xiān zhǔ gān huáng hòu pèi rén yě
先主甘皇后,沛人也。
xiān zhǔ lín yù zhōu zhù xiǎo pèi nà yǐ wéi qiè
先主临豫州,住小沛,纳以为妾。
xiān zhǔ shù sàng dí shì cháng shè nèi shì
先主数丧嫡室,常摄内事。
suí xiān zhǔ wū jīng zhōu chǎn hòu zhǔ
随先主于荆州,产后主。
zhí cáo gōng jūn zhì zhuī jí xiān zhǔ wū dāng yáng cháng bǎn yú shí kùn bī qì hòu jí hòu zhǔ lài zhào yún bǎo hù de miǎn wū nán
值曹公军至,追及先主于当阳长阪,于时困偪,弃后及后主,赖赵云保护,得免于难。
hòu zú zàng yú nán jùn
后卒,葬于南郡。
zhāng wǔ èr nián zhuī shì huáng sī fū rén qiān zàng wū shǔ wèi zhì ér xiān zhǔ cú yǔn
章武二年,追谥皇思夫人,迁葬于蜀,未至而先主殂陨。
chéng xiàng liàng shàng yán huáng sī fū rén lǚ xíng xiū rén shū shèn qí shēn
丞相亮上言:“皇思夫人履行修仁,淑慎其身。
dà xíng huáng dì xī zài shàng jiāng pín fēi zuò hé zài yù shèng gōng dà mìng bù róng
大行皇帝昔在上将,嫔妃作合,载育圣躬,大命不融。
dà xíng huáng dì cún shí dǔ yì chuí ēn niàn huáng sī fū rén shén jiù zài yuǎn piāo yáo tè qiǎn shǐ zhě fèng yíng
大行皇帝存时,笃义垂恩,念皇思夫人神柩在远飘飖,特遣使者奉迎。
huì dà xíng huáng dì bēng jīn huáng sī fū rén shén jiù yǐ dào yòu zǐ gōng zài dào yuán líng jiāng chéng ān cuò yǒu qī
会大行皇帝崩,今皇思夫人神柩以到,又梓宫在道,园陵将成,安厝有期。
chén zhé yǔ tài cháng chén lài gōng děng yì lǐ jì yuē lì ài zì qīn shǐ jiào mín xiào yě
臣辄与太常臣赖恭等议:礼记曰:‘立爱自亲始,教民孝也;
lì jìng zì zhǎng shǐ jiào mín shùn yě
立敬自长始,教民顺也。
bù wàng qí qīn suǒ yóu shēng yě
’不忘其亲,所由生也。
chūn qiū zhī yì mǔ yǐ zǐ guì
春秋之义,母以子贵。
xī gāo huáng dì zhuī zūn tài shàng zhāo líng fū rén wèi zhāo líng huáng hòu xiào hé huáng dì gǎi zàng qí mǔ liáng guì rén zūn hào yuē gōng huái huáng hòu xiào mǐn huáng dì yì gǎi zàng qí mǔ wáng fū rén zūn hào yuē líng huái huáng hòu
昔高皇帝追尊太上昭灵夫人为昭灵皇后,孝和皇帝改葬其母梁贵人,尊号曰恭怀皇后,孝愍皇帝亦改葬其母王夫人,尊号曰灵怀皇后。
jīn huáng sī fū rén yi yǒu zūn hào yǐ wèi hán quán zhī sī zhé yǔ gōng děng àn shì fǎ yi yuē zhāo liè huáng hòu
今皇思夫人宜有尊号,以慰寒泉之思,辄与恭等案谥法,宜曰昭烈皇后。
shī yuē gǔ zé yì shì sǐ zé tóng xué
诗曰:‘谷则异室,死则同穴。
gù zhāo liè huáng hòu yi yǔ dà xíng huáng dì hé zàng chén qǐng tài wèi gào zōng miào bù lù tiān xià jù lǐ yí bié zòu
’故昭烈皇后宜与大行皇帝合葬,臣请太尉告宗庙,布露天下,具礼仪别奏。
zhì yuē kě
“制曰可。
xiān zhǔ mù huáng hòu chén liú rén yě
先主穆皇后,陈留人也。
xiōng wú yī shǎo gū yī fù sù yǔ liú yān yǒu jiù shì yǐ jǔ jiā suí yān rù shǔ
兄吴壹,少孤,壹父素与刘焉有旧,是以举家随焉入蜀。
yān yǒu yì zhì ér wén shàn xiāng zhě xiāng hòu dāng dà guì
焉有异志,而闻善相者相后当大贵。
yān shí jiāng zi mào zì suí suì wèi mào nà hòu
焉时将子瑁自随,遂为瑁纳后。
mào sǐ hòu guǎ jū
瑁死,后寡居。
xiān zhǔ jì dìng yì zhōu ér sūn fū rén hái wú qún xià quàn xiān zhǔ pìn hòu xiān zhǔ yí yǔ mào tóng zú fǎ zhèng jìn yuē lùn qí qīn shū hé yǔ jìn wén zhī wū zi yǔ hu
先主既定益州,而孙夫人还吴,群下劝先主聘后,先主疑与瑁同族,法正进曰:“论其亲疏,何与晋文之于子圉乎?
wū shì nà hòu wèi fū rén
”于是纳后为夫人。
jiàn ān èr shí sì nián lì wèi hàn zhōng wáng hòu
建安二十四年,立为汉中王后。
zhāng wǔ yuán nián xià wǔ yuè cè yuē zhèn chéng tiān mìng fèng zhì zūn lín wàn guó
章武元年夏五月,策曰:“朕承天命,奉至尊,临万国。
jīn yǐ hòu wèi huáng hòu qiǎn shǐ chí jié chéng xiàng liàng shòu xǐ shòu chéng zōng miào mǔ tiān xià huáng hòu qí jìng zhī zāi
今以后为皇后,遣使持节丞相亮授玺绶,承宗庙,母天下,皇后其敬之哉!
jiàn xìng yuán nián wǔ yuè hòu zhǔ jí wèi zūn hòu wèi huáng tài hòu chēng cháng lè gōng
“建兴元年五月,后主即位,尊后为皇太后,称长乐宫。
yī guān zhì chē qí jiāng jūn fēng xiàn hòu
壹官至车骑将军,封县侯。
yán xī bā nián hòu hōng hé zàng huì líng
延熙八年,后薨,合葬惠陵。
hòu zhǔ jìng āi huáng hòu chē qí jiāng jūn zhāng fēi cháng nǚ yě
后主敬哀皇后,车骑将军张飞长女也。
zhāng wǔ yuán nián nà wèi tài zǐ fēi
章武元年,纳为太子妃。
jiàn xìng yuán nián lì wèi huáng hòu
建兴元年,立为皇后。
shí wǔ nián hōng zàng nán líng
十五年薨,葬南陵。
hòu zhǔ zhāng huáng hòu qián hòu jìng āi zhī mèi yě
后主张皇后,前后敬哀之妹也。
jiàn xìng shí wǔ nián rù wèi guì rén
建兴十五年,入为贵人。
yán xī yuán nián chūn zhèng yuè cè yuē zhèn tǒng chéng dà yè jūn lín tiān xià fèng jiāo miào shè jì
延熙元年春正月,策曰:“朕统承大业,君临天下,奉郊庙社稷。
jīn yǐ guì rén wèi huáng hòu shǐ xíng chéng xiàng shì zuǒ jiāng jūn xiàng lǎng chí jié shòu xǐ shòu
今以贵人为皇后,使行丞相事左将军向朗持节授玺绶。
miǎn xiū zhōng kuì kè sù yīn sì huáng hòu qí jìng zhī zāi
勉修中馈,恪肃禋祀,皇后其敬之哉!
xián xī yuán nián suí hòu zhǔ qiān yú luò yáng
”咸熙元年,随后主迁于洛阳。
liú yǒng zì gōng shòu xiān zhǔ zi hòu zhǔ shù dì yě
刘永字公寿,先主子,后主庶弟也。
zhāng wǔ yuán nián liù yuè shǐ sī tú jìng lì yǒng wèi lǔ wáng cè yuē xiǎo zi yǒng shòu cí qīng tǔ
章武元年六月,使司徒靖立永为鲁王,策曰:“小子永,受兹青土。
zhèn chéng tiān xù jì tǒng dà yè zūn xiū jī gǔ jiàn ěr guó jiā fēng yú dōng tǔ yǎn yǒu guī méng shì wèi fān fǔ
朕承天序,继统大业,遵修稽古,建尔国家,封于东土,奄有龟蒙,世为藩辅。
wū hū gōng zhèn zhī zhào
呜呼,恭朕之诏!
wéi bǐ lǔ bāng yī biàn shì dào fēng huà cún yān
惟彼鲁邦,一变适道,风化存焉。
rén zhī hǎo dé shì cí yì měi
人之好德,世兹懿美。
wáng qí bǐng xīn shuài lǐ suí ěr shì mín shì xiǎng shì yi qí jiè zhī zāi
王其秉心率礼,绥尔士民,是飨是宜,其戒之哉!
jiàn xìng bā nián gǎi fēng wèi gān líng wáng
”建兴八年,改封为甘陵王。
chū yǒng zēng huàn rén huáng hào hào jì xìn rèn yòng shì zèn gòu yǒng yú hòu zhǔ hòu zhǔ shāo shū wài yǒng zhì bù dé cháo jiàn zhě shí yú nián
初,永憎宦人黄皓,皓既信任用事,谮构永于后主,后主稍疏外永,至不得朝见者十馀年。
xián xī yuán nián yǒng dōng qiān luò yáng bài fèng chē dū wèi fēng wèi xiāng hòu
咸熙元年,永东迁洛阳,拜奉车都尉,封为乡侯。
liú lǐ zì fèng xiào yì hòu zhǔ shù dì yě yǔ yǒng yì mǔ
刘理字奉孝,亦后主庶弟也,与永异母。
zhāng wǔ yuán nián liù yuè shǐ sī tú jìng lì lǐ wèi liáng wáng cè yuē xiǎo zi lǐ zhèn tǒng chéng hàn xù zhī shùn tiān mìng zūn xiū diǎn zhì jiàn ěr yú dōng wèi hàn fān fǔ
章武元年六月,使司徒靖立理为梁王,策曰:“小子理,朕统承汉序,祗顺天命,遵修典秩,建尔于东,为汉藩辅。
wéi bǐ liáng tǔ jī diàn zhī bāng mín xiá jiào huà yì dǎo yǐ lǐ
惟彼梁土,畿甸之邦,民狎教化,易导以礼。
wǎng xī nǎi xīn huái bǎo lí shù yǐ yǒng ěr guó wáng qí jìng zhī zāi
往悉乃心,怀保黎庶,以永尔国,王其敬之哉!
jiàn xìng bā nián gǎi fēng lǐ wèi ān píng wáng
”建兴八年,改封理为安平王。
yán xī qī nián zú shì yuē dào wáng
延熙七年卒,谥曰悼王。
zi āi wáng yìn sì shí jiǔ nián zú
子哀王胤嗣,十九年卒。
zi shāng wáng chéng sì èr shí nián zú
子殇王承嗣,二十年卒。
jǐng yào sì nián zhào yuē ān píng wáng xiān dì suǒ mìng
景耀四年诏曰:“安平王,先帝所命。
sān shì zǎo yāo guó sì tuí jué zhèn yòng shāng dào
三世早夭,国嗣颓绝,朕用伤悼。
qí yǐ wǔ yì hóu ji xí wáng wèi
其以武邑侯辑袭王位。
ji lǐ zi yě xián xī yuán nián dōng qiān luò yáng bài fèng chē dū wèi fēng xiāng hòu
”辑,理子也,咸熙元年,东迁洛阳,拜奉车都尉,封乡侯。
hòu zhǔ tài zǐ xuán zì wén héng
后主太子璇,字文衡。
mǔ wáng guì rén běn jìng āi zhāng huáng hòu shì rén yě
母王贵人,本敬哀张皇后侍人也。
yán xī yuán nián zhēng yuè cè yuē zài xī dì wáng jì tǐ lì sì fù èr guó tǒng gǔ jīn cháng dào
延熙元年正月策曰:“在昔帝王,继体立嗣,副贰国统,古今常道。
jīn yǐ xuán wèi huáng tài zǐ zhāo xiǎn zǔ zōng zhī wēi mìng shǐ xíng chéng xiàng shì zuǒ jiāng jūn lǎng chí jié shòu yìn huǎn
今以璇为皇太子,昭显祖宗之威,命使行丞相事左将军朗持节授印缓。
qí miǎn xiū mào zhì zhī kè dào yì zī xún diǎn lǐ jìng you shī fū zhēn zhuó zhòng shàn yì chéng ěr dé kě bù wu xiū yǐ zì xù zāi
其勉修茂质,祗恪道义,谘询典礼,敬友师傅,斟酌众善,翼成尔德,可不务修以自勖哉!
shí nián shí wǔ
”时年十五。
jǐng yào liù nián dōng shǔ wáng
景耀六年冬,蜀亡。
xián xī yuán nián zhēng yuè zhōng huì zuò luàn wū chéng dū xuán wéi luàn bīng suǒ hài
咸熙元年正月,锺会作乱于成都,璇为乱兵所害。
píng yuē yì chēng yǒu fū fù rán hòu yǒu fù zǐ fū rén lún zhī shǐ ēn jì zhī lóng mò shàng wū cǐ yǐ
评曰:易称有夫妇然后有父子,夫人伦之始,恩纪之隆,莫尚于此矣。
shì gù jì lù yǐ jiū yī guó zhī tǐ yān
是故纪录,以究一国之体焉。