举更无馀事。
jīn quán zhī shī wèi dòng zé zhù wú zhī jūn wú wéi xiān zhēng
今权之师未动，则助吴之军无为先征。
qiě yǔ shuǐ fāng shèng fēi xíng jūn dòng zhòng zhī shí
且雨水方盛，非行军动众之时。
dì nà qí jì
”帝纳其计。
huáng chū zhōng tí hú jí líng zhī chí zhào gōng qīng jǔ dú xíng jūn zǐ
黄初中，鹈鹕集灵芝池，诏公卿举独行君子。
lǎng jiàn guāng lù dài fu yáng biāo qiě chēng jí ràng wèi wū biāo
王朗推荐光禄大夫杨彪，并且称自己有病，要把自己的职位让给杨彪。
dì nǎi wèi biāo zhì lì zú wèi cì sān gōng
帝乃为彪置吏卒，位次三公。
zhào yuē zhèn qiú xián wū jūn ér wèi de jūn nǎi fān rán chēng jí fēi tú bù dé xián gèng kāi shī xián zhī lù zēng yù xuàn zhī qīng
诏曰：“朕求贤于君而未得，君乃翻然称疾，非徒不得贤，更开失贤之路，增玉铉之倾。
wú nǎi jū qí shì chū qí yán bù shàn jiàn wéi wū jūn zǐ hu
无乃居其室出其言不善，见违于君子乎！
jūn qí wù yǒu hòu cí
君其勿有后辞。
lǎng nǎi qǐ
”朗乃起。
sūn quán yù qiǎn zi dēng rù shì bù zhì
孙权欲遣子登入侍，不至。
shì shí chē jià xǐ xǔ chāng dà xīng tún tián yù jǔ jūn dōng zhēng
是时车驾徙许昌，大兴屯田，欲举军东征。
lǎng shàng shū yuē xī nán yuè shǒu shàn yīng qí rù shì suì wèi zhǒng sì hái jūn qí guó
朗上疏曰：“昔南越守善，婴齐入侍，遂为冢嗣，还君其国。
kāng jū jiāo xiá qíng bù fù cí dū hù zòu yì yǐ wéi yi qiǎn shì zǐ yǐ chù wú lǐ
康居骄黠，情不副辞，都护奏议以为宜遣侍子，以黜无礼。
qiě wú bì zhī huò méng wū zi rù wěi áo zhī pàn yì bù gù zi
且吴濞之祸，萌于子入，隗嚣之叛，亦不顾子。
wǎng zhě wén quán yǒu qiǎn zi zhī yán ér wèi zhì jīn liù jūn jiè yán chén kǒng yú rén wèi chàng shèng zhǐ dāng wèi guó jiā yùn wū dēng zhī bū liú shì yǐ wèi zhī xīng shī
往者闻权有遣子之言而未至，今六军戒严，臣恐舆人未畅圣旨，当谓国家愠于登之逋留，是以为之兴师。
shè shī xíng ér dēng nǎi zhì zé wèi suǒ dòng zhě zhì dà suǒ zhì zhě zhì xì yóu wèi zú yǐ wéi qìng
设师行而登乃至，则为所动者至大，所致者至细，犹未足以为庆。
shè qí ào hěn shū wú rù zhì jù bǐ yú lùn zhī wèi chàng zhě bìng huái yī yì
设其傲狠，殊无入志，惧彼舆论之未畅者，并怀伊邑。
chén yú yǐ wéi yi chì bié zhēng zhū jiāng gè míng fèng jìn lìng yǐ shèn shǒu suǒ bù
臣愚以为宜敕别征诸将，各明奉禁令，以慎守所部。
wài yào liè wēi nèi guǎng gēng jià shǐ bó rán ruò shān dàn rán ruò yuān shì bù kě dòng jì bù kě cè
外曜烈威，内广耕稼，使泊然若山，澹然若渊，势不可动，计不可测。
shì shí dì yǐ chéng jūn suì xíng quán zi bù zhì chē jià lín jiāng ér hái
”是时，帝以成军遂行，权子不至，车驾临江而还。
míng dì jí wèi jìn fēng lán líng hóu zēng yì wǔ bǎi bìng qián qiān èr bǎi hù
明帝即位，进封兰陵侯，增邑五百，并前千二百户。
shǐ zhì qiū shěng wén zhāo huáng hòu líng jiàn bǎi xìng huò yǒu bù zú
使至邺省文昭皇后陵，见百姓或有不足。
shì shí fāng yíng xiū gōng shì lǎng shàng shū yuē bì xià jí wèi yǐ lái ēn zhào lǚ bù bǎi xìng wàn mín mò bù xīn xīn
是时方营修宫室，朗上疏曰：“陛下即位已来，恩诏屡布，百姓万民莫不欣欣。
chén qǐng fèng shǐ běi xíng wǎng fǎn dào lù wén zhòng yáo yì qí kě de juān chú shěng jiǎn zhě shén duō
臣顷奉使北行，往反道路，闻众徭役，其可得蠲除省减者甚多。
yuàn bì xià zhòng liú rì zè zhī tīng yǐ jì zhì kòu
愿陛下重留日昃之听，以计制寇。
xī dà yǔ jiāng yù zhěng tiān xià zhī dà huàn gù nǎi xiān bēi qí gōng shì jiǎn qí yī shí yòng néng jǐn yǒu jiǔ zhōu bì chéng wǔ fú
昔大禹将欲拯天下之大患，故乃先卑其宫室，俭其衣食，用能尽有九州，弼成五服。
jù jiàn yù guǎng qí yù r zhī jiāng guó fū chāi wū gū sū gù yì yuē qí shēn yǐ jí jiā jiǎn qí jiā yǐ shī guó yòng néng náng kuò wǔ hú xí juǎn sān jiāng qǔ wēi zhōng guó dìng bà huá xià
句践欲广其御儿之疆，馘夫差于姑苏，故亦约其身以及家，俭其家以施国，用能囊括五湖，席卷三江，取威中国，定霸华夏。
hàn zhī wén jǐng yì yù huī hóng zǔ yè zēng chóng hóng xù gù néng gē yì wū bǎi jīn zhī tái zhāo jiǎn wū yì tí zhī fú nèi jiǎn tài guān ér bù shòu gòng xiàn wài shěng yáo fù ér wù nóng sāng yòng néng hào chēng shēng píng jǐ zhì xíng cuò
汉之文、景亦欲恢弘祖业，增崇洪绪，故能割意于百金之台，昭俭于弋绨之服，内减太官而不受贡献，外省徭赋而务农桑，用能号称升平，几致刑错。
xiào wǔ zhī suǒ yǐ néng fèn qí jūn shì zhí qí wài jìng chéng yīn zǔ kǎo xù jī sù zú gù néng suì chéng dà gōng
孝武之所以能奋其军势，拓其外境，诚因祖考畜积素足，故能遂成大功。
huò qù bìng zhōng cái zhī jiāng yóu yǐ xiōng nú wèi miè bù zhì dì zhái
霍去病，中才之将，犹以匈奴未灭，不治第宅。
míng xù yuǎn zhě lüè jìn shì wài zhě jiǎn nèi
明恤远者略近，事外者简内。
zì hàn zhī chū jí qí zhōng xīng jiē wū jīn gé lüè qǐn zhī hòu rán hòu fèng quē wěi kāng dé yáng bìng qǐ
自汉之初及其中兴，皆于金革略寝之后，然后凤阙猥闶，德阳并起。
jīn dāng jiàn shǐ zhī qián zú yòng liè cháo huì chóng huá zhī hòu zú yòng xù nèi guān huá lín tiān yuān zú yòng zhǎn yóu yàn ruò qiě xiān chéng chāng hé zhī xiàng wèi shǐ zú yòng liè yuǎn rén zhī cháo gòng zhě xiū chéng chí shǐ zú yòng jué yú yuè chéng guó xiǎn qí yú yī qiè qiě xū fēng nián
今当建始之前足用列朝会，崇华之后足用序内官，华林、天渊足用展游宴，若且先成阊阖之象魏，使足用列远人之朝贡者，修城池，使足用绝逾越，成国险，其馀一切，且须丰年。
yī yǐ qín gēng nóng wèi wu xí róng bèi wéi shì zé guó wú yuàn kuàng hù kǒu zī xi mín chōng bīng qiáng ér kòu róng bù bīn jī xī bù zú wèi zhī yǒu yě
一以勤耕农为务，习戎备为事，则国无怨旷，户口滋息，民充兵强，而寇戎不宾，缉熙不足，未之有也。
zhuǎn wéi sī tú
”转为司徒。
shí lǚ shī huáng zǐ ér hòu gōng jiù guǎn zhě shǎo lǎng shàng shū yuē xī zhōu wén shí wǔ ér yǒu wǔ wáng suì xiǎng shí zǐ zhī zuò yǐ guǎng zhū jī zhī yìn
时屡失皇子，而后宫就馆者少，朗上疏曰：“昔周文十五而有武王，遂享十子之祚，以广诸姬之胤。
wǔ wáng jì lǎo ér shēng chéng wáng chéng wáng shì yǐ xiān wū xiōng dì
武王既老而生成王，成王是以鲜于兄弟。
cǐ èr wáng zhě gè shù shèng dé wú yǐ xiāng guò bǐ qí zǐ sūn zhī zuò zé bù xiàng rú
此二王者，各树圣德，无以相过，比其子孙之祚，则不相如。
gài shēng yù yǒu zǎo wǎn suǒ chǎn yǒu zhòng guǎ yě
盖生育有早晚，所产有众寡也。
bì xià jì dé zuò jiān bǐ èr shèng chūn qiū gāo wū jī wén yù wǔ zhī shí yǐ ér zi fā wèi jǔ wū jiāo lán zhī ào fáng fān wáng wèi fán wū yè tíng zhī zhòng shì
陛下既德祚兼彼二圣，春秋高于姬文育武之时矣，而子发未举于椒兰之奥房，藩王未繁于掖庭之众室。
yǐ chéng wáng wèi yù suī wèi wèi wǎn qǔ pì bó yì zé bù wèi sù
以成王为喻，虽未为晚，取譬伯邑，则不为夙。
zhōu lǐ liù gōng nèi guān bǎi èr shí rén ér zhū jīng cháng shuō xián yǐ shí èr wéi xiàn zhì wū qín hàn zhī mò huò yǐ qiān bǎi wéi shù yǐ
周礼六宫内官百二十人，而诸经常说，咸以十二为限，至于秦汉之末，或以千百为数矣。
rán suī mí wěi ér jiù shí wū jí guǎn zhě huò shén xiān míng bǎi sī nán zhī běn chéng zài wū yī yì bù dàn zài wū wu guǎng yě
然虽弥猥，而就时于吉馆者或甚鲜，明'百斯男'之本，诚在于一意，不但在于务广也。
lǎo chén lóu lóu yuàn guó jiā tóng zuò wū xuān yuán zhī wǔ wǔ ér wèi jí zhōu wén zhī èr wǔ yòng wèi yī yì
老臣㥪㥪，愿国家同祚于轩辕之五五，而未及周文之二五，用为伊邑。
qiě shào xiǎo cháng kǔ bèi rù tài wēn tài wēn zé bù néng biàn róu fū ruò tǐ shì yǐ nán kě fáng hù ér yì yòng gǎn kǎi
且少小常苦被褥泰温，泰温则不能便柔肤弱体，是以难可防护，而易用感慨。
ruò cháng lìng shào xiǎo zhī yùn páo bù zhì wū shén hòu zé bì xián bǎo jīn shí zhī xìng ér bǐ shòu wū nán shān yǐ
若常令少小之缊袍，不至于甚厚，则必咸保金石之性，而比寿于南山矣。
dì bào yuē fu zhōng zhì zhě cí dǔ ài zhòng zhě yán shēn
”帝报曰：“夫忠至者辞笃，爱重者言深。
jūn jì láo sī lǜ yòu shǒu bǐ jiāng shùn sān fù dé yīn xīn rán wú liàng
君既劳思虑，又手笔将顺，三复德音，欣然无量。
zhèn jì sì wèi lì yǐ wéi jūn yōu qīn nà zhì yán sī wén liáng guī
朕继嗣未立，以为君忧，钦纳至言，思闻良规。
lǎng zhe yì chūn qiū xiào jīng zhōu guān chuán zòu yì lùn jì xián chuán wū shì
”朗著易、春秋、孝经、周官传，奏议论记，咸传于世。
tài hé èr nián hōng shì yuē chéng hóu
太和二年薨，谥曰成侯。
zi sù sì
子肃嗣。
chū wén dì fēn lǎng hù yì fēng yī zi liè hóu lǎng qǐ fēng xiōng zi xiáng
初，文帝分朗户邑，封一子列侯，朗乞封兄子详。
sù zì zi yōng
肃字子雍。
nián shí bā cóng sòng zhōng dú tài xuán ér gèng wéi zhī jiě
年十八，从宋忠读太玄，而更为之解。
huáng chū zhōng wèi sàn qí huáng mén shì láng
黄初中，为散骑黄门侍郎。
tài hé sān nián bài sàn qí cháng shì
太和三年，拜散骑常侍。
sì nián dà sī mǎ cáo zhēn zhēng shǔ sù shàng shū yuē qián zhì yǒu zhī qiān lǐ kuì liáng shì yǒu jī sè qiáo sū hòu cuàn shī bù sù bǎo cǐ wèi píng tú zhī xíng jūn zhě yě
四年，大司马曹真征蜀，肃上疏曰：“前志有之，‘千里馈粮，士有饥色，樵苏后爨，师不宿饱’，此谓平涂之行军者也。
yòu kuàng wū shēn rù zǔ xiǎn záo lù ér qián zé qí wèi láo bì xiāng bǎi yě
又况于深入阻险，凿路而前，则其为劳必相百也。
jīn yòu jiā zhī yǐ lín yǔ shān bǎn jùn huá zhòng bī ér bù zhǎn liáng xiàn ér nán jì shí xíng jūn zhě zhī dà jì yě
今又加之以霖雨，山坂峻滑，众逼而不展，粮县而难继，实行军者之大忌也。
wén cáo zhēn fā yǐ yú yuè ér xíng cái bàn gǔ zhì dào gōng fū zhàn shì xī zuò
闻曹真发已逾月而行裁半谷，治道功夫，战士悉作。
shì zéi piān de yǐ yì ér dài láo nǎi bīng jiā zhī suǒ dàn yě
是贼偏得以逸而待劳，乃兵家之所惮也。
yán zhī qián dài zé wǔ wáng fá zhòu chū guān ér fù huán
言之前代，则武王伐纣，出关而复还；
lùn zhī jìn shì zé wǔ wén zhēng quán lín jiāng ér bù jì
论之近事，则武、文征权，临江而不济。
qǐ fēi suǒ wèi shùn tiān zhī shí tōng wū quán biàn zhě zāi
岂非所谓顺天知时，通于权变者哉！
zhào mín zhī shèng shàng yǐ shuǐ yǔ jiān jù zhī gù xiū ér xi zhī hòu rì yǒu xìn chéng ér yòng zhī zé suǒ wèi yuè yǐ fàn nán mín wàng qí sǐ zhě yǐ
兆民知圣上以水雨艰剧之故，休而息之，后日有衅，乘而用之，则所谓悦以犯难，民忘其死者矣。
wū shì suì ba
”于是遂罢。
yòu shàng shū yi zūn jiù lǐ wèi dà chén fā āi jiàn guǒ zōng miào
又上疏：“宜遵旧礼，为大臣发哀，荐果宗庙。
shì jiē shī xíng
”事皆施行。
yòu shàng shū chén zhèng běn yuē chú wú shì zhī wèi sǔn bù jí zhī lù zhǐ fú shí zhī fèi bìng cóng róng zhī guān
又上疏陈政本曰：“除无事之位，损不急之禄，止浮食之费，并从容之官；
shǐ guān bì yǒu zhí zhí rèn qí shì shì bì shòu lù lù dài qí gēng nǎi wǎng gǔ zhī cháng shì dāng jīn zhī suǒ yí yě
使官必有职，职任其事，事必受禄，禄代其耕，乃往古之常式，当今之所宜也。
guān guǎ ér lù hòu zé gōng jiā zhī fèi xiān jìn shì zhī zhì quàn
官寡而禄厚，则公家之费鲜，进仕之志劝。
gè zhǎn cái lì mò xiāng yǐ zhàng
各展才力，莫相倚仗。
fū zòu yǐ yán míng shì yǐ gōng néng zhī yǔ fǒu jiǎn zài dì xīn
敷奏以言，明试以功，能之与否，简在帝心。
shì yǐ táng yú zhī shè guān fēn zhí shēn mìng gōng qīng gè yǐ qí shì rán hòu wéi lóng wèi nà yán yóu jīn shàng shū yě yǐ chū nèi dì mìng ér yǐ
是以唐、虞之设官分职，申命公卿，各以其事，然后惟龙为纳言，犹今尚书也，以出内帝命而已。
xià yīn bù kě de ér xiáng
夏、殷不可得而详。
gān shì yuē liù shì zhī rén míng liù qīng yì diǎn shì zhě yě
甘誓曰‘六事之人’，明六卿亦典事者也。
zhōu guān zé bèi yǐ wǔ rì shì cháo gōng qīng dài fū bìng jìn ér sī shì biàn qí wèi yān
周官则备矣，五日视朝，公卿大夫并进，而司士辨其位焉。
qí jì yuē zuò ér lùn dào wèi zhī wáng gōng
其记曰：‘坐而论道，谓之王公；
zuò ér xíng zhī wèi zhī shì dà fū
作而行之，谓之士大夫。
jí hàn zhī chū yī nǐ qián dài gōng qīng jiē qīn yǐ shì shēng cháo
’及汉之初，依拟前代，公卿皆亲以事升朝。
gù gāo zǔ gōng zhuī fǎn zǒu zhī zhōu chāng wǔ dì yáo kě fèng zòu zhī jí àn xuān dì shǐ gōng qīng wǔ rì yī zhāo chéng dì shǐ zhì shàng shū wǔ rén
故高祖躬追反走之周昌，武帝遥可奉奏之汲黯，宣帝使公卿五日一朝，成帝始置尚书五人。
zì shì ling chi cháo lǐ suì quē
自是陵迟，朝礼遂阙。
kě fù wǔ rì shì cháo zhī yí shǐ gōng qīng shàng shū gè yǐ shì jìn
可复五日视朝之仪，使公卿尚书各以事进。
fèi lǐ fù xīng guāng xuān shèng xù chéng suǒ wèi míng měi ér shí hòu zhě yě
废礼复兴，光宣圣绪，诚所谓名美而实厚者也。
qīng lóng zhōng shān yáng gōng hōng hàn zhǔ yě
青龙中，山阳公薨，汉主也。
sù shàng shū yuē xī táng chán yú yú chán xià jiē zhōng sān nián zhī sàng rán hòu jiàn tiān zǐ zhī zūn
肃上疏曰：“昔唐禅虞，虞禅夏，皆终三年之丧，然后践天子之尊。
shì yǐ dì hào wú kuī jūn lǐ yóu cún
是以帝号无亏，君礼犹存。
jīn shān yáng gōng chéng shùn tiān mìng yǔn dá mín wàng jìn chán dà wèi tuì chǔ bīn wèi
今山阳公承顺天命，允答民望，进禅大魏，退处宾位。
gōng zhī fèng wèi bù gǎn bù jìn jié
公之奉魏，不敢不尽节。
wèi zhī dài gōng yōu chóng ér bù chén
魏之待公，优崇而不臣。
jì zhì qí hōng chèn liǎn zhī zhì yú tú zhī shì jiē tóng zhī wū wáng zhě shì gù yuǎn jìn guī rén yǐ wéi shèng měi
既至其薨，榇敛之制，舆徒之饰，皆同之于王者，是故远近归仁，以为盛美。
qiě hàn zǒng dì huáng zhī hào hào yuē huáng dì
且汉总帝皇之号，号曰皇帝。
yǒu bié chēng dì wú bié chēng huáng zé huáng shì qí chà qīng zhě yě
有别称帝，无别称皇，则皇是其差轻者也。
gù dāng gāo zǔ zhī shí tǔ wú èr wáng qí fù jiàn zài ér shǐ chēng huáng míng fēi èr wáng zhī xián yě
故当高祖之时，土无二王，其父见在而使称皇，明非二王之嫌也。
kuàng jīn yǐ zèng zhōng kě shǐ chēng huáng yǐ pèi qí shì
况今以赠终，可使称皇以配其谥。
míng dì bù cóng shǐ chēng huáng nǎi zhuī shì yuē hàn xiào xiàn huáng dì
”明帝不从，使称皇，乃追谥曰汉孝献皇帝。
hòu sù yǐ cháng shì lǐng mì shū jiān jiān chóng wén guān jì jiǔ
后肃以常侍领秘书监，兼崇文观祭酒。
jǐng chū jiān gōng shì shèng xìng mín shī nóng yè qī xìn bù dūn xíng shā cāng cù
景初间，宫室盛兴，民失农业，期信不敦，刑杀仓卒。
sù shàng shū yuē dà wèi chéng bǎi wáng zhī jí shēng mín wú jǐ gān gē wèi jí chéng yi xī mín ér huì zhī yǐ ān jìng xiá ěr zhī shí yě
肃上疏曰：“大魏承百王之极，生民无几，干戈未戢，诚宜息民而惠之以安静遐迩之时也。
fu wu xù jī ér xi pí mín zài wū shěng yáo yì ér qín jià sè
夫务畜积而息疲民，在于省徭役而勤稼穑。
jīn gōng shì wèi jiù gōng yè wèi qì yùn cáo diào fā zhuǎn xiāng gòng fèng
今宫室未就，功业未讫，运漕调发，转相供奉。
shì yǐ dīng fū pí wū lì zuò nóng zhě lí qí nán mǔ zhǒng gǔ zhě guǎ shí gǔ zhě zhòng jiù gǔ jì méi xīn gǔ mò jì
是以丁夫疲于力作，农者离其南亩，种谷者寡，食谷者众，旧谷既没，新谷莫继。
sī zé yǒu guó zhī dà huàn ér fēi bèi yù zhī cháng cè yě
斯则有国之大患，而非备豫之长策也。
jīn jiàn zuò zhě sān sì wàn rén jiǔ lóng kě yǐ ān shèng tǐ qí nèi zú yǐ liè liù gōng xiǎn yáng zhī diàn yòu xiàng jiāng bì wéi tài jí yǐ qián gōng fū shàng dà fāng xiàng shèng hán jí chèn huò zuò
今见作者三四万人，九龙可以安圣体，其内足以列六宫，显阳之殿，又向将毕，惟泰极已前，功夫尚大，方向盛寒，疾疢或作。
chéng yuàn bì xià fā dé yīn xià míng zhào shēn mǐn yì fū zhī pí láo hòu qín zhào mín zhī bù shàn qǔ cháng shí lǐn zhī shì fēi jí yào zhě zhī yòng xuǎn qí dīng zhuàng zé liú wàn rén shǐ yī qī ér gèng zhī xián zhī xi dài yǒu rì zé mò bù yuè yǐ jí shì láo ér bù yuàn yǐ
诚愿陛下发德音，下明诏，深愍役夫之疲劳，厚矜兆民之不赡，取常食廪之士，非急要者之用，选其丁壮，择留万人，使一期而更之，咸知息代有日，则莫不悦以即事，劳而不怨矣。
jì yī suì yǒu sān bǎi liù shí wàn fū yì bù wéi shǎo
计一岁有三百六十万夫，亦不为少。
dāng yī suì chéng zhě tīng qiě sān nián
当一岁成者，听且三年。
fēn qiǎn qí yú shǐ jiē jí nóng wú qióng zhī jì yě
分遣其馀，使皆即农，无穷之计也。
cāng yǒu yì sù mín yǒu yú lì yǐ cǐ xīng gōng hé gōng bù lì
仓有溢粟，民有馀力：以此兴功，何功不立？
yǐ cǐ xíng huà hé huà bù chéng
以此行化，何化不成？
fu xìn zhī wū mín guó jiā dà bǎo yě
夫信之于民，国家大宝也。
zhòng ní yuē zì gǔ jiē yǒu sǐ mín fēi xìn bù lì
仲尼曰：‘自古皆有死，民非信不立。
fu qū qū zhī jìn guó wēi wēi zhī zhòng ěr yù yòng qí mín xiān shì yǐ xìn shì gù yuán suī jiāng jiàng gù xìn ér guī yòng néng yī zhàn ér bà yú jīn jiàn chēng
’夫区区之晋国，微微之重耳，欲用其民，先示以信，是故原虽将降，顾信而归，用能一战而霸，于今见称。
qián chē jià dāng xìng luò yáng fā mín wèi yíng yǒu sī mìng yǐ yíng chéng ér ba
前车驾当幸洛阳，发民为营，有司命以营成而罢。
jì chéng yòu lì qí gōng lì bù yǐ shí qiǎn
既成，又利其功力，不以时遣。
yǒu sī tú yíng qí mù qián zhī lì bù gù jīng guó zhī tǐ
有司徒营其目前之利，不顾经国之体。
chén yú yǐ wéi zì jīn yǐ hòu tǎng fù shǐ mín yi míng qí lìng shǐ bì rú qī
臣愚以为自今以后，傥复使民，宜明其令，使必如期。
ruò yǒu shì yǐ cì níng fù gèng fā wú huò shī xìn
若有事以次，宁复更发，无或失信。
fán bì xià lín shí zhī suǒ xíng xíng jiē yǒu zuì zhī lì yi sǐ zhī rén yě
凡陛下临时之所行刑，皆有罪之吏，宜死之人也。
rán zhòng shù bù zhī wèi wéi cāng cù
然众庶不知，谓为仓卒。
gù yuàn bì xià xià zhī wū lì ér bào qí zuì jūn qí sǐ yě wú shǐ wū yú gōng yè ér wèi yuǎn jìn suǒ yí
故愿陛下下之于吏而暴其罪，钧其死也，无使污于宫掖而为远近所疑。
qiě rén mìng zhì zhòng nán shēng yì shā qì jué ér bù xù zhě yě shì yǐ shèng xián zhòng zhī
且人命至重，难生易杀，气绝而不续者也，是以圣贤重之。
mèng kē chēng shā yī wú gū yǐ qǔ tiān xià rén zhě bù wéi yě
孟轲称杀一无辜以取天下，仁者不为也。
hàn shí yǒu fàn bì jīng shèng yú mǎ zhě tíng wèi zhāng shì zhī zòu shǐ fá jīn wén dì guài qí qīng ér shì zhī yuē fāng qí shí shàng shǐ zhū zhī zé yǐ
汉时有犯跸惊乘舆马者，廷尉张释之奏使罚金，文帝怪其轻，而释之曰：'方其时，上使诛之则已。
jīn xià tíng wèi
今下廷尉。
tíng wèi tiān xià zhī píng yě yī qīng zhī tiān xià yòng fǎ jiē wèi qīng zhòng mín ān suǒ cuò qí shǒu zú
廷尉，天下之平也，一倾之，天下用法皆为轻重，民安所措其手足？
chén yǐ wéi dà shī qí yì fēi zhōng chén suǒ yí chén yě
'臣以为大失其义，非忠臣所宜陈也。
tíng wèi zhě tiān zǐ zhī lì yě yóu bù kě yǐ shī píng ér tiān zǐ zhī shēn fǎn kě yǐ huò miù hu
廷尉者，天子之吏也，犹不可以失平，而天子之身，反可以惑谬乎？
sī zhòng wū wèi jǐ ér qīng wū wèi jūn bù zhōng zhī shén yě
斯重于为己，而轻于为君，不忠之甚也。
zhōu gōng yuē tiān zǐ wú xì yán
周公曰：‘天子无戏言；
yán zé shǐ shū zhī gōng sòng zhī shì chēng zhī
言则史书之，工诵之，士称之。
yán yóu bù xì ér kuàng xíng zhī hu
’言犹不戏，而况行之乎？
gù shì zhī zhī yán bù kě bù chá zhōu gōng zhī jiè bù kě bù fǎ yě
故释之之言不可不察，周公之戒不可不法也。
yòu chén zhū niǎo shòu wú yòng zhī wù ér yǒu chú gǔ rén tú zhī fèi jiē kě juān chú
”又陈“诸鸟兽无用之物，而有刍谷人徒之费，皆可蠲除。
dì cháng wèn yuē hàn huán dì shí bái mǎ lìng li yún shàng shū yán dì zhě dì yě
帝尝问曰：“汉桓帝时，白马令李云上书言：‘帝者，谛也。
shì dì yù bù dì
是帝欲不谛。
dāng hé de bù sǐ
’当何得不死？
sù duì yuē dàn wéi yán shī nì shùn zhī jié
”肃对曰：“但为言失逆顺之节。
yuán qí běn yì jiē yù jìn xīn niàn cún bǔ guó
原其本意，皆欲尽心，念存补国。
qiě dì zhě zhī wēi guò wū léi tíng shā yì pǐ fu wú yì lóu yǐ
且帝者之威，过于雷霆，杀一匹夫，无异蝼蚁。
kuān ér yòu zhī kě yǐ shì róng shòu qiē yán guǎng dé yǔ wū tiān xià
宽而宥之，可以示容受切言，广德宇于天下。
gù chén yǐ wéi shā zhī wèi bì wéi shì yě
故臣以为杀之未必为是也。
dì yòu wèn sī mǎ qiān yǐ shòu xíng zhī gù nèi huái yǐn qiè zhe shǐ jì fēi biǎn xiào wǔ lìng rén qiè chǐ
”帝又问：“司马迁以受刑之故，内怀隐切，著史记非贬孝武，令人切齿。
duì yuē sī mǎ qiān jì shì bù xū měi bù yǐn è
”对曰：“司马迁记事，不虚美，不隐恶。
liú xiàng yáng xióng fú qí shàn xù shì yǒu liáng shǐ zhī cái wèi zhī shí lù
刘向、扬雄服其善叙事，有良史之才，谓之实录。
hàn wǔ dì wén qí shù shǐ jì qǔ xiào jǐng jí jǐ běn jì lǎn zhī wū shì dà nù xuē ér tóu zhī
汉武帝闻其述史记，取孝景及己本纪览之，于是大怒，削而投之。
wū jīn cǐ liǎng jì yǒu lù wú shū
于今此两纪有录无书。
hòu zāo lǐ líng shì suì xià qiān cán shì
后遭李陵事，遂下迁蚕室。
cǐ wèi yǐn qiē zài xiào wǔ ér bù zài wū shǐ qiān yě
此为隐切在孝武，而不在于史迁也。
zhèng shǐ yuán nián chū wèi guǎng píng tài shǒu
正始元年，出为广平太守。
gōng shì zhēng hái bài yì láng
公事征还，拜议郎。
qǐng zhī wèi shì zhōng qiān tài cháng
顷之，为侍中，迁太常。
shí dà jiàng jūn cáo shuǎng zhuān quán rèn yòng hé yàn shān yáng děng
时大将军曹爽专权，任用何晏、邓飏等。
sù yǔ tài wèi jiǎng jì sī nóng huán fàn lùn jí shí zhèng sù zhèng sè yuē cǐ bèi jí hóng gōng shí xiǎn zhī shǔ fù chēng shuō yá
肃与太尉蒋济、司农桓范论及时政，肃正色曰：“此辈即弘恭、石显之属，复称说邪！
shuǎng wén zhī jiè hé yàn děng yuē dāng gòng shèn zhī
”爽闻之，戒何晏等曰：“当共慎之！
gōng qīng yǐ bǐ zhū jūn qián shì è rén yǐ
公卿已比诸君前世恶人矣。
zuò zōng miào shì miǎn
”坐宗庙事免。
hòu wèi guāng lù xūn
后为光禄勋。
shí yǒu èr yú zhǎng chǐ jí yú wǔ kù zhī wū yǒu sī yǐ wéi jí xiáng
时有二鱼长尺，集于武库之屋，有司以为吉祥。
sù yuē yú shēng wū yuān ér gāng wū wū jiè lín zhī wù shī qí suǒ yě
肃曰：“鱼生于渊而亢于屋，介鳞之物失其所也。
biān jiāng qí dài yǒu qì jiǎ zhī biàn hu
边将其殆有弃甲之变乎？
qí hòu guǒ yǒu dōng guān zhī bài
”其后果有东关之败。
xǐ wèi hé nán yǐn
徙为河南尹。
jiā píng liù nián chí jié jiān tài cháng fèng fǎ jià yíng gāo guì xiāng gōng yú yuán chéng
嘉平六年，持节兼太常，奉法驾，迎高贵乡公于元城。
shì suì bái qì jīng tiān dà jiàng jūn sī mǎ jǐng wáng wèn sù qí gù sù dá yuē cǐ chī yóu zhī qí yě dōng nán qí yǒu luàn hū
是岁，白气经天，大将军司马景王问肃其故，肃答曰：“此蚩尤之旗也，东南其有乱乎？
jūn ruò xiū jǐ yǐ ān bǎi xìng zé tiān xià lè ān zhě guī dé chàng luàn zhě xiān wáng yǐ
君若修己以安百姓，则天下乐安者归德，唱乱者先亡矣。
míng nián chūn zhèn dōng jiāng jūn guàn qiū jiǎn yáng zhōu cì shǐ wén qīn fǎn jǐng wáng wèi sù yuē huò guāng gǎn xià hóu shèng zhī yán shǐ zhòng rú xué zhī shì liáng yǒu yǐ yě
”明年春，镇东将军毌丘俭、扬州刺史文钦反，景王谓肃曰：“霍光感夏侯胜之言，始重儒学之士，良有以也。
ān guó níng zhǔ qí shù yān zài
安国宁主，其术焉在？
sù yuē xī guān yǔ lǜ jīng zhōu zhī zhòng jiàng yú jìn wū hàn bīn suì yǒu běi xiàng zhēng tiān xià zhī zhì
”肃曰：“昔关羽率荆州之众，降于禁于汉滨，遂有北向争天下之志。
hòu sūn quán xí qǔ qí jiàng shì jiā shǔ yǔ shì zhòng yī dàn wǎ jiě
后孙权袭取其将士家属，羽士众一旦瓦解。
jīn huái nán jiàng shì fù mǔ qī zǐ jiē zài nèi zhōu dàn jí wǎng yù wèi shǐ bù dé qián bì yǒu guān yǔ tǔ bēng zhī shì yǐ
今淮南将士父母妻子皆在内州，但急往御卫，使不得前，必有关羽土崩之势矣。
jǐng wáng cóng zhī suì pò jiǎn qīn
”景王从之，遂破俭、钦。
hòu qiān zhōng lǐng jūn jiā sàn qí cháng shì zēng yì sān bǎi bìng qián èr qiān èr bǎi hù
后迁中领军，加散骑常侍，增邑三百，并前二千二百户。
gān lù yuán nián hōng mén shēng cuī dié zhě yǐ bǎi shù
甘露元年薨，门生缞绖者以百数。
zhuī zèng wèi jiāng jūn shì yuē jǐng hóu
追赠卫将军，谥曰景侯。
zi yùn sì
子恽嗣。
yùn hōng wú zi guó jué
恽薨，无子，国绝。
jǐng yuán sì nián fēng sù zi xún wèi lán líng hóu
景元四年，封肃子恂为兰陵侯。
xián xī zhōng kāi jiàn wǔ děng yǐ sù zhe xūn qián cháo gǎi fēng xún wèi zhěng zi
咸熙中，开建五等，以肃著勋前朝，改封恂为氶子。
chū sù shàn gǔ mǎ zhī xué ér bù hǎo zhèng shì cǎi huì tóng yì wèi shàng shū shī lún yǔ sān lǐ zuǒ shì jiě jí zhuàn dìng fù lǎng suǒ zuò yì zhuàn jiē liè wū xué guān
初，肃善贾、马之学，而不好郑氏，采会同异，为尚书、诗、论语、三礼、左氏解，及撰定父朗所作易传，皆列于学官。
qí suǒ lùn bó cháo tíng diǎn zhì jiāo sì zōng miào sàng jì qīng zhòng fán bǎi yú piān
其所论駮朝廷典制、郊祀、宗庙、丧纪、轻重，凡百馀篇。
shí lè ān sūn shū rán shòu xué zhèng xuán zhī mén rén chēng dōng zhōu dà rú
时乐安孙叔然，受学郑玄之门，人称东州大儒。
zhēng wèi mì shū jiān bù jiù
征为秘书监，不就。
sù jí shèng zhèng lùn yǐ jī duǎn xuán shū rán bó ér shì zhī jí zuò zhōu yì chūn qiū lì máo shī lǐ jì chūn qiū sān zhuàn guó yǔ ěr yǎ zhū zhù yòu zhù shū shí yú piān
肃集圣证论以讥短玄，叔然駮而释之，及作周易、春秋例，毛诗、礼记、春秋三传、国语、尔雅诸注，又注书十馀篇。
zì wèi chū zhǐ shì dūn huáng zhōu shēng liè míng dì shí dà sī nóng hóng nóng dǒng yù děng yì lì zhù jīng zhuàn pō chuán wū shì
自魏初征士敦煌周生烈，明帝时大司农弘农董遇等，亦历注经传，颇传于世。
píng yuē zhōng yáo kāi dá huá xīn qīng chún dé sù wáng lǎng wén bó fù shàn chéng jiē yī shí zhī jùn wěi yě
评曰：锺繇开达，华歆清纯德素，王朗文博富赡，诚皆一时之俊伟也。
wèi shì chū zuò zhào dēng sān sī shèng yǐ fu
魏氏初祚，肇登三司，盛矣夫！
wáng sù liàng zhí duō wén néng xī xīn zāi
王肃亮直多闻，能析薪哉！