三国志 · 陈寿 · Chapter 43 of 65

蜀书·黄李吕马王张传

PinyinModern Translation
Size

huáng quán zì gōng héng bā xī láng zhōng rén yě

黄权字公衡,巴西阆中人也。

shǎo wèi jùn lì zhōu mù liú zhāng zhào wéi zhǔ bù

少为郡吏,州牧刘璋召为主簿。

shí bié jià zhāng sōng jiàn yì yi yíng xiān zhǔ shǐ fá zhāng lǔ

时别驾张松建议,宜迎先主,使伐张鲁。

quán jiàn yuē zuǒ jiāng jūn yǒu xiāo míng jīn qǐng dào yù yǐ bù qǔ yù zhī zé bù mǎn qí xīn yù yǐ bīn kè lǐ dài zé yī guó bù róng èr jūn

权谏曰:“左将军有骁名,今请到,欲以部曲遇之,则不满其心,欲以宾客礼待,则一国不容二君。

ruò kè yǒu tài shān zhī ān zé zhǔ yǒu lěi luǎn zhī wēi

若客有泰山之安,则主有累卵之危。

kě dàn bì jìng yǐ dài hé qīng

可但闭境,以待河清。

zhāng bù tīng jìng qiǎn shǐ yíng xiān zhǔ chū quán wèi guǎng hàn zhǎng

”璋不听,竟遣使迎先主,出权为广汉长。

jí xiān zhǔ xí qǔ yì zhōu jiàng shuài fēn xià jùn xiàn jùn xiàn wàng fēng jǐng fù quán bì chéng jiān shǒu xū liú zhāng jī fú nǎi yì jiàng xiān zhǔ

及先主袭取益州,将帅分下郡县,郡县望风景附,权闭城坚守,须刘璋稽服,乃诣降先主。

xiān zhǔ jiǎ quán piān jiàng jūn

先主假权偏将军。

jí cáo gōng pò zhāng lǔ lǔ zǒu rù bā zhōng quán jìn yuē ruò shī hàn zhōng zé sān bā bù zhèn cǐ wèi gē shǔ zhī gǔ bì yě

及曹公破张鲁,鲁走入巴中,权进曰:“若失汉中,则三巴不振,此为割蜀之股臂也。

wū shì xiān zhǔ yǐ quán wèi hù jūn lǜ zhū jiàng yíng lǔ

”于是先主以权为护军,率诸将迎鲁。

lǔ yǐ hái nán zhèng běi jiàng cáo gōng rán zú pò dù huò pǔ hú shā xià hóu yuān jù hàn zhōng jiē quán běn móu yě

鲁已还南郑,北降曹公,然卒破杜濩、朴胡,杀夏侯渊,据汉中,皆权本谋也。

xiān zhǔ wèi hàn zhōng wáng yóu lǐng yì zhōu mù yǐ quán wèi zhì zhōng cóng shì

先主为汉中王,犹领益州牧,以权为治中从事。

jí chēng zūn hào jiāng dōng fá wú quán jiàn yuē wú rén hàn zhàn yòu shuǐ jūn shùn liú jìn yì tuì nán chén qǐng wèi xiān qū yǐ cháng kòu bì xià yi wèi hòu zhèn

及称尊号,将东伐吴,权谏曰:“吴人悍战,又水军顺流,进易退难,臣请为先驱以尝寇,陛下宜为后镇。

xiān zhǔ bù cóng yǐ quán wèi zhèn běi jiāng jūn dū jiāng běi jūn yǐ fáng wèi shī

”先主不从,以权为镇北将军,督江北军以防魏师;

xiān zhǔ zì zài jiāng nán

先主自在江南。

jí wú jiāng jūn lù yì chéng liú duàn wéi nán jūn bài jì xiān zhǔ yǐn tuì

及吴将军陆议乘流断围,南军败绩,先主引退。

ér dào gé jué quán bù dé hái gù lǜ jiāng suǒ lǐng jiàng yú wèi

而道隔绝,权不得还,故率将所领降于魏。

yǒu sī zhí fǎ bái shōu quán qī zǐ

有司执法,白收权妻子。

xiān zhǔ yuē gū fù huáng quán quán bù fù gū yě

先主曰:“孤负黄权,权不负孤也。

dài zhī rú chū

”待之如初。

wèi wén dì wèi quán yuē jūn shě nì xiào shùn yù zhuī zōng chén hán yá

魏文帝谓权曰:“君舍逆效顺,欲追踪陈、韩邪?

quán duì yuē chén guò shòu liú zhǔ shū yù jiàng wú bù kě hái shǔ wú lù shì yǐ guī mìng

”权对曰:“臣过受刘主殊遇,降吴不可,还蜀无路,是以归命。

qiě bài jūn zhī jiàng miǎn sǐ wèi xìng hé gǔ rén zhī kě mù yě wén dì shàn zhī bài wèi zhèn nán jiāng jūn fēng yù yáng hòu jiā shì zhōng shǐ zhī péi chéng

且败军之将,免死为幸,何古人之可慕也”文帝善之,拜为镇南将军,封育阳侯,加侍中,使之陪乘。

shǔ xiáng rén huò yún zhū quán qī zǐ quán zhī qí xū yán wèi biàn fā sāng hòu de shěn wèn guǒ rú suǒ yán

蜀降人或云诛权妻子,权知其虚言,未便发丧,后得审问,果如所言。

jí xiān zhǔ hōng wèn zhì wèi qún chén xián hè ér quán dú fǒu

及先主薨问至,魏群臣咸贺而权独否。

wén dì chá quán yǒu jú liàng yù shì jīng zhī qiǎn zuǒ yòu zhào quán wèi zhì zhī jiān lèi cuī xiāng zhǔ mǎ shǐ bēn chí jiāo cuò wū dào guān shǔ shì cóng mò bù suì pò ér quán jǔ zhǐ yán sè zì ruò

文帝察权有局量,欲试惊之,遣左右诏权,未至之间,累催相属,马使奔驰,交错于道,官属侍从莫不碎魄,而权举止颜色自若。

hòu lǐng yì zhōu cì shǐ xǐ zhàn hé nán

后领益州刺史,徙占河南。

dà jiàng jūn sī mǎ xuān wáng shēn qì zhī wèn quán yuē shǔ zhōng yǒu qīng bèi jǐ rén

大将军司马宣王深器之,问权曰:“蜀中有卿辈几人?

quán xiào ér dá yuē bù tú míng gōng jiàn gù zhī zhòng yě

”权笑而答曰:“不图明公见顾之重也!

xuān wáng yǔ zhū gě liàng shū yuē huáng gōng héng kuài shì yě měi zuò qǐ tàn shù zú xià bù qù kǒu shí

”宣王与诸葛亮书曰:“黄公衡,快士也,每坐起叹述足下,不去口实。

jǐng chū sān nián shǔ yán xī èr nián quán qiān chē qí jiāng jūn yí tóng sān sī

”景初三年,蜀延熙二年,权迁车骑将军、仪同三司。

míng nián zú shì yuē jǐng hóu

明年卒,谥曰景侯。

zi yōng sì

子邕嗣。

yōng wú zi jué

邕无子,绝。

quán liú shǔ zǐ chóng wèi shàng shū láng suí wèi jiāng jūn zhū gě zhān jù shān ài

权留蜀子崇,为尚书郎,随卫将军诸葛瞻拒邓艾。

dào fú xiàn zhān pán huán wèi jìn chóng lǚ quàn zhān yi sù xíng jù xiǎn wú lìng dí de rù píng dì

到涪县,瞻盘桓未进,崇屡劝瞻宜速行据险,无令敌得入平地。

zhān yóu yǔ wèi nà chóng zhì yú liú tì

瞻犹与未纳,崇至于流涕。

huì ài cháng qū ér qián zhān què zhàn zhì mián zhú chóng shuài lì jūn shì qī wū bì sǐ lín chén jiàn shā

会艾长驱而前,瞻却战至绵竹,崇帅厉军士,期于必死,临陈见杀。

li huī zì dé áng jiàn níng shù yuán rén yě

李恢字德昂,建宁俞元人也。

shì jùn dū yóu gū fū cuàn xí wèi jiàn ling lìng yǒu wéi fàn zhī shì huī zuò xí miǎn guān

仕郡督邮,姑夫爨习为建伶令,有违犯之事,恢坐习免官。

tài shǒu dǒng hé yǐ xí fāng tǔ dà xìng qǐn ér bù xǔ

太守董和以习方土大姓,寝而不许。

hòu gòng huī yú zhōu shè dào wèi zhì wén xiān zhǔ zì jiā méng hái gōng liú zhāng

后贡恢于州,涉道未至,闻先主自葭萌还攻刘璋。

huī zhī zhāng zhī bì bài xiān zhǔ bì chéng nǎi tuō míng jùn shǐ běi yì xiān zhǔ yù wū mián zhú

恢知璋之必败,先主必成,乃讬名郡使,北诣先主,遇于绵竹。

xiān zhǔ jiā zhī cóng zhì luò chéng qiǎn huī zhì hàn zhōng jiāo hǎo mǎ chāo chāo suì cóng mìng

先主嘉之,从至雒城,遣恢至汉中交好马超,超遂从命。

chéng dū jì dìng xiān zhǔ lǐng yì zhōu mù yǐ huī wèi gōng cáo shū zuǒ zhǔ bù

成都既定,先主领益州牧,以恢为功曹书佐主簿。

hòu wèi wáng lǔ suǒ wū yǐn huī móu fǎn yǒu sī zhí sòng xiān zhǔ míng qí bù rán gèng qiān huī wéi bié jià cóng shì

后为亡虏所诬,引恢谋反,有司执送,先主明其不然,更迁恢为别驾从事。

zhāng wǔ yuán nián lái jiàng dū du shān fāng zú xiān zhǔ wèn huī shuí kě dài zhě

章武元年,庲降都督邓方卒,先主问恢:“谁可代者?

huī duì yuē rén zhī cái néng gè yǒu cháng duǎn gù kǒng zǐ yuē qí shǐ rén yě qì zhī

”恢对曰:“人之才能,各有长短,故孔子曰'其使人也器之。

qiě fú míng zhǔ zài shàng zé chén xià jìn qíng shì yǐ xiān lián zhī yì zhào chōng guó yuē mò ruò lǎo chén

且夫明主在上,则臣下尽情,是以先零之役,赵充国曰'莫若老臣。

chén qiè bù zì kuí wéi bì xià chá zhī

臣窃不自揆,惟陛下察之。

xiān zhǔ xiào yuē gū zhī běn yì yì yǐ zài qīng yǐ

“先主笑曰:“孤之本意,亦已在卿矣。

suì yǐ huī wèi lái jiàng dū du shǐ chí jié lǐng jiāo zhōu cì shǐ zhù píng yí xiàn

”遂以恢为庲降都督,使持节领交州刺史,住平夷县。

xiān zhǔ hōng gāo dìng zì suī wū yuè guī yōng kǎi bá hù wū jiàn níng zhū bāo fǎn pàn wū zāng kē

先主薨,高定恣睢于越巂,雍闿跋扈于建宁,朱褒反叛于牂牁。

chéng xiàng liàng nán zhēng xiān yóu yuè guī ér huī àn dào xiàng jiàn níng

丞相亮南征,先由越巂,而恢案道向建宁。

zhū xiàn dà xiāng jiū hé wéi huī jūn wū kūn míng

诸县大相纠合,围恢军于昆明。

shí huī zhòng shǎo dí bèi yòu wèi de liàng shēng xī dài wèi nán rén yuē guān jūn liáng jǐn yù guī tuì huán wú zhōng jiān jiǔ chì xiāng lǐ nǎi jīn de xuán bù néng fù běi yù hái yǔ rǔ děng tóng jì móu gù yǐ chéng xiāng gào

时恢众少敌倍,又未得亮声息,绐谓南人曰:“官军粮尽,欲规退还,吾中间久斥乡里,乃今得旋,不能复北,欲还与汝等同计谋,故以诚相告。

nán rén xìn zhī gù wéi shǒu dài huǎn

”南人信之,故围守怠缓。

wū shì huī chū jī dà pò zhī zhuī bēn zhú běi nán zhì pán jiāng dōng jiē zāng kē yǔ liàng shēng shì xiāng lián

于是恢出击,大破之,追奔逐北,南至槃江,东接牂牁,与亮声势相连。

nán tǔ píng dìng huī jūn gōng jū duō fēng hàn xìng tíng hòu jiā ān hàn jiāng jūn

南土平定,恢军功居多,封汉兴亭侯,加安汉将军。

hòu jūn hái nán yí fù pàn shā hài shǒu jiāng

后军还,南夷复叛,杀害守将。

huī shēn wǎng pū tǎo chú jǐn è lèi xǐ qí háo shuài yú chéng dū fù chū sōu pú gēng niú zhàn mǎ jīn yín xī gé chōng jì jūn zī yú shí fèi yòng bù fá

恢身往扑讨,鉏尽恶类,徙其豪帅于成都,赋出叟、濮耕牛战马金银犀革,充继军资,于时费用不乏。

jiàn xìng qī nián yǐ jiāo zhōu shǔ wú jiě huī cì shǐ

建兴七年,以交州属吴,解恢刺史。

gèng lǐng jiàn níng tài shǒu yǐ huán jū běn jùn

更领建宁太守,以还居本郡。

xǐ jū hàn zhōng jiǔ nián zú

徙居汉中,九年卒。

zi yí sì

子遗嗣。

huī dì zǐ qiú yǔ lín yòu bù dū suí zhū gě zhān jù shān ài lín chén shòu mìng sǐ yú mián zhú

恢弟子球,羽林右部督,随诸葛瞻拒邓艾,临陈授命,死于绵竹。

lǚ kǎi zì jì píng yǒng chāng bù wéi rén yě

吕凯字季平、永昌不韦人也。

shì jùn wǔ guān yuàn gōng cáo

仕郡五官掾功曹。

shí yōng kǎi děng wén xiān zhǔ hōng wū yǒng ān jiāo xiá zī shén

时雍闿等闻先主薨于永安,骄黠滋甚。

dū hù li yán yǔ kǎi shū liù zhǐ jiě yù lì hài kǎi dàn dá yī zhǐ yuē gài wén tiān wú èr rì tǔ wú èr wáng jīn tiān xià dǐng lì zhēng shuò yǒu sān shì yǐ yuǎn rén huáng huò bù zhī suǒ guī yě

都护李严与闿书六纸,解喻利害,闿但答一纸曰:“盖闻天无二日,土无二王,今天下鼎立,正朔有三,是以远人惶惑,不知所归也。

qí jié màn rú cǐ

”其桀慢如此。

kǎi yòu jiàng wū wú wú yáo shǔ kǎi wèi yǒng chāng tài shǒu

闿又降于吴,吴遥署闿为永昌太守。

yǒng chāng jì zài yì zhōu jùn zhī xi dào lù yōng sè yǔ shǔ gé jué ér jùn tài shǒu gǎi yì kǎi yǔ fǔ chéng shǔ jùn wáng kàng shuài lì lì mín bì jìng jù kǎi

永昌既在益州郡之西,道路壅塞,与蜀隔绝,而郡太守改易,凯与府丞蜀郡王伉帅厉吏民,闭境拒闿。

kǎi shù yí xí yǒng chāng chēng shuō yún yún

闿数移檄永昌,称说云云。

kǎi dá xí yuē tiān jiàng sàng luàn jiān xióng chéng xìn tiān xià qiè chǐ wàn guó bēi dào chén qiè dà xiǎo mò bù sī jié jīn lì gān nǎo tú dì yǐ chú guó nàn

凯答檄曰:“天降丧乱,奸雄乘衅,天下切齿,万国悲悼,臣妾大小,莫不思竭筋力,肝脑涂地,以除国难。

fú wéi jiāng jūn shì shòu hàn ēn yǐ wéi dāng gōng jù dǎng zhòng shuài xiān qǐ xíng shàng yǐ bào guó jiā xià bù fù xiān rén shū gōng zhú bó yí míng qiān zǎi

伏惟将军世受汉恩,以为当躬聚党众,率先启行,上以报国家,下不负先人,书功竹帛,遗名千载。

hé qī chén pú wú yuè bèi běn jiù mò hu

何期臣仆吴越,背本就末乎?

xī shùn qín mín shì yǔn yú cāng wú shū jí jiā zhī liú shēng wú qióng

昔舜勤民事,陨于苍梧,书籍嘉之,流声无穷。

bēng yú jiāng pǔ hé zú kě bēi

崩于江浦,何足可悲!

wén wǔ shòu mìng chéng wáng nǎi píng

文、武受命,成王乃平。

xiān dì lóng xīng hǎi nèi wàng fēng zǎi chén cōng ruì zì tiān jiàng kāng

先帝龙兴,海内望风,宰臣聪睿,自天降康。

ér jiāng jūn bù dǔ shèng shuāi zhī jì chéng bài zhī fú pì rú yě huǒ zài yuán dǎo lǚ hé bīng huǒ miè bīng pàn jiāng hé suǒ yī fù

而将军不睹盛衰之纪,成败之符,譬如野火在原,蹈履河冰,火灭冰泮,将何所依附?

nǎng zhě jiāng jūn xiān jūn yōng hóu zào yuàn ér fēng dòu róng zhī xìng guī zhì shì zǔ jiē liú míng hòu yè shì gē qí měi

曩者将军先君雍侯,造怨而封,窦融知兴,归志世祖,皆流名后叶,世歌其美。

jīn zhū gě chéng xiàng yīng cái tǐng chū shēn dǔ wèi méng shòu yí tuō gū yì zàn jì xīng yǔ zhòng wú jì lù gōng wàng xiá

今诸葛丞相英才挺出,深睹未萌,受遗讬孤,翊赞季兴,与众无忌,录功忘瑕。

jiāng jūn ruò néng fān rán gǎi tú yì jī gēng bù gǔ rén bù nán zhuī bǐ tǔ hé zú zǎi zāi

将军若能翻然改图,易迹更步,古人不难追,鄙土何足宰哉!

gài wén chǔ guó bù gōng qí huán shì zé fū chāi tiě hào jìn rén bù zhǎng kuàng chén wū fēi zhǔ shuí kěn guī zhī yá

盖闻楚国不恭,齐桓是责,夫差僣号,晋人不长,况臣于非主,谁肯归之邪?

qiè wéi gǔ yì chén wú yuè jìng zhī jiāo shì yǐ qián hòu yǒu lái wú wǎng

窃惟古义,臣无越境之交,是以前后有来无往。

zhòng chéng gào shì fā fèn wàng shí gù lüè chén suǒ huái wéi jiāng jūn chá yān

重承告示,发愤忘食,故略陈所怀,惟将军察焉。

kǎi wēi ēn nèi zhe wèi jùn zhōng suǒ xìn gù néng quán qí jié

”凯威恩内著,为郡中所信,故能全其节。

jí chéng xiàng liàng nán zhēng tǎo kǎi jì fā zài dào ér kǎi yǐ wèi gāo dìng bù qǔ suǒ shā

及丞相亮南征讨闿,既发在道,而闿已为高定部曲所杀。

liàng zhì nán shàng biǎo yuē yǒng chāng jùn lì lǚ kǎi fǔ chéng wáng kàng děng zhí zhōng jué yù shí yǒu yú nián yōng kǎi gāo dìng bī qí dōng běi ér kǎi děng shǒu yì bù yǔ jiāo tōng

亮至南,上表曰:“永昌郡吏吕凯、府丞王伉等,执忠绝域,十有馀年,雍闿、高定偪其东北,而凯等守义不与交通。

chén bù yì yǒng chāng fēng sú dūn zhí nǎi ěr

臣不意永昌风俗敦直乃尔!

yǐ kǎi wèi yún nán tài shǒu fēng yáng qiān tíng hòu

”以凯为云南太守,封阳迁亭侯。

huì wèi pàn yí suǒ hài zi xiáng sì

会为叛夷所害,子祥嗣。

ér wáng kàng yì fēng tíng hòu wèi yǒng chāng tài shǒu

而王伉亦封亭侯,为永昌太守。

mǎ zhōng zì dé xìn bā xī láng zhōng rén yě

马忠字德信,巴西阆中人也。

shǎo yǎng wài jiā xìng hú míng dǔ hòu nǎi fù xìng gǎi míng zhōng

少养外家,姓狐,名笃,后乃复姓,改名忠。

wèi jùn lì jiàn ān mò jǔ xiào lián chú hàn chāng zhǎng

为郡吏,建安末举孝廉,除汉昌长。

xiān zhǔ dōng zhēng bài jì xiāo tíng bā xī tài shǒu yán zhī fā zhū xiàn bīng wǔ qiān rén yǐ bǔ yí quē qiǎn zhōng sòng wǎng

先主东征,败绩猇亭,巴西太守阎芝发诸县兵五千人以补遗阙,遣忠送往。

xiān zhǔ yǐ hái yǒng ān jiàn zhōng yǔ yǔ wèi shàng shū lìng liú ba yuē suī wáng huáng quán fù de hú dǔ cǐ wèi shì bù fá xián yě

先主已还永安,见忠与语,谓尚书令刘巴曰:“虽亡黄权,复得狐笃,此为世不乏贤也。

jiàn xìng yuán nián chéng xiàng liàng kāi fǔ yǐ zhōng wèi mén xià dū

”建兴元年,丞相亮开府,以忠为门下督。

sān nián liàng rù nán bài zhōng zāng kē tài shǒu

三年,亮入南,拜忠牂牁太守。

jùn chéng zhū bāo fǎn

郡丞朱褒反。

pàn luàn zhī hòu zhōng fǔ yù xù lǐ shén yǒu wēi huì

叛乱之后,忠抚育恤理,甚有威惠。

bā nián zhào wèi chéng xiàng cān jūn fù zhǎng shǐ jiǎng wǎn shǔ liú fǔ shì

八年,召为丞相参军,副长史蒋琬署留府事。

yòu lǐng zhōu zhì zhōng cóng shì

又领州治中从事。

míng nián liàng chū qí shān zhōng yì liàng suǒ jīng yíng róng shì

明年,亮出祁山,忠诣亮所,经营戎事。

jūn hái dū jiāng jūn zhāng yí děng tǎo wèn shān jùn pàn qiāng

军还,督将军张嶷等讨汶山郡叛羌。

shí yī nián nán yí háo shuài liú zhòu fǎn rǎo luàn zhū jùn

十一年,南夷豪帅刘胄反,扰乱诸郡。

zhēng lái jiàng dū du zhāng yì hái yǐ zhōng dài yì

征庲降都督张翼还,以忠代翼。

zhōng suì zhǎn zhòu píng nán tǔ

忠遂斩胄,平南土。

jiā zhōng jiān jūn fèn wēi jiāng jūn fēng bó yáng tíng hòu

加忠监军奋威将军,封博阳亭侯。

chū jiàn níng jùn shā tài shǒu zhèng áng fù tài shǒu zhāng yì wū wú gù dū dū cháng zhù píng yí xiàn

初,建宁郡杀太守正昂,缚太守张裔于吴,故都督常驻平夷县。

zhì zhōng nǎi yí zhì wèi xiàn chù mín yí zhī jiān

至忠,乃移治味县,处民夷之间。

yòu yuè guī jùn yì jiǔ shī tǔ dì zhōng lǜ jiāng tài shǒu zhāng yí kāi fù jiù jùn yóu cǐ jiù jiā ān nán jiāng jūn jìn fēng péng xiāng tíng hóu

又越巂郡亦久失土地,忠率将太守张嶷开复旧郡,由此就加安南将军,进封彭乡亭侯。

yán xī wǔ nián hái cháo yīn zhì hàn zhōng jiàn dà sī mǎ jiǎng wǎn xuān chuán zhào zhǐ jiā bài zhèn nán dà jiāng jūn

延熙五年还朝,因至汉中,见大司马蒋琬,宣传诏旨,加拜镇南大将军。

qī nián chūn dà jiàng jūn fèi yī běi yù wèi dí liú zhōng chéng dū píng shàng shū shì

七年春,大将军费祎北御魏敌,留忠成都,平尚书事。

yī hái zhōng nǎi guī nán

祎还,忠乃归南。

shí èr nián zú zi xiū sì

十二年卒,子修嗣。

zhōng wéi rén kuān jì yǒu dù liàng dàn huī zhōu dà xiào fèn nù bù xíng wū sè

忠为人宽济有度量,但诙啁大笑,忿怒不形于色。

rán chǔ shì néng duàn wēi ēn bìng lì shì yǐ mán yí wèi ér ài zhī

然处事能断,威恩并立,是以蛮夷畏而爱之。

jí zú mò bù zì zhì sàng tíng liú tì jìn āi wèi zhī lì miào sì qì jīn yóu zài

及卒,莫不自致丧庭,流涕尽哀,为之立庙祀,迄今犹在。

zhāng biǎo shí míng shì qīng wàng yú zhōng

张表,时名士,清望逾忠。

yán yǔ sù yǒu gōng gàn wū shì jīng qín

阎宇,宿有功干,于事精勤。

jì zhǒng zài zhōng hòu qí wēi fēng chēng jì jiē bù jí zhōng

继踵在忠后,其威风称绩,皆不及忠。

wáng píng zì zi jūn bā xī dàng qú rén yě

王平字子均,巴西宕渠人也。

běn yǎng wài jiā hé shì hòu fù xìng wáng

本养外家何氏,后复姓王。

suí dù huò pǔ hú yì luò yáng jiǎ xiào wèi cóng cáo gōng zhēng hàn zhōng yīn jiàng xiān zhǔ bài yá mén jiāng pí jiàng jūn

随杜濩、朴胡诣洛阳,假校尉,从曹公征汉中,因降先主,拜牙门将、裨将军。

jiàn xìng liù nián shǔ cān jūn mǎ sù xiān fēng

建兴六年,属参军马谡先锋。

sù shě shuǐ shàng shān jǔ cuò fán rǎo píng lián guī jiàn sù sù bù néng yòng dà bài wū jiē tíng

谡舍水上山,举措烦扰,平连规谏谡,谡不能用,大败于街亭。

zhòng jǐn xīng sàn wéi píng suǒ lǐng qiān rén míng gǔ zì chí wèi jiāng zhāng hé yí qí fú bīng bù wǎng bī yě

众尽星散,惟平所领千人,鸣鼓自持,魏将张郃疑其伏兵,不往偪也。

wū shì píng xú xú shōu hé zhū yíng yí bèng lǜ jiāng shì ér hái

于是平徐徐收合诸营遗迸,率将士而还。

chéng xiàng liàng jì zhū mǎ sù jí jiāng jūn zhāng xiū li shèng duó jiāng jūn huáng xí děng bīng píng tè jiàn chóng xiǎn jiā bài cān jūn tǒng wǔ bù jiān dāng yíng shì jìn wèi tǎo kòu jiāng jūn fēng tíng hòu

丞相亮既诛马谡及将军张休、李盛,夺将军黄袭等兵,平特见崇显,加拜参军,统五部兼当营事,进位讨寇将军,封亭侯。

jiǔ nián liàng wéi qí shān píng bié shǒu nán wéi

九年,亮围祁山,平别守南围。

wèi dà jiàng jūn sī mǎ xuān wáng gōng liàng zhāng hé gōng píng píng jiān shǒu bù dòng hé bù néng kè

魏大将军司马宣王攻亮,张郃攻平,平坚守不动,郃不能克。

shí èr nián liàng zú wū wǔ gōng jūn tuì huán wèi yán zuò luàn yī zhàn ér bài píng zhī gōng yě

十二年,亮卒于武功,军退还,魏延作乱,一战而败,平之功也。

qiān hòu diǎn jūn ān hàn jiāng jūn fù chē qí jiāng jūn wú yī zhù hàn zhōng yòu lǐng hàn zhōng tài shǒu

迁后典军、安汉将军,副车骑将军吴壹住汉中,又领汉中太守。

shí wǔ nián jìn fēng ān hàn hóu dài yī dū hàn zhōng

十五年,进封安汉侯,代壹督汉中。

yán xī yuán nián dà jiàng jūn jiǎng wǎn zhù miǎn yáng píng gèng wéi qián hù jūn shǔ wǎn fǔ shì

延熙元年,大将军蒋琬住沔阳,平更为前护军,署琬府事。

liù nián wǎn hái zhù fú bài píng qián jiān jūn zhèn běi dà jiāng jūn tǒng hàn zhōng

六年,琬还住涪,拜平前监军、镇北大将军,统汉中。

qī nián chūn wèi dà jiàng jūn cáo shuǎng lǜ bù qí shí yú wàn xiàng hàn chuān qián fēng yǐ zài luò gǔ

七年春,魏大将军曹爽率步骑十馀万向汉川,前锋已在骆谷。

shí hàn zhōng shǒu bīng bù mǎn sān wàn zhū jiāng dà jīng

时汉中守兵不满三万,诸将大惊。

huò yuē jīn lì bù zú yǐ jù dí tīng dāng gù shǒu hàn lè èr chéng yù zéi lìng rù bǐ ěr jiān fú jūn zú dé jiù guān

或曰:“今力不足以拒敌,听当固守汉、乐二城,遇贼令入,比尔间,涪军足得救关。

píng yuē bù rán

”平曰:“不然。

hàn zhōng qù fú chuí qiān lǐ

汉中去涪垂千里。

zéi ruò de guān biàn wèi huò yě

贼若得关,便为祸也。

jīn yi xiān qiǎn liú hù jūn dù cān jūn jù xìng shì píng wèi hòu jù

今宜先遣刘护军、杜参军据兴势,平为后拒;

ruò zéi fēn xiàng huáng jīn píng lǜ qiān rén xià zì lín zhī bǐ ěr jiān fú jūn xíng zhì cǐ jì zhī shàng yě

若贼分向黄金,平率千人下自临之,比尔间,涪军行至,此计之上也。

wéi hù jūn liú mǐn yǔ píng yì tóng jí biàn shī xíng

”惟护军刘敏与平意同,即便施行。

fú zhū jūn jí dà jiàng jūn fèi yī zì chéng dū xiāng jì ér zhì wèi jūn tuì huán rú píng běn cè

涪诸军及大将军费祎自成都相继而至,魏军退还,如平本策。

shì shí shān zhī zài dōng mǎ zhōng zài nán píng zài běi jìng xián zhù míng jī

是时,邓芝在东,马忠在南,平在北境,咸著名迹。

píng shēng zhǎng róng lǚ shǒu bù néng shū qí suǒ shi bù guò shí zì ér kǒu shòu zuò shū jiē yǒu yì lǐ

平生长戎旅,手不能书,其所识不过十字,而口授作书,皆有意理。

shǐ rén dú shǐ hàn zhū jì chuán tīng zhī bèi zhī qí dà yì wǎng wǎng lùn shuō bù shī qí zhǐ

使人读史、汉诸纪传,听之,备知其大义,往往论说不失其指。

zūn lǚ fǎ dù yán bù xì xuè cóng cháo zhì xī duān zuò chè rì xin huà wú wǔ jiàng zhī tǐ rán xìng xiá qīn yí wéi rén zì qīng yǐ cǐ wéi sǔn yān

遵履法度,言不戏谑,从朝至夕,端坐彻日,忄画无武将之体,然性狭侵疑,为人自轻,以此为损焉。

shí yī nián zú zi xun sì

十一年卒,子训嗣。

chū píng tóng jùn hàn chāng jù fú zhōng yǒng kuān hòu shù yǒu zhàn gōng gōng míng jué wèi yà píng guān zhì zuǒ jiāng jūn fēng dàng qú hóu

初,平同郡汉昌句扶忠勇宽厚,数有战功,功名爵位亚平,官至左将军,封宕渠侯。

zhāng yí zì bó qí ba jùn nán chōng guó rén yě

张嶷字伯岐,巴郡南充国人也。

ruò guàn wèi xiàn gōng cáo

弱冠为县功曹。

xiān zhǔ dìng shǔ zhī jì shān kòu gōng xiàn xiàn zhǎng juān jiā táo wáng yí mào bái rèn xié fù fū rén fū rén de miǎn

先主定蜀之际,山寇攻县,县长捐家逃亡,嶷冒白刃,携负夫人,夫人得免。

yóu shì xiǎn míng zhōu zhào wéi cóng shì

由是显名,州召为从事。

shí jùn nèi shì rén gōng lù yáo zhòu wèi èr qiān dàn dāng shì yǒu shēng míng jiē yǔ yí yǒu shàn

时郡内士人龚禄、姚伷位二千石,当世有声名,皆与嶷友善。

jiàn xìng wǔ nián chéng xiàng liàng běi zhù hàn zhōng guǎng hàn mián zhú shān zéi zhāng mù děng chāo dào jūn zī jié lüè lì mín yí yǐ dū wèi jiàng bīng tǎo zhī

建兴五年,丞相亮北住汉中,广汉、绵竹山贼张慕等钞盗军资,劫掠吏民,嶷以都尉将兵讨之。

yí dù qí niǎo sàn nán yǐ zhàn qín nǎi zhà yǔ hé qīn kè qī zhì jiǔ

嶷度其鸟散,难以战禽,乃诈与和亲,克期置酒。

jiǔ hān yí shēn lǜ zuǒ yòu yīn zhǎn mù děng wǔ shí yú jí qú shuài xī tiǎn

酒酣,嶷身率左右,因斩慕等五十馀级,渠帅悉殄。

xún qí yú lèi xún rì qīng tài

寻其馀类,旬日清泰。

hòu de jí bìng kùn dǔ jiā sù pín kuì guǎng hàn tài shǒu shǔ jùn hé zhī míng wéi tōng hòu yí sù yǔ shū kuò nǎi zì yù yì zhī tuō yǐ zhì jí

后得疾病困笃,家素贫匮,广汉太守蜀郡何祗,名为通厚,嶷宿与疏阔,乃自轝诣祗,讬以治疾。

zhī qīng cái yī liáo shù nián chú yù

祗倾财医疗,数年除愈。

qí dǎng dào xìn yì jiē cǐ lèi yě

其党道信义皆此类也。

bài wèi yá mén jiāng shǔ mǎ zhōng běi tǎo wèn shān pàn qiāng nán píng sì jùn mán yí zhé yǒu chóu huà zhàn kè zhī gōng

拜为牙门将,属马忠,北讨汶山叛羌,南平四郡蛮夷,辄有筹画战克之功。

shí sì nián wǔ dū dǐ wáng fú jiàn qǐng xiáng qiǎn jiàng jūn zhāng wèi wǎng yíng guò qī bú dào dà jiàng jūn jiǎng wǎn shēn yǐ wéi niàn

十四年,武都氐王苻健请降,遣将军张尉往迎,过期不到,大将军蒋琬深以为念。

yí píng zhī yuē fú jiàn qiú fù kuǎn zhì bì wú tā biàn sù wén jiàn dì jiǎo xiá yòu yí dí bù néng tóng gōng jiāng yǒu guāi lí shì yǐ jī liú ěr

嶷平之曰:“苻健求附款至,必无他变,素闻健弟狡黠,又夷狄不能同功,将有乖离,是以稽留耳。

shù rì wèn zhì jiàn dì guǒ jiāng sì bǎi hù jiù wèi dú jiàn lái cóng

”数日,问至,健弟果将四百户就魏,独健来从。

chū yuè guī jùn zì chéng xiàng liàng tǎo gāo dìng zhī hòu sōu yí shù fǎn shā tài shǒu gōng lù jiāo huáng shì hòu tài shǒu bù gǎn zhī jùn zhǐ zhù ān shàng xiàn qù jùn bā bǎi yú lǐ qí jùn tú yǒu míng ér yǐ

初,越巂郡自丞相亮讨高定之后,叟夷数反,杀太守龚禄、焦璜,是后太守不敢之郡,只住安上县,去郡八百馀里,其郡徒有名而已。

shí lùn yù fù jiù jùn chú yí wèi yuè guī tài shǒu yí jiāng suǒ lǐng wǎng zhī jùn yòu yǐ ēn xìn mán yí jiē fú pō lái jiàng fù

时论欲复旧郡,除嶷为越巂太守,嶷将所领往之郡,诱以恩信,蛮夷皆服,颇来降附。

běi jiǎo zhuō mǎ zuì xiāo jìn bù chéng jié dù yí nǎi wǎng tǎo shēng fù qí shuài wèi láng yòu jiě zòng gào yù shǐ zhāo huái yú lèi

北徼捉马最骁劲,不承节度,嶷乃往讨,生缚其帅魏狼,又解纵告喻,使招怀馀类。

biǎo bài láng wèi yì hòu zhǒng luò sān qiān yú hù jiē ān tǔ gòng zhí

表拜狼为邑侯,种落三千馀户皆安土供职。

zhū zhǒng wén zhī duō jiàn xiáng fú yí yǐ gōng cì jué guān nèi hóu

诸种闻之,多渐降服,嶷以功赐爵关内侯。

sū qí yì jūn dōng féng féng dì wěi qú děng yǐ xiáng fù fǎn

苏祁邑君冬逢、逢弟隗渠等,已降复反。

yí zhū féng

嶷诛逢。

féng qī máo niú wáng nǚ yí yǐ jì yuán zhī

逢妻,旄牛王女,嶷以计原之。

ér qú táo rù xi jiào

而渠逃入西徼。

qú gāng měng jié hàn wèi zhū zhǒng shēn suǒ wèi dàn qiǎn suǒ qīn èr rén zhà xiáng yí shí qǔ xiāo xi

渠刚猛捷悍,为诸种深所畏惮,遣所亲二人诈降嶷,实取消息。

yí jué zhī xǔ yǐ zhòng shǎng shǐ wèi fǎn jiàn èr rén suì hé móu shā qú

嶷觉之,许以重赏,使为反间,二人遂合谋杀渠。

qú sǐ zhū zhǒng jiē ān

渠死,诸种皆安。

yòu sī dōu qí shuài li qiú chéng xī shǒu shā gōng lù yí qiú mù bǔ de shù qí sù è ér zhū zhī

又斯都耆帅李求承,昔手杀龚禄,嶷求募捕得,数其宿恶而诛之。

shǐ yí yǐ jùn fú yǔ tuí huài gèng zhù xiǎo wù

始嶷以郡郛宇颓坏,更筑小坞。

zài guān sān nián xǐ hái gù jùn shàn zhì chéng guō yí zhǒng nán nǚ mò bù zhì lì

在官三年,徙还故郡,缮治城郭,夷种男女莫不致力。

dìng zuó tái dēng bēi shuǐ sān xiàn qù jùn sān bǎi yú lǐ jiù chū yán tiě jí qī ér yí jiǎo jiǔ zì gù shí

定莋、台登、卑水三县去郡三百馀里,旧出盐铁及漆,而夷徼久自固食。

yí lǜ suǒ lǐng duó qǔ shǔ zhǎng lì yān

嶷率所领夺取,署长吏焉。

yí zhī dào dìng zuó dìng zuó lǜ háo láng cén pán mù wáng jiù shèn wéi mán yí suǒ xìn rèn fèn yí zì qīn bù zì lái yì

嶷之到定莋,定莋率豪狼岑,槃木王舅,甚为蛮夷所信任,忿嶷自侵,不自来诣。

yí shǐ zhuàng shì shù shí zhí wǎng shōu zhì tà ér shā zhī chí shī hái zhǒng hòu jiā shǎng cì yù yǐ láng cén zhī è qiě yuē wú de wàng dòng dòng jí tiǎn yǐ

嶷使壮士数十直往收致,挞而杀之,持尸还种,厚加赏赐,喻以狼岑之恶,且曰:“无得妄动,动即殄矣!

zhǒng lèi xián miàn fù xiè guò

”种类咸面缚谢过。

yí shā niú xiǎng yàn chóng shēn ēn xìn suì huò yán tiě qì yòng zhōu shàn

嶷杀牛飨宴,重申恩信,遂获盐铁,器用周赡。

hàn jiā jùn jiè máo niú yí zhǒng lèi sì qiān yú hù qí lǜ láng lù yù wèi gū xù dōng féng bào yuàn qiǎn shū fù lí jiāng féng zhòng xiāng dù xíng shì

汉嘉郡界旄牛夷种类四千馀户,其率狼路,欲为姑婿冬逢报怨,遣叔父离将逢众相度形势。

yí nì qiǎn qīn jìn jī niú jiǔ láo cì yòu lìng lí nì féng qī xuān chàng yì zhǐ

嶷逆遣亲近赍牛酒劳赐,又令离逆逢妻宣畅意旨。

lí jì shòu cì bìng jiàn qí zǐ zǐ dì huān yuè xī lǜ suǒ lǐng jiāng yì yí yí hòu jiā shǎng dài qiǎn hái

离既受赐,并见其姊,姊弟欢悦,悉率所领将诣嶷,嶷厚加赏待,遣还。

máo niú yóu shì zhé bù wéi huàn

旄牛由是辄不为患。

jùn yǒu jiù dào jīng máo niú zhōng zhì chéng dū jì píng qiě jìn

郡有旧道,经旄牛中至成都,既平且近;

zì máo niú jué dào yǐ bǎi yú nián gèng yóu ān shàng jì xiǎn qiě yuǎn

自旄牛绝道,已百馀年,更由安上,既险且远。

yí qiǎn zuǒ yòu jī huò bì cì lù zhòng lìng lù gū yù yì lù nǎi lǜ xiōng dì qī zǐ xī yì yí yí yǔ méng shì kāi tōng jiù dào qiān lǐ sù qīng fù gǔ tíng yì

嶷遣左右赍货币赐路,重令路姑喻意,路乃率兄弟妻子悉诣嶷,嶷与盟誓,开通旧道,千里肃清,复古亭驿。

zòu fēng lù wèi máo niú tián jù pí wáng qiǎn shǐ jiāng lù cháo gòng

奏封路为旄牛〈田句〉毗王,遣使将路朝贡。

hòu zhǔ wū shì jiā yí wǔ róng jiāng jūn lǐng jùn rú gù

后主于是加嶷怃戎将军,领郡如故。

yí chū jiàn fèi yī wèi dà jiàng jūn zì xìng fàn ài dài xìn xīn fù tài guò yí shū jiè zhī yuē xī cén péng lǜ shī lái xī zhàng jié xián jiàn hài wū cì kè jīn míng jiāng jūn wèi zūn quán zhòng yi jiàn qián shì shǎo yǐ wéi jǐng hòu yī guǒ wèi wèi xiáng rén guō xiū suǒ hài

嶷初见费祎为大将军,恣性泛爱,待信新附太过,嶷书戒之曰:“昔岑彭率师,来歙杖节,咸见害于刺客,今明将军位尊权重,宜鉴前事,少以为警”后祎果为魏降人郭修所害。

wú tài fù zhū gě kè yǐ chū pò wèi jūn dà xīng bīng zhòng yǐ tú gōng qǔ

吴太傅诸葛恪以初破魏军,大兴兵众以图攻取。

shì zhōng zhū gě zhān chéng xiàng liàng zhī zǐ kè cóng dì yě yí yǔ shū yuē dōng zhǔ chū bēng dì shí yòu ruò tài fù shòu jì tuō zhī zhòng yì hé róng yì

侍中诸葛瞻,丞相亮之子,恪从弟也,嶷与书曰:“东主初崩,帝实幼弱,太傅受寄讬之重,亦何容易!

qīn yǐ zhōu gōng zhī cái yóu yǒu guǎn cài liú yán zhī biàn huò guāng shòu rèn yì yǒu yàn gài shàng guān nì luàn zhī móu lài chéng zhāo zhī míng yǐ miǎn sī nán ěr

亲以周公之才,犹有管、蔡流言之变,霍光受任,亦有燕、盖、上官逆乱之谋,赖成、昭之明,以免斯难耳。

xī měi wén dōng zhǔ shā shēng shǎng fá bù rèn xià rén yòu jīn yǐ chuí mò zhī mìng zú zhào tài fù shǔ yǐ hòu shì chéng shí kě lǜ

昔每闻东主杀生赏罚,不任下人,又今以垂没之命,卒召太傅,属以后事,诚实可虑。

jiā wú chu piāo jí nǎi xī suǒ jì ér tài fù lí shǎo zhǔ lǚ dí tíng kǒng fēi liáng jì cháng suàn zhī shù yě

加吴、楚剽急,乃昔所记,而太傅离少主,履敌庭,恐非良计长算之术也。

suī yún dōng jiā gāng jì sù rán shàng xià jí mù bǎi yǒu yī shī fēi míng zhě zhī lǜ yá

虽云东家纲纪肃然,上下辑睦,百有一失,非明者之虑邪?

qǔ gǔ zé jīn jīn zé gǔ yě zì fēi láng jūn jìn zhōng yán wū tài fù shuí fù yǒu jìn yán zhě yě

取古则今,今则古也,自非郎君进忠言于太傅,谁复有尽言者也!

xuán jūn guǎng nóng wu xíng dé huì shù nián zhī zhōng dōng xī bìng jǔ shí wèi bù wǎn yuàn shēn cǎi chá

旋军广农,务行德惠,数年之中,东西并举,实为不晚,愿深采察。

kè jìng yǐ cǐ yí zú

”恪竟以此夷族。

yí shí jiàn duō rú shì lèi

嶷识见多如是类。

zài jùn shí wǔ nián bāng yù ān mù

在郡十五年,邦域安穆。

lǚ qǐ qiú hái nǎi zhēng yì chéng dū

屡乞求还,乃征诣成都。

mín yí liàn mù fú gū qì tì guò máo niú yì yì jūn qiǎng fù lái yíng jí zhuī xún zhì shǔ jùn jiè qí dū xiàng lǜ suí yí cháo gòng zhě bǎi yú rén

民夷恋慕,扶毂泣涕,过旄牛邑,邑君襁负来迎,及追寻至蜀郡界,其督相率随嶷朝贡者百馀人。

yí zhì bài dàng kòu jiāng jūn kāng kǎi zhuàng liè shì rén xián duō guì zhī rán fàng dàng shǎo lǐ rén yì yǐ cǐ jī yān shì suì yán xī shí qī nián yě

嶷至,拜荡寇将军,慷慨壮烈,士人咸多贵之,然放荡少礼,人亦以此讥焉,是岁延熙十七年也。

wèi dí dào zhǎng li jiǎn mì shū qǐng xiáng wèi jiāng jūn jiāng wéi lǜ yí děng yīn jiǎn zhī zī yǐ chū lǒng xī

魏狄道长李简密书请降,卫将军姜维率嶷等因简之资以出陇西。

jì dào dí dào jiǎn xī lǜ chéng zhōng lì mín chū yíng jūn

既到狄道,简悉率城中吏民出迎军。

jūn qián yǔ wèi jiāng xú zhì jiāo fēng yí lín chén yǔn shēn rán qí suǒ shā shāng yì guò bèi

军前与魏将徐质交锋,嶷临陈陨身,然其所杀伤亦过倍。

jì wáng fēng zhǎng zǐ yīng xī xiāng hóu cì zǐ hù xióng xí jué

既亡,封长子瑛西乡侯,次子护雄袭爵。

nán tǔ yuè guī mín yí wén yí sǐ wú bù bēi qì wèi yí lì miào sì shí shuǐ hàn zhé sì zhī

南土越巂民夷闻嶷死,无不悲泣,为嶷立庙,四时水旱辄祀之。

píng yuē huáng quán hóng yǎ sī liang li huī gōng liàng zhì yè lǚ kǎi shǒu jié bù huí mǎ zhōng rǎo ér néng yì wáng píng zhōng yǒng ér yán zhěng zhāng yí shí duàn míng guǒ xián yǐ suǒ cháng xiǎn míng fā jì yù qí shí yě

评曰:黄权弘雅思量,李恢公亮志业,吕凯守节不回,马忠扰而能毅,王平忠勇而严整,张嶷识断明果,咸以所长,显名发迹,遇其时也。

✦ You read 蜀书·黄李吕马王张传

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.