dù wēi zì guó fǔ zǐ tóng fú rén yě
杜微字国辅，梓潼涪人也。
shǎo shòu xué wū guǎng hàn rén ān
少受学于广汉任安。
liú zhāng pì wéi cóng shì yǐ jí qù guān
刘璋辟为从事，以疾去官。
jí xiān zhǔ dìng shǔ wēi cháng chēng lóng bì mén bù chū
及先主定蜀，微常称聋，闭门不出。
jiàn xìng èr nián chéng xiàng liàng lǐng yì zhōu mù xuǎn yíng jiē miào jiǎn jiù dé yǐ qín mì wéi bié jià wǔ liáng wèi gōng cáo wēi wéi zhǔ bù
建兴二年，丞相亮领益州牧，选迎皆妙简旧德，以秦宓为别驾，五梁为功曹，微为主簿。
wēi gù cí yù ér zhì zhī
微固辞，轝而致之。
jì zhì liàng yǐn jiàn wēi wēi zì chén xiè
既致，亮引见微，微自陈谢。
gāo yǐ wēi bù wén rén yǔ wū zuò shàng yǔ shū yuē fú wén dé xíng jī kě lì shí qīng zhuó yì liú wú yuán zī gòu
高以微不闻人语，于坐上与书曰：“服闻德行，饥渴历时，清浊异流，无缘咨觏。
wáng yuán tài li bó rén wáng wén yí yáng jì xiū dīng jūn gàn li yǒng nán xiōng dì wén zhòng bǎo děng měi tàn gāo zhì wèi jiàn rú jiù
王元泰、李伯仁、王文仪、杨季休、丁君干、李永南兄弟、文仲宝等，每叹高志，未见如旧。
wěi yǐ kōng xū tǒng lǐng guì zhōu dé bó rèn zhòng cǎn cǎn yōu lǜ
猥以空虚，统领贵州，德薄任重，惨惨忧虑。
cháo tíng jīn nián shǐ shí bā tiān zī rén mǐn ài dé xià shì
朝廷今年始十八，天姿仁敏，爱德下士。
tiān xià zhī rén sī mù hàn shì yù yǔ jūn yīn tiān shùn mín fǔ cǐ míng zhǔ yǐ lóng jì xīng zhī gōng zhe xūn wū zhú bó yě
天下之人思慕汉室，欲与君因天顺民，辅此明主，以隆季兴之功，著勋于竹帛也。
yǐ wèi xián yú bù xiāng wéi móu gù zì gē jué shǒu láo ér yǐ bù tú zì qū yě
以谓贤愚不相为谋，故自割绝，守劳而已，不图自屈也。
wēi zì qǐ lǎo bìng qiú guī liàng yòu yǔ shū dá yuē cáo pī cuàn shì zì lì wèi dì shì yóu tǔ lóng chú gǒu zhī yǒu míng yě
”微自乞老病求归，亮又与书答曰：“曹丕篡弑，自立为帝，是犹土龙刍狗之有名也。
yù yǔ qún xián yīn qí xié wěi yǐ zhèng dào miè zhī
欲与群贤因其邪伪，以正道灭之。
guài jūn wèi yǒu xiāng huì biàn yù qiú hái wū shān yě
怪君未有相诲，便欲求还于山野。
pī yòu dà xīng láo yì yǐ xiàng wú chu
丕又大兴劳役，以向吴、楚。
jīn yīn pī duō wù qiě yǐ bì jìng qín nóng yù yǎng mín wù bìng zhì jiá bīng yǐ dài qí cuò rán hòu fá zhī kě shǐ bīng bù zhàn mín bù láo ér tiān xià dìng yě
今因丕多务，且以闭境勤农，育养民物，并治甲兵，以待其挫，然后伐之，可使兵不战民不劳而天下定也。
jūn dàn dāng yǐ dé fǔ shí ěr bù zé jūn jūn shì hé wéi jí jí yù qiú qù hu
君但当以德辅时耳，不责君军事，何为汲汲欲求去乎！
qí jìng wēi rú cǐ
”其敬微如此。
bài wèi jiàn yì dài fū yǐ cóng qí zhì
拜为谏议大夫，以从其志。
wǔ liáng zhě zì dé shān qián wéi nán ān rén yě yǐ rú xué jié cāo chēng
五梁者，字德山，犍为南安人也，以儒学节操称。
cóng yì láng qiān jiàn yì dài fū wǔ guān zhōng láng jiàng
从议郎迁谏议大夫、五官中郎将。
zhōu qún zì zhòng zhí bā xī láng zhōng rén yě
周群字仲直，巴西阆中人也。
fù shū zì shū bù shǎo xué shù wū guǎng hàn yáng hòu míng yà dǒng fú rén ān
父舒，字叔布，少学术于广汉杨厚，名亚董扶、任安。
shù bèi zhēng zhōng bù yì
数被征，终不诣。
shí rén yǒu wèn chūn qiū chèn yuē dài hàn zhě dāng tú gāo cǐ hé wèi yě
时人有问：“春秋谶曰代汉者当涂高，此何谓也？
shū yuē dāng tú gāo zhě wèi yě
”舒曰：“当涂高者，魏也。
xiāng dǎng xué zhě sī chuán qí yǔ
”乡党学者私传其语。
qún shǎo shòu xué wū shū zhuān xīn hou yè
群少受学于舒，专心候业。
wū tíng zhōng zuò xiǎo lóu jiā fù duō nú cháng lìng nú gēng zhí wū lóu shàng shì tiān zāi cái jiàn yī qì jí bái qún qún zì shàng lóu guān zhī bù bì chén yè
于庭中作小楼，家富多奴，常令奴更直于楼上视天灾，才见一气，即白群，群自上楼观之，不避晨夜。
gù fán yǒu qì hòu wú bù jiàn zhī zhě shì yǐ suǒ yán duō zhōng
故凡有气候，无不见之者，是以所言多中。
zhōu mù liú zhāng pì yǐ wéi shī yǒu cóng shì
州牧刘璋，辟以为师友从事。
xiān zhǔ dìng shǔ shǔ rú lín xiào wèi
先主定蜀，署儒林校尉。
xiān zhǔ yù yǔ cáo gōng zhēng hàn zhōng wèn qún qún duì yuē dāng de qí de bù dé qí mín yě
先主欲与曹公争汉中，问群，群对曰：“当得其地，不得其民也。
ruò chū piān jūn bì bù lì dāng jiè shèn zhī
若出偏军，必不利，当戒慎之！
shí zhōu hòu bù sī mǎ shǔ jùn zhāng yù yì xiǎo zhàn hòu ér tiān cái guò qún jiàn xiān zhǔ yuē bù kě zhēng hàn zhōng jūn bì bù lì
”时州后部司马蜀郡张裕亦晓占候，而天才过群，谏先主曰：“不可争汉中，军必不利。
xiān zhǔ jìng bù yòng yù yán guǒ de de ér bù dé mín yě
”先主竟不用裕言，果得地而不得民也。
qiǎn jiàng jūn wú lán léi tóng děng rù wǔ dū jiē méi bù hái xī rú qún yán
遣将军吴兰、雷铜等入武都，皆没不还，悉如群言。
wū shì jǔ qún mào cái
于是举群茂才。
yù yòu sī yǔ rén yuē suì zài gēng zǐ tiān xià dāng yì dài liú shì zuò jǐn yǐ
裕又私语人曰：“岁在庚子，天下当易代，刘氏祚尽矣。
zhǔ gōng dé yì zhōu jiǔ nián zhī hòu yín mǎo zhī jiān dāng shī zhī
主公得益州，九年之后，寅卯之间当失之。
rén mì bái qí yán
”人密白其言。
chū xiān zhǔ yǔ liú zhāng huì fú shí yù wèi zhāng cóng shì shì zuò
初，先主与刘璋会涪时，裕为璋从事，侍坐。
qí rén ráo xū xiān zhǔ cháo zhī yuē xī wú jū zhuō xiàn tè duō máo xìng dōng xī nán běi jiē zhū máo yě zhuō lìng chēng yuē zhū máo rào zhuō jū hu
其人饶须，先主嘲之曰：“昔吾居涿县，特多毛姓，东西南北皆诸毛也，涿令称曰‘诸毛绕涿居乎’！
yù jí dá yuē xī yǒu zuò shàng dǎng lù zhǎng qiān wèi zhuō lìng zhě qù guān huán jiā shí rén yǔ shū yù shǔ lù zé shī zhuō yù shǔ zhuō zé shī lù nǎi shǔ yuē lù zhuō jūn
”裕即答曰：“昔有作上党潞长，迁为涿令者，去官还家，时人与书，欲署潞则失涿，欲署涿则失潞，乃署曰‘潞涿君’。
xiān zhǔ wú xū gù yù yǐ cǐ jí zhī
”先主无须，故裕以此及之。
xiān zhǔ cháng xián qí bù xùn jiā fèn qí lòu yán nǎi xiǎn yù jiàn zhēng hàn zhōng bù yàn xià yù jiāng zhū zhī
先主常衔其不逊，加忿其漏言，乃显裕谏争汉中不验，下狱，将诛之。
zhū gě liàng biǎo qǐng qí zuì xiān zhǔ dá yuē fāng lán shēng mén bù dé bù chú
诸葛亮表请其罪，先主答曰：“芳兰生门，不得不鉏。
yù suì qì shì
”裕遂弃市。
hòu wèi shì zhī lì xiān zhǔ zhī hōng jiē rú yù suǒ kè
后魏氏之立，先主之薨，皆如裕所刻。
yòu xiǎo xiāng shù měi jǔ jìng shì miàn zì zhī xíng sǐ wèi cháng bù pū zhī wū de yě
又晓相术，每举镜视面，自知刑死，未尝不扑之于地也。
qún zú zi jù pō chuán qí shù
群卒，子巨颇传其术。
dù qióng zì bó yú shǔ jùn chéng dū rén yě
杜琼字伯瑜，蜀郡成都人也。
shǎo shòu xué wū rén ān jīng jiū ān shù
少受学于任安，精究安术。
liú zhāng shí pì wéi cóng shì
刘璋时辟为从事。
xiān zhǔ dìng yì zhōu lǐng mù yǐ qióng wèi yì cáo cóng shì
先主定益州，领牧，以琼为议曹从事。
hòu zhǔ jiàn zuò bài jiàn yì dài fū qiān zuǒ zhōng láng jiàng dà hóng lú tài cháng
后主践阼，拜谏议大夫，迁左中郎将、大鸿胪、太常。
wéi rén jìng mò shǎo yán hé mén zì shǒu bù yǔ shì shì
为人静默少言，阖门自守，不与世事。
jiǎng wǎn fèi yī děng jiē qì zhòng zhī
蒋琬、费祎等皆器重之。
suī xué yè rù shēn chū bù shì tiān wén yǒu suǒ lùn shuō
虽学业入深，初不视天文有所论说。
hòu jìn tōng rú qiáo zhōu cháng wèn qí yì qióng dá yuē yù míng cǐ shù shén nán xū dāng shēn shì shi qí xíng sè bù kě xìn rén yě
后进通儒谯周常问其意，琼答曰：“欲明此术甚难，须当身视，识其形色，不可信人也。
chén yè kǔ jù rán hòu zhī zhī fù yōu lòu xiè bù rú bù zhī shì yǐ bù fù shì yě
晨夜苦剧，然后知之，复忧漏泄，不如不知，是以不复视也。
zhōu yīn wèn yuē xī zhōu zhēng jūn yǐ wéi dāng tú gāo zhě wèi yě qí yì hé yě
”周因问曰：“昔周征君以为当涂高者魏也，其义何也？
qióng dá yuē wèi quē míng yě dāng tú ér gāo shèng rén qǔ lèi ér yán ěr
“琼答曰：“魏，阙名也，当涂而高，圣人取类而言耳。
yòu wèn zhōu yuē níng fù yǒu suǒ guài yá
”又问周曰：“宁复有所怪邪？
zhōu yuē wèi dá yě
”周曰：“未达也。
qióng yòu yuē gǔ zhě míng guān zhí bù yán cáo
“琼又曰：“古者名官职不言曹；
shǐ zì hàn yǐ lái míng guān jìn yán cáo shǐ yán shǔ cáo zú yán shì cáo cǐ dài tiān yì yě
始自汉已来，名官尽言曹，使言属曹，卒言侍曹，此殆天意也。
qióng nián bā shí yú yán xī shí sān nián zú
”琼年八十馀，延熙十三年卒。
zhe hán shī zhāng jù shí yú wàn yán bù jiào zhū zǐ nèi xué wú chuán yè zhě
著韩诗章句十馀万言，不教诸子，内学无传业者。
zhōu yuán qióng yán nǎi chù lèi ér cháng zhī yuē chūn qiū chuán zhe jìn mù hóu míng tài zǐ yuē chóu dì yuē chéng shī
周缘琼言，乃触类而长之曰：“春秋传著晋穆侯名太子曰仇，弟曰成师。
shī fú yuē yì zāi jūn zhī míng zǐ yě
师服曰：‘异哉君之名子也！
jiā ǒu yuē fēi yuàn ǒu yuē chóu jīn jūn míng tài zǐ yuē chóu dì yuē chéng shī shǐ zhào luàn yǐ xiōng qí tì hu
嘉耦曰妃，怨偶曰仇，今君名太子曰仇，弟曰成师，始兆乱矣，兄其替乎？
qí hòu guǒ rú fú yán
’其后果如服言。
jí hàn líng dì míng èr zǐ yuē shǐ hòu dǒng hóu jì lì wèi dì hòu jiē miǎn wèi zhū hóu yǔ shī fú yán xiāng sì yě
及汉灵帝名二子曰史侯、董侯，既立为帝，后皆免为诸侯，与师服言相似也。
xiān zhǔ huì bèi qí xun jù yě hòu zhǔ huì chán qí xùn shòu yě rú yán liú yǐ jù yǐ dāng shòu yǔ rén yě
先主讳备，其训具也，后主讳禅，其训授也，如言刘已具矣，当授与人也；
yì zhě shén wū mù hóu líng dì zhī míng zǐ
意者甚於穆侯、灵帝之名子。
hòu huàn rén huáng hào nòng quán wū nèi jǐng yào wǔ nián gōng zhōng dà shù wú gù zì zhé zhōu shēn yōu zhī wú suǒ yǔ yán nǎi shū zhù yuē zhòng ér dà qī zhī huì jù ér shòu ruò hé fù
”后宦人黄皓弄权于内，景耀五年，宫中大树无故自折，周深忧之，无所与言，乃书柱曰：“众而大，期之会，具而授，若何复？
yán cáo zhě zhòng yě wèi zhě dà yě zhòng ér dà tiān xià qí dāng huì yě
”言曹者众也，魏者大也，众而大，天下其当会也。
jù ér shòu rú hé fù yǒu lì zhě hu
具而授，如何复有立者乎？
shǔ jì wáng xián yǐ zhōu yán wèi yàn
蜀既亡，咸以周言为验。
zhōu yuē cǐ suī jǐ suǒ tuī xún rán yǒu suǒ yīn yóu dù jūn zhī cí ér guǎng zhī ěr shū wú shén sī dú zhì zhī yì yě
周曰：“此虽己所推寻，然有所因，由杜君之辞而广之耳，殊无神思独至之异也。
xǔ cí zì rén dǔ nán yáng rén yě
许慈字仁笃，南阳人也。
shī shì liú xī shàn zhèng shì xué zhì yì shàng shū sān lǐ máo shī lún yǔ
师事刘熙，善郑氏学，治易、尚书、三礼、毛诗、论语。
jiàn ān zhōng yǔ xǔ jìng děng jù zì jiāo zhōu rù shǔ
建安中，与许靖等俱自交州入蜀。
shí yòu yǒu wèi jùn hú qián zì gōng xìng bù zhī qí suǒ yǐ zài yì tǔ
时又有魏郡胡潜，字公兴，不知其所以在益土。
qián suī xué bù zhān qià rán zhuó luò qiáng zhì zǔ zōng zhì dù zhī yí sàng jì wǔ fú zhī shù jiē zhǐ zhǎng huà dì jǔ shǒu kě cǎi
潜虽学不沾洽，然卓荦强识，祖宗制度之仪，丧纪五服之数，皆指掌画地，举手可采。
xiān zhǔ dìng shǔ chéng sāng luàn lì jì xué yè shuāi fèi nǎi jiū hé diǎn jí shā tài zhòng xué cí qián bìng wéi xué shì yǔ mèng guāng lái mǐn děng diǎn zhǎng jiù wén
先主定蜀，承丧乱历纪，学业衰废，乃鸠合典籍，沙汰众学，慈、潜并为学士，与孟光、来敏等典掌旧文。
zhí zhù shì cǎo chuàng dòng duō yí yì cí qián gēng xiāng kè fá bàng dú fèn zhēng xíng wū shēng sè
值庶事草创，动多疑议，慈、潜更相克伐，谤讟忿争，形于声色；
shū jí yǒu wú bù xiāng tōng jiè shí xún chu tà yǐ xiāng zhèn xiǎn
书籍有无，不相通借，时寻楚挞，以相震攇。
qí jīn jǐ dù bǐ nǎi zhì wū cǐ
其矜己妒彼，乃至于此。
xiān zhǔ mǐn qí ruò sī qún liáo dà huì shǐ chàng jiā jiǎ wèi èr zi zhī róng
先主愍其若斯，群僚大会，使倡家假为二子之容。
xiào qí sòng xì zhī zhuàng jiǔ hān lè zuò yǐ wéi xī xì chū yǐ cí yì xiāng nán zhōng yǐ dāo zhàng xiāng qū yòng gǎn qiē zhī
效其讼阋之状，酒酣乐作，以为嬉戏，初以辞义相难，终以刀杖相屈，用感切之。
qián xiān méi cí hòu zhǔ shì shāo qiān zhì dà cháng qiū zú
潜先没，慈后主世稍迁至大长秋，卒。
zi xūn chuán qí yè fù wèi bó shì
子勋传其业，复为博士。
mèng guāng zì xiào yù hé nán luò yáng rén hàn tài wèi mèng yù zhī zú
孟光字孝裕，河南洛阳人，汉太尉孟郁之族。
líng dì mò wèi jiǎng bù lì
灵帝末为讲部吏。
xiàn dì qiān dū cháng ān suì táo rù shǔ liú yān fù zǐ dài yǐ kè lǐ
献帝迁都长安，遂逃入蜀，刘焉父子待以客礼。
bó wù shi gǔ wú shū bù lǎn yóu ruì yì sān shǐ zhǎng wū hàn jiā jiù diǎn
博物识古，无书不览，尤锐意三史，长于汉家旧典。
hǎo gōng yáng chūn qiū ér jī hē zuǒ shì měi yǔ lái mǐn zhēng cǐ èr yì guāng cháng náo huān zǎ
好公羊春秋而讥呵左氏，每与来敏争此二义，光常𫍢々讙咋。
xiān zhǔ dìng yì zhōu bài wèi yì láng yǔ xǔ cí děng bìng zhǎng zhì dù
先主定益州，拜为议郎，与许慈等并掌制度。
hòu zhǔ jiàn zuò wèi fú jié lìng tún qí xiào wèi cháng lè shào fǔ qiān dà sī nóng
后主践阼，为符节令、屯骑校尉、长乐少府，迁大司农。
yán xī jiǔ nián qiū dà shè guāng wū zhòng zhōng zé dà jiàng jūn fèi yī yuē fu shè zhě piān kū zhī wù fēi míng shì suǒ yí yǒu yě
延熙九年秋，大赦，光于众中责大将军费祎曰：“夫赦者，偏枯之物，非明世所宜有也。
shuāi bì qióng jí bì bù dé yǐ rán hòu nǎi kě quán ér xíng zhī ěr
衰弊穷极，必不得已，然后乃可权而行之耳。
jīn zhǔ shàng rén xián bǎi liáo chèn zhí yǒu hé dàn xī zhī wěi dào xuán zhī jí ér shù shī fēi cháng zhī ēn yǐ huì jiān guǐ zhī wū hū
今主上仁贤，百僚称职，有何旦夕之危，倒悬之急，而数施非常之恩，以惠奸宄之恶乎？
yòu yīng sǔn shǐ jī ér gèng yuán yòu yǒu zuì shàng fàn tiān shí xià wéi rén lǐ
又鹰隼始击，而更原宥有罪，上犯天时，下违人理。
lǎo fū mào xiǔ bù dá zhì tǐ qiè wèi sī fǎ nán yǐ jīng jiǔ qǐ jù zhān zhī gāo měi suǒ wàng wū míng dé zāi
老夫耄朽，不达治体，窃谓斯法难以经久，岂具瞻之高美，所望于明德哉！
yī dàn gù xiè cù jí ér yǐ
”祎但顾谢踧踖而已。
guāng zhī zhǐ zhāi tòng yǎng duō rú shì lèi gù zhí zhèng zhòng chén xīn bù néng yuè jué wèi bù dēng
光之指摘痛痒，多如是类，故执政重臣，心不能悦，爵位不登；
měi zhí yán wú suǒ huí bì wèi dài suǒ xián
每直言无所回避，为代所嫌。
tài cháng guǎng hàn chán chéng guāng lù xūn hé dōng péi jùn děng nián zī jiē zài guāng hòu ér dēng jù shàng liè chù guāng zhī yòu gài yǐ cǐ yě
太常广汉镡承、光禄勋河东裴俊等，年资皆在光后，而登据上列，处光之右，盖以此也。
hòu jìn wén shì mì shū láng xì zhèng shù cóng guāng zī fǎng guāng wèn zhèng tài zǐ suǒ xí dú bìng qí qíng xìng hào shàng zhèng dá yuē fèng qīn qián gōng sù yè fěi xiè yǒu gǔ shì zǐ zhī fēng
后进文士秘书郎郤正数从光谘访，光问正太子所习读并其情性好尚，正答曰：“奉亲虔恭，夙夜匪懈，有古世子之风；
jiē dài qún liáo jǔ dòng chū wū rén shù
接待群僚，举动出于仁恕。
guāng yuē rú jūn suǒ dào jiē jiā hù suǒ yǒu ěr
”光曰：“如君所道，皆家户所有耳；
wú jīn suǒ wèn yù zhī qí quán lüè zhì diào hé rú yě
吾今所问，欲知其权略智调何如也。
zhèng yuē shì zǐ zhī dào zài wū chéng zhì jié huan jì bù dé wàng yǒu suǒ shī wéi qiě zhì diào cáng wū xiōng huái quán lüè yìng shí ér fā cǐ zhī yǒu wú yān kě yù shè yě
”正曰：“世子之道，在于承志竭欢，既不得妄有所施为，且智调藏于胸怀，权略应时而发，此之有无，焉可豫设也？
guāng jiě zhèng shèn yi bù wéi fàng tán nǎi yuē wú hǎo zhí yán wú suǒ huí bì měi tán shè lì bìng wèi shì rén suǒ jī xián
”光解正慎宜，不为放谈，乃曰：“吾好直言，无所回避，每弹射利病，为世人所讥嫌；
shěng jūn yì yì bù shèn hǎo wú yán rán yǔ yǒu cì
省君意亦不甚好吾言，然语有次。
jīn tiān xià wèi dìng zhì yì wèi xiān zhì yì suī yǒu zì rán rán yì kě lì qiáng zhì yě
今天下未定，智意为先，智意虽有自然，然亦可力强致也。
cǐ chǔ jūn dú shū níng dāng xiào wú děng jié lì bó shí yǐ dài fǎng wèn rú fu shì tàn cè jiǎng shì yǐ qiú jué wèi yá
此储君读书，宁当效吾等竭力博识以待访问，如傅士探策讲试以求爵位邪！
dāng wù qí jí zhě
当务其急者。
zhèng shēn wèi guāng yán wéi rán
”正深谓光言为然。
hòu guāng zuò shì miǎn guān nián jiǔ shí yú zú
后光坐事免官，年九十馀卒。
lái mǐn zì jìng dá yì yáng xīn yě rén lái xī zhī hòu yě
来敏字敬达，义阳新野人，来歙之后也。
fù yàn wèi hàn sī kōng
父艳，为汉司空。
hàn mò dà luàn mǐn suí zǐ bēn jīng zhōu zǐ fū huáng wǎn shì liú zhāng zǔ mǔ zhī zhí gù zhāng qiǎn yíng wǎn qī mǐn suì jù yǔ zǐ rù shǔ cháng wèi zhāng bīn kè
汉末大乱，敏随姊奔荆州，姊夫黄琬是刘璋祖母之侄，故璋遣迎琬妻，敏遂俱与姊入蜀，常为璋宾客。
shè liè shū jí shàn zuǒ shì chūn qiū yóu jīng wū cāng yǎ xùn gǔ hǎo shì zhèng wén zì
涉猎书籍，善左氏春秋，尤精于仓、雅训诂，好是正文字。
xiān zhǔ dìng yì zhōu shǔ mǐn diǎn xué xiào wèi jí lì tài zǐ yǐ wéi jiā lìng
先主定益州，署敏典学校尉，及立太子，以为家令。
hòu zhǔ jiàn zuò wèi hǔ bēn zhōng láng jiàng
后主践阼，为虎贲中郎将。
chéng xiàng liàng zhù hàn zhōng qǐng wèi jūn jì jiǔ fǔ jūn jiāng jūn zuò shì qù zhí
丞相亮住汉中，请为军祭酒、辅军将军，坐事去职。
liàng zú hòu hái chéng dū wèi dà cháng qiū yòu miǎn hòu lèi qiān wèi guāng lù dài fu fù zuò guò chù
亮卒后，还成都为大长秋，又免，后累迁为光禄大夫，复坐过黜。
qián hòu shù biǎn xuē jiē yǐ yǔ yán bù jié jǔ dòng wéi cháng yě
前后数贬削，皆以语言不节，举动违常也。
shí mèng guāng yì yǐ shū jī bù shèn yì lùn yú shí rán yóu yù wū mǐn jù yǐ qí qí sù xué shì jiàn lǐ wū shì
时孟光亦以枢机不慎，议论于时，然犹愈于敏，俱以其耆宿学士见礼于世。
ér mǐn jīng chǔ míng zú dōng gōng jiù chén tè jiā yōu dài shì gù fèi ér fù qǐ
而敏荆楚名族，东宫旧臣，特加优待，是故废而复起。
hòu yǐ mǐn wèi zhí shèn jiāng jūn yù lìng yǐ guān zhòng zì jǐng jiè yě
后以敏为执慎将军，欲令以官重自警戒也。
nián jiǔ shí qī jǐng yào zhōng zú
年九十七，景耀中卒。
zi zhōng yì bó lǎn jīng xué yǒu mǐn fēng yǔ shàng shū xiàng chōng děng bìng néng xié zàn dà jiàng jūn jiāng wéi
子忠，亦博览经学，有敏风，与尚书向充等并能协赞大将军姜维。
wéi shàn zhī yǐ wéi cān jūn
维善之，以为参军。
yǐn mò zì sī qián zǐ tóng fú rén yě
尹默字思潜，梓潼涪人也。
yì bù duō guì jīn wén ér bù chóng zhāng jù mò zhī qí bù bó nǎi yuǎn yóu jīng zhōu cóng sī mǎ dé cāo sòng zhòng zǐ děng shòu gǔ xué
益部多贵今文而不崇章句，默知其不博，乃远游荆州，从司马德操、宋仲子等受古学。
jiē tōng zhū jīng shǐ yòu zhuān jīng wū zuǒ shì chūn qiū zì liú xīn tiáo lì zhèng zhòng gǔ kuǐ fù zǐ chén yuán fú qián zhù shuō xián lüè sòng shù bù fù àn běn
皆通诸经史，又专精于左氏春秋，自刘歆条例，郑众、贾逵父子、陈元、服虔注说，咸略诵述，不复按本。
xiān zhǔ dìng yì zhōu lǐng mù yǐ wéi quàn xué cóng shì jí lì tài zǐ yǐ mò wèi pū yǐ zuǒ shì chuán shòu hòu zhǔ
先主定益州，领牧，以为劝学从事，及立太子，以默为仆，以左氏传授后主。
hòu zhǔ jiàn zuò bài jiàn yì dài fū
后主践阼，拜谏议大夫。
chéng xiàng liàng zhù hàn zhōng qǐng wèi jūn jì jiǔ
丞相亮住汉中，请为军祭酒。
liàng zú hái chéng dū bài tài zhōng dài fū zú
亮卒，还成都，拜太中大夫，卒。
zi zōng chuán qí yè wèi bó shì
子宗传其业，为博士。
li zhuàn zì qīn zhòng zǐ tóng fú rén yě
李譔字钦仲，梓潼涪人也。
fù rén zì dé xián yǔ tóng xiàn yǐn mò jù yóu jīng zhōu cóng sī mǎ huī sòng zhōng děng xué
父仁，字德贤，与同县尹默俱游荆州，从司马徽、宋忠等学。
zhuàn jù chuán qí yè yòu cóng mò jiǎng lùn yì lǐ wǔ jīng zhū zǐ wú bù gāi lǎn jiā bó hǎo jì yì suàn shù bǔ shù yī yào gōng nǔ jī xiè zhī qiǎo jiē zhì sī yān
撰具传其业，又从默讲论义理，五经、诸子，无不该览，加博好技艺，算术、卜数、医药、弓弩、机械之巧，皆致思焉。
shǐ wèi zhōu shū zuǒ shàng shū lìng shǐ
始为州书佐、尚书令史。
yán xī yuán nián hòu zhǔ lì tài zǐ yǐ zhuàn wèi shù zǐ qiān wèi pū
延熙元年，后主立太子，以撰为庶子，迁为仆。
zhuǎn zhōng sàn zhōng dài fū yòu zhōng láng jiàng yóu shì tài zǐ
转中散中大夫、右中郎将，犹侍太子。
tài zǐ ài qí duō zhī shén yuè zhī
太子爱其多知，甚悦之。
rán tǐ qīng tuō hǎo xì zhāo gù shì bù néng zhòng yě
然体轻脱，好戏啁，故世不能重也。
zhe gǔ wén yì shàng shū máo shī sān lǐ zuǒ shì chuán tài xuán zhǐ guī jiē yī zhǔn gǔ mǎ yì wū zhèng xuán
著古文易、尚书、毛诗、三礼、左氏传、太玄指归，皆依准贾、马，异于郑玄。
yǔ wáng shì shū gé chū bú jiàn qí suǒ shù ér yì guī duō tóng
与王氏殊隔，初不见其所述，而意归多同。
jǐng yào zhōng zú
景耀中卒。
shí yòu yǒu hàn zhōng chén shù zì shēn bó yì bó xué duō wén zhe shì wèn qī piān yì bù qí jiù chuán jí zhì wèi lì sān jùn tài shǒu
时又有汉中陈术，字申伯，亦博学多闻，著释问七篇、益部耆旧传及志，位历三郡太守。
qiáo zhōu zì yǔn nán bā xī xī chōng guó rén yě
谯周字允南，巴西西充国人也。
fù shān bìng zì róng shǐ zhì shàng shū jiān tōng zhū jīng jí tú wěi
父〈山并〉，字荣始，治尚书，兼通诸经及图、纬。
zhōu jùn pì qǐng jiē bù yīng zhōu jiù jiǎ shī yǒu cóng shì
州郡辟请，皆不应，州就假师友从事。
zhōu yòu gū yǔ mǔ xiōng tóng jū
周幼孤，与母兄同居。
jì zhǎng dān gǔ dǔ xué jiā pín wèi cháng wèn chǎn yè sòng dú diǎn jí xīn rán dú xiào yǐ wàng qǐn shí
既长，耽古笃学，家贫未尝问产业，诵读典籍，欣然独笑，以忘寝食。
yán jīng liù jīng yóu shàn shū zhá
研精六经，尤善书札。
pō xiǎo tiān wén ér bù yǐ liú yì
颇晓天文，而不以留意；
zhū zǐ wén zhāng fēi xīn suǒ cún bù xī biàn shì yě
诸子文章非心所存，不悉遍视也。
shēn cháng bā chǐ tǐ mào sù piáo xìng tuī chéng bù shì wú zào cì biàn lùn zhī cái rán qián shi nèi mǐn
身长八尺，体貌素朴，性推诚不饰，无造次辩论之才，然潜识内敏。
jiàn xìng zhōng chéng xiàng liàng lǐng yì zhōu mù mìng zhōu wèi quàn xué cóng shì
建兴中，丞相亮领益州牧，命周为劝学从事。
liàng zú wū dí tíng zhōu zài jiā wén wèn jí biàn bēn fù xún yǒu zhào shū jìn duàn wéi zhōu yǐ sù xíng de dá
亮卒于敌庭，周在家闻问，即便奔赴，寻有诏书禁断，惟周以速行得达。
dà jiàng jūn jiǎng wǎn lǐng cì shǐ xǐ wèi diǎn xué cóng shì zǒng zhōu zhī xué zhě
大将军蒋琬领刺史，徙为典学从事，总州之学者。
hòu zhǔ lì tài zǐ yǐ zhōu wèi pū zhuǎn jiā lìng
后主立太子，以周为仆，转家令。
shí hòu zhǔ pō chū yóu guān zēng guǎng shēng yuè
时后主颇出游观，增广声乐。
zhōu shàng shū jiàn yuē xī wáng mǎng zhī bài háo jié bìng qǐ kuà zhōu jù jùn yù nòng shén qì wū shì xián cái zhì shì sī wàng suǒ guī wèi bì yǐ qí shì zhī guǎng xiá wéi qí dé zhī bó hòu yě
周上疏谏曰：“昔王莽之败，豪杰并起，跨州据郡，欲弄神器，于是贤才智士思望所归，未必以其势之广狭，惟其德之薄厚也。
shì gù wū shí gēng shǐ gōng sūn shù jí zhū yǒu dà zhòng zhě duō yǐ guǎng dà rán mò bù kuài qíng zì yù dài wū wéi shàn yóu liè yǐn shí bù xù mín wù
是故于时更始、公孙述及诸有大众者多已广大，然莫不快情恣欲，怠于为善，游猎饮食，不恤民物。
shì zǔ chū rù hé běi féng yì děng quàn zhī yuē dāng háng rén suǒ bù néng wèi
世祖初入河北，冯异等劝之曰：'当行人所不能为。
suì wu lǐ yuān yù jié jiǎn yǐn shí dòng zūn fǎ dù gù běi zhōu gē tàn shēng bù sì yuǎn
'遂务理冤狱，节俭饮食，动遵法度，故北州歌叹，声布四远。
wū shì dèng yǔ zì nán yáng zhuī zhī wú hàn kòu xún wèi shi shì zǔ yáo wén dé xíng suì yǐ quán jì jǔ yú yáng shàng gǔ tū qí yíng yú guǎng ā
于是邓禹自南阳追之，吴汉、寇恂未识世祖，遥闻德行，遂以权计举渔阳、上谷突骑迎于广阿。
qí yú wàng fēng mù dé zhě pī róng gěng chún liú zhí zhī tú zhì yú yú bìng jī guān shì qiáng fù ér zhì zhě bù kě shèng shǔ gù néng yǐ ruò wèi qiáng tú wáng láng tūn tóng mǎ zhé chì méi ér chéng dì yè yě
其馀望风慕德者邳肜、耿纯、刘植之徒，至于舆病赍棺，礻强负而至者，不可胜数，故能以弱为强，屠王郎，吞铜马，折赤眉而成帝业也。
jí zài luò yáng cháng yù xiǎo chū chē jià yǐ yù yáo qī jiàn yuē tiān xià wèi níng chén chéng bù yuàn bì xià xì xíng shǔ chū
及在洛阳，尝欲小出，车驾已御，铫期谏曰：‘天下未宁，臣诚不愿陛下细行数出。
jí shí hái chē
’即时还车。
jí zhēng wěi áo yǐng chuān dào qǐ shì zǔ hái luò yáng dàn qiǎn kòu xún wǎng xún yuē yǐng chuān yǐ bì xià yuǎn zhēng gù jiān huá qǐ pàn wèi zhī bì xià hái kǒng bù shí jiàng
及征隗嚣，颍川盗起，世祖还洛阳，但遣寇恂往，恂曰：‘颍川以陛下远征，故奸猾起叛，未知陛下还，恐不时降；
bì xià zì lín yǐng chuān zéi bì jí jiàng
陛下自临，颍川贼必即降。
suì zhì yǐng chuān jìng rú xún yán
'遂至颍川，竟如恂言。
gù fēi jí wù yù xiǎo chū bù gǎn zhì wū jí wù yù zì ān bù wéi gù dì zhě zhī yù shàn yě rú cǐ
故非急务，欲小出不敢，至于急务，欲自安不为，故帝者之欲善也如此！
gù chuán yuē bǎi xìng bù tú fù chéng yǐ dé xiān zhī yě
故传曰'百姓不徒附'，诚以德先之也。
jīn hàn zāo è yùn tiān xià sān fēn xióng zhé zhī shì sī wàng zhī shí yě
今汉遭厄运，天下三分，雄哲之士思望之时也。
bì xià tiān zī zhì xiào sàng yú sān nián yán jí yǔn tì suī zēng mǐn bù guò yě
陛下天姿至孝，丧逾三年，言及陨涕，虽曾闵不过也。
jìng xián rèn cái shǐ zhī jìn lì yǒu yú chéng kāng
敬贤任才，使之尽力，有逾成康。
gù guó nèi hé yī dà xiǎo lù lì chén suǒ bù néng chén
故国内和一，大小戮力，臣所不能陈。
rán chén bù shèng dà yuàn yuàn fù guǎng rén suǒ bù néng zhě
然臣不胜大愿，愿复广人所不能者。
fu wǎn dà zhòng zhě qí yòng lì kǔ bù zhòng bá dà jiān zhě qí shàn shù kǔ bù guǎng qiě chéng shì zōng miào zhě fēi tú qiú fù yòu suǒ yǐ lǜ mín zūn shàng yě
夫挽大重者，其用力苦不众，拔大艰者，其善术苦不广，且承事宗庙者，非徒求福祐，所以率民尊上也。
zhì wū sì shí zhī sì huò yǒu bù lín chí yuàn zhī guān huò yǒu réng chū chén zhī yú zhì sī bù zì ān
至于四时之祀，或有不临，池苑之观，或有仍出，臣之愚滞，私不自安。
fu yōu zé zài shēn zhě bù xiá jǐn lè xiān dì zhī zhì táng gòu wèi chéng chéng fēi jǐn lè zhī shí
夫忧责在身者，不暇尽乐，先帝之志，堂构未成，诚非尽乐之时。
yuàn shěng jiǎn yuè guān hòu gōng suǒ zēng zào dàn fèng xiū xiān dì suǒ shī xià wèi zǐ sūn jié jiǎn zhī jiào
愿省减乐官、后宫所增造，但奉修先帝所施，下为子孙节俭之教。
xǐ wèi zhōng sàn dài fū yóu shì tài zǐ
”徙为中散大夫，犹侍太子。
yú shí jūn lǚ shǔ chū bǎi xìng diāo cuì zhōu yǔ shàng shū lìng chén zhī lùn qí lì hài tuì ér shū zhī wèi zhī chóu guó lùn
于时军旅数出，百姓雕瘁，周与尚书令陈祗论其利害，退而书之，谓之仇国论。
qí cí yuē yīn yú zhī guó xiǎo ér zhào jiàn zhī guó dà bìng zhēng wū shì ér wèi chóu dí
其辞曰：“因馀之国小，而肇建之国大，并争于世而为仇敌。
yīn yú zhī guó yǒu gāo xián qīng zhě wèn wū fú yú zǐ yuē jīn guó shì wèi dìng shàng xià láo xīn wǎng gǔ zhī shì néng yǐ ruò shèng qiáng zhě qí shù hé rú
因馀之国有高贤卿者，问于伏愚子曰：'今国事未定，上下劳心，往古之事，能以弱胜强者，其术何如？
fú yú zǐ yuē wú wén zhī chù dà wú huàn zhě héng duō màn chù xiǎo yǒu yōu zhě héng sī shàn
'伏愚子曰：‘吾闻之，处大无患者恒多慢，处小有忧者恒思善；
duō màn zé shēng luàn sī shàn zé shēng zhì lǐ zhī cháng yě
多慢则生乱，思善则生治，理之常也。
gù zhōu wén yǎng mín yǐ shǎo qǔ duō gōu jiàn xù zhòng yǐ ruò bì qiáng cǐ qí shù yě
故周文养民，以少取多，勾践恤众，以弱毙强，此其术也。
xián qīng yuē nǎng zhě xiàng qiáng hàn ruò xiāng yǔ zhàn zhēng wú rì níng xī rán xiàng yǔ yǔ hàn yuē fēn hóng gōu wèi jiè gè yù guī xī mín
’贤卿曰：‘曩者项强汉弱，相与战争，无日宁息，然项羽与汉约分鸿沟为界，各欲归息民；
zhāng liáng yǐ wéi mín zhì jì dìng zé nán dòng yě xún shuài zhuī yǔ zhōng bì xiàng shì qǐ bì yóu wén wáng zhī shì hu
张良以为民志既定，则难动也，寻帅追羽，终毙项氏，岂必由文王之事乎？
zhào jiàn zhī guó fāng yǒu jí chèn wǒ yīn qí xì xiàn qí biān chuí jì zēng qí jí ér bì zhī yě
肇建之国方有疾疢，我因其隙，陷其边陲，觊增其疾而毙之也。
fú yú zǐ yuē dāng yīn zhōu zhī jì wáng hóu shì zūn jūn chén jiǔ gù mín xí suǒ zhuān
’伏愚子曰：‘当殷、周之际，王侯世尊，君臣久固，民习所专；
shēn gēn zhě nán bá jù gù zhě nán qiān
深根者难拔，据固者难迁。
dāng cǐ zhī shí suī hàn zǔ ān néng zhàng jiàn biān mǎ ér qǔ tiān xià hu
当此之时，虽汉祖安能杖剑鞭马而取天下乎？
dāng qín ba hóu zhì shǒu zhī hòu mín pí qín yì tiān xià tǔ bēng huò suì gǎi zhǔ huò yuè yì gōng niǎo jīng shòu hài mò zhī suǒ cóng wū shì háo qiáng bìng zhēng hǔ liè láng fēn jí bó zhě huò duō chí hòu zhě jiàn tūn
当秦罢侯置守之后，民疲秦役，天下土崩，或岁改主，或月易公，鸟惊兽骇，莫知所从，于是豪强并争，虎裂狼分，疾博者获多，迟后者见吞。
jīn wǒ yǔ zhào jiàn jiē chuán guó yì shì yǐ jì fēi qín mò dǐng fèi zhī shí shí yǒu liù guó bìng jù zhī shì gù kě wéi wén wáng nán wéi hàn zǔ
今我与肇建皆传国易世矣，既非秦末鼎沸之时，实有六国并据之势，故可为文王，难为汉祖。
fu mín pí láo zé sāo rǎo zhī zhào shēng shàng màn xià bào zé wǎ jiě zhī xíng qǐ
夫民疲劳则骚扰之兆生，上慢下暴则瓦解之形起。
yàn yuē shè xìng shù diē bù rú shěn fā
谚曰：“射幸数跌，不如审发。
shì gù zhì zhě bù wéi xiǎo lì yí mù bù wéi yì sì gǎi bù shí kě ér hòu dòng shù hé ér hòu jǔ gù tāng wǔ zhī shī bù zài zhàn ér kè chéng zhòng mín láo ér dù shí shěn yě
”是故智者不为小利移目，不为意似改步，时可而后动，数合而后举，故汤、武之师不再战而克，诚重民劳而度时审也。
rú suì jí wǔ dú zhēng tǔ bēng shì shēng bù xìng yù nàn suī yǒu zhì zhě jiāng bù néng móu zhī yǐ
如遂极武黩征，土崩势生，不幸遇难，虽有智者将不能谋之矣。
ruò nǎi qí biàn zòng héng chū rù wú jiān chōng bō jié zhé chāo gǔ yuè shān bù yóu zhōu jí ér jì méng jīn zhě wǒ yú zi yě shí suǒ bù jí
若乃奇变纵横，出入无间，冲波截辙，超谷越山，不由舟楫而济盟津者，我愚子也，实所不及。
hòu qiān guāng lù dài fu wèi yà jiǔ liè
后迁光禄大夫，位亚九列。
zhōu suī bù yǔ zhèng shì yǐ rú xíng jiàn lǐ shí fǎng dà yì zhé jù jīng yǐ duì ér hòu shēng hào shì zhě yì zī wèn suǒ yí yān
周虽不与政事，以儒行见礼，时访大议，辄据经以对，而后生好事者亦咨问所疑焉。
jǐng yào liù nián dōng wèi dà jiàng jūn shān ài kè jiāng yóu cháng qū ér qián
景耀六年冬，魏大将军邓艾克江由，长驱而前。
ér shǔ běn wèi dí bù biàn zhì bù zuò chéng shǒu diào dù jí wén ài yǐ rù yīn píng bǎi xìng rǎo rǎo jiē bèng shān yě bù kě jìn zhì
而蜀本谓敌不便至，不作城守调度，及闻艾已入阴平，百姓扰扰，皆迸山野，不可禁制。
hòu zhǔ shǐ qún chén huì yì jì wú suǒ chū
后主使群臣会议，计无所出。
huò yǐ wéi shǔ zhī yǔ wú běn wèi hé guó yi kě bēn wú
或以为蜀之与吴，本为和国，宜可奔吴；
huò yǐ wéi nán zhōng qī jùn zǔ xiǎn dòu jué yì yǐ zì shǒu yi kě bēn nán
或以为南中七郡，阻险斗绝，易以自守，宜可奔南。
wéi zhōu yǐ wéi zì gǔ yǐ lái wú jì tā guó wèi tiān zǐ zhě yě jīn ruò rù wú gù dāng chén fú
惟周以为：“自古已来，无寄他国为天子者也，今若入吴，固当臣服。
qiě zhèng lǐ bù shū zé dà néng tūn xiǎo cǐ shù zhī zì rán yě
而国家的政令和伦理不同，大的能吞并小的，这是自然规律。
yóu cǐ yán zhī zé wèi néng bìng wú wú bù néng bìng wèi míng yǐ
由此言之，则魏能并吴，吴不能并魏明矣。
děng wéi xiǎo chēng chén shú yǔ wèi dà zài rǔ zhī chǐ hé yǔ yī rǔ
等为小称臣，孰与为大，再辱之耻，何与一辱？
qiě ruò yù bēn nán zé dāng zǎo wéi zhī jì rán hòu kě guǒ
且若欲奔南，则当早为之计，然后可果；
jīn dà dí yǐ jìn huò bài jiāng jí qún xiǎo zhī xīn wú yī kě bǎo
今大敌以近，祸败将及，群小之心，无一可保？
kǒng fā zú zhī rì qí biàn bù cè hé zhì nán zhī yǒu hu
恐发足之日，其变不测，何至南之有乎！
qún chén huò nán zhōu yuē jīn ài yǐ bù yuǎn kǒng bù shòu xiáng rú zhī hé
”群臣或难周曰：“今艾以不远，恐不受降，如之何？
zhōu yuē fāng jīn dōng wú wèi bīn shì shì bù dé bù shòu shòu zhī zhī hòu bù dé bù lǐ
”周曰：“方今东吴未宾，事势不得不受，受之之后，不得不礼。
ruò bì xià jiàng wèi wèi bù liè tǔ yǐ fēng bì xià zhě zhōu qǐng shēn yì jīng dū yǐ gǔ yì zhēng zhī
若陛下降魏，魏不裂土以封陛下者，周请身诣京都，以古义争之。
zhòng rén wú yǐ yì zhōu zhī lǐ
”众人无以易周之理。
hòu zhǔ yóu nǐ wū rù nán zhōu shàng shū yuē huò shuō bì xià yǐ běi bīng shēn rù yǒu yù shì nán zhī jì chén yú yǐ wéi bù ān
后主犹疑于入南，周上疏曰：“或说陛下以北兵深入，有欲适南之计，臣愚以为不安。
hé zhě
为什么呢？
nán fāng yuǎn yí zhī de píng cháng wú suǒ gōng wèi yóu shù fǎn pàn zì chéng xiàng liàng nán zhēng bīng shì bī zhī qióng nǎi xìng cóng
南方远夷之地，平常无所供为，犹数反叛，自丞相亮南征，兵势偪之，穷乃幸从。
shì hòu gōng chū guān fù qǔ yǐ gěi bīng yǐ wéi chóu yuàn cǐ huàn guó zhī rén yě
是后供出官赋，取以给兵，以为愁怨，此患国之人也。
jīn yǐ qióng pò yù wǎng yī shì kǒng bì fù fǎn pàn yī yě
今以穷迫，欲往依恃，恐必复反叛，一也。
běi bīng zhī lái fēi dàn qǔ shǔ ér yǐ ruò bēn nán fāng bì yīn rén shì shuāi jí shí fù zhuī èr yě
北兵之来，非但取蜀而已，若奔南方，必因人势衰，及时赴追，二也。
ruò zhì nán fāng wài dāng jù dí nèi gōng fú yù fèi yòng zhāng guǎng tā wú suǒ qǔ hào sǔn zhū yí bì shén shén bì sù pàn sān yě
若至南方，外当拒敌，内供服御，费用张广，他无所取，耗损诸夷必甚，甚必速叛，三也。
xī wáng láng yǐ hán dān tiě hào shí shì zǔ zài xìn dōu wèi bī wū láng yù qì hái guān zhōng
昔王郎以邯郸僣号，时世祖在信都，畏偪于郎，欲弃还关中。
pī róng jiàn yuē míng gōng xi hái zé hán dān chéng mín bù kěn juān fù mǔ bèi chéng zhǔ ér qiān lǐ sòng gōng qí wáng pàn kě bì yě
邳肜谏曰：'明公西还，则邯郸城民不肯捐父母，背城主，而千里送公，其亡叛可必也。
shì zǔ cóng zhī suì pò hán dān
'世祖从之，遂破邯郸。
jīn běi bīng zhì bì xià nán xíng chéng kǒng pī róng zhī yán fù xìn wū jīn sì yě
今北兵至，陛下南行，诚恐邳肜之言复信于今，四也。
yuàn bì xià zǎo wéi zhī tú kě huò jué tǔ
愿陛下早为之图，可获爵土；
ruò suì shì nán shì qióng nǎi fú qí huò bì shēn
若遂适南，势穷乃服，其祸必深。
yì yuē gāng zhī wéi yán zhī de ér bù zhī sàng zhī cún ér bù zhī wáng
易曰：'亢之为言，知得而不知丧，知存而不知亡；
zhī de shī cún wáng ér bù shī qí zhèng zhě qí wéi shèng rén hu
知得失存亡而不失其正者，其惟圣人乎！
yán shèng rén zhī mìng ér bù gǒu bì yě
'言圣人知命而不苟必也。
gù yáo shùn yǐ zi bù shàn zhī tiān yǒu shòu ér qiú shòu rén
故尧、舜以子不善，知天有授，而求授人；
zi suī bù xiào huò shàng wèi méng ér yíng shòu yú rén kuàng huò yǐ zhì hu
子虽不肖，祸尚未萌，而迎授与人，况祸以至乎！
gù wēi zǐ yǐ yīn wáng zhī kūn miàn fù xián bì ér guī wǔ wáng qǐ suǒ lè zāi bù dé yǐ yě
故微子以殷王之昆，面缚衔璧而归武王，岂所乐哉，不得已也。
wū shì suì cóng zhōu cè
”于是遂从周策。
liú shì wú yú yī bāng méng lài zhōu zhī móu yě
刘氏无虞，一邦蒙赖，周之谋也。
shí jìn wén wáng wèi wèi xiàng guó yǐ zhōu yǒu quán guó zhī gōng fēng yáng chéng tíng hòu
时晋文王为魏相国，以周有全国之功，封阳城亭侯。
yòu xià shū pì zhōu zhōu fā zhì hàn zhōng kùn jí bù jìn
又下书辟周，周发至汉中，困疾不进。
xián xī èr nián xià ba jùn wén lì cóng luò yáng hái shǔ guò jiàn zhōu
咸熙二年夏，巴郡文立从洛阳还蜀，过见周。
zhōu yǔ cì yīn shū bǎn shì lì yuē diǎn wǔ hū xī yuè yǒu méi xī
周语次，因书版示立曰：“典午忽兮，月酉没兮。
diǎn wǔ zhě wèi sī mǎ yě yuè yǒu zhě wèi bā yuè yě zhì bā yuè ér wén wáng guǒ bēng
”典午者谓司马也，月酉者谓八月也，至八月而文王果崩。
jìn shì jiàn zuò lèi xià zhào suǒ zài fā qiǎn zhōu
晋室践阼，累下诏所在发遣周。
zhōu suì yú jí yì luò tài shǐ sān nián zhì
周遂舆疾诣洛，泰始三年至。
yǐ jí bù qǐ jiù bài qí dū wèi zhōu nǎi zì chén wú gōng ér fēng qiú hái jué tǔ jiē bù tīng xǔ
以疾不起，就拜骑都尉，周乃自陈无功而封，求还爵土，皆不听许。
wǔ nián yǔ cháng wèi běn jùn zhōng zhèng qīng dìng shì qì qiú xiū huán jiā wǎng yǔ zhōu bié
五年，予尝为本郡中正，清定事讫，求休还家，往与周别。
zhōu yǔ yǔ yuē xī kǒng zǐ qī shí èr liú xiàng yáng xióng qī shí yī ér méi jīn wú nián guò qī shí zhù mù kǒng zǐ yí fēng kě yǔ liú yáng tóng guǐ kǒng bù chū hòu suì bì biàn cháng shì bù fù xiāng jiàn yǐ
周语予曰：“昔孔子七十二、刘向、扬雄七十一而没，今吾年过七十，庶慕孔子遗风，可与刘、扬同轨，恐不出后岁，必便长逝，不复相见矣。
yí zhōu yǐ shù zhī zhī jiǎ cǐ ér yán yě
”疑周以术知之，假此而言也。
liù nián qiū wèi sàn qí cháng shì jí dǔ bù bài zhì dōng zú
六年秋，为散骑常侍，疾笃不拜，至冬卒。
fán suǒ zhù shù zhuàn dìng fǎ xun wǔ jīng lùn gǔ shǐ kǎo zhī shǔ bǎi yú piān
凡所著述，撰定法训、五经论、古史考之属百馀篇。
zhōu sān zi xī xián tóng
周三子，熙、贤、同。
shǎo zǐ tóng pō hǎo zhōu yè yì yǐ zhōng dǔ zhì sù wéi xíng jǔ xiào lián chú xī lìng dōng gōng xiǎn mǎ zhào bù jiù
少子同颇好周业，亦以忠笃质素为行，举孝廉，除锡令、东宫洗马，召不就。
xì zhèng zì lìng xiān hé nán yǎn shī rén yě
郤正字令先，河南偃师人也。
zǔ fù jiǎn líng dì mò wèi yì zhōu cì shǐ wèi dào zéi suǒ shā
祖父俭，灵帝末为益州刺史，为盗贼所杀。
huì tiān xià dà luàn gù zhèng fù yī yīn liú shǔ
会天下大乱，故正父揖因留蜀。
yī wèi jiāng jūn mèng dá yíng dū du suí dá jiàng wèi wèi zhōng shū lìng shǐ
揖为将军孟达营都督，随达降魏，为中书令史。
zhèng běn míng zuǎn
正本名纂。
shǎo yǐ fù sǐ mǔ jià dān qióng zhī lì ér ān pín hào xué bó lǎn fén jí
少以父死母嫁，单茕只立，而安贫好学，博览坟籍。
ruò guàn néng zhǔ wén rù wèi mì shū lì zhuǎn wéi lìng shǐ qiān láng zhì lìng
弱冠能属文，入为秘书吏，转为令史，迁郎，至令。
xìng dàn wū róng lì ér yóu dān yì wén zhāng zì sī mǎ wáng yáng bān fu zhāng cài zhī chóu yí wén piān fù jí dāng shì měi shū shàn lùn yì bù yǒu zhě zé zuàn záo tuī qiú lüè jiē yù mù
性澹于荣利，而尤耽意文章，自司马、王、扬、班、傅、张、蔡之俦遗文篇赋，及当世美书善论，益部有者，则钻凿推求，略皆寓目。
zì zài nèi zhí yǔ huàn rén huáng hào bǐ wū zhōu xuán jīng sān shí nián hào cóng wēi zhì guì cāo nòng wēi quán zhèng jì bù wéi hào suǒ ài yì bù wéi hào suǒ zēng shì yǐ guān bù guò liù bǎi shí ér miǎn wū yōu huàn
自在内职，与宦人黄皓比屋周旋，经三十年，皓从微至贵，操弄威权，正既不为皓所爱，亦不为皓所憎，是以官不过六百石，而免于忧患。
yī zé xiān rú jiǎ wén jiàn yì hào yuē shì jī qí wén jì wū cuī yīn dá zhǐ
依则先儒，假文见意，号曰释讥，其文继于崔骃达旨。
qí cí yuē
原文写道：
huò yǒu jī yú zhě yuē wén zhī qián jì fu shì yǔ shí bìng míng yǔ gōng xié rán zé míng zhī yǔ shì qián zhé zhī jí wù yě
或有讥余者曰：'闻之前记，夫事与时并，名与功偕，然则名之与事，前哲之急务也。
shì gù chuàng zhì zuò fàn fěi shí bù lì liú chēng chuí míng fěi gōng bù jì míng bì xū gōng ér nǎi xiǎn shì yì sì shí yǐ xíng zhǐ shēn méi míng miè jūn zǐ suǒ chǐ
是故创制作范，匪时不立，流称垂名，匪功不记，名必须功而乃显，事亦俟时以行止，身没名灭，君子所耻。
shì yǐ dá rén yán dào
是以达人研道，
tàn zé suǒ wēi
探赜索微，
guān tiān yùn zhī fú biǎo
观天运之符表，
kǎo rén shì zhī shèng shuāi
考人事之盛衰，
biàn zhě chí shuō
辩者驰说，
zhì zhě yīng jī
智者应机，
móu fū yǎn lüè
谋夫演略，
wǔ shì fèn wēi
武士奋威，
yún hé wù jí
云合雾集，
fēng jī diàn fēi
风激电飞，
liàng shí kuí yi
量时揆宜，
yòng qǔ shì zī
用取世资，
xiǎo qū dà shēn
小屈大申，
cún gōng hū sī
存公忽私，
suī chǐ wang ér xún zhí
虽尺枉而寻直，
zhōng yáng guāng yǐ fā huī yě
终扬光以发辉也。
jīn sān fāng dǐng zhì jiǔ yǒu wèi yì yōu yōu sì hǎi yīng dīng huò bài jiē dào yì zhī shěn sāi mǐn shēng mín zhī diān pèi cǐ chéng shèng xián zhěng jiù zhī qiū liè shì shù gōng zhī huì yě
今三方鼎跱，九有未乂，悠悠四海，婴丁祸败，嗟道义之沈塞，愍生民之颠沛，此诚圣贤拯救之秋，烈士树功之会也。
wú zǐ yǐ gāo lǎng zhī cái guī zhāng zhī zhì jiān lǎn bó kuī liú xīn dào shù wú yuǎn bù zhì wú yōu bù xī
吾子以高朗之才，珪璋之质，兼览博闚，留心道术，无远不致，无幽不悉；
tǐng shēn qǔ mìng gàn cí ào mì chóu chú zǐ tà hóu shé shì zhí jiǔ kǎo bù yí yǒu rù wú chū jiū gǔ jīn zhī zhēn wěi jì shí wu zhī dé shī
挺身取命，干兹奥秘，踌躇紫闼，喉舌是执，九考不移，有入无出，究古今之真伪，计时务之得失。
suī shí xiàn yī cè ǒu jìn yī yán shì bǐ guān zé wèi cǐ sù sūn gù wèi néng shū jié zhōng kuǎn jǐn lì xiōng gān pái fāng rù zhí huì bǐ lí yuán bǐ wú tú cǎo bǐ bìng yǒu wén yān yě
虽时献一策，偶进一言，释彼官责，慰此素飧，固未能输竭忠款，尽沥胸肝，排方入直，惠彼黎元，俾吾徒草鄙并有闻焉也。
hé yì suí héng huǎn pèi huí guǐ yì tu yú ān jià sì sī mǎ sī cú shěn lì jiē yǐ tóu jì yào yí gēng zhī hè wǔ bō qiū lán yǐ fāng shì fù wú tú zhī pī tú bù yì shèng yǔ
盍亦绥衡缓辔，回轨易涂，舆安驾肆，思马斯徂，审厉揭以投济，要夷庚之赫怃，播秋兰以芳世，副吾徒之披图，不亦盛与！
yú wén ér tàn yuē wū hū yǒu ruò yún hū yá
余闻而叹曰：“呜呼，有若云乎邪！
fū rén xīn bù tóng shí ruò qí miàn zi suī guāng lì jì měi qiě yàn guǎn kuī kuāng jǔ shǒu jué suǒ jiàn wèi kě yǐ yán bā hóng zhī xíng liè xìn wàn shì zhī jīng liàn yě
夫人心不同，实若其面，子虽光丽，既美且艳，管闚筐举，守厥所见，未可以言八纮之形埒，信万事之精练也。
huò rén lǜ ěr yì ér yáng héng yuē shì hé yán yǔ
或人率尔，抑而扬衡曰：‘是何言与！
shì hé yán yǔ
是何言与！
yú yīng zhī yuē yú dì yǐ miàn cóng wèi jiè kǒng shèng yǐ yuè jǐ wèi yóu ruò zi zhī yán liáng wǒ suǒ sī jiāng wèi wú zǐ lùn ér shì zhī
余应之曰：'虞帝以面从为戒，孔圣以悦己为尤，若子之言，良我所思，将为吾子论而释之。
xī zài hóng huāng méng mèi zhào chū sān huáng yīng lù wǔ dì chéng fú yuán jì xià shāng qián diǎn yōu shū
昔在鸿荒，蒙昧肇初，三皇应箓，五帝承符，爰暨夏、商，前典攸书。
jī shuāi dào quē bà zhě yì fú yíng shì cǎn nüè tūn jiáo bā qū wū shì cóng héng yún qǐ jū zhà rú xīng qí xié fēng dòng zhì gù méng shēng
姬衰道缺，霸者翼扶，嬴氏惨虐，吞嚼八区，于是从横云起，狙诈如星，奇邪蜂动，智故萌生；
huò shì zhēn yǐ chóu wěi huò xié yá yǐ gàn róng huò guǐ dào yǐ yào shàng huò yù jì yǐ zì jīn
或饰真以雠伪，或挟邪以干荣，或诡道以要上，或鬻技以自矜；
bèi zhèng chóng yá qì zhí jiù nìng zhōng wú dìng fēn yì wú cháng jīng
背正崇邪，弃直就佞，忠无定分，义无常经。
gù yāng fǎ qióng ér tè zuò sī yì bài ér jiān chéng lǚ mén dà ér zōng miè hán biàn lì ér shēn xíng
故鞅法穷而慝作，斯义败而奸成，吕门大而宗灭，韩辩立而身刑。
fu hé gù zāi
夫何故哉？
lì huí qí xīn chǒng yào qí mù hè hè lóng zhāng shuò shuò chē fú tōu xìng gǒu de rú fǎn rú zè yín xié huāng mí zì suī zì jí hé luán wèi diào ér shēn zài yuán cè tíng níng wèi jiàn ér dòng shé cuī fù
利回其心，宠耀其目，赫赫龙章，铄铄车服，媮幸苟得，如反如仄，淫邪荒迷，恣睢自极，和鸾未调而身在辕侧，庭宁未践而栋折榱覆。
tiān shōu qí jīng de suō qí zé rén diào qí gōng guǐ shān qí é
天收其精，地缩其泽，人吊其躬，鬼芟其额。
chū shēng gāo gāng zhōng yǔn yōu hè cháo hán róng rùn xī wèi kū pò
初升高冈，终陨幽壑，朝含荣润，夕为枯魄。
shì yǐ xián rén jūn zǐ shēn tú yuǎn lǜ wèi bǐ jiù lì chāo rán gāo jǔ níng yè wěi wū tu zhōng huì zhuó shì zhī xiū yù
是以贤人君子，深图远虑，畏彼咎戾，超然高举，宁曳尾于涂中，秽浊世之休誉。
bǐ qǐ qīng zhǔ màn mín ér hū wū shí wù zāi
彼岂轻主慢民，而忽于时务哉？
gài yì zhe xíng zhǐ zhī jiè shī yǒu jìng gōng zhī tàn nǎi shén zhī tīng zhī ér dào shǐ zhī rán yě
盖易著行止之戒，诗有靖恭之叹，乃神之听之而道使之然也。
zì wǒ dà hàn yìng tiān shùn mín zhèng zhì zhī lóng hào ruò yáng chūn fǔ xiàn kūn diǎn yǎng shì qián wén bō huáng zé yǐ xī shì yáng mào huà zhī nóng chún jūn chén lǚ dù gè shǒu jué zhēn
自我大汉，应天顺民，政治之隆，皓若阳春，俯宪坤典，仰式干文，播皇泽以熙世，扬茂化之𬪩醇，君臣履度，各守厥真；
xià chuí xún nà zhī hóng xià yǒu kuāng jiù zhī zé shì wú xū huá zhī chǒng mín yǒu yī xíng zhī jī càn hu wěi wěi shàng cǐ zhōng yì
下垂询纳之弘，下有匡救之责，士无虚华之宠，民有一行之迹，粲乎亹亹，尚此忠益。
rán ér dào yǒu lóng yǔ wù yǒu xīng fèi yǒu shēng yǒu jì yǒu guāng yǒu yì
然而道有隆窳，物有兴废，有声有寂，有光有翳。
zhū yáng fǒu wū sù qiū xuán yīn yì wū mèng chūn xī hé shì ér wàng shū xì yùn qì nì ér yào líng chén
朱阳否于素秋，玄阴抑于孟春，羲和逝而望舒系，运气匿而耀灵陈。
chōng zhì bù yǒng huán líng zhuì bài yīng xióng yún bù háo jié gài shì jiā xié shū yì rén huái yì jì gù cóng héng zhě xū pī qí xiōng jū zhà zhě zàn tǔ qí shé yě
冲、质不永，桓、灵坠败，英雄云布，豪杰盖世，家挟殊议，人怀异计，故从横者欻披其胸，狙诈者暂吐其舌也。
jīn tiān gāng yǐ zhui dé shù xī lín pī xiǎn zǔ zhī hóng guī mí hǎo jué wū shì rén xìng wǔ jiào yǐ xùn sú fēng jiǔ dé yǐ jì mín sù míng sì yǐ yuè jì jǐ huáng dào yǐ fǔ zhēn
今天纲已缀，德树西邻，丕显祖之宏规，縻好爵于士人，兴五教以训俗，丰九德以济民，肃明祀以礿祭，几皇道以辅真。
suī zhì zhě wèi yī wěi zhě wèi fēn shèng rén chuí jiè gài jūn wú tān
虽跱者未一，伪者未分，圣人垂戒，盖均无贪；
gù jūn chén xié měi wū cháo lí shù xīn dài wū yě dòng ruò chóng guī jìng ruò dié ju
故君臣协美于朝，黎庶欣戴于野，动若重规，静若叠矩。
jì jì wěi yàn yuán kǎi zhī lún yě yǒu guò bì zhī yán zǐ zhī rén yě kǎn kǎn shù zhèng rǎn jì zhī zhì yě yīng yáng zhì téng yī wàng zhī shì yě
济济伟彦，元凯之伦也，有过必知，颜子之仁也，侃侃庶政，冉、季之治也，鹰杨鸷腾，伊、望之事也；
zǒng qún jùn zhī shàng lüè hán xuē shì zhī sān jì fū zhāng chén zhī mì cè gù lì zhēng yǐ qín shì yuán huā yīng ér bù huáng qǐ xiá xiū kū tuò wū zhēn huì zāi
总群俊之上略，含薛氏之三计，敷张、陈之秘策，故力征以勤世，援华英而不遑，岂暇修枯箨于榛秽哉！
rán wú bù cái zài cháo lèi jì tuō shēn suǒ tiān xīn yān shì shì
然吾不才，在朝累纪，讬身所天，心焉是恃。
lè cāng hǎi zhī guǎng shēn tàn sōng yuè zhī gāo zhì wén zhòng ní zhī zàn shāng gǎn xiāng xiào zhī yì jǐ bǐ píng zhòng zhī hé gēng yì jìn kě ér tì fǒu
乐沧海之广深，叹嵩岳之高跱，闻仲尼之赞商，感乡校之益己，彼平仲之和羹，亦进可而替否；
gù méng mào gǔ shuō shí yǒu yōu xiàn pì qiú rén zhī yǒu cǎi yú shì lǘ yóu tóng zhī yín yǒng hu jiāng pàn zhù yǐ zēng guǎng fú xiáng shū lì guī jiàn
故蒙冒瞽说，时有攸献，譬遒人之有采于市闾，游童之吟咏乎疆畔，庶以增广福祥，输力规谏。
ruò qí hé yě zé yǐ àn xié míng jìn yīng líng fú
若其合也，则以暗协明，进应灵符；
rú qí wéi yě zì wǒ cháng fēn tuì shǒu jǐ yú
如其违也，自我常分，退守己愚。
jìn tuì rèn shù bù jiáo bù wū xún xìng lè tiān fu hé hèn zhū
进退任数，不矫不诬，循性乐天，夫何恨诸？
cǐ qí suǒ yǐ jì rù bù chū yǒu ér ruò wú zhě yě
此其所以既入不出，有而若无者也。
xiá qū shì zhī cháng xǐng zhuó yú fǔ zhī bì zuì hùn liǔ jì zhī bēi rǔ biǎn yí shū zhī gāo duì
狭屈氏之常醒，浊渔父之必醉，溷柳季之卑辱，褊夷叔之高怼。
hé bù yǐ de wéi bù yǐ shī dé bù kè qū shī bù cǎn jì
合不以得，违不以失，得不克诎，失不惨悸；
bù lè qián yǐ gù xuān bù jiù hòu yǐ lǜ zhì bù zhōu yù yǐ gàn zé bù cí qiān yǐ jì chù
不乐前以顾轩，不就后以虑轾，不鬻誉以干泽，不辞愆以忌绌。
hé zé zhī shì
何责之释？
hé sūn zhī xù
何飧之恤？
hé fāng zhī pái
何方之排？
hé zhí zhī rù
何直之入？
jiǔ kǎo bù yí gù qí suǒ zhí yě
九考不移，固其所执也。
fāng jīn cháo shì shān jī máo jùn chéng qún yóu lín jiè zhī qián hu jù hǎi máo yǔ zhī jí hu dèng lín yóu qín shì bù wéi zhī xiān fú fáng zhēn bù wéi zhī yīn
方今朝士山积，髦俊成群，犹鳞介之潜乎巨海，毛羽之集乎邓林，游禽逝不为之鲜，浮鲂臻不为之殷。
qiě yáng líng yōu wū táng yè yīn jīng yīng wū shāng shí yáng xū qǐng ér hóng zāi xi sāng lín dǎo ér gān zé zī
且阳灵幽于唐叶，阴精应于商时，阳盱请而洪灾息，桑林祷而甘泽滋。
xíng zhǐ yǒu dào qǐ sāi yǒu qī
行止有道，启塞有期。
wǒ shī yí xùn bù yuàn bù yóu wěi mìng gōng jǐ wǒ yòu hé cí
我师遗训，不怨不尤，委命恭己，我又何辞？
cí qióng lù dān
辞穷路单，
jiāng fǎn chū jié
将反初节，
zōng fén diǎn zhī liú fāng
综坟典之流芳，
xún kǒng shì zhī yí yì
寻孔氏之遗艺，
zhui wēi cí yǐ cún dào
缀微辞以存道，
xiàn xiān guǐ ér tóu zhì
宪先轨而投制，
wěi shū xī zhī yōu yóu
韪叔肸之优游，
měi shū shì zhī xiá shì
美疏氏之遐逝，
shōu zhǐ zú yǐ yán guī
收止足以言归，
fàn hào rán yǐ róng yì
泛皓然以容裔，
xīn huán dǔ yǐ tián yú
欣环堵以恬娱，
miǎn jiù huǐ wū sī shì
免咎悔于斯世，
gù cí xīn zhī wèi tài
顾兹心之未泰，
jù mò tú zhī ní zhì
惧末涂之泥滞，
réng qiú jī ér zēng fèn
仍求激而增愤，
sì zhōng huái yǐ gào shì
肆中怀以告誓。
xī jiǔ fāng kǎo jīng wū zhì guì qín yá chén sī wū shū xíng
昔九方考精于至贵，秦牙沈思于殊形；
xuē zhú chá bǎo yǐ fēi yù hù liáng tuō xián yǐ liú shēng
薛烛察宝以飞誉，瓠梁讬弦以流声；
qí lì fǔ bì yǐ jì wén chu kè qián kòu yǐ bǎo jīng
齐隶拊髀以济文，楚客潜寇以保荆；
yōng mén yuán qín ér xié shuō hán āi bǐng pèi ér chí míng
雍门援琴而挟说，韩哀秉辔而驰名；
lú áo áo xiáng hu xuán quē ruò shì sǒng shēn yú yún qīng
卢敖翱翔乎玄阙，若士竦身于云清。
yú shí bù néng qí jì wū shù zi gù nǎi jìng rán shǒu yǐ ér zì níng
余实不能齐技于数子，故乃静然守已而自宁。
jǐng yào liù nián hòu zhǔ cóng qiáo zhōu zhī jì qiǎn shǐ qǐng xiáng yú shān ài qí shū zhèng suǒ zào yě
景耀六年，后主从谯周之计，遣使请降于邓艾，其书，正所造也。
míng nián zhēng yuè zhōng huì zuò luàn chéng dū hòu zhǔ dōng qiān luò yáng shí rǎo rǎng cāng cù shǔ zhī dà chén wú yì cóng zhě wéi zhèng jí diàn zhōng dū rǔ nán zhāng tōng shě qī zǐ dān shēn suí shì
明年正月，锺会作乱成都，后主东迁洛阳，时扰攘仓卒，蜀之大臣无翼从者，惟正及殿中督汝南张通，舍妻子单身随侍。
hòu zhǔ lài zhèng xiāng dǎo yi shì jǔ dòng wú quē nǎi kǎi rán tàn xī hèn zhī zhèng zhī wǎn
后主赖正相导宜适，举动无阙，乃慨然叹息，恨知正之晚。
shí lùn jiā zhī
时论嘉之。
cì jué guān nèi hóu
赐爵关内侯。
tài shǐ zhōng chú ān yáng lìng qiān bā xī tài shǒu
泰始中，除安阳令，迁巴西太守。
tài shǐ bā nián zhào yuē zhèng xī zài chéng dū diān pèi shǒu yì bù wéi zhōng jié jí jiàn shòu yòng jìn xīn gàn shì yǒu zhì lǐ zhī jī qí yǐ zhèng wèi bā xī tài shǒu
泰始八年诏曰：“正昔在成都，颠沛守义，不违忠节，及见受用，尽心干事，有治理之绩，其以正为巴西太守。
xián níng sì nián zú
”咸宁四年卒。
fán suǒ zhù shù shī lùn fù zhī shǔ chuí bǎi piān
凡所著述诗论赋之属，垂百篇。
píng yuē dù wēi xiū shēn yǐn jìng bù yì dāng shì shù jī yí hào zhī
评曰：杜微修身隐静，不役当世，庶几夷、皓之。
zhōu qún zhàn tiān yǒu zhēng dù qióng chén mò shèn mì zhū shēng zhī chún yě
周群占天有征，杜琼沉默慎密，诸生之纯也。
xǔ mèng lái li bó shè duō wén yǐn mò jīng yú zuǒ shì suī bù yǐ dé yè wèi chēng xìn jiē yī shí zhī xué shì
许、孟、来、李，博涉多闻，尹默精于左氏，虽不以德业为称，信皆一时之学士。
qiáo zhōu cí lǐ yuān tōng wèi shì shuò rú yǒu dǒng yáng zhī guī xì zhèng wén cí càn làn yǒu zhāng cài zhī fēng jiā qí xíng zhǐ jūn zǐ yǒu qǔ yān
谯周词理渊通，为世硕儒，有董、扬之规，郤正文辞灿烂，有张、蔡之风，加其行止，君子有取焉。
èr zi chù jìn shì shǎo zài shǔ shì duō gù zhe yú piān
二子处晋事少，在蜀事多，故著于篇。