hé qià zì yáng shì rǔ nán xī píng rén yě
和洽字阳士，汝南西平人也。
jǔ xiào lián dà jiàng jūn pì jiē bù jiù
举孝廉，大将军辟，皆不就。
yuán shào zài jì zhōu qiǎn shǐ yíng rǔ nán shì dà fū
袁绍在冀州，遣使迎汝南士大夫。
qià dú yǐ jì zhōu tǔ píng mín qiáng yīng jié suǒ lì sì zhàn zhī dì
洽独以“冀州土平民强，英桀所利，四战之地。
běn chū chéng zī suī néng qiáng dà rán xióng háo fāng qǐ quán wèi kě bì yě
本初乘资，虽能强大，然雄豪方起，全未可必也。
jīng zhōu liú biǎo wú tā yuǎn zhì ài rén lè shì tǔ dì xiǎn zǔ shān yí mín ruò yì yī yǐ yě
荆州刘表无他远志，爱人乐士，土地险阻，山夷民弱，易依倚也”。
suì yǔ qīn jiù jù nán cóng biǎo biǎo yǐ shàng kè dài zhī
遂与亲旧俱南从表，表以上客待之。
qià yuē suǒ yǐ bù cóng běn chū pì zhēng dì yě
洽曰：“所以不从本初，辟争地也。
hūn shì zhī zhǔ bù kě dú jìn jiǔ ér diàn wēi bì yǒu chán tè jiān qí zhōng zhě
昏世之主，不可黩近，久而阽危，必有谗慝间其中者。
suì nán dù wǔ líng
”遂南度武陵。
tài zǔ dìng jīng zhōu pì wèi chéng xiàng yuàn shǔ
太祖定荆州，辟为丞相掾属。
shí máo jiè cuī yǎn bìng yǐ zhōng qīng gàn shì qí xuǎn yòng xiān shàng jiǎn jié
时毛玠、崔琰并以忠清干事，其选用先尚俭节。
qià yán yuē tiān xià dà qì zài wèi yú rén bù kě yǐ yī jié jiǎn yě
洽言曰：“天下大器，在位与人，不可以一节检也。
jiǎn sù guò zhōng zì yǐ chǔ shēn zé kě yǐ cǐ jié gé wù suǒ shī huò duō
俭素过中，自以处身则可，以此节格物，所失或多。
jīn zhāo tíng zhī yì lì yǒu zhe xīn yī chéng hǎo chē zhě wèi zhī bù qīng
今朝廷之议，吏有著新衣、乘好车者，谓之不清；
zhǎng lì guò yíng xíng róng bù shì yī qiú bì huài zhě wèi zhī lián jié
长吏过营，形容不饰，衣裘敝坏者，谓之廉洁。
zhì lìng shì dài fū gù wū rǔ qí yī cáng qí yú fú
至令士大夫故污辱其衣，藏其舆服；
cháo fǔ dà lì huò zì qiè hú cān yǐ rù guān sì
朝府大吏，或自挈壶餐以入官寺。
fu lì jiào guān sú guì chǔ zhōng yōng wèi kě jì yě
夫立教观俗，贵处中庸，为可继也。
jīn chóng yī gài nán kān zhī xíng yǐ jiǎn shū tú miǎn ér wèi zhī bì yǒu pí cuì
今崇一概难堪之行以检殊涂，勉而为之，必有疲瘁。
gǔ zhī dà jiào wu zài tōng rén qíng ér yǐ
古之大教，务在通人情而已。
fán jī guǐ zhī xíng zé róng yǐn wěi yǐ
凡激诡之行，则容隐伪矣。
wèi guó jì jiàn wèi shì zhōng hòu yǒu bái máo jiè bàng huǐ tài zǔ tài zǔ jiàn jìn chén nù shén
魏国既建，为侍中，后有白毛玠谤毁太祖，太祖见近臣，怒甚。
qià chén jiè sù xíng yǒu běn qiú àn shí qí shì
洽陈玠素行有本，求案实其事。
bà cháo tài zǔ lìng yuē jīn yán shì zhě bái jiè bù dàn bàng wú yě nǎi fù wèi cuī yǎn jué wàng
罢朝，太祖令曰：“今言事者白玠不但谤吾也，乃复为崔琰觖望。
cǐ sǔn jūn chén ēn yì wàng wéi sǐ yǒu yuàn tàn dài bù kě rěn yě
此损君臣恩义，妄为死友怨叹，殆不可忍也。
xī xiāo cáo yǔ gāo zǔ bìng qǐ wēi jiàn zhì gōng lì xūn
昔萧、曹与高祖并起微贱，致功立勋。
gāo zǔ měi zài qū zé èr xiāng gōng shùn chén dào yì zhāng suǒ yǐ zuò jí hòu shì yě
高祖每在屈笮，二相恭顺，臣道益彰，所以祚及后世也。
hé shì zhōng bǐ qiú shí zhī suǒ yǐ bù tīng yù zhòng cān zhī ěr
和侍中比求实之，所以不听，欲重参之耳。
qià duì yuē rú yán shì zhě yán jiè zuì guò shēn zhòng fēi tiān dì suǒ fù zǎi
”洽对曰：“如言事者言，玠罪过深重，非天地所覆载。
chén fēi gǎn qū lǐ jiè yǐ wang dà lún yě yǐ jiè chū qún lì zhī zhōng tè jiàn bá zhuó xiǎn zài shǒu zhí lì nián hé chǒng gāng zhí zhōng gōng wèi zhòng suǒ dàn bù yí yǒu cǐ
臣非敢曲理玠以枉大伦也，以玠出群吏之中，特见拔擢，显在首职，历年荷宠，刚直忠公，为众所惮，不宜有此。
rán rén qíng nán bǎo yào yi kǎo hé liǎng yàn qí shí
然人情难保，要宜考核，两验其实。
jīn shèng ēn chuí hán gòu zhī rén bù rěn zhì zhī yú lǐ gèng shǐ qū zhí zhī fēn bù míng yí zì jìn shǐ
今圣恩垂含垢之仁，不忍致之于理，更使曲直之分不明，疑自近始。
tài zǔ yuē suǒ yǐ bù kǎo yù liǎng quán jiè jí yán shì zhě ěr
”太祖曰：“所以不考，欲两全玠及言事者耳。
qià duì yuē jiè xìn yǒu bàng shàng zhī yán dāng sì zhī fú cháo
“洽对曰：“玠信有谤上之言，当肆之巿朝；
ruò jiè wú cǐ yán shì zhě jiā wū dà chén yǐ wù zhǔ tīng
若玠无此，言事者加诬大臣以误主听；
èr zhě bù jiā jiǎn hé chén qiè bù ān
二者不加检核，臣窃不安。
tài zǔ yuē fāng yǒu jūn shì ān kě shòu rén yán biàn kǎo zhī yá
”太祖曰：“方有军事，安可受人言便考之邪？
hú shè gū cì yáng chù fù wū cháo cǐ wèi jūn zhī jiè yě
狐射姑刺阳处父于朝，此为君之诫也。
tài zǔ kè zhāng lǔ qià chén pián yí yǐ shí bá jūn xǐ mín kě shěng zhì shǒu zhī fèi
太祖克张鲁，洽陈便宜以时拔军徙民，可省置守之费。
tài zǔ wèi nà qí hòu jìng xǐ mín qì hàn zhōng
太祖未纳，其后竟徙民弃汉中。
chū wèi láng zhōng lìng
出为郎中令。
wén dì jiàn zuò wèi guāng lù xūn fēng ān chéng tíng hòu
文帝践阼，为光禄勋，封安城亭侯。
míng dì jí wèi jìn fēng xī líng xiāng hòu yì èr bǎi hù
明帝即位，进封西陵乡侯，邑二百户。
tài hé zhōng sàn qí cháng shì gāo táng lóng zòu shí fēng bù zhì ér yǒu xiū fèi zhī qì bì yǒu sī bù qín zhí shì yǐ shī tiān cháng yě
太和中，散骑常侍高堂隆奏：“时风不至，而有休废之气，必有司不勤职事以失天常也。
zhào shū qiān xū yǐn jiù bó zī yì tóng
”诏书谦虚引咎，博谘异同。
qià yǐ wéi mín xī gēng shǎo fú shí zhě duō
洽以为“民稀耕少，浮食者多。
guó yǐ mín wèi běn mín yǐ gǔ wéi mìng
国以民为本，民以谷为命。
gù fèi yī shí zhī nóng zé shī yù mìng zhī běn
故费一时之农，则失育命之本。
shì yǐ xiān wáng wu juān fán fèi yǐ zhuān gēng nóng
是以先王务蠲烦费，以专耕农。
zì chūn xià yǐ lái mín qióng wū yì nóng yè yǒu fèi bǎi xìng áo rán shí fēng bù zhì wèi bì bù yóu cǐ yě
自春夏以来，民穷于役，农业有废，百姓嚣然，时风不至，未必不由此也。
xiāo fù zhī shù mò dà wū jié jiǎn
消复之术，莫大于节俭。
tài zǔ jiàn lì hóng yè fèng shī tú zhī fèi gōng jūn shǎng zhī yòng lì shì fēng wū zī shí cāng fǔ yǎn wū gǔ bó yóu bù shì wú yòng zhī gōng jué fú huá zhī fèi fāng jīn zhī yào gù zài xi shěng láo fán zhī yì sǔn chú tā yú zhī wu yǐ wéi jūn róng zhī chǔ
太祖建立洪业，奉师徒之费，供军赏之用，吏士丰于资食，仓府衍于谷帛，由不饰无用之宫，绝浮华之费，方今之要，固在息省劳烦之役，损除他馀之务，以为军戎之储。
sān biān shǒu yù yi zài bèi yù
三边守御，宜在备豫。
liào zéi xū shí xù shì yǎng zhòng suàn miào shèng zhī cè míng gōng qǔ zhī móu xiáng xún zhòng shù yǐ qiú jué zhōng
料贼虚实，蓄士养众，算庙胜之策，明攻取之谋，详询众庶以求厥中。
ruò móu bù sù dìng qīng ruò xiǎo dí jūn rén shù jǔ jǔ ér wú yōng suǒ wèi yuè wǔ wú zhèn gǔ rén zhī jiè yě
若谋不素定，轻弱小敌，军人数举，举而无庸，所谓'悦武无震'，古人之诫也。
zhuǎn wéi tài cháng qīng pín shǒu yuē zhì mài tián zhái yǐ zì jǐ
转为太常，清贫守约，至卖田宅以自给。
míng dì wén zhī jiā cì gǔ bó
明帝闻之，加赐谷帛。
hōng shì yuē jiǎn hóu
薨，谥曰简侯。
zi lí sì
子离嗣。
lí dì yōu cái shuǎng kāi jì guān zhì tíng wèi shū
离弟逌，才爽开济，官至廷尉书。
qià tóng jùn xǔ hùn zhě xǔ shào zi yě
洽同郡许混者，许劭子也。
qīng chún yǒu jiàn shí míng dì shí wéi shàng shū
清醇有鉴识，明帝时为尚书。
cháng lín zì bó huái hé nèi wēn rén yě
常林字伯槐，河内温人也。
nián qī suì yǒu fù dǎng zào mén wèn lín bó xiān zài fǒu
年七岁，有父党造门，问林：“伯先在否？
rǔ hé bù bài
汝何不拜！
lín yuē suī dāng xià kè lín zi zì fù hé bài zhī yǒu
”林曰：“虽当下客，临子字父，何拜之有？
wū shì xián gòng jiā zhī
”于是咸共嘉之。
tài shǒu wáng kuāng qǐ bīng tǎo dǒng zhuó qiǎn zhū shēng wū shǔ xiàn wēi sì lì mín zuì fù biàn shōu zhī kǎo zé qián gǔ shú zuì jī chí zé yí miè zōng zú yǐ chóng wēi yán
太守王匡起兵讨董卓，遣诸生于属县微伺吏民罪负，便收之，考责钱谷赎罪， 稽迟则夷灭宗族，以崇威严。
lín shū fù wō kè wèi zhū shēng suǒ bái kuāng nù shōu zhì
林叔父挝客，为诸生所白，匡怒收治。
jǔ zōng huáng bù bù zhī suǒ zé duō shǎo jù xì zhě bù jiù
举宗惶怖，不知所责多少，惧系者不救。
lín wǎng jiàn kuāng tóng xiàn hú mǔ biāo yuē wáng fǔ jūn yǐ wén wǔ gāo cái lín wú bǐ jùn
林往见匡同县胡母彪曰：“王府君以文武高才，临吾鄙郡。
bǐ jùn biǎo lǐ shān hé tǔ guǎng mín yīn yòu duō xián néng wéi suǒ zé yòng
鄙郡表里山河，土广民殷，又多贤能，惟所择用。
jīn zhǔ shàng yòu chōng zéi chén hǔ jù huá xià zhèn lì xióng cái fèn yòng zhī qiū yě
今主上幼冲，贼臣虎据，华夏震栗，雄才奋用之秋也。
ruò yù zhū tiān xià zhī zéi fú wáng shì zhī wēi zhì zhě wàng fēng yīng zhī ruò xiǎng kè luàn zài hé hé zhēng bù jié
若欲诛天下之贼，扶王室之微，智者望风，应之若响，克乱在和，何征不捷。
gǒu wú ēn dé rèn shī qí rén fù wáng jiāng zhì hé xiá kuāng yì cháo tíng chóng lì gōng míng hu
苟无恩德，任失其人，覆亡将至，何暇匡翼朝廷，崇立功名乎？
jūn qí cáng zhī
君其藏之！
yīn shuō shū fù jiàn jū zhī yì
”因说叔父见拘之意。
biāo jí shū zé kuāng kuāng yuán lín shū fù
彪即书责匡，匡原林叔父。
lín nǎi bì dì shàng dǎng gēng zhòng shān ē
林乃避地上党，耕种山阿。
dāng shí hàn huáng lín dú fēng shōu jǐn hū bǐ lín shēng dǒu fēn zhī
当时旱蝗，林独丰收，尽呼比邻，升斗分之。
yī gù hé jiān tài shǒu chén yán bì
依故河间太守陈延壁。
chén féng èr xìng jiù zú guān miǎn
陈、冯二姓，旧族冠冕。
zhāng yáng lì qí fù nǚ tān qí zī huò
张杨利其妇女，贪其资货。
lín lǜ qí zōng zú wèi zhī cè móu
林率其宗族，为之策谋。
jiàn wéi liù shí yú rì zú quán bǎo bì
见围六十馀日，卒全堡壁。
bīng zhōu cì shǐ gāo gàn biǎo wèi qí dū wèi lín cí bù shòu
并州刺史高干表为骑都尉，林辞不受。
hòu cì shǐ liáng xí jiàn zhōu jiè míng shì lín jí yáng jùn wáng lìng wáng xiàng xún wěi tài zǔ jiē yǐ wéi xiàn zhǎng
后刺史梁习荐州界名士林及杨俊、王凌、王象、荀纬，太祖皆以为县长。
lín zǎi nán hé zhì huà yǒu chéng chāo qiān bó líng tài shǒu yōu zhōu cì shǐ suǒ zài yǒu jī
林宰南和，治化有成，超迁博陵太守、幽州刺史，所在有绩。
wén dì wèi wǔ guān jiāng lín wèi gōng cáo
文帝为五官将，林为功曹。
tài zǔ xī zhēng tián yín sū bó fǎn yōu jì shān dòng
太祖西征，田银、苏伯反，幽、冀扇动。
wén dì yù qīn zì tǎo zhī lín yuē xī tiǎn bó líng yòu zài yōu zhōu zéi zhī xíng shì kě liào dù yě
文帝欲亲自讨之，林曰：“昔忝博陵，又在幽州，贼之形势，可料度也。
běi fāng lì mín lè ān yàn luàn fú huà yǐ jiǔ shǒu shàn zhě duō
北方吏民，乐安厌乱，服化已久，守善者多。
yín bó quǎn yáng xiāng jù zhì xiǎo móu dà bù néng wéi hài
银、伯犬羊相聚，智小谋大，不能为害。
fāng jīn dà jūn zài yuǎn wài yǒu qiáng dí jiāng jūn wèi tiān xià zhī zhèn yě qīng dòng yuǎn jǔ suī kè bù wǔ
方今大军在远，外有强敌，将军为天下之镇也，轻动远举，虽克不武。
wén dì cóng zhī qiǎn jiàng wǎng fá yìng shí kè miè
”文帝从之，遣将往伐，应时克灭。
chū wèi píng yuán tài shǒu wèi jùn dōng bù dū wèi rù wèi chéng xiàng dōng cáo shǔ
出为平原太守、魏郡东部都尉，入为丞相东曹属。
wèi guó jì jiàn bài shàng shū
魏国既建，拜尚书。
wén dì jiàn zuò qiān shào fǔ fēng lè yáng tíng hòu zhuǎn dà sī nóng
文帝践阼，迁少府，封乐阳亭侯，转大司农。
míng dì jí wèi jìn fēng gāo yáng xiāng hòu xǐ guāng lù xūn tài cháng
明帝即位，进封高阳乡侯，徙光禄勋太常。
jìn xuān wáng yǐ lín xiāng yì qí dé měi wèi zhī bài
晋宣王以林乡邑耆德，每为之拜。
huò wèi lín yuē sī mǎ gōng guì zhòng jūn yi zhǐ zhī
或谓林曰：“司马公贵重，君宜止之。
lín yuē sī mǎ gōng zì yù dūn zhǎng yòu zhī xù wèi hòu shēng zhī fǎ
”林曰：“司马公自欲敦长幼之叙，为后生之法。
guì fēi wú zhī suǒ wèi bài fēi wú zhī suǒ zhì yě
贵非吾之所畏，拜非吾之所制也。
yán zhě dí ér tuì
”言者踧而退。
shí lùn yǐ lín jié cāo qīng jùn yù zhì zhī gōng fǔ ér lín suì chēng jí dǔ
时论以林节操清峻，欲致之公辅，而林遂称疾笃。
bài guāng lù dài fu
拜光禄大夫。
nián bā shí sān hōng zhuī zèng piào qí jiāng jūn zàng rú gōng lǐ shì yuē zhēn hóu
年八十三，薨，追赠骠骑将军，葬如公礼，谥曰贞侯。
zi shí sì wèi tài shān tài shǒu zuò fǎ zhū
子峕嗣，为泰山太守，坐法诛。
shí dì jìng shào fēng
峕弟静绍封。
yáng jùn zì jì cái hé nèi huò jiā rén yě
杨俊字季才，河内获嘉人也。
shòu xué chén liú biān ràng ràng qì yì zhī
受学陈留边让，让器异之。
jùn yǐ bīng luàn fāng qǐ ér hé nèi chù sì dá zhī qú bì wèi zhàn chǎng nǎi fú chí lǎo ruò yì jīng mì shān jiān tóng háng zhě bǎi yú jiā
俊以兵乱方起，而河内处四达之衢，必为战场，乃扶持老弱诣京、密山间，同行者百馀家。
jùn zhèn jì pín fá tōng gòng yǒu wú
俊振济贫乏，通共有无。
zōng zú zhī gù wéi rén suǒ lüè zuò nú pú zhě fán liù jiā jùn jiē qīng cái shú zhī
宗族知故为人所略作奴仆者凡六家，俊皆倾财赎之。
sī mǎ xuān wáng nián shí liù qī yǔ jùn xiāng yù jùn yuē cǐ fēi cháng zhī rén yě
司马宣王年十六七，与俊相遇，俊曰：“此非常之人也。
yòu sī mǎ lǎng zǎo yǒu shēng míng qí zú xiōng zhī zhòng wèi zhī zhī wéi jùn yán yuē zhī suī sù wàng bù jí lǎng shí lǐ dàn yǒu yōu ěr
”又司马朗早有声名，其族兄芝，众未之知，惟俊言曰：“芝虽夙望不及朗，实理但有优耳。
jùn zhuǎn bì dì bīng zhōu
”俊转避地并州。
běn jùn wáng xiàng shǎo gū tè wéi rén pú lì nián shí qī bā jiàn shǐ mù yáng ér sī dú shū yīn bèi chuí chu
本郡王象，少孤特，为人仆隶，年十七八，见使牧羊而私读书，因被箠楚。
jùn jiā qí cái zhì jí shú xiàng zhe jiā pìn qǔ lì wū rán hòu yǔ bié
俊嘉其才质，即赎象著家，聘娶立屋，然后与别。
tài zǔ chú jùn qǔ liáng zhǎng rù wèi chéng xiàng yuàn shǔ jǔ mào cái ān líng lìng qiān nán yáng tài shǒu
太祖除俊曲梁长，入为丞相掾属，举茂才，安陵令，迁南阳太守。
xuān dé jiào lì xué xiào lì mín chēng zhī
宣德教，立学校，吏民称之。
xǐ wèi zhēng nán jūn shī
徙为征南军师。
wèi guó jì jiàn qiān zhōng wèi
魏国既建，迁中尉。
tài zǔ zhēng hàn zhōng wèi fěng fǎn wū qiū
太祖征汉中，魏讽反于邺。
jùn zì hé yì xíng zài suǒ
俊自劾诣行在所。
jùn yǐ shēn fāng zuì miǎn jiān cí tài zǐ
俊以身方罪免，笺辞太子。
tài zǐ bú yuè yuē yáng zhōng wèi biàn qù hé tài gāo yuǎn yá
太子不悦，曰：“杨中尉便去，何太高远邪！
suì bèi shū zuǒ qiān píng yuán tài shǒu
”遂被书左迁平原太守。
wén dì jiàn zuò fù zài nán yáng
文帝践阼，复在南阳。
shí wáng xiàng wéi sàn qí cháng shì jiàn jùn yuē fú jiàn nán yáng tài shǒu yáng jùn bǐng chún cuì zhī mào zhì lǚ zhōng sù zhī hóng liàng tǐ rén zú yǐ yù wù dǔ shí zú yǐ dòng zhòng kè cháng hòu jìn huì xun bù juàn wài kuān nèi zhí rén ér yǒu duàn
时王象为散骑常侍，荐俊曰：“伏见南阳太守杨俊，秉纯粹之茂质，履忠肃之弘量，体仁足以育物，笃实足以动众，克长后进，惠训不倦，外宽内直，仁而有断。
zì chū tán guān suǒ lì chuí huà zài shǒu nán yáng ēn dé liú zhe shū lín yì dǎng qiǎng fù ér zhì
自初弹冠，所历垂化，再守南阳，恩德流著，殊邻异党，襁负而至。
jīn jìng shǒu qīng jìng wú suǒ zhǎn qí zhì néng yi huán běn cháo xuān lì niǎn gǔ xī dì zhī zài
今境守清静，无所展其智能，宜还本朝，宣力辇毂，熙帝之载。
jùn zì shǎo jí zhǎng yǐ rén lún zì rèn
俊自少及长，以人伦自任。
tóng jùn shěn gù chén liú wèi xún běn jiē chū zì bīng wǔ jùn zī bá jiǎng zhì xián zuò jiā shì
同郡审固、陈留卫恂本皆出自兵伍，俊资拔奖致，咸作佳士；
hòu gù lì wèi jùn shǒu xún yù shǐ xiàn lìng qí míng jiàn xíng yì duō cǐ lèi yě
后固历位郡守，恂御史、县令，其明鉴行义多此类也。
chū lín zī hóu yǔ jùn shàn tài zǔ shì sì wèi dìng mì fǎng qún sī
初，临菑侯与俊善，太祖适嗣未定，密访群司。
jùn suī bìng lùn wén dì lín zī cái fèn suǒ cháng bù shì yǒu suǒ jù dāng rán chēng lín zī yóu měi wén dì cháng yǐ hèn zhī
俊虽并论文帝、临菑才分所长，不适有所据当，然称临菑犹美，文帝常以恨之。
huáng chū sān nián chē jià zhì wǎn yǐ fú bù fēng lè fā nù shōu jùn
黄初三年，车驾至宛，以巿不丰乐，发怒收俊。
shàng shū pú yè sī mǎ xuān wáng cháng shì wáng xiàng xún wěi qǐng jùn kòu tóu liú xiě dì bù xǔ
尚书仆射司马宣王、常侍王象、荀纬请俊，叩头流血，帝不许。
jùn yuē wú zhī zuì yǐ
俊曰：“吾知罪矣。
suì zì shā
于是自杀了。
zhòng yuān tòng zhī
众冤痛之。
dù xí zì zi xù yǐng chuān dìng líng rén yě
杜袭字子绪，颍川定陵人也。
zēng zǔ fù ān zǔ fù gēn zhù míng qián shì
曾祖父安，祖父根，著名前世。
xí bì luàn jīng zhōu liú biǎo dài yǐ bīn lǐ
袭避乱荆州，刘表待以宾礼。
tóng jùn fán qīn shù jiàn qí wū biǎo xí yù zhī yuē wú suǒ yǐ yǔ zi jù lái zhě tú yù lóng pán yōu sǒu dài shí fèng xiáng
同郡繁钦数见奇于表，袭喻之曰：“吾所以与子俱来者，徒欲龙蟠幽薮，待时凤翔。
qǐ wèi liú mù dāng wèi bō luàn zhī zhǔ ér guī zhǎng zhě wěi shēn zāi
岂谓刘牧当为拨乱之主，而规长者委身哉？
zi ruò jiàn néng bù yǐ fēi wú tú yě
子若见能不已，非吾徒也。
wú qí yǔ zi jué yǐ
吾其与子绝矣！
qīn kǎi rán yuē qǐng jìng shòu mìng
”钦慨然曰：“请敬受命。
xí suì nán shì cháng shā
”袭遂南适长沙。
jiàn ān chū tài zǔ yíng tiān zǐ dōu xǔ
建安初，太祖迎天子都许。
xí táo huán xiāng lǐ tài zǔ yǐ wéi xi è zhǎng
袭逃还乡里，太祖以为西鄂长。
xiàn bīn nán jìng kòu zéi zòng héng
县滨南境，寇贼纵横。
shí cháng lì jiē liǎn mín bǎo chéng guō bù dé nóng yè
时长吏皆敛民保城郭，不得农业。
yě huāng mín kùn cāng yǔ kōng xū
野荒民困，仓庾空虚。
xí zì zhī ēn jié wū mín nǎi qiǎn lǎo ruò gè fēn sǎn jiù tián yè liú dīng qiáng bèi shǒu lì mín huān yuè
袭自知恩结于民，乃遣老弱各分散就田业，留丁强备守，吏民欢悦。
huì jīng zhōu chū bù qí wàn rén lái gōng chéng xí nǎi xī zhào xiàn lì mín rèn jù shǒu zhě wǔ shí yú rén yǔ zhī yào shì
会荆州出步骑万人来攻城，袭乃悉召县吏民任拒守者五十馀人，与之要誓。
qí qīn qī zài wài yù zì yíng hù zhě zì tīng qiǎn chū
其亲戚在外欲自营护者，恣听遣出；
jiē kòu tóu yuàn zhì sǐ
皆叩头愿致死。
wū shì shēn zhí shǐ shí lǜ yǔ lù lì
于是身执矢石，率与戮力。
lì mín gǎn ēn xián wèi yòng mìng
吏民感恩，咸为用命。
lín chén zhǎn shù bǎi jí ér xí zhòng sǐ zhě sān shí yú rén qí yú shí bā rén jǐn bèi chuàng zéi de rù chéng
临陈斩数百级，而袭众死者三十馀人，其馀十八人尽被创，贼得入城。
xí shuài shāng yí lì mín jué wéi dé chū sǐ sàng lüè jìn ér wú fǎn bèi zhě
袭帅伤痍吏民决围得出，死丧略尽，而无反背者。
suì shōu sàn mín xǐ zhì mó bēi yíng lì mín mù ér cóng zhī rú guī
遂收散民，徙至摩陂营，吏民慕而从之如归。
sī lì zhōng yáo biǎo bài yì láng cān jūn shì
司隶锺繇表拜议郎参军事。
xún yù yòu jiàn xí tài zǔ yǐ wéi chéng xiàng jūn jì jiǔ
荀彧又荐袭，太祖以为丞相军祭酒。
wèi guó jì jiàn wèi shì zhōng yǔ wáng càn hé qià bìng yòng
魏国既建，为侍中，与王粲、和洽并用。
càn qiǎng shí bó wén gù tài zǔ yóu guān chū rù duō de cān chéng zhì qí jiàn jìng bù jí qià xí
粲强识博闻，故太祖游观出入，多得骖乘，至其见敬不及洽、袭。
xí cháng dú jiàn zhì yú yè bàn
袭尝独见，至于夜半。
càn xìng zào jìng qǐ zuò yuē bù zhī gōng duì dù xí dào hé děng yě
粲性躁竞，起坐曰：“不知公对杜袭道何等也？
qià xiào dá yuē tiān xià shì qǐ yǒu jǐn yá
”洽笑答曰：“天下事岂有尽邪？
qīng zhòu shì kě yǐ yì yì wū cǐ yù jiān zhī hu
卿昼侍可矣，悒悒于此，欲兼之乎！
hòu xí lǐng chéng xiàng zhǎng shǐ suí tài zǔ dào hàn zhōng tǎo zhāng lǔ
”后袭领丞相长史，随太祖到汉中讨张鲁。
tài zǔ hái bài xí fù mǎ dū wèi liú dū hàn zhōng jūn shì
太祖还，拜袭驸马都尉，留督汉中军事。
suí huái kāi dǎo bǎi xìng zì lè chū xǐ luò qiū zhě bā wàn yú kǒu
绥怀开导，百姓自乐出徙洛、邺者，八万馀口。
xià hóu yuān wèi liú bèi suǒ méi jūn sàng yuán shuài jiàng shì shī sè
夏侯渊为刘备所没，军丧元帅，将士失色。
xí yǔ zhāng hé guō huái jiū shè zhū jūn shì quán yí yǐ hé wèi dū yǐ yī zhòng xīn sān jūn suì dìng
袭与张郃、郭淮纠摄诸军事，权宜以郃为督，以一众心，三军遂定。
tài zǔ dōng hái dāng xuǎn liú fǔ zhǎng shǐ zhèn shǒu cháng ān zhǔ zhě suǒ xuǎn duō bù dàng tài zǔ lìng yuē shì qí jì ér bù chéng yān huáng huáng ér gèng suǒ
太祖东还，当选留府长史，镇守长安，主者所选多不当，太祖令曰：“释骐骥而不乘，焉皇皇而更索？
suì yǐ xí wèi liú fǔ zhǎng shǐ zhù guān zhōng
”遂以袭为留府长史，驻关中。
shí jiāng jūn xǔ yōu yōng bù qǔ bù fù tài zǔ ér yǒu màn yán
时将军许攸拥部曲，不附太祖而有慢言。
tài zǔ dà nù xiān yù fá zhī
太祖大怒，先欲伐之。
qún chén duō jiàn kě zhāo huái yōu gòng tǎo qiáng dí
群臣多谏：“可招怀攸，共讨强敌。
tài zǔ héng dāo wū xī zuò sè bù tīng
”太祖横刀于膝，作色不听。
xí rù yù jiàn tài zǔ nì wèi zhī yuē wú jì yǐ dìng qīng wù fù yán
袭入欲谏，太祖逆谓之曰：“吾计以定，卿勿复言。
xí yuē ruò diàn xià jì shì yá chén fāng zhù diàn xià chéng zhī
”袭曰：“若殿下计是邪，臣方助殿下成之；
ruò diàn xià jì fēi yá suī chéng yi gǎi zhī
若殿下计非邪，虽成宜改之。
diàn xià nì chén lìng wù yán zhī hé dài xià zhī bù chǎn hu
殿下逆臣，令勿言之，何待下之不阐乎？
tài zǔ yuē xǔ yōu màn wú rú hé kě zhì hu
“太祖曰：“许攸慢吾，如何可置乎？
xí yuē diàn xià wèi xǔ yōu hé rú rén yá
”袭曰：“殿下谓许攸何如人邪？
tài zǔ yuē fán rén yě
”太祖曰：“凡人也。
xí yuē fu wéi xián zhī xián wéi shèng zhī shèng fán rén ān néng zhī fēi fán rén yá
”袭曰：“夫惟贤知贤，惟圣知圣，凡人安能知非凡人邪？
fāng jīn chái láng dāng lù ér hú lí shì xiān rén jiāng wèi diàn xià bì qiáng gōng ruò jìn bù wéi yǒng tuì bù wéi rén
方今豺狼当路而狐狸是先，人将谓殿下避强攻弱，进不为勇，退不为仁。
chén wén qiān jūn zhī nǔ bù wéi xī shǔ fā jī wàn dàn zhī zhōng bù yǐ tíng zhuàng qǐ yīn jīn qū qū zhī xǔ yōu hé zú yǐ láo shén wǔ zāi
臣闻千钧之弩不为鼷鼠发机，万石之锺不以莛撞起音，今区区之许攸，何足以劳神武哉？
tài zǔ yuē shàn
”太祖曰：“善。
suì hòu fǔ yōu yōu jí guī fú
”遂厚抚攸，攸即归服。
shí xià hóu shàng nì wū tài zǐ qíng hǎo zhì mì
时夏侯尚昵于太子，情好至密。
xí wèi shàng fēi yì yǒu bù zú shū dài yǐ wén tài zǔ
袭谓尚非益友，不足殊待，以闻太祖。
wén dì chū shén bú yuè hòu nǎi zhuī sī
文帝初甚不悦，后乃追思。
yǔ zài shàng chuán
语在尚传。
qí róu ér bù fàn jiē cǐ lèi yě
其柔而不犯，皆此类也。
wén dì jí wáng wèi cì jué guān nèi hóu
文帝即王位，赐爵关内侯。
jí jiàn zuò wèi dū jūn liáng yù shǐ fēng wǔ píng tíng hòu gèng wéi dū jūn liáng zhí fǎ rù wèi shàng shū
及践阼，为督军粮御史，封武平亭侯，更为督军粮执法，入为尚书。
míng dì jí wèi jìn fēng píng yáng xiāng hòu
明帝即位，进封平阳乡侯。
zhū gě liàng chū qín chuān dà jiàng jūn cáo zhēn dū zhū jūn jù liàng xǐ xí wèi dà jiàng jūn jūn shī fēn yì bǎi hù cì xiōng jī jué guān nèi hóu
诸葛亮出秦川，大将军曹真督诸军拒亮，徙袭为大将军军师，分邑百户赐兄基爵关内侯。
zhēn hōng sī mǎ xuān wáng dài zhī xí fù wèi jūn shī zēng yì sān bǎi bìng qián wǔ bǎi wǔ shí hù
真薨，司马宣王代之，袭复为军师，增邑三百，并前五百五十户。
yǐ jí zhēng hái bài tài zhōng dài fū
以疾征还，拜太中大夫。
hōng zhuī zèng shào fǔ shì yuē dìng hóu
薨，追赠少府，谥曰定侯。
zi huì sì
子会嗣。
zhào yǎn zì bó rán yǐng chuān yáng dí rén yě
赵俨字伯然，颍川阳翟人也。
bì luàn jīng zhōu yǔ dù xí fán qīn tōng cái tóng jì hé wéi yī jiā
避乱荆州，与杜袭、繁钦通财同计，合为一家。
tài zǔ shǐ yíng xiàn dì dū xǔ yǎn wèi qīn yuē cáo zhèn dōng yìng qī mìng shì bì néng kuāng jì huá xià wú zhī guī yǐ
太祖始迎献帝都许，俨谓钦曰：“曹镇东应期命世，必能匡济华夏，吾知归矣。
jiàn ān èr nián nián èr shí qī suì fú chí lǎo ruò yì tài zǔ tài zǔ yǐ yǎn wèi lǎng líng zhǎng
“建安二年，年二十七，遂扶持老弱诣太祖，太祖以俨为朗陵长。
xiàn duō háo huá wú suǒ wèi jì
县多豪猾，无所畏忌。
yǎn qǔ qí yóu shén zhě shōu fù àn yàn jiē de sǐ zuì
俨取其尤甚者，收缚案验，皆得死罪。
yǎn jì qiú zhī nǎi biǎo fǔ jiě fàng zì shì wēi ēn bìng zhe
俨既囚之，乃表府解放，自是威恩并著。
shí yuán shào jǔ bīng nán qīn qiǎn shǐ zhāo yòu yù zhōu zhū jùn zhū jùn duō shòu qí mìng
时袁绍举兵南侵，遣使招诱豫州诸郡，诸郡多受其命。
wéi yáng ān jùn bù dòng ér dū wèi li tōng jí lù hù diào
惟阳安郡不动，而都尉李通急录户调。
yǎn jiàn tōng yuē fāng jīn tiān xià wèi jí zhū jùn bìng pàn huái fù zhě fù shōu qí mián juàn xiǎo rén lè luàn néng wú yí hèn
俨见通曰：“方今天下未集，诸郡并叛，怀附者复收其绵绢，小人乐乱，能无遗恨！
qiě yuǎn jìn duō yú bù kě bù xiáng yě
且远近多虞，不可不详也。
tōng yuē shào yǔ dà jiàng jūn xiāng chí shén jí zuǒ yòu jùn xiàn bèi pàn nǎi ěr
”通曰：“绍与大将军相持甚急，左右郡县背叛乃尔。
ruò mián juàn bù tiáo sòng guān tīng zhě bì wèi wǒ gù wàng yǒu suǒ xū dài yě
若绵绢不调送，观听者必谓我顾望，有所须待也。
yǎn yuē chéng yì rú jūn lǜ
”俨曰：“诚亦如君虑；
rán dāng quán qí qīng zhòng xiǎo huǎn diào dāng wèi jūn shì cǐ huàn
然当权其轻重，小缓调，当为君释此患。
nǎi shū yǔ xún yù yuē jīn yáng ān jùn dāng sòng mián juàn dào lù jiān zǔ bì zhì kòu hài
”乃书与荀彧曰：“今阳安郡当送绵绢，道路艰阻，必致寇害。
bǎi xìng kùn qióng lín chéng bìng pàn yì yòng qīng dàng nǎi yī fāng ān wēi zhī jī yě
百姓困穷，邻城并叛，易用倾荡，乃一方安危之机也。
qiě cǐ jùn rén zhí shǒu zhōng jié zài xiǎn bù èr
且此郡人执守忠节，在险不贰。
wēi shàn bì shǎng zé wèi yì zhě quàn
微善必赏，则为义者劝。
shàn wèi guó zhě cáng zhī wū mín
善为国者，藏之于民。
yǐ wéi guó jiā yi chuí wèi fǔ suǒ liǎn mián juàn jiē bǐ hái zhī
以为国家宜垂慰抚，所敛绵绢，皆俾还之。
yù bào yuē zhé bái cáo gōng gōng wén xià jùn mián juàn xī yǐ huán mín
”彧报曰：“辄白曹公，公文下郡，绵绢悉以还民。
shàng xià huān xǐ jùn nèi suì ān
”上下欢喜，郡内遂安。
rù wèi sī kōng yuàn shǔ zhǔ bù
入为司空掾属主簿。
shí yú jìn zhūn yǐng yīn lè jìn tún yáng dí zhāng liáo tún zhǎng shè zhū jiāng rèn qì duō gòng bù xié
时于禁屯颍阴，乐进屯阳翟，张辽屯长社，诸将任气，多共不协；
shǐ yǎn bìng cān sān jūn měi shì xùn yù suì xiāng qīn mù
使俨并参三军，每事训喻，遂相亲睦。
tài zǔ zhēng jīng zhōu yǐ yǎn lǐng zhāng líng tài shǒu xǐ dōu dū hù jūn hù yú jìn zhāng liáo zhāng hé zhū líng li diǎn lù zhāo féng jiè qī jūn
太祖征荆州，以俨领章陵太守，徙都督护军，护于禁、张辽、张郃、朱灵、李典、路招、冯楷七军。
fù wèi chéng xiàng zhǔ bù qiān fú fēng tài shǒu
复为丞相主簿，迁扶风太守。
tài zǔ xǐ chū gù hán suì mǎ chāo děng bīng wǔ qiān yú rén shǐ píng nán jiāng jūn yīn shǔ děng dū lǐng yǐ yǎn wèi guān zhōng hù jūn jǐn tǒng zhū jūn
太祖徙出故韩遂、马超等兵五千馀人，使平难将军殷署等督领，以俨为关中护军，尽统诸军。
qiāng lǔ shù lái kòu hài yǎn lǜ shǔ děng zhuī dào xīn píng dà pò zhī
羌虏数来寇害，俨率署等追到新平，大破之。
tún tián kè lǚ bìng zì chēng jiāng jūn jù dǎng jù chén cāng yǎn fù lǜ shǔ děng gōng zhī zéi jí pò miè
屯田客吕并自称将军，聚党据陈仓，俨复率署等攻之，贼即破灭。
shí bèi shū chà qiān èr bǎi bīng wǎng zhù hàn zhōng shǒu shǔ dū sòng zhī
时被书差千二百兵往助汉中守，署督送之。
xíng zhě zú yǔ shì jiā bié jiē yǒu yōu sè
行者卒与室家别，皆有忧色。
shǔ fā hòu yī rì yǎn lǜ qí yǒu biàn nǎi zì zhuī zhì xié gǔ kǒu rén rén wèi láo yòu shēn jiè shǔ
署发后一日，俨虑其有变，乃自追至斜谷口，人人慰劳，又深戒署。
hái sù yōng zhōu cì shǐ zhāng jì shě
还宿雍州刺史张既舍。
shǔ jūn fù qián sì shí lǐ bīng guǒ pàn luàn wèi zhī shǔ jí xiōng
署军复前四十里，兵果叛乱，未知署吉凶。
ér yǎn zì suí bù qí bǎi wǔ shí rén jiē yǔ pàn zhě tóng bù qū huò hūn yīn de cǐ wèn gè jīng pī jiǎ chí bīng bù fù zì ān
而俨自随步骑百五十人，皆与叛者同部曲，或婚姻，得此问，各惊，被甲持兵，不复自安。
yǎn yù hái jì děng yǐ wéi jīn běn yíng dǎng yǐ rǎo luàn yī shēn fù zhī wú yì kě xū dìng wèn
俨欲还，既等以为“今本营党已扰乱，一身赴之无益，可须定问”。
yǎn yuē suī yí běn yíng yǔ pàn zhě tóng móu yào dāng wén xíng zhě biàn nǎi fā zhī
俨曰：“虽疑本营与叛者同谋，要当闻行者变，乃发之。
yòu yǒu yù shàn bù néng zì dìng yi jí yóu yù cù fǔ níng zhī
又有欲善不能自定，宜及犹豫，促抚宁之。
qiě wèi zhī yuán shuài jì bù néng ān jí shēn shòu huò nán mìng yě
且为之元帅，既不能安辑，身受祸难，命也。
suì qù
“遂去。
xíng sān shí lǐ zhǐ fàng mǎ xi jǐn hū suǒ cóng rén yù yǐ chéng bài wèi lì kěn qiè
行三十里止，放马息，尽呼所从人，喻以成败，慰励恳切。
jiē kāng kǎi yuē sǐ shēng dāng suí hù jūn bù gǎn yǒu èr
皆慷慨曰：“死生当随护军，不敢有二。
qián dào zhū yíng gè zhào liào jiǎn zhū jiān jié pàn zhě bā bǎi yú rén sàn zài yuán yě wéi qǔ qí zào móu kuí lǜ zhì zhī yú yī bù wèn
”前到诸营，各召料简诸奸结叛者八百馀人，散在原野，惟取其造谋魁率治之，馀一不问。
jùn xiàn suǒ shōu sòng jiē fàng qiǎn nǎi jí xiāng shuài hái jiàng
郡县所收送，皆放遣，乃即相率还降。
yǎn mì bái yi qiǎn jiàng yì dà yíng qǐng jiù bīng zhèn shǒu guān zhōng
俨密白：“宜遣将诣大营，请旧兵镇守关中。
tài zǔ qiǎn jiàng jūn liú zhù jiāng èr qiān rén dāng xū dào nǎi fā qiǎn ér shì lù zhū yíng dà hài bù kě ān yù
“太祖遣将军刘柱将二千人，当须到乃发遣，而事露，诸营大骇，不可安喻。
yǎn wèi zhū jiāng yuē jiù bīng jì shǎo dōng bīng wèi dào shì yǐ zhū yíng tú wèi xié móu
俨谓诸将曰：“旧兵既少，东兵未到，是以诸营图为邪谋。
ruò huò chéng biàn wéi nán bù cè
若或成变，为难不测。
yīn qí hú yí dāng lìng zǎo jué
因其狐疑，当令早决。
suì xuān yán dāng chāi liú xīn bīng zhī wēn hòu zhě qiān rén zhèn shǒu guān zhōng qí yú xī qiǎn dōng
”遂宣言当差留新兵之温厚者千人镇守关中，其馀悉遣东。
biàn jiàn zhǔ zhě nèi zhū yíng bīng míng jí àn lèi zhòng lì chā bié zhī
便见主者，内诸营兵名籍，案累重，立差别之。
liú zhě yì dìng yǔ yǎn tóng xīn
留者意定，与俨同心。
qí dāng qù zhě yì bù gǎn dòng yǎn yī rì jǐn qiǎn shàng dào yīn shǐ suǒ liú qiān rén fēn bù luó luò zhī
其当去者亦不敢动，俨一日尽遣上道，因使所留千人，分布罗落之。
dōng bīng xún zhì nǎi fù xié yù bìng xǐ qiān rén lìng xiāng jí gòng dōng fán suǒ quán zhì èr wàn yú kǒu
东兵寻至，乃复胁喻，并徙千人，令相及共东，凡所全致二万馀口。
guān yǔ wéi zhēng nán jiāng jūn cáo rén wū fán
关羽围征南将军曹仁于樊。
yǎn yǐ yì láng cān rén jūn shì nán xíng yú píng kòu jiāng jūn xú huang jù qián
俨以议郎参仁军事南行，舆平寇将军徐晃俱前。
jì dào yǔ wéi rén suì jiān yú jiù bīng wèi dào
既到，羽围仁遂坚，馀救兵未到。
huang suǒ dū bù zú jiě wéi ér zhū jiāng hē zé huang cù jiù
晃所督不足解围，而诸将呵责晃促救。
yǎn wèi zhū jiāng yuē jīn zéi wéi sù gù shuǐ lǎo yóu shèng
俨谓诸将曰：“今贼围素固，水潦犹盛。
wǒ tú zú dān shǎo ér rén gé jué bù dé tóng lì cǐ jǔ shì suǒ yǐ bì nèi wài ěr
我徒卒单少，而仁隔绝不得同力，此举适所以弊内外耳。
dāng jīn bù ruò qián jūn bī wéi qiǎn dié tōng rén shǐ zhī wài jiù yǐ lì jiàng shì
当今不若前军偪围，遣谍通仁，使知外救，以励将士。
jì běi jūn bù guò shí rì shàng zú jiān shǒu
计北军不过十日，尚足坚守。
rán hòu biǎo lǐ jù fā pò zéi bì yǐ
然后表里俱发，破贼必矣。
rú yǒu huǎn jiù zhī lù yú wèi zhū jūn dāng zhī
如有缓救之戮，余为诸军当之。
zhū jiāng jiē xǐ biàn zuò dì dào jiàn fēi shū yǔ rén xiāo xī shù tōng běi jūn yì zhì bìng shì dà zhàn
”诸将皆喜，便作地道，箭飞书与仁，消息数通，北军亦至，并势大战。
yǔ jūn jì tuì zhōu chuán yóu jù miǎn shuǐ xiāng yáng gé jué bù tōng ér sūn quán xí qǔ yǔ zī zhòng yǔ wén zhī jí zǒu nán hái
羽军既退，舟船犹据沔水，襄阳隔绝不通，而孙权袭取羽辎重，羽闻之，即走南还。
rén huì zhū jiāng yì xián yuē jīn yīn yǔ wēi jù bì kě zhuī qín yě
仁会诸将议，咸曰：“今因羽危惧，必可追禽也。
yǎn yuē quán yāo yǔ lián bīng zhī nán yù yǎn zhì qí hòu gù yǔ hái jiù kǒng wǒ chéng qí liǎng pí gù shùn cí qiú xiào chéng xìn yīn biàn yǐ guān lì dùn ěr
”俨曰：“权邀羽连兵之难，欲掩制其后，顾羽还救，恐我承其两疲，故顺辞求效，乘衅因变，以观利钝耳。
jīn yǔ yǐ gū bèng gèng yi cún zhī yǐ wéi quán hài
今羽已孤迸，更宜存之以为权害。
ruò shēn rù zhuī běi quán zé gǎi yú wū bǐ jiāng shēng huàn wū wǒ yǐ
若深入追北，权则改虞于彼，将生患于我矣。
wáng bì yǐ cǐ wéi shēn lǜ
王必以此为深虑。
rén nǎi jiě yán
”仁乃解严。
tài zǔ wén yǔ zǒu kǒng zhū jiāng zhuī zhī guǒ jí chì rén rú yǎn suǒ cè
太祖闻羽走，恐诸将追之，果疾敕仁，如俨所策。
wén dì jí wáng wèi wèi shì zhōng
文帝即王位，为侍中。
qǐng zhī bài fù mǎ dū wèi lǐng hé dōng tài shǒu diǎn nóng zhōng láng jiàng
顷之，拜驸马都尉，领河东太守，典农中郎将。
huáng chū sān nián cì jué guān nèi hóu
黄初三年，赐爵关内侯。
sūn quán kòu biān zhēng dōng dà jiàng jūn cáo xiū tǒng wǔ zhōu jūn yù zhī zhēng yǎn wèi jūn shī
孙权寇边，征东大将军曹休统五州军御之，征俨为军师。
quán zhòng tuì jūn hái fēng yi tǔ tíng hòu zhuǎn wéi dù zhī zhōng láng jiàng qiān shàng shū
权众退，军还，封宜土亭侯，转为度支中郎将，迁尚书。
cóng zhēng wú dào guǎng líng fù liú wèi zhēng dōng jūn shī
从征吴，到广陵，复留为征东军师。
míng dì jí wèi jìn fēng dōu xiāng hòu yì liù bǎi hù jiān jīng zhōu zhū jūn shì jiǎ jié
明帝即位，进封都乡侯，邑六百户，监荆州诸军事，假节。
huì jí bù xíng fù wèi shàng shū chū jiān yù zhōu zhū jūn shì zhuǎn dà sī mǎ jūn shī rù wèi dà sī nóng
会疾，不行，复为尚书，出监豫州诸军事，转大司马军师，入为大司农。
qí wáng jí wèi yǐ yǎn jiān yōng liáng zhū jūn shì jiǎ jié zhuǎn zhēng shǔ jiāng jūn yòu qiān zhēng xi jiāng jūn dū du yōng liáng
齐王即位，以俨监雍、凉诸军事，假节，转征蜀将军，又迁征西将军，都督雍、凉。
zhèng shǐ sì nián lǎo jí qiú hái zhēng wèi piào qí jiāng jūn qiān sī kōng
正始四年，老疾求还，征为骠骑将军，迁司空。
hōng shì yuē mù hóu
薨，谥曰穆侯。
zǐ tíng sì
子亭嗣。
chū yǎn yǔ tóng jùn xīn pí chén qún dù xí bìng zhī míng hào yuē xīn chén dù zhào yún
初，俨与同郡辛毗、陈群、杜袭并知名，号曰辛、陈、杜、赵云。
péi qián zì wén xíng hé dōng wén xǐ rén yě
裴潜字文行，河东闻喜人也。
bì luàn jīng zhōu liú biǎo dài yǐ bīn lǐ
避乱荆州，刘表待以宾礼。
qián sī wèi suǒ qīn wáng càn sī mǎ zhī yuē liú mù fēi bà wáng zhī cái nǎi yù xī bó zì chǔ qí bài wú rì yǐ
潜私谓所亲王粲、司马芝曰：“刘牧非霸王之才，乃欲西伯自处，其败无日矣。
suì nán shì cháng shā
”遂南适长沙。
tài zǔ dìng jīng zhōu yǐ qián cān chéng xiàng jūn shì chū lì sān xiàn lìng rù wèi cāng cáo shǔ
太祖定荆州，以潜参丞相军事，出历三县令，入为仓曹属。
tài zǔ wèn qián yuē qīng qián yǔ liú bèi jù zài jīng zhōu qīng yǐ bèi cái lüè hé rú
太祖问潜曰：“卿前与刘备俱在荆州，卿以备才略何如？
qián yuē shǐ jū zhōng guó néng luàn rén ér bù néng wèi zhì yě
“潜曰：“使居中国，能乱人而不能为治也。
ruò chéng jiàn shǒu xiǎn zú yǐ wèi yī fāng zhǔ
若乘间守险，足以为一方主。
shí dài jùn dà luàn yǐ qián wèi dài jùn tài shǒu
时代郡大乱，以潜为代郡太守。
wū wán wáng jí qí dà rén fán sān rén gè zì chēng chán yú zhuān zhì jùn shì
乌丸王及其大人，凡三人，各自称单于，专制郡事。
qián tài shǒu mò néng zhì zhèng tài zǔ yù shòu qián jīng bīng yǐ zhèn tǎo zhī
前太守莫能治正，太祖欲授潜精兵以镇讨之。
qián cí yuē dài jùn hù kǒu yīn zhòng shì mǎ kòng xián dòng yǒu wàn shù
潜辞曰：“代郡户口殷众，士马控弦，动有万数。
chán yú zì zhī fàng héng rì jiǔ nèi bù zì ān
单于自知放横日久，内不自安。
jīn duō jiàng bīng wǎng bì jù ér jù jìng shào jiàng zé bù jiàn dàn
今多将兵往，必惧而拒境，少将则不见惮。
yi yǐ jì móu tú zhī bù kě yǐ bīng wēi pò yě
宜以计谋图之，不可以兵威迫也。
suì dān chē zhī jùn
”遂单车之郡。
chán yú jīng xǐ
单于惊喜。
qián fǔ zhī yǐ jìng chán yú yǐ xià tuō mào qǐ sǎng xī hái qián hòu suǒ lüè fù nǚ qì xiè cái wù
潜抚之以静，单于以下脱帽稽颡，悉还前后所掠妇女、器械、财物。
qián àn zhū jùn zhōng dà lì yǔ chán yú wèi biǎo lǐ zhě hǎo wēn guō duān děng shí yú rén běi biān dà zhèn bǎi xìng guī xīn
潜案诛郡中大吏与单于为表里者郝温、郭端等十馀人，北边大震，百姓归心。
zài dài sān nián hái wèi chéng xiàng lǐ cáo yuàn tài zǔ bāo chēng zhì dài zhī gōng qián yuē qián wū bǎi xìng suī kuān wū zhū hú wèi jùn
在代三年，还为丞相理曹掾，太祖褒称治代之功，潜曰：“潜于百姓虽宽，于诸胡为峻。
jīn jì zhě bì yǐ qián wéi lǐ guò yán ér shì jiā kuān huì
今计者必以潜为理过严，而事加宽惠；
bǐ sù jiāo zì guò kuān bì chí jì chí yòu jiāng shè zhī yǐ fǎ cǐ sòng zhēng suǒ yóu shēng yě
彼素骄恣，过宽必弛，既弛又将摄之以法，此讼争所由生也。
yǐ shì liào zhī dài bì fù pàn
以势料之，代必复叛。
wū shì tài zǔ shēn huǐ hái qián zhī sù
”于是太祖深悔还潜之速。
hòu shù shí rì sān chán yú fǎn wèn zhì nǎi qiǎn yān líng hóu zhāng wèi xiāo qí jiāng jūn zhēng zhī
后数十日，三单于反问至，乃遣鄢陵侯彰为骁骑将军征之。
qián chū wèi pèi guó xiāng qiān yǎn zhōu cì shǐ
潜出为沛国相，迁兖州刺史。
tài zǔ cì mó bēi tàn qí jūn chén qí zhěng tè jiā shǎng cì
太祖次摩陂，叹其军陈齐整，特加赏赐。
wén dì jiàn zuò rù wèi sàn qí cháng shì
文帝践阼，入为散骑常侍。
chū wèi wèi jùn yǐng chuān diǎn nóng zhōng láng jiàng zòu tōng gòng jǔ bǐ zhī jùn guó yóu shì nóng guān jìn shì lù tài
出为魏郡、颍川典农中郎将，奏通贡举，比之郡国，由是农官进仕路泰。
qiān jīng zhōu cì shǐ cì jué guān nèi hóu
迁荆州刺史，赐爵关内侯。
míng dì jí wèi rù wèi shàng shū
明帝即位，入为尚书。
chū wèi hé nán yǐn zhuǎn tài wèi jūn shī dà sī nóng fēng qīng yáng tíng hòu yì èr bǎi hù
出为河南尹，转太尉军师、大司农，封清阳亭侯，邑二百户。
rù wèi shàng shū lìng zòu zhèng fēn zhí liào jiǎn míng shí chū shì shǐ duàn guān fǔ zhě bǎi wǔ shí yú tiáo
入为尚书令，奏正分职，料简名实，出事使断官府者百五十馀条。
sàng fù qù guān bài guāng lù dài fu
丧父去官，拜光禄大夫。
zhèng shǐ wǔ nián hōng zhuī zèng tài cháng shì yuē zhēn hóu
正始五年薨，追赠太常，谥曰贞侯。
zi xiù sì
子秀嗣。
yí lìng jiǎn zàng mù zhōng wéi zhì yī zuò wǎ qì shù méi qí yú yī wú suǒ shè
遗令俭葬，墓中惟置一坐，瓦器数枚，其馀一无所设。
xiù xián xī zhōng wèi shàng shū pú yè
秀，咸熙中为尚书仆射。
píng yuē hé qià qīng hé gàn lǐ cháng lín sù yè chún gù yáng jùn rén lún xíng yì dù xí wēn cuì shi tǒng zhào yǎn gāng yì yǒu dù péi qián píng héng zhēn gàn jiē yī shì zhī měi shì yě
评曰：和洽清和干理，常林素业纯固，杨俊人伦行义，杜袭温粹识统，赵俨刚毅有度，裴潜平恒贞干，皆一世之美士也。
zhì lín néng bù xì xīn wū sān sī yǐ dài fū gào lǎo měi yǐ zāi
至林能不系心于三司，以大夫告老，美矣哉！