liú fù zì yuán yǐng pèi guó xiāng rén yě
刘馥字元颖,沛国相人也。
bì luàn yáng zhōu jiàn ān chū shuō yuán shù jiāng qi jì qín yì shǐ lǜ zhòng yǔ jù yì tài zǔ
避乱扬州,建安初,说袁术将戚寄、秦翊,使率众与俱诣太祖。
tài zǔ yuè zhī sī tú pì wèi yuàn
太祖悦之,司徒辟为掾。
hòu sūn cè suǒ zhì lú jiāng tài shǒu li shù gōng shā yáng zhōu cì shǐ yán xiàng
后孙策所置庐江太守李述攻杀扬州刺史严象。
lú jiāng méi qián léi xù chén lán děng jù zhòng shù wàn zài jiāng huái jiān jùn xiàn cán pò
庐江梅干、雷绪、陈兰等聚众数万在江、淮间,郡县残破。
tài zǔ fāng yǒu yuán shào zhī nán wèi fù kě rèn yǐ dōng nán zhī shì suì biǎo wèi yáng zhōu cì shǐ
太祖方有袁绍之难,谓馥可任以东南之事,遂表为扬州刺史。
fù jì shòu mìng dān mǎ zào hé féi kōng chéng jiàn lì zhōu zhì nán huái xù děng jiē ān jí zhī gòng xiàn xiāng jì
馥既受命,单马造合肥空城,建立州治,南怀绪等,皆安集之,贡献相继。
shù nián zhōng ēn huà dà xíng bǎi xìng lè qí zhèng liú mín yuè jiāng shān ér guī zhě yǐ wàn shù
数年中恩化大行,百姓乐其政,流民越江山而归者以万数。
wū shì jù zhū shēng lì xué xiào guǎng tún tián xìng zhì què pí jí jiā bēi qī mén wú táng zhū yè yǐ gài dào tián guān mín yǒu chù
于是聚诸生,立学校,广屯田,兴治芍陂及茄陂、七门、吴塘诸堨以溉稻田,官民有畜。
yòu gāo wèi chéng lěi duō jī mù shí biān zuò cǎo shān shù qiān wàn méi yì zhù yú gāo shù qiān hú wèi zhàn shǒu bèi
又高为城垒,多积木石,编作草苫数千万枚,益贮鱼膏数千斛,为战守备。
jiàn ān shí sān nián zú
建安十三年卒。
sūn quán lǜ shí wàn zhòng gōng wéi hé féi chéng bǎi yú rì shí tiān lián yǔ chéng yù bēng wū shì yǐ shān suō fù zhī yè rán zhī zhào chéng wài shì zéi suǒ zuò ér wèi bèi zéi yǐ pò zǒu
孙权率十万众攻围合肥城百馀日,时天连雨,城欲崩,于是以苫蓑覆之,夜然脂照城外,视贼所作而为备,贼以破走。
yáng zhōu shì mín yì zhuī sī zhī yǐ wéi suī dǒng ān yú zhī shǒu jìn yáng bù néng guò yě
扬州士民益追思之,以为虽董安于之守晋阳,不能过也。
jí bēi táng zhī lì zhì jīn wèi yòng
及陂塘之利,至今为用。
fù zi jìng huáng chū zhōng cóng huáng mén shì láng qiān lú jiāng tài shǒu zhào yuē qīng fù xī wèi bǐ zhōu jīn qīng fù jù cǐ jùn kě wèi kè fù hè zhě yě
馥子靖,黄初中从黄门侍郎迁庐江太守,诏曰:“卿父昔为彼州,今卿复据此郡,可谓克负荷者也。
zhuǎn zài hé nèi qiān shàng shū cì jué guān nèi hóu chū wèi hé nán yǐn
”转在河内,迁尚书,赐爵关内侯,出为河南尹。
sàn qí cháng shì yīng qú shū yǔ jìng yuē rù zuò nà yán chū lín jīng rèn
散骑常侍应璩书与靖曰:“入作纳言,出临京任。
fù mín zhī shù rì yǐn yuè cháng
富民之术,日引月长。
fān luò gāo jùn jué chuān yú zhī xīn
藩落高峻,绝穿窬之心。
wǔ zhǒng bié chū yuǎn shuǐ huǒ zhī zāi
五种别出,远水火之灾。
nóng qì bì jù wú shī shí zhī quē
农器必具,无失时之阙。
cán mài yǒu shàn bèi zhī yòng wú yǔ shī zhī yú
蚕麦有苫备之用,无雨湿之虞。
fēng fú zhǐ qī wú liú lián zhī lì
封符指期,无流连之吏。
guān guǎ gū dú méng lǐn zhèn zhī shí
鳏寡孤独,蒙廪振之实。
jiā zhī yǐ míng zhì yōu wēi zhòng zhī yǐ bǐng xiàn bù náo
加之以明擿幽微,重之以秉宪不挠;
yǒu sī gòng chéng wáng mìng bǎi lǐ chuí gǒng yǎng bàn
有司供承王命,百里垂拱仰办。
suī xī zhào zhāng sān wáng zhī zhì wèi zú yǐ fāng yě
虽昔赵、张、三王之治,未足以方也。
jìng wéi zhèng lèi rú cǐ
”靖为政类如此。
chū suī rú suì mì zhōng wū bǎi xìng biàn zhī yǒu fù yí fēng
初虽如碎密,终于百姓便之,有馥遗风。
mǔ sāng qù guān hòu wèi dà sī nóng wèi wèi jìn fēng guǎng lù tíng hòu yì sān bǎi hù
母丧去官,后为大司农卫尉,进封广陆亭侯,邑三百户。
shàng shū chén rú xun zhī běn yuē fu xué zhě zhì luàn zhī guǐ yí shèng rén zhī dà jiào yě
上疏陈儒训之本曰:“夫学者,治乱之轨仪,圣人之大教也。
zì huáng chū yǐ lái chóng lì tài xué èr shí yú nián ér guǎ yǒu chéng zhě gài yóu bó shì xuǎn qīng zhū shēng bì yì gāo mén zǐ dì chǐ fēi qí lún gù wú xué zhě
自黄初以来,崇立太学二十馀年,而寡有成者,盖由博士选轻,诸生避役,高门子弟,耻非其伦,故无学者。
suī yǒu qí míng ér wú qí rén suī shè qí jiào ér wú qí gōng
虽有其名而无其人,虽设其教而无其功。
yi gāo xuǎn bó shì qǔ xíng wéi rén biǎo jīng rèn rén shī zhě zhǎng jiào guó zǐ
宜高选博士,取行为人表,经任人师者,掌教国子。
yī zūn gǔ fǎ shǐ èr qiān dàn yǐ shàng zǐ sūn nián cóng shí wǔ jiē rù tài xué
依遵古法,使二千石以上子孙,年从十五,皆入太学。
míng zhì chù zhì róng rǔ zhī lù
明制黜陟荣辱之路;
qí jīng míng xíng xiū zhě zé jìn zhī yǐ chóng dé
其经明行修者,则进之以崇德;
huāng jiào fèi yè zhě zé tuì zhī yǐ chéng è
荒教废业者,则退之以惩恶;
jǔ shàn ér jiào bù néng zé quàn fú huá jiāo yóu bù jīn zì xi yǐ
举善而教不能则劝,浮华交游,不禁自息矣。
chǎn hóng dà huà yǐ suí wèi bīn
阐弘大化,以绥未宾;
liù hé chéng fēng yuǎn rén lái gé
六合承风,远人来格。
cǐ shèng rén zhī jiào zhì zhì zhī běn yě
此圣人之教,致治之本也。
hòu qiān zhèn běi jiāng jūn jiǎ jié dū du hé běi zhū jūn shì
”后迁镇北将军,假节都督河北诸军事。
jìng yǐ wéi jīng cháng zhī dà fǎ mò shàn wū shǒu fáng shǐ mín yí yǒu bié
靖以为“经常之大法,莫善于守防,使民夷有别”。
suì kāi tuò biān shǒu tún jù xiǎn yào
遂开拓边守,屯据险要。
yòu xiū guǎng lì líng qú dà yè shuǐ gài guàn jì nán běi sān gēng zhòng dào biān mín lì zhī
又修广戾陵渠大堨,水溉灌蓟南北,三更种稻,边民利之。
jiā píng liù nián hōng zhuī zèng zhēng běi jiāng jūn jìn fēng jiàn chéng xiāng hòu shì yuē jǐng hóu
嘉平六年薨,追赠征北将军,进封建成乡侯,谥曰景侯。
zi xī sì
子熙嗣。
sī mǎ lǎng zì bó dá hé nèi wēn rén yě
司马朗字伯达,河内温人也。
jiǔ suì rén yǒu dào qí fù zì zhě lǎng yuē màn rén qīn zhě bù jìng qí qīn zhě yě
九岁,人有道其父字者,朗曰:“慢人亲者,不敬其亲者也。
kè xiè zhī
”客谢之。
shí èr shì jīng wèi tóng zǐ láng jiān shì zhě yǐ qí shēn tǐ zhuàng dà yí lǎng nì nián hé wèn
十二,试经为童子郎,监试者以其身体壮大,疑朗匿年,劾问。
lǎng yuē lǎng zhī nèi wài lěi shì zhǎng dà lǎng suī zhì ruò wú yǎng gāo zhī fēng sǔn nián yǐ qiú zǎo chéng fēi zhì suǒ wéi yě
朗曰:“朗之内外,累世长大,朗虽稚弱,无仰高之风,损年以求早成,非志所为也。
jiān shì zhě yì zhī
”监试者异之。
hòu guān dōng bīng qǐ gù jì zhōu cì shǐ li shào jiā jū yě wáng jìn shān xiǎn yù xǐ jū wēn
后关东兵起,故冀州刺史李邵家居野王,近山险,欲徙居温。
lǎng wèi shào yuē chún chǐ zhī yù qǐ wéi yú guó wēn yǔ yě wáng jí shì yě
朗谓邵曰:“唇齿之喻,岂唯虞、虢,温与野王即是也;
jīn qù bǐ ér jū cǐ shì wèi bì cháo wáng zhī qī ěr
今去彼而居此,是为避朝亡之期耳。
qiě jūn guó rén zhī wàng yě jīn kòu wèi zhì ér xiān xǐ dài shān zhī xiàn bì hài shì yáo dòng mín zhī xīn ér kāi jiān guǐ zhī yuán yě qiè wèi jùn nèi yōu zhī
且君,国人之望也,今寇未至而先徙,带山之县必骇,是摇动民之心而开奸宄之原也,窃为郡内忧之。
shào bù cóng
”邵不从。
biān shān zhī mín guǒ luàn nèi xǐ huò wèi kòu chāo
边山之民果乱,内徙,或为寇钞。
shì shí dǒng zhuó qiān tiān zǐ dōu cháng ān zhuō yīn liú luò yáng
是时董卓迁天子都长安,卓因留洛阳。
lǎng fù fáng wèi zhì shū yù shǐ dāng xǐ xi yǐ sì fāng yún rǎo nǎi qiǎn lǎng jiāng jiā shǔ huán běn xiàn
朗父防为治书御史,当徙西,以四方云扰,乃遣朗将家属还本县。
huò yǒu gào lǎng yù táo wáng zhě zhí yǐ yì zhuō zhuō wèi lǎng yuē qīng yǔ wú wáng r tóng suì jǐ dà xiāng fù
或有告朗欲逃亡者,执以诣卓,卓谓朗曰:“卿与吾亡儿同岁,几大相负!
lǎng yīn yuē míng gōng yǐ gāo shì zhī dé zāo yáng jiǔ zhī huì qīng chú qún huì guǎng jǔ xián shì cǐ chéng xū xīn chuí lǜ jiāng xìng zhì zhì yě
”朗因曰:“明公以高世之德,遭阳九之会,清除群秽,广举贤士,此诚虚心垂虑,将兴至治也。
wēi dé yǐ lóng gōng yè yǐ zhe ér bīng nán rì qǐ zhōu jùn dǐng fèi jiāo jìng zhī nèi mín bù ān yè juān qì jū chǎn liú wáng cáng cuàn
威德以隆,功业以著,而兵难日起,州郡鼎沸,郊境之内,民不安业,捐弃居产,流亡藏窜。
suī sì guān shè jìn zhòng jiā xíng lù yóu bù jué xi cǐ lǎng zhī suǒ yǐ wū yì yě
虽四关设禁,重加刑戮,犹不绝息,此朗之所以於邑也。
yuàn míng gōng jiān guān wǎng shì shǎo jiā sān sī jí róng míng bìng wū rì yuè yī zhōu bù zú móu yě
愿明公监观往事,少加三思,即荣名并于日月,伊、周不足侔也。
zhuō yuē wú yì wù zhī qīng yán yǒu yì
”卓曰:“吾亦悟之,卿言有意!
lǎng zhī zhuō bì wáng kǒng jiàn liú jí sàn cái wù yǐ lù yí zhuō yòng shì zhě qiú guī xiāng lǐ
朗知卓必亡,恐见留,即散财物以赂遗卓用事者,求归乡里。
dào wèi fù lǎo yuē
到谓父老曰;
dǒng zhuó bèi nì wèi tiān xià suǒ chóu cǐ zhōng chén yì shì fèn fā zhī shí yě
“董卓悖逆,为天下所仇,此忠臣义士奋发之时也。
jùn yǔ jīng dū jìng rǎng xiāng jiē luò dōng yǒu chéng gāo běi jiè dà hé tiān xià xīng yì bīng zhě ruò wèi de jìn qí shì bì tíng wū cǐ
郡与京都境壤相接,洛东有成皋,北界大河,天下兴义兵者若未得进,其势必停于此。
cǐ nǎi sì fēn wǔ liè zhàn zhēng zhī de nán yǐ zì ān bù rú jí dào lù shàng tōng jǔ zōng dōng dào lí yáng
此乃四分五裂战争之地,难以自安,不如及道路尚通,举宗东到黎阳。
lí yáng yǒu yíng bīng zhào wēi sūn xiāng lǐ jiù hūn wèi jiān yíng yè zhě tǒng bīng mǎ zú yǐ wéi zhǔ
黎阳有营兵,赵威孙乡里旧婚,为监营谒者,统兵马,足以为主。
ruò hòu yǒu biàn xú fù guān wàng wèi wǎn yě
若后有变,徐复观望未晚也。
fù lǎo liàn jiù mò yǒu cóng zhě wéi tóng xiàn zhào zī jiāng jiā shǔ jù yǔ lǎng wǎng yān
”父老恋旧,莫有从者,惟同县赵咨,将家属俱与朗往焉。
hòu shù yuè guān dōng zhū zhōu jùn qǐ bīng zhòng shù shí wàn jiē jí xíng yáng jí hé nèi
后数月,关东诸州郡起兵,众数十万,皆集荥阳及河内。
zhū jiāng bù néng xiāng yī zòng bīng chāo lüě mín rén sǐ zhě qiě bàn
诸将不能相一,纵兵钞掠,民人死者且半。
jiǔ zhī guān dōng bīng sàn tài zǔ yǔ lǚ bù xiāng chí wū pú yáng lǎng nǎi jiāng jiā hái wēn
久之,关东兵散,太祖与吕布相持于濮阳,朗乃将家还温。
shí suì dà jī rén xiāng shí lǎng shōu xù zōng zú jiào xùn zhū dì bù wéi shuāi shì jiě yè
时岁大饥,人相食,朗收恤宗族,教训诸弟,不为衰世解业。
nián èr shí èr tài zǔ pì wèi sī kōng yuàn shǔ chú chéng gāo lìng yǐ bìng qù fù wèi táng yáng zhǎng
年二十二,太祖辟为司空掾属,除成皋令,以病去,复为堂阳长。
qí zhì wù kuān huì bù xíng biān zhàng ér mín bù fàn jìn
其治务宽惠,不行鞭杖,而民不犯禁。
xiān shí mín yǒu xǐ chōng dōu nèi zhě hòu xiàn diào dāng zuò chuán xǐ mín kǒng qí bù bàn nǎi xiāng shuài sī hái zhù zhī qí jiàn ài rú cǐ
先时,民有徙充都内者,后县调当作船,徙民恐其不办,乃相率私还助之,其见爱如此。
qiān yuán chéng lìng rù wèi chéng xiàng zhǔ bù
迁元城令,入为丞相主簿。
lǎng yǐ wéi tiān xià tǔ bēng zhī shì yóu qín miè wǔ děng zhī zhì ér jùn guó wú sōu shòu xí zhàn zhī bèi gù yě
朗以为天下土崩之势,由秦灭五等之制,而郡国无搜狩习战之备故也。
jīn suī wǔ děng wèi kě fù xíng kě lìng zhōu jùn bìng zhì bīng wài bèi sì yí nèi wēi bù guǐ wū cè wèi zhǎng
今虽五等未可复行,可令州郡并置兵,外备四夷,内威不轨,于策为长。
yòu yǐ wéi yi fù jǐng tián
又以为宜复井田。
wǎng zhě yǐ mín gè yǒu lěi shì zhī yè nán zhōng duó zhī shì yǐ zhì jīn
往者以民各有累世之业,难中夺之,是以至今。
jīn chéng dà luàn zhī hòu mín rén fēn sǎn tǔ yè wú zhǔ jiē wèi gōng tián yi jí cǐ shí fù zhī
今承大乱之后,民人分散,土业无主,皆为公田,宜及此时复之。
yì suī wèi shī xíng rán zhōu jùn lǐng bīng lǎng běn yì yě
议虽未施行,然州郡领兵,朗本意也。
qiān yǎn zhōu cì shǐ zhèng huà dà xíng bǎi xìng chēng zhī
迁兖州刺史,政化大行,百姓称之。
suī zài jūn lǚ cháng cū yī è shí jiǎn yǐ lǜ xià
虽在军旅,常粗衣恶食,俭以率下。
yǎ hǎo rén lún diǎn jí xiāng rén li dí děng shèng dé míng yù lǎng cháng xiǎn biǎn xià zhī
雅好人伦典籍,乡人李觌等盛得名誉,朗常显贬下之;
hòu dí děng bài shí rén fú yān
后觌等败,时人服焉。
zhōng yáo wáng càn zhe lùn yún fēi shèng rén bù néng zhì tài píng
锺繇、王粲著论云:“非圣人不能致太平。
lǎng yǐ wéi yī yán zhī tú suī fēi shèng rén shǐ de shù shì xiàng chéng tài píng kě zhì
”朗以为“伊、颜之徒虽非圣人,使得数世相承,太平可致”。
jiàn ān èr shí èr nián yǔ xià hóu dūn zāng bà děng zhēng wú
建安二十二年,与夏侯惇、臧霸等征吴。
dào jū cháo jūn shì dà yì lǎng gōng xún shì zhì yī yào
到居巢,军士大疫,朗躬巡视,致医药。
yù jí zú shí nián sì shí qī
遇疾卒,时年四十七。
yí mìng bù yī fú jīn liǎn yǐ shí fú zhōu rén zhuī sī zhī
遗命布衣幅巾,敛以时服,州人追思之。
míng dì jí wèi fēng lǎng zi yí chāng wǔ tíng hòu yì bǎi hù
明帝即位,封朗子遗昌武亭侯,邑百户。
lǎng dì fú yòu yǐ zi wàng jì lǎng hòu
朗弟孚又以子望继朗后。
yí hōng wàng zǐ hóng sì
遗薨,望子洪嗣。
chū lǎng suǒ yǔ jù xǐ zhào zī guān zhì tài cháng wèi shì hǎo shì
初朗所与俱徙赵咨,官至太常,为世好士。
liáng xí zì zi yú chén jùn zhè rén yě wèi jùn gāng jì
梁习字子虞,陈郡柘人也,为郡纲纪。
tài zǔ wèi sī kōng bì zhào wèi zhāng zhǎng lèi zhuǎn chéng shì hǎi xī xià pī lìng suǒ zài yǒu zhì míng
太祖为司空,辟召为漳长,累转乘氏、海西、下邳令,所在有治名。
hái wèi xī cáo lìng shǐ qiān wèi shǔ
还为西曹令史,迁为属。
bìng tǔ xīn fù xí yǐ bié bù sī mǎ lǐng bīng zhōu cì shǐ
并土新附,习以别部司马领并州刺史。
shí chéng gāo gàn huāng luàn zhī yú hú dí zài jiè zhāng xióng bá hù lì mín wáng pàn rù qí bù luò
时承高干荒乱之馀,胡狄在界,张雄跋扈,吏民亡叛,入其部落;
bīng jiā yōng zhòng zuò wéi kòu hài gēng xiāng shān dòng wǎng wǎng qí zhì
兵家拥众,作为寇害,更相扇动,往往棋跱。
xí dào guān yòu yù zhāo nà jiē lǐ zhào qí háo yòu shāo shāo jiàn jǔ shǐ yì mù fǔ
习到官,诱谕招纳,皆礼召其豪右,稍稍荐举,使诣幕府;
háo yòu yǐ jǐn nǎi cì fā zhū dīng qiáng yǐ wéi yì cóng
豪右已尽,乃次发诸丁强以为义从;
yòu yīn dà jūn chū zhēng fēn qǐng yǐ wéi yǒng lì
又因大军出征,分请以为勇力。
lì bīng yǐ qù zhī hòu shāo yí qí jiā qián hòu sòng qiū fán shù wàn kǒu
吏兵已去之后,稍移其家,前后送邺,凡数万口;
qí bù cóng mìng zhě xīng bīng zhì tǎo zhǎn shǒu qiān shù jiàng fù zhě wàn jì
其不从命者,兴兵致讨,斩首千数,降附者万计。
chán yú gōng shùn míng wáng qǐ sǎng bù qǔ fú shì gòng zhí tóng wū biān hù
单于恭顺,名王稽颡,部曲服事供职,同于编户。
biān jìng sù qīng bǎi xìng bù yě qín quàn nóng sāng lìng xíng jìn zhǐ
边境肃清,百姓布野,勤劝农桑,令行禁止。
gòng dá míng shì xián xiǎn wū shì yǔ zài cháng lín chuán
贡达名士,咸显于世,语在常林传。
tài zǔ jiā zhī cì jué guān nèi hóu gèng bài wéi zhēn
太祖嘉之,赐爵关内侯,更拜为真。
zhǎng lǎo chēng yǒng yǐ wéi zì suǒ wén shi cì shǐ wèi yǒu jí xí zhě
长老称咏,以为自所闻识,刺史未有及习者。
jiàn ān shí bā nián zhōu bìng shǔ jì zhōu gèng bài yì láng xī bù dū du cóng shì tǒng shǔ jì zhōu zǒng gù bù qǔ
建安十八年,州并属冀州,更拜议郎、西部都督从事,统属冀州,总故部曲。
yòu shǐ wū shàng dǎng qǔ dà cái gōng yè gōng shì
又使于上党取大材供邺宫室。
xí biǎo zhì tún tián dū wèi èr rén lǐng kè liù bǎi fū wū dào cì gēng zhòng shū sù yǐ gěi rén niú zhī fèi
习表置屯田都尉二人,领客六百夫,于道次耕种菽粟,以给人牛之费。
hòu chán yú rù shì xī běi wú yú xí zhī jī yě
后单于入侍,西北无虞,习之绩也。
wén dì jiàn zuò fù zhì bīng zhōu fù wèi cì shǐ jìn fēng shēn mén tíng hòu yì bǎi hù
文帝践阼,复置并州,复为刺史,进封申门亭侯,邑百户;
zhèng zhì cháng wèi tiān xià zuì
政治常为天下最。
tài hé èr nián zhēng bài dà sī nóng
太和二年,征拜大司农。
xí zài zhōu èr shí yú nián ér jū chǔ pín qióng wú fāng miàn zhēn wù míng dì yì zhī lǐ cì shén hòu
习在州二十馀年,而居处贫穷,无方面珍物,明帝异之,礼赐甚厚。
sì nián hōng zi shī sì
四年,薨,子施嗣。
chū jì yīn wáng sī yǔ xí jù wèi xī cáo lìng shǐ
初,济阴王思与习俱为西曹令史。
sī yīn zhí rì bái shì shī tài zǔ zhǐ
思因直日白事,失太祖指。
tài zǔ dà nù jiào zhào zhǔ zhě jiāng jiā zhòng pì
太祖大怒,教召主者,将加重辟。
shí sī jìn chū xí dài wǎng duì yǐ bèi shōu zhí yǐ sī nǎi chí hái zì chén jǐ zuì zuì yīng shòu sǐ
时思近出,习代往对,已被收执矣,思乃驰还,自陈己罪,罪应受死。
tài zǔ tàn xí zhī bù yán sī zhī shi fēn yuē hé yì wú jūn zhōng yǒu èr yì shì hu
太祖叹习之不言,思之识分,曰:“何意吾军中有二义士乎?
hòu tóng shí zhuó wèi cì shǐ sī lǐng yù zhōu
”后同时擢为刺史,思领豫州。
sī yì néng lì rán kē suì wú dà tǐ guān zhì jiǔ qīng fēng liè hóu
思亦能吏,然苛碎无大体,官至九卿,封列侯。
zhāng jì zì dé róng féng yì gāo líng rén yě
张既字德容,冯翊高陵人也。
nián shí liù wèi jùn xiǎo lì
年十六,为郡小吏。
hòu lì yòu zhí jǔ xiào lián bù xíng
后历右职,举孝廉,不行。
tài zǔ wèi sī kōng pì wèi zhì
太祖为司空,辟,未至。
jǔ mào cái chú xīn fēng lìng zhì wèi sān fǔ dì yī
举茂才,除新丰令,治为三辅第一。
yuán shàng jù tài zǔ wū lí yáng qiǎn suǒ zhì hé dōng tài shǒu guō yuán bīng zhōu cì shǐ gāo gàn jí xiōng nú chán yú qǔ píng yáng fā shǐ xi yǔ guān zhōng zhū jiāng hé zòng
袁尚拒太祖于黎阳,遣所置河东太守郭援、并州刺史高干及匈奴单于取平阳,发使西与关中诸将合从。
sī lì xiào wèi zhōng yáo qiǎn jì shuō jiāng jūn mǎ téng děng jì wéi yán lì hài téng děng cóng zhī
司隶校尉锺繇遣既说将军马腾等,既为言利害,腾等从之。
téng qiǎn zi chāo jiàng bīng wàn yú rén yǔ yáo huì jī gàn yuán dà pò zhī zhǎn yuán shǒu
腾遣子超将兵万馀人,与繇会击干、援,大破之,斩援首。
gàn jí chán yú jiē jiàng
干及单于皆降。
qí hòu gàn fù jǔ bīng zhōu fǎn
其后干复举并州反。
hé nèi zhāng shèng zhòng wàn yú rén wú suǒ shǔ kòu xiáo miǎn jiān hé dōng wèi gù hóng nóng zhāng yǎn gè qǐ bīng yǐ yīng zhī
河内张晟众万馀人无所属,寇崤、渑间,河东卫固、弘农张琰各起兵以应之。
tài zǔ yǐ jì wèi yì láng cān yáo jūn shì shǐ xi zhēng zhū jiāng mǎ téng děng jiē yǐn bīng huì jī shèng děng pò zhī
太祖以既为议郎,参繇军事,使西征诸将马腾等,皆引兵会击晟等,破之。
zhǎn yǎn gù shǒu gàn bēn jīng zhōu
斩琰、固首,干奔荆州。
fēng jì wǔ shǐ tíng hòu
封既武始亭侯。
tài zǔ jiāng zhēng jīng zhōu ér téng děng fēn jù guān zhōng
太祖将征荆州,而腾等分据关中。
tài zǔ fù qiǎn jì yù téng děng lìng shì bù qū qiú hái
太祖复遣既喻腾等,令释部曲求还。
téng yǐ xǔ zhī ér gèng yóu yù jì kǒng wèi biàn nǎi yí zhū xiàn cù chǔ zhì èr qiān dàn jiāo yíng
腾已许之而更犹豫,既恐为变,乃移诸县促储偫,二千石郊迎。
téng bù dé yǐ fā dōng
腾不得已,发东。
tài zǔ biǎo téng wèi wèi wèi zi chāo wèi jiāng jūn tǒng qí zhòng
太祖表腾为卫尉,子超为将军,统其众。
hòu chāo fǎn jì cóng tài zǔ pò chāo wū huá yīn xī dìng guān yòu
后超反,既从太祖破超于华阴,西定关右。
yǐ jì wèi jīng zhào yǐn zhāo huái liú mín xīng fù xiàn yì bǎi xìng huái zhī
以既为京兆尹,招怀流民,兴复县邑,百姓怀之。
wèi guó jì jiàn wèi shàng shū chū wèi yōng zhōu cì shǐ
魏国既建,为尚书,出为雍州刺史。
tài zǔ wèi jì yuē hái jūn běn zhōu kě wèi yì xiù zhòu xíng yǐ
太祖谓既曰:“还君本州,可谓衣绣昼行矣。
cóng zhēng zhāng lǔ bié cóng sàn guān rù tǎo pàn dǐ shōu qí mài yǐ gěi jūn shí
”从征张鲁,别从散关入讨叛氐,收其麦以给军食。
lǔ jiàng jì shuō tài zǔ bá hàn zhōng mín shù wàn hù yǐ shí cháng ān jí sān fǔ
鲁降,既说太祖拔汉中民数万户以实长安及三辅。
qí hòu yǔ cáo hóng pò wú lán wū xià biàn yòu yǔ xià hóu yuān tǎo sòng jiàn bié gōng lín táo dí dào píng zhī
其后与曹洪破吴兰于下辩,又与夏侯渊讨宋建,别攻临洮、狄道,平之。
shì shí tài zǔ xǐ mín yǐ chōng hé běi lǒng xī tiān shuǐ nán ān mín xiāng kǒng dòng rǎo rǎo bù ān jì jiǎ sān jùn rén wéi jiāng lì zhě xiū kè shǐ zhì wū zhái zuò shuǐ duì mín xīn suì ān
是时,太祖徙民以充河北,陇西、天水、南安民相恐动,扰扰不安,既假三郡人为将吏者休课,使治屋宅,作水碓,民心遂安。
tài zǔ jiāng bá hàn zhōng shǒu kǒng liú bèi běi qǔ wǔ dū dǐ yǐ bī guān zhōng wèn jì
太祖将拔汉中守,恐刘备北取武都氐以逼关中,问既。
jì yuē kě quàn shǐ běi chū jiù gǔ yǐ bì zéi qián zhì zhě hòu qí chǒng shǎng zé xiān zhě zhī lì hòu bì mù zhī
既曰:“可劝使北出就谷以避贼,前至者厚其宠赏,则先者知利,后必慕之。
tài zǔ cóng qí cè nǎi zì dào hàn zhōng yǐn chū zhū jūn lìng jì zhī wǔ dū xǐ dǐ wǔ wàn yú luò chū jū fú fēng tiān shuǐ jiè
”太祖从其策,乃自到汉中引出诸军,令既之武都,徙氐五万馀落出居扶风、天水界。
shì shí wǔ wēi yán jùn zhāng yè hé luán jiǔ quán huáng huá xī píng qū yǎn děng bìng jǔ jùn fǎn zì hào jiāng jūn gēng xiāng gōng jī
是时,武威颜俊、张掖和鸾、酒泉黄华、西平麹演等并举郡反,自号将军,更相攻击。
jùn qiǎn shǐ sòng mǔ jí zi yì tài zǔ wèi zhì qiú zhù
俊遣使送母及子诣太祖为质,求助。
tài zǔ wèn jì jì yuē jùn děng wài jiǎ guó wēi nèi shēng ào bèi jì dìng shì zú hòu jí fǎn ěr
太祖问既,既曰:“俊等外假国威,内生傲悖,计定势足,后即反耳。
jīn fāng shì dìng shǔ qiě yi liǎng cún ér dòu zhī yóu biàn zhuāng zi zhī cì hǔ zuò shōu qí bì yě
今方事定蜀,且宜两存而斗之,犹卞庄子之刺虎,坐收其毙也。
tài zǔ yuē shàn
”太祖曰:“善。
suì yú luán suì shā jùn wǔ wēi wáng mì yòu shā luán
”岁馀,鸾遂杀俊,武威王秘又杀鸾。
shì shí bù zhì liáng zhōu zì sān fǔ jù xī yù jiē shǔ yōng zhōu
是时不置凉州,自三辅拒西域,皆属雍州。
wén dì jí wáng wèi chū zhì liáng zhōu yǐ ān dìng tài shǒu zōu qí wèi cì shǐ
文帝即王位,初置凉州,以安定太守邹岐为刺史。
zhāng yè zhāng jìn zhí jùn shǒu jǔ bīng jù qí huáng huá qū yǎn gè zhú gù tài shǒu jǔ bīng yǐ yīng zhī
张掖张进执郡守举兵拒岐,黄华、麹演各逐故太守,举兵以应之。
jì jìn bīng wèi hù qiāng xiào wèi sū zé shēng shì gù zé dé yǐ yǒu gōng
既进兵为护羌校尉苏则声势,故则得以有功。
jì jìn jué dōu xiāng hòu
既进爵都乡侯。
liáng zhōu lú shuǐ hú yī jiàn jì qiè zhì yuán duō děng fǎn hé xī dà rǎo
凉州卢水胡伊健妓妾、治元多等反,河西大扰。
dì yōu zhī yuē fēi jì mò néng ān liáng zhōu
帝忧之,曰:“非既莫能安凉州。
nǎi zhào zōu qí yǐ jì dài zhī
”乃召邹岐,以既代之。
zhào yuē xī gǔ fù qǐng jī yǎn zéi guāng wǔ xiào yuē zhí jīn wú jī yǎn wú fù hé yōu
诏曰:“昔贾复请击郾贼,光武笑曰:'执金吾击郾,吾复何忧?
qīng móu lüè guò rén jīn zé qí shí
'卿谋略过人,今则其时。
yǐ biàn yi cóng shì wù fù xiān qǐng
以便宜从事,勿复先请。
qiǎn hù jūn xià hóu rú jiāng jūn fèi yào děng jì qí hòu
”遣护军夏侯儒、将军费曜等继其后。
jì zhì jīn chéng yù dù hé zhū jiāng shǒu yǐ wéi bīng shǎo dào xiǎn wèi kě shēn rù
既至金城,欲渡河,诸将守以为“兵少道险,未可深入”。
jì yuē dào suī xiǎn fēi jǐng xíng zhī ài yí dí wū hé wú zuǒ chē zhī jì jīn wǔ wēi wēi jí fù zhī yi sù
既曰:“道虽险,非井陉之隘,夷狄乌合,无左车之计,今武威危急,赴之宜速。
suì dù hé
“遂渡河。
zéi qī qiān yú qí nì jù jūn wū zhān yīn kǒu jì yáng shēng jūn yóu zhān yīn nǎi qián yóu qiě cì chū zhì wǔ wēi
贼七千馀骑逆拒军于鹯阴口,既扬声军由鹯阴,乃潜由且次出至武威。
hú yǐ wèi shén yǐn hái xiǎn měi
胡以为神,引还显美。
jì yǐ jù wǔ wēi yào nǎi zhì rú děng yóu wèi dá
既已据武威,曜乃至,儒等犹未达。
jì láo cì jiàng shì yù jìn jūn jī hú
既劳赐将士,欲进军击胡。
zhū jiāng jiē yuē shì zú pí juàn lǔ zhòng qì ruì nán yǔ zhēng fēng
诸将皆曰:“士卒疲倦,虏众气锐,难与争锋。
jì yuē jīn jūn wú xiàn liáng dāng yīn dí wéi zī
”既曰:“今军无见粮,当因敌为资。
ruò lǔ jiàn bīng hé tuì yī shēn shān zhuī zhī zé dào xiǎn qióng è bīng hái zé chū hou kòu chāo
若虏见兵合,退依深山,追之则道险穷饿,兵还则出候寇钞。
rú cǐ bīng bù dé jiě suǒ wèi yī rì zòng dí huàn zài shù shì yě
如此,兵不得解,所谓'一日纵敌,患在数世'也。
suì qián jūn xiǎn měi
“遂前军显美。
hú jì shù qiān yīn dà fēng yù fàng huǒ shāo yíng jiàng shì jiē kǒng
胡骑数千,因大风欲放火烧营,将士皆恐。
jì yè cáng jīng zú sān qiān rén wéi fú shǐ cān jūn chéng gōng yīng dū qiān yú qí tiǎo zhàn chì shǐ yáng tuì
既夜藏精卒三千人为伏,使参军成公英督千馀骑挑战,敕使阳退。
hú guǒ zhēng bēn zhī yīn fā fú jié qí hòu shǒu wěi jìn jī dà pò zhī zhǎn shǒu huò shēng yǐ wàn shù
胡果争奔之,因发伏截其后,首尾进击,大破之,斩首获生以万数。
dì shén yuè zhào yuē qīng yú hé lì xiǎn yǐ láo jī yì yǐ guǎ shèng zhòng gōng guò nán zhòng qín yú jí fǔ
帝甚悦,诏曰:“卿逾河历险,以劳击逸,以寡胜众,功过南仲,勤逾吉甫。
cǐ xūn fēi dàn pò hú nǎi yǒng níng hé yòu shǐ wú zhǎng wú xi gù zhī niàn yǐ
此勋非但破胡,乃永宁河右,使吾长无西顾之念矣。
xǐ fēng xī xiāng hóu zēng yì èr bǎi bìng qián sì bǎi hù
”徙封西乡侯,增邑二百,并前四百户。
jiǔ quán sū héng fǎn yǔ qiāng háo lín dài jí dīng lìng hú wàn yú qí gōng biān xiàn
酒泉苏衡反,与羌豪邻戴及丁令胡万馀骑攻边县。
jì yǔ xià hóu rú jī pò zhī héng jí lín dài děng jiē jiàng
既与夏侯儒击破之,衡及邻戴等皆降。
suì shàng shū qǐng yǔ rú zhì zuǒ chéng zhù zhāng sāi zhì fēng hóu dǐ gé yǐ bèi hú
遂上疏请与儒治左城,筑鄣塞,置烽侯、邸阁以备胡。
xī qiāng kǒng lǜ zhòng èr wàn yú luò jiàng
西羌恐,率众二万馀落降。
qí hòu xī píng qū guāng děng shā qí jùn shǒu zhū jiāng yù jī zhī jì yuē wéi guāng děng zào fǎn jùn rén wèi bì xī tóng
其后西平麹光等杀其郡守,诸将欲击之,既曰:“唯光等造反,郡人未必悉同。
ruò biàn yǐ jūn lín zhī lì mín qiāng hú bì wèi guó jiā bù bié shì fēi gèng shǐ jiē xiāng chí zhe cǐ wèi hǔ fù yì yě
若便以军临之,吏民羌胡必谓国家不别是非,更使皆相持著,此为虎傅翼也。
guāng děng yù yǐ qiāng hú wèi yuán jīn xiān shǐ qiāng hú chāo jī zhòng qí shǎng mù suǒ lǔ huò zhě jiē yǐ bì zhī
光等欲以羌胡为援,今先使羌胡钞击,重其赏募,所虏获者皆以畀之。
wài jū qí shì nèi lí qí jiāo bì bù zhàn ér dìng
外沮其势,内离其交,必不战而定。
nǎi xí gào yù zhū qiāng wèi guāng děng suǒ guà wù zhě yuán zhī
”乃檄告谕诸羌,为光等所诖误者原之;
néng zhǎn zéi shuài sòng shǒu zhě dāng jiā fēng shǎng
能斩贼帅送首者当加封赏。
wū shì guāng bù dǎng zhǎn sòng guāng shǒu qí yú xián ān dǔ rú gù
于是光部党斩送光首,其馀咸安堵如故。
jì lín èr zhōu shí yú nián zhèng huì zhe wén qí suǒ lǐ pì fú fēng páng yán tiān shuǐ yáng fù ān dìng hú zūn jiǔ quán páng yù dūn huáng zhāng gōng zhōu shēng liè děng zhōng jiē yǒu míng wèi
既临二州十馀年,政惠著闻,其所礼辟扶风庞延、天水杨阜、安定胡遵、酒泉庞淯、敦煌张恭、周生烈等,终皆有名位。
huáng chū sì nián hōng
黄初四年薨。
zhào yuē xī xún huán zi lì xūn dí tǔ jìn hóu shǎng yǐ qiān shì zhī yì
诏曰:“昔荀桓子立勋翟土,晋侯赏以千室之邑;
féng yì shū lì hàn cháo guāng wǔ fēng qí èr zi
冯异输力汉朝,光武封其二子。
gù liáng zhōu cì shǐ zhāng jì néng róng mín chù zhòng shǐ qún qiāng guī tǔ kě wèi guó zhī liáng chén
故凉州刺史张既,能容民畜众,使群羌归土,可谓国之良臣。
bù xìng hōng yǔn zhèn shén mǐn zhī qí cì xiǎo zi wēng guī jué guān nèi hóu
不幸薨陨,朕甚愍之,其赐小子翁归爵关内侯。
míng dì jí wèi zhuī shì yuē sù hóu
”明帝即位,追谥曰肃侯。
zi jī sì
子缉嗣。
jī yǐ zhōng shū láng shāo qiān dōng guǎn tài shǒu
缉以中书郎稍迁东莞太守。
jiā píng zhōng nǚ wèi huáng hòu zhēng bài guāng lù dài fu wèi tè jìn fēng qī xiàng wèi ān chéng xiāng jūn
嘉平中,女为皇后,征拜光禄大夫,位特进,封妻向为安城乡君。
jī yǔ zhōng shū lìng li fēng tóng móu zhū
缉与中书令李丰同谋,诛。
yǔ zài xià hóu xuán chuán
语在夏侯玄传。
wēn huī zì màn jī tài yuán qí rén yě
温恢字曼基,太原祁人也。
fù shù wèi zhuō jùn tài shǒu zú
父恕,为涿郡太守,卒。
huī nián shí wǔ sòng sàng hái guī xiāng lǐ nèi zú wū cái
恢年十五,送丧还归乡里,内足于财。
huī yuē shì fāng luàn ān yǐ fù wèi
恢曰:“世方乱,安以富为?
yī zhāo jǐn sàn zhèn shī zōng zú
”一朝尽散,振施宗族。
zhōu lǐ gāo zhī bǐ zhī xún yuè
州里高之,比之郇越。
jǔ xiào lián wèi lǐn qiū zhǎng yān líng guǎng chuān lìng péng chéng lǔ xiāng suǒ zài jiàn chēng
举孝廉,为廪丘长,鄢陵、广川令,彭城、鲁相,所在见称。
rù wèi chéng xiàng zhǔ bù chū wèi yáng zhōu cì shǐ
入为丞相主簿,出为扬州刺史。
tài zǔ yuē shén yù shǐ qīng zài qīn jìn gù yǐ wéi bù rú cǐ zhōu shì dà
太祖曰:“甚欲使卿在亲近,顾以为不如此州事大。
gù shū yún gǔ gōng liáng zāi
故书云:‘股肱良哉!
zhù shì kāng zāi
庶事康哉!
dé wú dāng de jiǎng jì wèi zhì zhōng yá
’得无当得蒋济为治中邪?
shí jì jiàn wèi dān yáng tài shǒu nǎi qiǎn jì hái zhōu
“时济见为丹杨太守,乃遣济还州。
yòu yǔ zhāng liáo lè jìn děng yuē yáng zhōu cì shǐ xiǎo dá jūn shì dòng jìng yǔ gòng zī yì
又语张辽、乐进等曰:“扬州刺史晓达军事,动静与共咨议。
jiàn ān èr shí sì nián sūn quán gōng hé féi shì shí zhū zhōu jiē tún shù
建安二十四年,孙权攻合肥,是时诸州皆屯戍。
huī wèi yǎn zhōu cì shǐ péi qián yuē cǐ jiān suī yǒu zéi bù zú yōu ér wèi zhēng nán fāng yǒu biàn
恢谓兖州刺史裴潜曰:“此间虽有贼,不足忧,而畏征南方有变。
jīn shuǐ shēng ér zi xiào xiàn jūn wú yǒu yuǎn bèi
今水生而子孝县军,无有远备。
guān yǔ xiāo ruì chéng lì ér jìn bì jiāng wéi huàn
关羽骁锐,乘利而进,必将为患。
wū shì yǒu fán chéng zhī shì
”于是有樊城之事。
zhào shū zhào qián jí yù zhōu cì shǐ lǚ gòng děng qián děng huǎn zhī
诏书召潜及豫州刺史吕贡等,潜等缓之。
huī mì yǔ qián yuē cǐ bì xiāng yáng zhī jí yù fù zhī yě
恢密语潜曰:“此必襄阳之急欲赴之也。
suǒ yǐ bù wéi jí huì zhě bù yù jīng dòng yuǎn zhòng
所以不为急会者,不欲惊动远众。
yī èr rì bì yǒu mì shū cù qīng jìn dào zhāng liáo děng yòu jiāng bèi zhào
一二日必有密书促卿进道,张辽等又将被召。
liáo děng sù zhī wáng yì hòu zhào qián zhì qīng shòu qí zé yǐ
辽等素知王意,后召前至,卿受其责矣!
qián shòu qí yán zhì zī zhòng gèng wéi qīng zhuāng sù fā guǒ bèi cù lìng
”潜受其言,置辎重,更为轻装速发,果被促令。
liáo děng xún gè jiàn zhào rú huī suǒ cè
辽等寻各见召,如恢所策。
wén dì jiàn zuò yǐ huī wèi shì zhōng chū wèi wèi jùn tài shǒu
文帝践阼,以恢为侍中,出为魏郡太守。
shù nián qiān liáng zhōu cì shǐ chí jié lǐng hù qiāng xiào wèi
数年,迁凉州刺史,持节领护羌校尉。
dào bìng zú shí nián sì shí wǔ
道病卒,时年四十五。
zhào yuē huī yǒu zhù shí zhī zhì fú shì xiān dì gōng qín míng zhe
诏曰:“恢有柱石之质,服事先帝,功勤明著。
jí wèi zhèn zhí shì zhōng wū wáng shì gù shòu zhī yǐ wàn lǐ zhī rèn rèn zhī yǐ yī fāng zhī shì
及为朕执事,忠于王室,故授之以万里之任,任之以一方之事。
rú hé bù suí wú shén mǐn zhī
如何不遂,吾甚愍之!
cì huī zi shēng jué guān nèi hóu
”赐恢子生爵关内侯。
shēng zǎo zú jué jué
生早卒,爵绝。
huī zú hòu rǔ nán mèng jiàn wèi liáng zhōu cì shǐ yǒu zhì míng guān zhì zhēng dōng jiāng jūn
恢卒后,汝南孟建为凉州刺史,有治名,官至征东将军。
gǔ kuǐ zì liáng dào hé dōng xiāng líng rén yě
贾逵字梁道,河东襄陵人也。
zì wèi ér tóng xì nòng cháng shè bù wǔ zǔ fù xí yì zhī yuē rǔ dà bì wèi jiāng lǜ
自为儿童,戏弄常设部伍,祖父习异之,曰:“汝大必为将率。
kǒu shòu bīng fǎ shù wàn yán
”口授兵法数万言。
chū wèi jùn lì shǒu jiàng yì cháng
初为郡吏,守绛邑长。
guō yuán zhī gōng hé dōng suǒ jīng chéng yì jiē xià kuǐ jiān shǒu yuán gōng zhī bù bá nǎi zhào chán yú bìng jūn jí gōng zhī
郭援之攻河东,所经城邑皆下,逵坚守,援攻之不拔,乃召单于并军急攻之。
chéng jiāng kuì jiàng fù lǎo yǔ yuán yào bù hài kuǐ
城将溃,绛父老与援要,不害逵。
jiàng rén jì kuì yuán wén kuǐ míng yù shǐ wèi jiāng yǐ bīng jié zhī kuǐ bù dòng
绛人既溃,援闻逵名,欲使为将,以兵劫之,逵不动。
zuǒ yòu yǐn kuǐ shǐ kòu tóu kuǐ huà zhī yuē ān yǒu guó jiā zhǎng lì wèi zéi kòu tóu
左右引逵使叩头,逵叱之曰:“安有国家长吏为贼叩头!
yuán nù jiāng zhǎn zhī
”援怒,将斩之。
jiàng lì mín wén jiāng shā kuǐ jiē chéng chéng hū yuē fù yào shā wǒ xián jūn níng jù sǐ ěr
绛吏民闻将杀逵,皆乘城呼曰:“负要杀我贤君,宁俱死耳!
zuǒ yòu yì kuǐ duō wèi qǐng suì de miǎn
”左右义逵,多为请,遂得免。
chū kuǐ guò pí shì yuē zhēng dì xiān jù zhě shèng
初,逵过皮氏,曰:“争地先据者胜。
jí wéi jí zhī bù miǎn nǎi shǐ rén jiān xíng sòng yìn shòu guī jùn qiě yuē jí jù pí shì
”及围急,知不免,乃使人间行送印绶归郡,且曰“急据皮氏”。
yuán jì bìng jiàng zhòng jiāng jìn bīng
援既并绛众,将进兵。
kuǐ kǒng qí xiān de pí shì nǎi yǐ tā jì yí yuán móu rén zhù ào yuán yóu shì liú qī rì
逵恐其先得皮氏,乃以他计疑援谋人祝奥,援由是留七日。
jùn cóng kuǐ yán gù dé wú bài
郡从逵言,故得无败。
hòu jǔ mào cái chú miǎn chí lìng
后举茂才,除渑池令。
gāo gàn zhī fǎn zhāng yǎn jiāng jǔ bīng yǐ yīng zhī
高干之反,张琰将举兵以应之。
kuǐ bù zhī qí móu wǎng jiàn yǎn
逵不知其谋,往见琰。
wén biàn qǐ yù hái kǒng jiàn zhí nǎi wèi yǎn huà jì rú yǔ tóng móu zhě yǎn xìn zhī
闻变起,欲还,恐见执,乃为琰画计,如与同谋者,琰信之。
shí xiàn jì zhì lí chéng chéng qiàn bù gù kuǐ cóng yǎn qiú bīng xiū chéng
时县寄治蠡城,城堑不固,逵从琰求兵修城。
zhū yù wéi luàn zhě jiē bù yǐn qí móu gù kuǐ de jǐn zhū zhī
诸欲为乱者皆不隐其谋,故逵得尽诛之。
suì xiū chéng jù yǎn
遂修城拒琰。
yǎn bài kuǐ yǐ sàng zǔ fù qù guān sī tú pì wèi yuàn yǐ yì láng cān sī lì jūn shì
琰败,逵以丧祖父去官,司徒辟为掾,以议郎参司隶军事。
tài zǔ zhēng mǎ chāo zhì hóng nóng yuē cǐ xī dào zhī yào yǐ kuǐ lǐng hóng nóng tài shǒu
太祖征马超,至弘农,曰“此西道之要”,以逵领弘农太守。
zhào jiàn jì shì dà yuè zhī wèi zuǒ yòu yuē shǐ tiān xià èr qiān dàn xī rú gǔ kuǐ wú hé yōu
召见计事,大悦之,谓左右曰:“使天下二千石悉如贾逵,吾何忧?
qí hòu fā bīng kuǐ yí tún tián dū wèi cáng wáng mín
”其后发兵,逵疑屯田都尉藏亡民。
dū wèi zì yǐ bù shǔ jùn yán yǔ bù shùn
都尉自以不属郡,言语不顺。
kuǐ nù shōu zhī shù yǐ zuì wō shé jiǎo zuò miǎn
逵怒,收之,数以罪,挝折脚,坐免。
rán tài zǔ xīn shàn kuǐ yǐ wéi chéng xiàng zhǔ bù
然太祖心善逵,以为丞相主簿。
tài zǔ zhēng liú bèi xiān qiǎn kuǐ zhì xié gǔ guān xíng shì
太祖征刘备,先遣逵至斜谷观形势。
dào féng shuǐ héng zài qiú rén shù shí chē kuǐ yǐ jūn shì jí zhé jìng zhòng zhě yī rén jiē fàng qí yú
道逢水衡,载囚人数十车,逵以军事急,辄竟重者一人,皆放其馀。
tài zǔ shàn zhī bài jiàn yì dài fū yǔ xià hóu shàng bìng zhǎng jūn jì
太祖善之,拜谏议大夫,与夏侯尚并掌军计。
tài zǔ bēng luò yáng kuǐ diǎn sāng shì
太祖崩洛阳,逵典丧事。
shí yān líng hóu zhāng xíng yuè qí jiāng jūn cóng cháng ān lái fù wèn kuǐ xiān shēng xǐ shòu suǒ zài
时鄢陵侯彰行越骑将军,从长安来赴,问逵先生玺绶所在。
kuǐ zhèng sè yuē tài zǐ zài qiū guó yǒu chǔ fù
逵正色曰:“太子在邺,国有储副。
xiān wáng xǐ shòu fēi jūn hòu suǒ yí wèn yě
先王玺绶,非君侯所宜问也。
suì fèng zǐ gōng hái qiū
“遂奉梓宫还邺。
wén dì jí wáng wèi yǐ qiū xiàn hù shù wàn zài dū xià duō bù fǎ nǎi yǐ kuǐ wèi qiū lìng
文帝即王位,以邺县户数万在都下,多不法,乃以逵为邺令。
yuè yú qiān wèi jùn tài shǒu
月馀,迁魏郡太守。
dà jūn chū zhēng fù wèi chéng xiàng zhǔ bù jì jiǔ
大军出征,复为丞相主簿祭酒。
kuǐ cháng zuò rén wéi zuì wáng yuē shū xiàng yóu shí shì yòu zhī kuàng kuǐ gōng dé qīn zài qí shēn hu
逵尝坐人为罪,王曰:“叔向犹十世宥之,况逵功德亲在其身乎?
cóng zhì lí yáng jīn dù zhě luàn xíng kuǐ zhǎn zhī nǎi zhěng
”从至黎阳,津渡者乱行,逵斩之,乃整。
zhì qiáo yǐ kuǐ wèi yù zhōu cì shǐ
至谯,以逵为豫州刺史。
shì shí tiān xià chū fù zhōu jùn duō bù shè
是时天下初复,州郡多不摄。
kuǐ yuē zhōu běn yǐ yù shǐ chū jiān zhū jùn yǐ liù tiáo zhào shū chá zhǎng lì èr qiān dàn yǐ xià gù qí zhuàng jiē yán yán néng yīng yáng yǒu dū chá zhī cái bù yán ān jìng kuān rén yǒu kǎi tì zhī dé yě
逵曰:“州本以御史出监诸郡,以六条诏书察长吏二千石已下,故其状皆言严能鹰扬有督察之才,不言安静宽仁有恺悌之德也。
jīn zhǎng lì màn fǎ dào zéi gōng xíng zhōu zhī ér bù jiū tiān xià fù hé qǔ zhèng hu
今长吏慢法,盗贼公行,州知而不纠,天下复何取正乎?
bīng cáo cóng shì shòu qián cì shǐ jiǎ kuǐ dào guān shù yuè nǎi hái
”兵曹从事受前刺史假,逵到官数月,乃还;
kǎo jìng qí èr qiān dàn yǐ xià ā zòng bù rú fǎ zhě jiē jǔ zòu miǎn zhī
考竟其二千石以下阿纵不如法者,皆举奏免之。
dì yuē kuǐ zhēn cì shǐ yǐ
帝曰:“逵真刺史矣。
bù gào tiān xià dāng yǐ yù zhōu wéi fǎ
”布告天下,当以豫州为法。
cì jué guān nèi hóu
赐爵关内侯。
zhōu nán yǔ wú jiē kuǐ míng chì hòu shàn jiǎ bīng wèi shǒu zhàn zhī bèi zéi bù gǎn fàn
州南与吴接,逵明斥候,缮甲兵,为守战之备,贼不敢犯。
wài xiū jūn lǚ nèi zhì mín shì è yān rǔ zào xīn bēi yòu duàn shān liū zhǎng xī shuǐ zào xiǎo yì yáng bēi yòu tōng yùn qú èr bǎi yú lǐ suǒ wèi gǔ hóu qú zhě yě
外修军旅,内治民事,遏鄢、汝,造新陂,又断山溜长谿水,造小弋阳陂,又通运渠二百馀里,所谓贾侯渠者也。
huáng chū zhōng yǔ zhū jiāng bìng zhēng wú pò lǚ fàn wū dòng pǔ jìn fēng yáng lǐ tíng hòu jiā jiàn wēi jiāng jūn
黄初中,与诸将并征吴,破吕范于洞浦,进封阳里亭侯,加建威将军。
míng dì jí wèi zēng yì èr bǎi hù bìng qián sì bǎi hù
明帝即位,增邑二百户,并前四百户。
shí sūn quán zài dōng guān dāng yù zhōu nán qù jiāng sì bǎi yú lǐ
时孙权在东关,当豫州南,去江四百馀里。
měi chū bīng wèi kòu zhé xi cóng jiāng xià dōng cóng lú jiāng
每出兵为寇,辄西从江夏,东从庐江。
guó jiā zhēng fá yì yóu huái miǎn
国家征伐,亦由淮、沔。
shì shí zhōu jūn zài xiàng rǔ nán yì yáng zhū jùn shǒu jìng ér yǐ
是时州军在项,汝南、弋阳诸郡,守境而已。
quán wú běi fāng zhī yú dōng xī yǒu jí bìng jūn xiāng jiù gù cháng shǎo bài
权无北方之虞,东西有急,并军相救,故常少败。
kuǐ yǐ wéi yi kāi zhí dào lín jiāng ruò quán zì shǒu zé èr fāng wú jiù
逵以为宜开直道临江,若权自守,则二方无救;
ruò èr fāng wú jiù zé dōng guān kě qǔ
若二方无救,则东关可取。
nǎi yí tún lǎo kǒu chén gōng qǔ zhī jì dì shàn zhī
乃移屯潦口,陈攻取之计,帝善之。
wú jiāng zhāng yīng wáng chóng lǜ zhòng jiàng
吴将张婴、王崇率众降。
tài hé èr nián dì shǐ kuǐ dū qián jiāng jūn mǎn chǒng dōng guǎn tài shǒu hú zhì děng sì jūn cóng xī yáng zhí xiàng dōng guān cáo xiū cóng huàn sī mǎ xuān wáng cóng jiāng líng
太和二年,帝使逵督前将军满宠、东莞太守胡质等四军,从西阳直向东关,曹休从皖,司马宣王从江陵。
kuǐ zhì wǔ jiāng shān xiū gèng biǎo zéi yǒu qǐng jiàng zhě qiú shēn rù yīng zhī
逵至五将山,休更表贼有请降者,求深入应之。
zhào xuān wáng zhù jūn kuǐ dōng yǔ xiū hé jìn
诏宣王驻军,逵东与休合进。
kuǐ dù zéi wú dōng guān zhī bèi bì bìng jūn wū huàn
逵度贼无东关之备,必并军于皖;
xiū shēn rù yǔ zéi zhàn bì bài
休深入与贼战,必败。
nǎi bù shǔ zhū jiāng shuǐ lù bìng jìn xíng èr bǎi lǐ de shēng zéi yán xiū zhàn bài quán qiǎn bīng duàn jiā shí
乃部署诸将,水陆并进,行二百里,得生贼,言休战败,权遣兵断夹石。
zhū jiāng bù zhī suǒ chū huò yù dài hòu jūn
诸将不知所出,或欲待后军。
kuǐ yuē xiū bīng bài wū wài lù jué wū nèi jìn bù néng zhàn tuì bù dé hái ān wēi zhī jī bù jí zhōng rì
逵曰:“休兵败于外,路绝于内,进不能战,退不得还,安危之机,不及终日。
zéi yǐ jūn wú hòu jì gù zhì cǐ
贼以军无后继,故至此;
jīn jí jìn chū qí bù yì cǐ suǒ wèi xiān rén yǐ duó qí xīn yě zéi jiàn wú bīng bì zǒu
今疾进,出其不意,此所谓先人以夺其心也,贼见吾兵必走。
ruò dài hòu jūn zéi yǐ duàn xiǎn bīng suī duō hé yì
若待后军,贼已断险,兵虽多何益!
nǎi jiān dào jìn jūn duō shè qí gǔ wèi yí bīng zéi jiàn kuǐ jūn suì tuì
”乃兼道进军,多设旗鼓为疑兵,贼见逵军,遂退。
kuǐ jù jiā shí yǐ bīng liáng gěi xiū xiū jūn nǎi zhèn
逵据夹石,以兵粮给休,休军乃振。
chū kuǐ yǔ xiū bù shàn
初,逵与休不善。
huáng chū zhōng wén dì yù jiǎ kuǐ jié xiū yuē kuǐ xìng gāng sù wǔ yì zhū jiāng bù kě wèi dū
黄初中,文帝欲假逵节,休曰:“逵性刚,素侮易诸将,不可为督。
dì nǎi zhǐ
”帝乃止。
jí jiā shí zhī bài wēi kuǐ xiū jūn jǐ wú jiù yě
及夹石之败,微逵,休军几无救也。
huì bìng dǔ wèi zuǒ yòu yuē shòu guó hòu ēn hèn bù zhǎn sūn quán yǐ xià jiàn xiān dì
会病笃,谓左右曰:“受国厚恩,恨不斩孙权以下见先帝。
sāng shì yī bù dé yǒu suǒ xiū zuò
丧事一不得有所修作。
hōng shì yuē sù hóu
”薨,谥曰肃侯。
zǐ chōng sì
子充嗣。
yù zhōu lì mín zhuī sī zhī wèi kè shí lì cí
豫州吏民追思之,为刻石立祠。
qīng lóng zhōng dì dōng zhēng chéng niǎn rù kuǐ cí zhào yuē zuó guò xiàng jiàn gǔ kuǐ bēi xiàng niàn zhī chuàng rán
青龙中,帝东征,乘辇入逵祠,诏曰:“昨过项,见贾逵碑像,念之怆然。
gǔ rén yǒu yán huàn míng zhī bù lì bù huàn nián zhī bù zhǎng
古人有言,患名之不立,不患年之不长。
kuǐ cún yǒu zhōng xūn méi ér jiàn sī kě wèi sǐ ér bù xiǔ zhě yǐ
逵存有忠勋,没而见思,可谓死而不朽者矣。
qí bù gào tiān xià yǐ quàn jiāng lái
其布告天下,以劝将来。
chōng xián xī zhōng wèi zhōng hù jūn
”充,咸熙中为中护军。
píng yuē zì hàn jì yǐ lái cì shǐ zǒng tǒng zhū jùn fù zhèng yú wài fēi ruò nǎng shí sī chá zhī ér yǐ
评曰:自汉季以来,刺史总统诸郡,赋政于外,非若曩时司察之而已。
tài zǔ chuàng jī qì zhōng wèi yè cǐ jiē qí liú chēng yù yǒu míng shí zhě yě
太祖创基,迄终魏业,此皆其流称誉有名实者也。
xián jīng dá shì jī wēi ēn jiān zhe gù néng sù qí wàn lǐ jiàn shù yú hòu yě
咸精达事机,威恩兼著,故能肃齐万里,见述于后也。