三国志 · 陈寿 · Chapter 21 of 65

魏书·王卫二刘傅传

PinyinModern Translation
Size

wáng càn zì zhòng xuān shān yáng gāo píng rén yě

王粲字仲宣,山阳高平人也。

zēng zǔ fù gōng zǔ fù chàng jiē wèi hàn sān gōng

曾祖父龚,祖父畅,皆为汉三公。

fù qiān wèi dà jiàng jūn hé jìn cháng shǐ

父谦,为大将军何进长史。

jìn yǐ qiān míng gōng zhī zhòu yù yǔ wèi hūn jiàn qí èr zi shǐ zé yān

进以谦名公之胄,欲与为婚,见其二子,使择焉。

qiān fú xǔ

谦弗许。

yǐ jí miǎn zú yú jiā

以疾免,卒于家。

xiàn dì xī qiān càn xǐ cháng ān zuǒ zhōng láng jiàng cài yōng jiàn ér qí zhī

献帝西迁,粲徙长安,左中郎将蔡邕见而奇之。

shí yōng cái xué xiǎn zhù guì zhòng cháo tíng cháng chē qí tián xiàng bīn kè yíng zuò

时邕才学显著,贵重朝廷,常车骑填巷,宾客盈坐。

wén càn zài mén dǎo xǐ yíng zhī

闻粲在门,倒屣迎之。

càn zhì nián jì yòu ruò róng zhuàng duǎn xiǎo yī zuò jìn jīng

粲至,年既幼弱,容状短小,一坐尽惊。

yōng yuē cǐ wáng gōng sūn yě yǒu yì cái wú bù rú yě

邕曰:“此王公孙也,有异才,吾不如也。

wú jiā shū jí wén zhāng jǐn dāng yǔ zhī

吾家书籍文章,尽当与之。

nián shí qī sī tú pì zhào chú huáng mén shì láng yǐ xī jīng rǎo luàn jiē bù jiù

”年十七,司徒辟,诏除黄门侍郎,以西京扰乱,皆不就。

nǎi zhī jīng zhōu yī liú biǎo

乃之荆州依刘表。

biǎo yǐ càn mào qǐn ér tǐ ruò tōng tuì bù shèn zhòng yě

表以粲貌寝而体弱通侻,不甚重也。

biǎo zú càn quàn biǎo zǐ cóng lìng guī tài zǔ

表卒,粲劝表子琮,令归太祖。

tài zǔ pì wèi chéng xiàng yuàn cì jué guān nèi hóu

太祖辟为丞相掾,赐爵关内侯。

tài zǔ zhì jiǔ hàn bīn càn fèng shāng hè yuē fāng jīn yuán shào qǐ hé běi zhàng dà zhòng zhì jiān tiān xià rán hǎo xián ér bù néng yòng gù qí shì qù zhī

太祖置酒汉滨,粲奉觞贺曰:“方今袁绍起河北,仗大众,志兼天下,然好贤而不能用,故奇士去之。

liú biǎo yōng róng jīng chǔ zuò guān shí biàn zì yǐ wéi xī bó kě guī

刘表雍容荆楚,坐观时变,自以为西伯可规。

shì zhī bì luàn jīng zhōu zhě jiē hǎi nèi zhī jùn jié yě

士之避乱荆州者,皆海内之俊杰也;

biǎo bù zhī suǒ rèn gù guó wēi ér wú fǔ

表不知所任,故国危而无辅。

míng gōng dìng jì zhōu zhī rì xià chē jí shàn qí jiǎ zú shōu qí háo jié ér yòng zhī yǐ héng xíng tiān xià

明公定冀州之日,下车即缮其甲卒,收其豪杰而用之,以横行天下;

jí píng jiāng hàn yǐn qí xián jùn ér zhì zhī liè wèi shǐ hǎi nèi huí xīn wàng fēng ér yuàn zhì wén wǔ bìng yòng yīng xióng bì lì cǐ sān wáng zhī jǔ yě

及平江、汉,引其贤俊而置之列位,使海内回心,望风而愿治,文武并用,英雄毕力,此三王之举也。

hòu qiān jūn móu jì jiǔ

”后迁军谋祭酒。

wèi guó jì jiàn bài shì zhōng

魏国既建,拜侍中。

bó wù duō shí wèn wú bù duì

博物多识,问无不对。

shí jiù yí fèi chí xīng zào zhì dù càn héng diǎn zhī

时旧仪废弛,兴造制度,粲恒典之。

chū càn yú rén gòng xíng dú dào biān bēi rén wèn yuē qīng néng ān sòng hu

初,粲与人共行,读道边碑,人问曰:“卿能暗诵乎?

yuē néng

”曰:“能。

yīn shǐ bèi ér sòng zhī bù shī yī zì

”因使背而诵之,不失一字。

guān rén wéi qí jú huài càn wèi fù zhī

观人围棋,局坏,粲为覆之。

qí zhě bù xìn yǐ pà gài jú shǐ gèng yǐ tā jú wèi zhī

棋者不信,以帊盖局,使更以他局为之。

yòng xiāng bǐ xiào bù wù yī dào

用相比校,不误一道。

qí qiáng jì mò shí rú cǐ

其强记默识如此。

xìng shàn suàn zuò suàn shù lüè jìn qí lǐ

性善算,作算术,略尽其理。

shàn zhǔ wén jǔ bǐ biàn chéng wú suǒ gǎi dìng shí rén cháng yǐ wéi sù gòu

善属文,举笔便成,无所改定,时人常以为宿构;

rán zhèng fù jīng yì tán sī yì bù néng jiā yě

然正复精意覃思,亦不能加也。

zhe shī fù lùn yì chuí liù shí piān

著诗、赋、论、议垂六十篇。

jiàn ān èr shí yī nián cóng zhēng wú

建安二十一年,从征吴。

èr shí èr nián chūn dào bìng zú shí nián sì shí yī

二十二年春,道病卒,时年四十一。

càn èr zi wèi wèi fěng suǒ yǐn zhū

粲二子,为魏讽所引,诛。

hòu jué

后绝。

shǐ wén dì wèi wǔ guān jiāng jí píng yuán hóu zhí jiē hǎo wén xué

始文帝为五官将,及平原侯植皆好文学。

càn yǔ běi hǎi xú gàn zì wěi cháng guǎng líng chén lín zì kǒng zhāng chén liú ruǎn yǔ zì yuán yú rǔ nán yīng chàng zì dé liǎn dōng píng liú zhēn zì gōng gàn bìng jiàn yǒu shàn

粲与北海徐干字伟长、广陵陈琳字孔璋、陈留阮瑀字元瑜、汝南应玚字德琏、东平刘桢字公干并见友善。

gàn wèi sī kōng jūn móu jì jiǔ yuàn shǔ wǔ guān jiāng wén xué

干为司空军谋祭酒掾属,五官将文学。

lín qián wèi hé jìn zhǔ bù

琳前为何进主簿。

jìn yù zhū zhū huàn guān tài hòu bù tīng jìn nǎi zhào sì fāng měng jiàng bìng shǐ yǐn bīng xiàng jīng chéng yù yǐ jié kǒng tài hòu

进欲诛诸宦官,太后不听,进乃召四方猛将,并使引兵向京城,欲以劫恐太后。

lín jiàn jìn yuē yì chēng jí lù wú yú

琳谏进曰:“易称'即鹿无虞'。

yàn yǒu yǎn mù bǔ què

谚有'掩目捕雀'。

fu wēi wù shàng bù kě qī yǐ dé zhì kuàng guó zhī dà shì qí kě yǐ zhà lì hu

夫微物尚不可欺以得志,况国之大事,其可以诈立乎?

jīn jiāng jūn zǒng huáng wēi wò bīng yào lóng xiāng hǔ bù gāo xià zài xīn

今将军总皇威,握兵要,龙骧虎步,高下在心;

yǐ cǐ xíng shì wú yì wū gǔ hóng lú yǐ liǎo máo fà

以此行事,无异于鼓洪炉以燎毛发。

dàn dāng sù fā léi tíng xíng quán lì duàn wéi jīng hé dào tiān rén shùn zhī

但当速发雷霆,行权立断,违经合道,天人顺之;

ér fǎn shì qí lì qì gèng zhēng wū tā

而反释其利器,更征于他。

dà bīng hé jù qiáng zhě wèi xióng suǒ wèi dǎo chí gān gē shòu rén yǐ bǐng

大兵合聚,强者为雄,所谓倒持干戈,授人以柄;

gōng bì bù chéng qí wéi luàn jiē

功必不成,祇为乱阶。

jìn bù nà qí yán jìng yǐ qǔ huò

”进不纳其言,竟以取祸。

lín bì nàn jì zhōu yuán shào shǐ diǎn wén zhāng

琳避难冀州,袁绍使典文章。

yuán shì bài lín guī tài zǔ

袁氏败,琳归太祖。

tài zǔ wèi yuē qīng xī wèi běn chū yí shū dàn kě zuì zhuàng gū ér yǐ è wù zhǐ qí shēn hé nǎi shàng jí fù zǔ yá

太祖谓曰:“卿昔为本初移书,但可罪状孤而已,恶恶止其身,何乃上及父祖邪?

lín xiè zuì tài zǔ ài qí cái ér bù jiù

”琳谢罪,太祖爱其才而不咎。

yǔ shǎo shòu xué wū cài yōng

瑀少受学于蔡邕。

jiàn ān zhōng dōu hù cáo hóng yù shǐ zhǎng shū jì yǔ zhōng bù wéi qū

建安中都护曹洪欲使掌书记,瑀终不为屈。

tài zǔ bìng yǐ lín yǔ wèi sī kōng jūn móu jì jiǔ guǎn jì shì jūn guó shū xí duō lín yǔ suǒ zuò yě

太祖并以琳、瑀为司空军谋祭酒,管记室,军国书檄,多琳、瑀所作也。

lín xǐ mén xià dū yǔ wèi cāng cáo yuàn shǔ

琳徙门下督,瑀为仓曹掾属。

chàng zhēn gè bèi tài zǔ pì wèi chéng xiàng yuàn shǔ

玚、桢各被太祖辟为丞相掾属。

chàng zhuǎn wéi píng yuán hóu shù zǐ hòu wèi wǔ guān jiāng wén xué

玚转为平原侯庶子,后为五官将文学。

zhēn yǐ bù jìng bèi xíng xíng jìng shǔ lì

桢以不敬被刑,刑竟署吏。

xián zhù wén fù shù shí piān

咸著文赋数十篇。

yǔ yǐ shí qī nián zú

瑀以十七年卒。

gàn lín chàng zhēn èr shí èr nián zú

干、琳、玚、桢二十二年卒。

wén dì shū yǔ yuán chéng lìng wú zhì yuē xī nián jí yì qīn gù duō lí qí zāi xú chén yīng liú yī shí jù shì

文帝书与元城令吴质曰:“昔年疾疫,亲故多离其灾,徐、陈、应、刘,一时俱逝。

guān gǔ jīn wén rén lèi bù hù xì xíng xiān néng yǐ míng jié zì lì

观古今文人,类不护细行,鲜能以名节自立。

ér wěi cháng dú huái wén bào zhì tián dàn guǎ yù yǒu jī shān zhī zhì kě wèi bīn bīn jūn zǐ yǐ

而伟长独怀文抱质,恬淡寡欲,有箕山之志,可谓彬彬君子矣。

zhe zhōng lùn èr shí yú piān cí yì diǎn yǎ zú chuán yú hòu

著中论二十馀篇,辞义典雅,足传于后。

dé liǎn cháng fěi rán yǒu shù zuò yì qí cái xué zú yǐ zhù shū měi zhì bù suí liáng kě tòng xī

德琏常斐然有述作意,其才学足以著书,美志不遂,良可痛惜!

kǒng zhāng zhāng biǎo shū jiàn wei wei fan fu

孔璋章表殊健,微为繁富。

gōng gàn yǒu yì qì dàn wèi qiú ěr

公干有逸气,但未遒耳。

yuán yú shū jì piān piān zhì zú lè yě

元瑜书记翩翩,致足乐也。

zhòng xuān dú zì shàn wū cí fù xī qí tǐ ruò bù qǐ qí wén

仲宣独自善于辞赋,惜其体弱,不起其文;

zhì wū suǒ shàn gǔ rén wú yǐ yuǎn guò yě

至于所善,古人无以远过也。

xī bó yá jué xián wū zhōng qī zhòng ní fù hǎi yú zǐ lù tòng zhī yīn zhī nán yù shāng mén rén zhī mò dǎi yě

昔伯牙绝弦于锺期,仲尼复醢于子路,痛知音之难遇,伤门人之莫逮也。

zhū zǐ dàn wèi wèi jí gǔ rén zì yī shí zhī jùn yě

诸子但为未及古人,自一时之俊也。

zì yǐng chuān hán dān chún fán qīn chén liú lù cuì pèi guó dīng yí dīng yì hóng nóng yáng xiū hé nèi xún wěi děng yì yǒu wén cǎi ér bù zài cǐ qī rén zhī lì

自颍川邯郸淳、繁钦、陈留路粹、沛国丁仪、丁廙、弘农杨修、河内荀纬等,亦有文采,而不在此七人之例。

chàng dì qú qú zi zhēn xián yǐ wén zhāng xiǎn

玚弟璩,璩子贞,咸以文章显。

qú guān zhì shì zhōng

璩官至侍中。

zhēn xián xī zhōng cān xiàng guó jūn shì

贞咸熙中参相国军事。

yǔ zi jí cái zǎo yàn yì ér tì tǎng fàng dàng xíng jǐ guǎ yù yǐ zhuāng zhōu wèi mó zé

瑀子籍,才藻艳逸,而倜傥放荡,行己寡欲,以庄周为模则。

guān zhì bù bīng xiào wèi

官至步兵校尉。

shí yòu yǒu qiáo jùn jī kāng wén cí zhuàng lì hǎo yán lǎo zhuāng ér shàng qí rèn xiá

时又有谯郡嵇康,文辞壮丽,好言老、庄,而尚奇任侠。

zhì jǐng yuán zhōng zuò shì zhū

至景元中,坐事诛。

jǐng chū zhōng xià pī huán wēi chū zì gū wēi nián shí bā ér zhe hún yú jīng yī dào yǐ jiàn yì

景初中,下邳桓威出自孤微,年十八而著浑舆经,依道以见意。

cóng qí guó mén xià shū zuǒ sī tú shǔ lì hòu wèi ān chéng lìng

从齐国门下书佐、司徒署吏,后为安成令。

wú zhì jì yīn rén yǐ wén cái wéi wén dì suǒ shàn guān zhì zhèn wēi jiāng jūn jiǎ jié dū du hé běi zhū jūn shì fēng liè hóu

吴质,济阴人,以文才为文帝所善,官至振威将军,假节都督河北诸军事,封列侯。

wèi jì zì bó rú hé dōng ān yì rén yě

卫觊字伯儒,河东安邑人也。

shǎo sù chéng yǐ cái xué chēng

少夙成,以才学称。

tài zǔ pì wèi sī kōng yuàn shǔ chú mào líng lìng shàng shū láng

太祖辟为司空掾属,除茂陵令、尚书郎。

tài zǔ zhēng yuán shào ér liú biǎo wèi shào yuán guān zhōng zhū jiāng yòu zhōng lì

太祖征袁绍,而刘表为绍援,关中诸将又中立。

yì zhōu mù liú zhāng yǔ biǎo yǒu xì jì yǐ zhì shū shì yù shǐ shǐ yì zhōu lìng zhāng xià bīng yǐ zhui biǎo jūn

益州牧刘璋与表有隙,觊以治书侍御史使益州,令璋下兵以缀表军。

zhì cháng ān dào lù bù tōng jì bù dé jìn suì liú zhèn guān zhōng

至长安,道路不通,觊不得进,遂留镇关中。

shí sì fāng dà yǒu hái mín guān zhōng zhū jiāng duō yǐn wèi bù qǔ jì shū yǔ xún yù yuē guān zhōng gāo yú zhī dì qǐng zāo huāng luàn rén mín liú rù jīng zhōu zhě shí wàn yú jiā wén běn tǔ ān níng jiē qǐ wàng sī guī

时四方大有还民,关中诸将多引为部曲,觊书与荀彧曰:“关中膏腴之地,顷遭荒乱,人民流入荆州者十万馀家,闻本土安宁,皆企望思归。

ér guī zhě wú yǐ zì yè zhū jiāng gè jìng zhāo huái yǐ wéi bù qǔ

而归者无以自业,诸将各竞招怀,以为部曲。

jùn xiàn pín ruò bù néng yǔ zhēng bīng jiā suì qiáng

郡县贫弱,不能与争,兵家遂强。

yī dàn biàn dòng bì yǒu hòu yōu

一旦变动,必有后忧。

fu yán guó zhī dà bǎo yě zì luàn lái sàn fàng yi rú jiù zhì shǐ zhě jiān mài yǐ qí zhí yì fú lí niú

夫盐,国之大宝也,自乱来散放,宜如旧置使者监卖,以其直益巿犁牛。

ruò yǒu guī mín yǐ gōng jǐ zhī

若有归民,以供给之。

qín gēng jī sù yǐ fēng zhí guān zhōng

勤耕积粟,以丰殖关中。

yuǎn mín wén zhī bì rì yè jìng hái

远民闻之,必日夜竞还。

yòu shǐ sī lì xiào wèi liú zhì guān zhōng yǐ wéi zhī zhǔ zé zhū jiāng rì xuē guān mín rì shèng cǐ qiáng běn ruò dí zhī lì yě

又使司隶校尉留治关中以为之主,则诸将日削,官民日盛,此强本弱敌之利也。

yù yǐ bái tài zǔ

”彧以白太祖。

tài zǔ cóng zhī shǐ qiǎn yè zhě pú yè jiān yán guān sī lì xiào wèi zhì hóng nóng

太祖从之,始遣谒者仆射监盐官,司隶校尉治弘农。

guān zhōng fú cóng nǎi bái zhào jì hái shāo qiān shàng shū

关中服从,乃白召觊还,稍迁尚书。

wèi guó jì jiàn bài shì zhōng yǔ wáng càn bìng diǎn zhì dù

魏国既建,拜侍中,与王粲并典制度。

wén dì jí wáng wèi xǐ wèi shàng shū

文帝即王位,徙为尚书。

qǐng zhī hái hàn cháo wèi shì láng quàn zàn shàn dài zhī yì wéi wén gào zhī zhào

顷之,还汉朝为侍郎,劝赞禅代之义,为文诰之诏。

wén dì jiàn zuò fù wèi shàng shū fēng yáng jí tíng hòu

文帝践阼,复为尚书,封阳吉亭侯。

míng dì jí wèi jìn fēng wén xiāng hòu sān bǎi hù

明帝即位,进封閺乡侯,三百户。

jì zòu yuē jiǔ zhāng zhī lǜ zì gǔ suǒ chuán duàn dìng xíng zuì qí yì wēi miào

觊奏曰:“九章之律,自古所传,断定刑罪,其意微妙。

bǎi lǐ zhǎng lì jiē yi zhī lǜ

百里长吏,皆宜知律。

xíng fǎ zhě guó jiā zhī suǒ guì zhòng ér sī yì zhī suǒ qīng jiàn

刑法者,国家之所贵重,而私议之所轻贱;

yù lì zhě bǎi xìng zhī suǒ xiàn mìng ér xuǎn yòng zhě zhī suǒ bēi xià

狱吏者,百姓之所县命,而选用者之所卑下。

wáng zhèng zhī bì wèi bì bù yóu cǐ yě

王政之弊,未必不由此也。

qǐng zhì lǜ bó shì zhuǎn xiāng jiào shòu

请置律博士,转相教授。

shì suì shī xíng

“事遂施行。

shí bǎi xìng diāo kuì ér yì wù fāng yīn jì shàng shū yuē fu biàn qíng lì xìng qiáng suǒ bù néng rén chén yán zhī jì bù yì rén zhǔ shòu zhī yòu jiān nán

时百姓凋匮而役务方殷,觊上疏曰:“夫变情厉性,强所不能,人臣言之既不易,人主受之又艰难。

qiě rén zhī suǒ lè zhě fù guì xiǎn róng yě suǒ è zhě pín jiàn sǐ wáng yě rán cǐ sì zhě jūn shàng zhī suǒ zhì yě jūn ài zhī zé fù guì xiǎn róng jūn è zhī zé pín jiàn sǐ wáng

且人之所乐者富贵显荣也,所恶者贫贱死亡也,然此四者,君上之所制也,君爱之则富贵显荣,君恶之则贫贱死亡;

shùn zhǐ zhě ài suǒ yóu lái nì yì zhě è suǒ cóng zhì yě

顺指者爱所由来,逆意者恶所从至也。

gù rén chén jiē zhēng shùn zhǐ ér bì nì yì fēi pò jiā wéi guó shā shēn chéng jūn zhě shuí néng fàn yán sè chù jì huì jiàn yī yán kāi yī shuō zāi

故人臣皆争顺指而避逆意,非破家为国,杀身成君者,谁能犯颜色,触忌讳,建一言,开一说哉?

bì xià liú yì chá zhī zé chén xià zhī qíng kě jiàn yǐ

陛下留意察之,则臣下之情可见矣。

jīn yì zhě duō hǎo yuè ěr qí yán zhèng zhì zé bǐ bì xià wū yáo shùn qí yán zhēng fá zé bǐ èr lǔ wū lí shǔ

今议者多好悦耳,其言政治则比陛下于尧舜,其言征伐则比二虏于貍鼠。

chén yǐ wéi bù rán

臣以为不然。

xī hàn wén zhī shí zhū hóu qiáng dà jiǎ yì lèi xī yǐ wéi zhì wēi

昔汉文之时,诸侯强大,贾谊累息以为至危。

kuàng jīn sì hǎi zhī nèi fēn ér wèi sān qún shì chén lì gè wèi qí zhǔ

况今四海之内,分而为三,群士陈力,各为其主。

qí lái jiàng zhě wèi kěn yán shě yá jiù zhèng xián chēng pò wū kùn jí shì yǔ liù guó fēn zhì wú yǐ wéi yì yě

其来降者,未肯言舍邪就正,咸称迫于困急,是与六国分治,无以为异也。

dāng jīn qiān lǐ wú yān yí mín kùn kǔ bì xià bù shàn liú yì jiāng suì diāo bì bù kě fù zhèn

当今千里无烟,遗民困苦,陛下不善留意,将遂凋弊不可复振。

lǐ tiān zǐ zhī qì bì yǒu jīn yù zhī shì yǐn shí zhī yáo bì yǒu bā zhēn zhī wèi zhì wū xiōng huāng zé chè shàn xiáng fú

礼,天子之器必有金玉之饰,饮食之肴必有八珍之味,至于凶荒,则彻膳降服。

rán zé shē jiǎn zhī jié bì shì shì zhī fēng yuē yě

然则奢俭之节,必视世之丰约也。

wǔ huáng dì zhī shí hòu gōng shí bù guò yī ròu yī bù yòng jǐn xiù yīn rù bù yuán shì qì wù wú dān qī yòng néng píng dìng tiān xià yí fú zǐ sūn

武皇帝之时,后宫食不过一肉,衣不用锦绣,茵蓐不缘饰,器物无丹漆,用能平定天下,遗福子孙。

cǐ jiē bì xià zhī suǒ qīn lǎn yě

此皆陛下之所亲览也。

dāng jīn zhī wu yí jūn chén shàng xià bìng yòng chóu cè jì jiào fǔ kù liàng rù wéi chū

当今之务,宜君臣上下,并用筹策,计校府库,量入为出。

shēn sī jù jiàn zī mín zhī shù yóu kǒng bù jí ér shàng fāng suǒ zào jīn yín zhī wù jiàn gèng zēng guǎng gōng yì bù chuò chǐ mí rì chóng tǎng cáng rì jié

深思句践滋民之术,由恐不及,而尚方所造金银之物,渐更增广,工役不辍,侈靡日崇,帑藏日竭。

xī hàn wǔ xìn qiú shén xian zhī dào wèi dāng de yún biǎo zhī lù yǐ cān yù xiè gù lì xiān zhǎng yǐ chéng gāo lù

昔汉武信求神仙之道,谓当得云表之露以餐玉屑,故立仙掌以承高露。

bì xià tōng míng měi suǒ fēi xiào

陛下通明,每所非笑。

hàn wǔ yǒu qiú wū lù ér yóu shàng jiàn fēi bì xià wú qiú wū lù ér kōng shè zhī

汉武有求于露,而由尚见非,陛下无求于露而空设之;

bù yì wū hǎo ér mí fèi gōng fū chéng jiē shèng lǜ suǒ yí cái zhì yě

不益于好而糜费功夫,诚皆圣虑所宜裁制也。

jì lì hàn wèi shí xiàn zhōng yán lǜ rú cǐ

”觊历汉、魏,时献忠言,率如此。

shòu zhào diǎn zhù zuò yòu wèi wèi guān yí fán suǒ zhuàn shù shù shí piān

受诏典著作,又为魏官仪,凡所撰述数十篇。

hào gǔ wén niǎo zhuàn lì cǎo wú suǒ bù shàn

好古文、鸟篆、隶草,无所不善。

jiàn ān mò shàng shū yòu chéng hé nán pān xù huáng chū shí sàn qí cháng shì hé nèi wáng xiàng yì yǔ jì bìng yǐ wén zhāng xiǎn

建安末,尚书右丞河南潘勖,黄初时,散骑常侍河内王象,亦与觊并以文章显。

jì hōng shì yuē jìng hóu

觊薨,谥曰敬侯。

zi guàn sì

子瓘嗣。

guàn xián xī zhōng wèi zhèn xi jiāng jūn

瓘咸熙中为镇西将军。

liú yì zì gōng sì nán yáng ān zhòng rén yě

刘廙字恭嗣,南阳安众人也。

nián shí suì xì wū jiǎng táng shàng yǐng chuān sī mǎ dé cāo fǔ qí tóu yuē rú zǐ rú zǐ huáng zhōng tōng lǐ níng zì zhī bù

年十岁,戏于讲堂上,颍川司马德操拊其头曰:“孺子,孺子,'黄中通理',宁自知不?

yì xiōng wàng zhī yǒu míng wū shì jīng zhōu mù liú biǎo pì wéi cóng shì

”廙兄望之,有名于世,荆州牧刘表辟为从事。

ér qí you èr rén jiē yǐ chán huǐ wèi biǎo suǒ zhū

而其友二人,皆以谗毁,为表所诛。

wàng zhī yòu yǐ zhèng jiàn bù hé tóu chuán gào guī

望之又以正谏不合,投传告归。

yì wèi wàng zhī yuē zhào shā míng dú zhòng ní huí lún

廙谓望之曰:“赵杀鸣、犊,仲尼回轮。

jīn xiōng jì bù néng fǎ liǔ xià huì hé guāng tóng chén wū nèi zé yi mó fàn lǐ qiān huà wū wài

今兄既不能法柳下惠和光同尘于内,则宜模范蠡迁化于外。

zuò ér zì jué wū shí dài bù kě yě

坐而自绝于时,殆不可也!

wàng zhī bù cóng xún fù jiàn hài

”望之不从,寻复见害。

yì jù bēn yáng zhōu suì guī tài zǔ

廙惧,奔扬州,遂归太祖。

tài zǔ pì wèi chéng xiàng yuàn shǔ zhuǎn wǔ guān jiāng wén xué

太祖辟为丞相掾属,转五官将文学。

wén dì qì zhī mìng yì tōng cǎo shū

文帝器之,命廙通草书。

yì dá shū yuē chū yǐ zūn bēi yǒu yú lǐ zhī cháng fēn yě

廙答书曰:“初以尊卑有逾,礼之常分也。

shì yǐ tān shǒu qū qū zhī jié bù gǎn xiū cǎo

是以贪守区区之节,不敢修草。

bì rú yán mìng chéng zhī láo qiān zhī sù bù guì shū yì ruò bǐ zhī gāo ér dūn bái wū rú sī zhī hǎo gǒu shǐ guō wěi bù qīng wū yàn jiǔ jiǔ bù hū wū qí yuè yì zì zhì bà yè yǐ lóng

必如严命,诚知劳谦之素,不贵殊异若彼之高,而惇白屋如斯之好,苟使郭隗不轻于燕,九九不忽于齐,乐毅自至,霸业以隆。

kuī pǐ fū zhī jié chéng wēi wēi zhī měi suī yú bù mǐn hé gǎn yǐ cí

亏匹夫之节,成巍巍之美,虽愚不敏,何敢以辞?

wèi guó chū jiàn wèi huáng mén shì láng

”魏国初建,为黄门侍郎。

tài zǔ zài cháng ān yù qīn zhēng shǔ yì shàng shū yuē shèng rén bù yǐ zhì qīng sú wáng zhě bù yǐ rén fèi yán

太祖在长安,欲亲征蜀,廙上疏曰:“圣人不以智轻俗,王者不以人废言。

gù néng chéng gōng wū qiān zǎi zhě bì yǐ jìn chá yuǎn zhì zhōu wū dú duàn zhě bù chǐ wū xià wèn yì yù bó cǎi bì jǐn wū zhòng yě

故能成功于千载者,必以近察远,智周于独断者,不耻于下问,亦欲博采必尽于众也。

qiě wéi xián fēi néng yán zhī wù ér shèng xián yǐn yǐ zì kuāng

且韦弦非能言之物,而圣贤引以自匡。

chén cái zhì ān qiǎn yuàn zì bǐ wū wéi xián

臣才智暗浅,愿自比于韦弦。

xī yuè yì néng yǐ ruò yàn pò dà qí ér bù néng yǐ qīng bīng dìng jí mò zhě fu zì wèi jì zhě suī ruò bì gù yù zì kuì zhě suī qiáng bì bài yě

昔乐毅能以弱燕破大齐,而不能以轻兵定即墨者,夫自为计者虽弱必固,欲自溃者虽强必败也。

zì diàn xià qǐ jūn yǐ lái sān shí yú nián dí wú bù pò qiáng wú bù fú

自殿下起军以来,三十馀年,敌无不破,强无不服。

jīn yǐ hǎi nèi zhī bīng bǎi shèng zhī wēi ér sūn quán fù xiǎn wū wú liú bèi bù bīn wū shǔ

今以海内之兵,百胜之威,而孙权负险于吴,刘备不宾于蜀。

fu yí dí zhī chén bù dàng jì zhōu zhī zú quán bèi zhī jí bù bǐ yuán shào zhī yè rán běn chū yǐ wáng ér èr kòu wèi jié fēi ān ruò wū jīn ér zhì wǔ wū xī yě

夫夷狄之臣,不当冀州之卒,权、备之籍,不比袁绍之业,然本初以亡,而二寇未捷,非暗弱于今而智武于昔也。

sī zì wèi jì zhě yǔ yù zì kuì zhě yì shì ěr

斯自为计者,与欲自溃者异势耳。

gù wén wáng fá chóng sān jià bù xià guī ér xiū dé rán hòu fú zhī

故文王伐崇,三驾不下,归而修德,然后服之。

qín wèi zhū hóu suǒ zhēng bì fú jí jiān tiān xià dōng xiàng chēng dì pǐ fū dà hū ér shè jì yòng huī

秦为诸侯,所征必服,及兼天下,东向称帝,匹夫大呼而社稷用隳。

shì lì bì wū wài ér bù xù mín wū nèi yě

是力毙于外,而不恤民于内也。

chén kǒng biān kòu fēi liù guó zhī dí ér shì bù fá cái tǔ bēng zhī shì cǐ bù kě bù chá yě

臣恐边寇非六国之敌,而世不乏才,土崩之势,此不可不察也。

tiān xià yǒu zhòng de yǒu zhòng shī shì kě de ér wǒ qín zhī cǐ zhòng de yě

天下有重得,有重失:势可得而我勤之,此重得也;

shì bù kě de ér wǒ qín zhī cǐ zhòng shī yě

势不可得而我勤之,此重失也。

wū jīn zhī jì mò ruò liào sì fāng zhī xiǎn zé yào hài zhī chù ér shǒu zhī xuǎn tiān xià zhī jiǎ zú suí fāng miàn ér suì gèng yān

于今之计,莫若料四方之险,择要害之处而守之,选天下之甲卒,随方面而岁更焉。

diàn xià kě gāo zhěn wū guǎng xià qián sī wū zhì guó

殿下可高枕于广夏,潜思于治国;

guǎng nóng sāng shì cóng jié yuē xiū zhī xún nián zé guó fù mín ān yǐ

广农桑,事从节约,修之旬年,则国富民安矣。

tài zǔ suì jìn qián ér bào yì yuē fēi dàn jūn dāng zhī chén chén yì dāng zhī jūn

”太祖遂进前而报廙曰:“非但君当知臣,臣亦当知君。

jīn yù shǐ wú zuò xíng xī bó zhī dé kǒng fēi qí rén yě

今欲使吾坐行西伯之德,恐非其人也。

wèi fěng fǎn yì dì wěi wèi fěng suǒ yǐn dāng xiāng zuò zhū

魏讽反,廙弟伟为讽所引,当相坐诛。

tài zǔ lìng yuē shū xiàng bù zuò dì hǔ gǔ zhī zhì yě

太祖令曰:“叔向不坐弟虎,古之制也。

tè yuán bù wèn xǐ shǔ chéng xiàng cāng cáo shǔ

”特原不问,徙署丞相仓曹属。

yì shàng shū xiè yuē chén zuì yīng qīng zōng huò yīng fù zú

廙上疏谢曰:“臣罪应倾宗,祸应覆族。

zāo qián kūn zhī líng zhí shí lái zhī yùn yáng tāng zhǐ fèi shǐ bù jiāo làn

遭乾坤之灵,值时来之运,扬汤止沸,使不燋烂;

qǐ yān wū hán huī zhī shàng shēng huá wū yǐ kū zhī mù

起烟于寒灰之上,生华于已枯之木。

wù bù dá shī wū tiān dì zi bù xiè shēng wū fù mǔ kě yǐ sǐ xiào nán yòng bǐ chén

物不答施于天地,子不谢生于父母,可以死效,难用笔陈。

yì zhù shū shù shí piān jí yǔ dīng yí gòng lùn xíng lǐ jiē chuán wū shì

”廙著书数十篇,及与丁仪共论刑礼,皆传于世。

wén dì jí wáng wèi wèi shì zhōng cì jué guān nèi hóu

文帝即王位,为侍中,赐爵关内侯。

huáng chū èr nián zú

黄初二年卒。

wú zi

无子。

dì yǐ dì zǐ fù sì

帝以弟子阜嗣。

liú shào zì kǒng cái guǎng píng hán dān rén yě

刘劭字孔才,广平邯郸人也。

jiàn ān zhōng wèi jì lì yì xǔ

建安中,为计吏,诣许。

tài shǐ shàng yán zhēng dàn dāng rì shí

太史上言:“正旦当日蚀。

shào shí zài shàng shū lìng xún yù suǒ zuò zhě shù shí rén huò yún dāng fèi cháo huò yún yi què huì

“劭时在尚书令荀彧所,坐者数十人,或云当废朝,或云宜却会。

shào yuē zǐ shèn bì zào gǔ zhī liáng shǐ yóu zhàn shuǐ huǒ cuò shī tiān shí

劭曰:“梓慎、裨灶,古之良史,犹占水火,错失天时。

lǐ jì yuē zhū hóu lǚ jiàn tiān zǐ jí mén bù dé zhōng lǐ zhě sì rì shí zài yī

礼记曰诸侯旅见天子,及门不得终礼者四,日蚀在一。

rán zé shèng rén chuí zhì bù wéi biàn yì yù fèi cháo lǐ zhě huò zāi xiāo yì fú huò tuī shù miù wù yě

然则圣人垂制,不为变异豫废朝礼者,或灾消异伏,或推术谬误也。

yù shàn qí yán

”彧善其言。

chì cháo huì rú jiù rì yì bù shí

敕朝会如旧,日亦不蚀。

yù shǐ dài fū xī lǜ pì shào huì lǜ miǎn bài tài zǐ shè rén qiān mì shū láng

御史大夫郗虑辟劭,会虑免,拜太子舍人,迁秘书郎。

huáng chū zhōng wèi shàng shū láng sàn qí shì láng

黄初中,为尚书郎、散骑侍郎。

shòu zhào jí wǔ jīng qún shū yǐ lèi xiāng cóng zuò huáng lǎn

受诏集五经群书,以类相从,作皇览。

míng dì jí wèi chū wèi chén liú tài shǒu dūn chóng jiào huà bǎi xìng chēng zhī

明帝即位,出为陈留太守,敦崇教化,百姓称之。

zhēng bài qí dū wèi yǔ yì láng yǔ yí xún shēn děng dìng kē lìng zuò xīn lǜ shí bā piān zhe lǜ lüè lùn

征拜骑都尉,与议郎庾嶷、荀诜等定科令,作新律十八篇,著律略论。

qiān sàn qí cháng shì

迁散骑常侍。

shí wén gōng sūn yuān shòu sūn quán yàn wáng zhī hào yì zhě yù liú yuān jì lì qiǎn bīng tǎo zhī shào yǐ wéi xī yuán shàng xiōng dì guī yuān fù kāng kāng zhǎn sòng qí shǒu shì yuān xiān shì zhī xiào zhōng yě

时闻公孙渊受孙权燕王之号,议者欲留渊计吏,遣兵讨之,劭以为“昔袁尚兄弟归渊父康,康斩送其首,是渊先世之效忠也。

yòu suǒ wén xū shí wèi kě shěn zhī

又所闻虚实,未可审知。

gǔ zhě yào huāng wèi fú xiū dé ér bù zhēng zhòng láo mín yě

古者要荒未服,修德而不征,重劳民也。

yi jiā kuān dài shǐ yǒu yǐ zì xīn

宜加宽贷,使有以自新。

hòu yuān guǒ zhǎn sòng quán shǐ zhāng mí děng shǒu

”后渊果斩送权使张弥等首。

shào cháng zuò zhào dōu fù míng dì měi zhī zhào shào zuò xǔ dōu luò dōu fù

劭尝作赵都赋,明帝美之,诏劭作许都、洛都赋。

shí wài xìng jūn lǚ nèi yíng gōng shì shào zuò èr fù jiē fěng jiàn yān

时外兴军旅,内营宫室,劭作二赋,皆讽谏焉。

qīng lóng zhōng wú wéi hé féi shí dōng fāng lì shì jiē fēn xiū zhēng dōng jiāng jūn mǎn chǒng biǎo qǐng zhōng jūn bīng bìng zhào xiū jiàng shì xū jí jī zhī

青龙中,吴围合肥,时东方吏士皆分休,征东将军满宠表请中军兵,并召休将士,须集击之。

shào yì yǐ wéi zéi zhòng xīn zhì xīn zhuān qì ruì

劭议以为“贼众新至,心专气锐。

chǒng yǐ shǎo rén zì zhàn qí de ruò biàn jìn jī bù bì néng zhì

宠以少人自战其地,若便进击,不必能制。

chǒng qiú dài bīng wèi yǒu suǒ shī yě

宠求待兵,未有所失也。

yǐ wéi kě xiān qiǎn bù bīng wǔ qiān jīng qí sān qiān jūn qián fā yáng shēng jìn dào zhèn yào xíng shì

以为可先遣步兵五千,精骑三千,军前发,扬声进道,震曜形势。

qí dào hé féi shū qí xíng duì duō qí jīng gǔ yào bīng chéng xià yǐn chū zéi hòu nǐ qí guī lù yào qí liáng dào

骑到合肥,疏其行队,多其旌鼓,曜兵城下,引出贼后,拟其归路,要其粮道。

zéi wén dà jūn lái qí duàn qí hòu bì zhèn bù dùn zǒu bù zhàn zì pò zéi yǐ

贼闻大军来,骑断其后,必震怖遁走,不战自破贼矣。

dì cóng zhī

”帝从之。

bīng bǐ zhì hé féi zéi guǒ tuì huán

兵比至合肥,贼果退还。

shí zhào shū bó qiú zhòng xián

时诏书博求众贤。

sàn qí shì láng xià hóu huì jiàn shào yuē fú jiàn cháng shì liú shào shēn zhōng dǔ sī tǐ zhōu wū shù fán suǒ cuò zōng yuán liú hóng yuǎn shì yǐ qún cái dà xiǎo xián qǔ suǒ tóng ér zhēn zhuó yān

散骑侍郎夏侯惠荐劭曰:“伏见常侍刘劭,深忠笃思,体周于数,凡所错综,源流弘远,是以群才大小,咸取所同而斟酌焉。

gù xìng shí zhī shì fú qí píng hé liáng zhèng

故性实之士服其平和良正,

qīng jìng zhī rén mù qí xuán xū tuì ràng

清静之人慕其玄虚退让,

wén xué zhī shì jiā qí tuī bù xiáng mì

文学之士嘉其推步详密,

fǎ lǐ zhī shì míng qí fēn shù jīng bǐ

法理之士明其分数精比,

yì sī zhī shì zhī qí shěn shēn dǔ gù

意思之士知其沈深笃固,

wén zhāng zhī shì ài qí zhe lùn shǔ cí

文章之士爱其著论属辞,

zhì dù zhī shì guì qí huà lüè jiào yào

制度之士贵其化略较要,

cè móu zhī shì zàn qí míng sī tōng wēi

策谋之士赞其明思通微,

fán cǐ zhū lùn

凡此诸论,

jiē qǔ shì jǐ suǒ cháng ér jǔ qí zhī liú zhě yě

皆取适己所长而举其支流者也。

chén shù tīng qí qīng tán lǎn qí dǔ lùn jiān zì lì nián fú yīng mí jiǔ shí wèi cháo tíng qí qí qì liàng

臣数听其清谈,览其笃论,渐渍历年,服膺弥久,实为朝廷奇其器量。

yǐ wéi ruò cǐ rén zhě yi fǔ yì jī shì nà móu wéi wò dāng yǔ guó dào jù lóng fēi shì sú suǒ cháng yǒu yě

以为若此人者,宜辅翼机事,纳谋帏幄,当与国道俱隆,非世俗所常有也。

wéi bì xià chuí yōu yóu zhī tīng shǐ shào chéng qīng xián zhī huan de zì jìn wū qián zé dé yīn shàng tōng huī yào rì xīn yǐ

惟陛下垂优游之听,使劭承清闲之欢,得自尽于前,则德音上通,辉耀日新矣。

jǐng chū zhōng shòu zhào zuò dōu guān kǎo kè

景初中,受诏作都官考课。

shào shàng shū yuē bǎi guān kǎo kè wáng zhèng zhī dà jiào rán ér lì dài fú wu shì yǐ zhì diǎn quē ér wèi bǔ néng fǒu hùn ér xiāng méng

劭上疏曰:“百官考课,王政之大较,然而历代弗务,是以治典阙而未补,能否混而相蒙。

bì xià yǐ shàng shèng zhī hóng lüè mǐn wáng gāng zhī chí tuí shén lǜ nèi jiàn míng zhào wài fā

陛下以上圣之宏略,愍王纲之弛颓,神虑内鉴,明诏外发。

chén fèng ēn kuàng rán dé yǐ qǐ méng zhé zuò dōu guān kǎo kè qī shí èr tiáo yòu zuò shuō lüè yī piān

臣奉恩旷然,得以启蒙,辄作都官考课七十二条,又作说略一篇。

chén xué guǎ shí qiǎn chéng bù zú yǐ xuān chàng shèng zhǐ zhe dìng diǎn zhì

臣学寡识浅,诚不足以宣畅圣旨,著定典制。

yòu yǐ wéi yi zhì lǐ zuò yuè yǐ yí fēng sú zhe lè lùn shí sì piān shì chéng wèi shàng huì míng dì bēng bù shī xíng

”又以为宜制礼作乐,以移风俗,著乐论十四篇,事成未上,会明帝崩,不施行。

zhèng shǐ zhōng zhí jīng jiǎng xué cì jué guān nèi hóu

正始中,执经讲学,赐爵关内侯。

fán suǒ zhuàn shù fǎ lùn rén wù zhì zhī lèi bǎi yú piān

凡所撰述,法论、人物志之类百馀篇。

zú zhuī zèng guāng lù xūn

卒,追赠光禄勋。

zi lín sì

子琳嗣。

shào tóng shí dōng hǎi miào xí yì yǒu cái xué duō suǒ shù xù guān zhì shàng shū guāng lù xūn

劭同时东海缪袭亦有才学,多所述叙,官至尚书、光禄勋。

xí yǒu rén shān yáng zhòng cháng tǒng hàn mò wèi shàng shū láng zǎo zú

袭友人山阳仲长统,汉末为尚书郎,早卒。

zhe chāng yán cí jiā kě guān shěng

著昌言,词佳可观省。

sàn qí cháng shì chén liú sū lín guāng lù dài fu jīng zhào wéi dàn chén jùn tài shǒu rèn chéng sūn gāi láng zhōng lìng hé dōng dù zhì děng yì zhù wén fù pō chuán wū shì

散骑常侍陈留苏林、光禄大夫京兆韦诞、陈郡太守任城孙该、郎中令河东杜挚等亦著文赋,颇传于世。

fu gǔ zì lán shí běi dì ní yáng rén fu jiè zǐ zhī hòu yě

傅嘏字兰石,北地泥阳人,傅介子之后也。

bó fù xùn huáng chū zhōng wèi shì zhōng shàng shū

伯父巽,黄初中为侍中尚书。

gǔ ruò guàn zhī míng sī kōng chén qún bì wèi yuàn

嘏弱冠知名,司空陈群辟为掾。

shí sàn qí cháng shì liú shào zuò kǎo kè fǎ shì xià sān fǔ

时散骑常侍刘劭作考课法,事下三府。

gǔ nán shào lùn yuē gài wén dì zhì hóng shēn shèng dào ào yuǎn gǒu fēi qí cái zé dào bù xū xíng shén ér míng zhī cún hū qí rén

嘏难劭论曰:“盖闻帝制宏深,圣道奥远,苟非其才,则道不虚行,神而明之,存乎其人。

jì hu wáng lüè kuī tuí ér kuàng zǎi wǎng zhui wēi yán jì méi liù jí mǐn diàn

暨乎王略亏颓而旷载罔缀,微言既没,六籍泯玷。

hé zé

为什么呢?

dào hóng zhì yuǎn ér zhòng cái mò xī yě

道弘致远而众才莫晞也。

àn shào kǎo kè lùn suī yù xún qián dài chù zhì zhī wén rán qí zhì dù lüè yǐ quē wáng

案劭考课论,虽欲寻前代黜陟之文,然其制度略以阙亡。

lǐ zhī cún zhě wéi yǒu zhōu diǎn wài jiàn hòu bó fān píng jiǔ fù nèi lì liè sī guǎn qí liù zhí tǔ yǒu héng gòng guān yǒu dìng zé bǎi kuí jūn rèn sì mín shū yè gù kǎo jì kě lǐ ér chù zhì yì tōng yě

礼之存者,惟有周典,外建侯伯,藩屏九服,内立列司,筦齐六职,土有恒贡,官有定则,百揆均任,四民殊业,故考绩可理而黜陟易通也。

dà wèi jì bǎi wáng zhī mò chéng qín hàn zhī liè zhì dù zhī liú mǐ suǒ xiū cǎi

大魏继百王之末,承秦、汉之烈,制度之流,靡所修采。

zì jiàn ān yǐ lái zhì yú qīng lóng shén wǔ bō luàn zhào jī huáng zuò sǎo chú xiōng nì shān yí yí kòu jīng qí juǎn shū rì bù xiá jǐ

自建安以来,至于青龙,神武拨乱,肇基皇祚,扫除凶逆,芟夷遗寇,旌旗卷舒,日不暇给。

jí jīng bāng zhì róng quán fǎ bìng yòng bǎi guān qún sī jūn guó tōng rèn suí shí zhī yi yǐ yīng zhèng jī

及经邦治戎,权法并用,百官群司,军国通任,随时之宜,以应政机。

yǐ gǔ shī jīn shì zá yì shū nán de ér tōng yě

以古施今,事杂义殊,难得而通也。

suǒ yǐ rán zhě zhì yí jīng yuǎn huò bù qiè jìn fǎ yìng shí wu bù zú chuí hòu

所以然者,制宜经远,或不切近,法应时务,不足垂后。

fu jiàn guān jūn zhí qīng lǐ mín wù suǒ yǐ lì běn yě

夫建官均职,清理民物,所以立本也;

xún míng kǎo shí jiū lì chéng guī suǒ yǐ zhì mò yě

循名考实,纠励成规,所以治末也。

běn gāng mò jǔ ér zào zhì wèi chéng guó lüè bù chóng ér kǎo kè shì xiān jù bù zú yǐ liào xián yú zhī fēn jīng yōu míng zhī lǐ yě

本纲末举而造制未呈,国略不崇而考课是先,惧不足以料贤愚之分,精幽明之理也。

xī xiān wáng zhī zé cái bì běn háng wū zhōu lǘ jiǎng dào wū xiáng xù xíng jù ér wèi zhī xián dào xiū zé wèi zhī néng

昔先王之择才,必本行于州闾,讲道于庠序,行具而谓之贤,道修则谓之能。

xiāng lǎo xiàn xián néng yú wáng wáng bài shòu zhī jǔ qí xián zhě chū shǐ zhǎng zhī kē qí néng zhě rù shǐ zhì zhī cǐ xiān wáng shōu cái zhī yì yě

乡老献贤能于王,王拜受之,举其贤者,出使长之,科其能者,入使治之,此先王收才之义也。

fāng jīn jiǔ zhōu zhī mín yuán jí jīng chéng wèi yǒu liù xiāng zhī jǔ qí xuǎn cái zhī zhí zhuān rèn lì bù

方今九州之民,爰及京城,未有六乡之举,其选才之职,专任吏部。

àn pǐn zhuàng zé shí cái wèi bì dāng rèn báo fá zé dé xíng wèi wèi xù rú cǐ zé diàn zuì zhī kè wèi jìn rén cái

案品状则实才未必当,任薄伐则德行未为叙,如此则殿最之课,未尽人才。

shù zōng wáng dù fū zàn guó shì tǐ shēn yì guǎng nán de ér xiáng yě

述综王度,敷赞国式,体深义广,难得而详也。

zhèng shǐ chū chú shàng shū láng qiān huáng mén shì láng

正始初,除尚书郎,迁黄门侍郎。

shí cáo shuǎng bǐng zhèng hé yàn wèi lì bù shàng shū gǔ wèi shuǎng dì xī yuē hé píng shū wài jìng ér nèi xiān qiǎo hào lì bù niàn wù běn

时曹爽秉政,何晏为吏部尚书,嘏谓爽弟羲曰:“何平叔外静而内铦巧,好利,不念务本。

wú kǒng bì xiān huò zi xiōng dì rén rén jiāng yuǎn ér cháo zhèng fèi yǐ

吾恐必先惑子兄弟,仁人将远,而朝政废矣。

yàn děng suì yǔ gǔ bù píng yīn wēi shì yǐ miǎn gǔ guān

”晏等遂与嘏不平,因微事以免嘏官。

qǐ jiā bài xíng yáng tài shǒu bù xíng

起家拜荥阳太守,不行。

tài fù sī mǎ xuān wáng qǐng wéi cóng shì zhōng láng

太傅司马宣王请为从事中郎。

cáo shuǎng zhū wèi hé nán yǐn qiān shàng shū

曹爽诛,为河南尹,迁尚书。

gǔ cháng yǐ wéi qín shǐ ba hóu zhì shǒu shè guān fēn zhí bù yǔ gǔ tóng

嘏常以为”秦始罢侯置守,设官分职,不与古同。

hàn wèi yīn xún yǐ zhì yú jīn

汉、魏因循,以至于今。

rán rú shēng xué shì xián yù cuò zōng yǐ sān dài zhī lǐ lǐ hóng zhì yuǎn bù yīng shí wù shì yǔ zhì wéi míng shí wèi fù gù lì dài ér bù zhì wū zhì zhě gài yóu shì yě

然儒生学士,咸欲错综以三代之礼,礼弘致远,不应时务,事与制违,名实未附,故历代而不至于治者,盖由是也。

yù dà gǎi dìng guān zhì yī gǔ zhèng běn jīn yù dì shì duō nàn wèi néng gé yì

欲大改定官制,依古正本,今遇帝室多难,未能革易”。

shí lùn zhě yì yù zì fá wú sān zhēng xiàn cè gè bù tóng

时论者议欲自伐吴,三征献策各不同。

zhào yǐ fǎng gǔ gǔ duì yuē xī fū chāi líng qí shèng jìn wēi xíng zhōng guó zhōng huò gū sū

诏以访嘏,嘏对曰:“昔夫差陵齐胜晋,威行中国,终祸姑苏;

qí mǐn jiān tǔ tuò jìng pì dì qiān lǐ shēn dǎo diān fù

齐闵兼土拓境,辟地千里,身蹈颠覆。

yǒu shǐ bù bì shàn zhōng gǔ zhī míng xiào yě

有始不必善终,古之明效也。

sūn quán zì pò guān yǔ bìng jīng zhōu zhī hòu zhì yíng yù mǎn xiōng guǐ yǐ jí shì yǐ xuān wén hóu shēn jiàn hóng tú dà jǔ zhī cè

孙权自破关羽并荆州之后,志盈欲满,凶宄以极,是以宣文侯深建宏图大举之策。

jīn quán yǐ sǐ tuō gū wū zhū gě kè

今权以死,讬孤于诸葛恪。

ruò jiáo quán kē bào juān qí nüè zhèng mín miǎn kù liè tōu ān xīn huì wài nèi qí lǜ yǒu tóng zhōu zhī jù suī bù néng zhōng zì bǎo wán yóu zú yǐ yán qī tǐng mìng wū shēn jiāng zhī wài yǐ

若矫权苛暴,蠲其虐政,民免酷烈,偷安新惠,外内齐虑,有同舟之惧,虽不能终自保完,犹足以延期挺命于深江之外矣。

ér yì zhě huò yù fàn zhōu jìng jì héng xíng jiāng biǎo

而议者或欲泛舟径济,横行江表;

huò yù sì dào bìng jìn gōng qí chéng lěi

或欲四道并进,攻其城垒;

huò yù dà diàn jiāng yì guān xìn ér dòng chéng jiē qǔ zéi zhī cháng jì yě

或欲大佃疆埸,观衅而动:诚皆取贼之常计也。

rán zì zhì bīng yǐ lái chū rù sān zài fēi yǎn xí zhī jūn yě

然自治兵以来,出入三载,非掩袭之军也。

zéi zhī wèi kòu jǐ liù shí nián yǐ jūn chén wěi lì jí xiōng gòng huàn yòu sàng qí yuán shuài shàng xià yōu wēi shè lìng liè chuán jīn yào jiān chéng jù xiǎn héng xíng zhī jì qí dài nán jié

贼之为寇,几六十年矣,君臣伪立,吉凶共患,又丧其元帅,上下忧危,设令列船津要,坚城据险,横行之计,其殆难捷。

wéi jìn jūn dà diàn zuì chà wán láo

惟进军大佃,最差完牢。

bīng chū mín biǎo kòu chāo bù fàn

兵出民表,寇钞不犯;

zuò shí jī gǔ bù fán yùn shì

坐食积谷,不烦运士;

chéng xìn tǎo xí wú yuǎn láo fèi cǐ jūn zhī jí wù yě

乘衅讨袭,无远劳费:此军之急务也。

xī fán kuài yuàn yǐ shí wàn zhī zhòng héng xíng xiōng nú jì bù miàn zhé qí duǎn

昔樊哙愿以十万之众,横行匈奴,季布面折其短。

jīn yù yuè cháng jiāng shè lǔ tíng yì xiàng shí zhī yù yě

今欲越长江,涉虏庭,亦向时之喻也。

wèi ruò míng fǎ liàn shì cuò jì wū quán shèng zhī de zhèn cháng cè yǐ yù dí zhī yú jìn sī bì rán zhī shù yě

未若明法练士,错计于全胜之地,振长策以御敌之馀烬,斯必然之数也。

hòu wú dà jiàng zhū gě kè xīn pò dōng guān chéng shèng yáng shēng yù xiàng qīng xú cháo tíng jiāng wèi zhī bèi

”后吴大将诸葛恪新破东关,乘胜扬声欲向青、徐,朝廷将为之备。

gǔ yì yǐ wéi huái hǎi fēi zéi qīng xíng zhī lù yòu xī sūn quán qiǎn bīng rù hǎi piào làng chén nì lüè wú jié yí kè qǐ gǎn qīng gēn jié běn jì mìng hóng liú yǐ jiào qián méi hu

嘏议以为”淮海非贼轻行之路,又昔孙权遣兵入海,漂浪沉溺,略无孑遗,恪岂敢倾根竭本,寄命洪流,以徼干没乎?

kè bù guò qiǎn piān lǜ xiǎo jiàng sù xí shuǐ jūn zhě chéng hǎi sù huái shì dòng qīng xú kè zì bìng bīng lái xiàng huái nán ěr

恪不过遣偏率小将素习水军者,乘海溯淮,示动青、徐,恪自并兵来向淮南耳”。

hòu kè guǒ tú xīn chéng bù kè ér guī

后恪果图新城,不克而归。

gǔ cháng lùn cái xìng tóng yì zhōng huì jí ér lùn zhī

嘏常论才性同异,锺会集而论之。

jiā píng mò cì jué guān nèi hóu

嘉平末,赐爵关内侯。

gāo guì xiāng gōng jí zūn wèi jìn fēng wǔ xiāng tíng hòu

高贵乡公即尊位,进封武乡亭侯。

zhèng yuán èr nián chūn guàn qiū jiǎn wén qīn zuò luàn

正元二年春,毌丘俭、文钦作乱。

huò yǐ sī mǎ jǐng wáng bù yí zì xíng kě qiǎn tài wèi fú wǎng wéi gǔ jí wáng sù quàn zhī

或以司马景王不宜自行,可遣太尉孚往,惟嘏及王肃劝之。

jǐng wáng suì xíng

景王遂行。

yǐ gǔ shǒu shàng shū pú yè jù dōng

以嘏守尚书仆射,俱东。

jiǎn qīn pò bài gǔ yǒu móu yān

俭、钦破败,嘏有谋焉。

jí jǐng wáng hōng gǔ yǔ sī mǎ wén wáng jìng hái luò yáng wén wáng suì yǐ fǔ zhèng

及景王薨,嘏与司马文王径还洛阳,文王遂以辅政。

yǔ zài zhōng huì chuán

语在锺会传。

huì yóu shì yǒu zì jīn sè gǔ jiè zhī yuē zi zhì dà qí liàng ér xūn yè nán wéi yě kě bù shèn zāi

会由是有自矜色,嘏戒之曰:“子志大其量,而勋业难为也,可不慎哉!

gǔ yǐ gōng jìn fēng yáng xiāng hòu zēng yì liù bǎi hù bìng qián qiān èr bǎi hù

”嘏以功进封阳乡侯,增邑六百户,并前千二百户。

shì suì hōng shí nián sì shí qī zhuī zèng tài cháng shì yuē yuán hòu

是岁薨,时年四十七,追赠太常,谥曰元侯。

zhī sì

祗嗣。

xián xī zhōng kāi jiàn wǔ děng yǐ gǔ zhe xūn qián cháo gǎi fēng zhī jīng yuán zǐ

咸熙中开建五等,以嘏著勋前朝,改封祗泾原子。

píng yuē xī wén dì chén wáng yǐ gōng zǐ zhī zūn bó hǎo wén cǎi tóng shēng xiāng yìng cái shì bìng chū wéi càn děng liù rén zuì jiàn míng mù

评曰:昔文帝、陈王以公子之尊,博好文采,同声相应,才士并出,惟粲等六人最见名目。

ér càn tè chǔ cháng bó zhī guān xìng yī dài zhī zhì rán qí chōng xū dé yǔ wèi ruò xú gàn zhī cuì yě

而粲特处常伯之官,兴一代之制,然其冲虚德宇,未若徐干之粹也。

wèi jì yì yǐ duō shí diǎn gù xiāng shí wáng zhī shì

卫觊亦以多识典故,相时王之式。

liú shào gāi lǎn xué jí wén zhì zhōu qià

刘劭该览学籍,文质周洽。

liú yì yǐ qīng jiàn zhe fu gǔ yòng cái dá xiǎn yún

刘廙以清鉴著,傅嘏用才达显云。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →