三国志 · 陈寿 · Chapter 58 of 65

吴书·陆逊传

PinyinModern Translation
Size

lù xùn zì bó yán wú jùn wú rén yě

陆逊字伯言,吴郡吴人也。

běn míng yì shì jiāng dōng dà zú

本名议,世江东大族。

xùn shǎo gū suí cóng zǔ lú jiāng tài shǒu kāng zài guān

逊少孤,随从祖庐江太守康在官。

yuán shù yǔ kāng yǒu xì jiāng gōng kāng kāng qiǎn xùn jí qīn qi hái wú

袁术与康有隙,将攻康,康遣逊及亲戚还吴。

xùn nián zhǎng yú kāng zi jī shù suì wèi zhī gāng jì mén hù

逊年长于康子绩数岁,为之纲纪门户。

sūn quán wèi jiāng jūn xùn nián èr shí yī

孙权为将军,逊年二十一。

shǐ shì mù fǔ lì dōng xī cáo lìng shǐ chū wèi hǎi chāng tún tián dū wèi bìng lǐng xiàn shì

始仕幕府,历东西曹令史,出为海昌屯田都尉,并领县事。

xiàn lián nián kàng hàn xùn kāi cāng gǔ yǐ zhèn pín mín quàn dū nóng sāng bǎi xìng méng lài

县连年亢旱,逊开仓谷以振贫民,劝督农桑,百姓蒙赖。

shí wú kuài jī dān yáng duō yǒu fú nì xùn chén pián yí qǐ yǔ mù yān

时吴、会稽、丹杨多有伏匿,逊陈便宜,乞与幕焉。

kuài jī shān zéi dà shuài pān lín jiù wèi suǒ zài dú hài lì nián bù qín

会稽山贼大帅潘临,旧为所在毒害,历年不禽。

xùn yǐ shǒu xià zhào bīng tǎo zhì shēn xiǎn suǒ xiàng jiē fú bù qǔ yǐ yǒu èr qiān yú rén

逊以手下召兵,讨治深险,所向皆服,部曲已有二千余人。

pó yáng zéi shuài yóu tū zuò luàn fù wǎng tǎo zhī bài dìng wēi xiào wèi jūn tún lì pǔ

鄱阳贼帅尤突作乱,复往讨之,拜定威校尉,军屯利浦。

quán yǐ xiōng cè nǚ pèi xùn shù fǎng shì wu

权以兄策女配逊,数访世务。

xùn jiàn yì yuē fāng jīn yīng xióng qí zhì chái láng guī wàng kè dí níng luàn

逊建议曰:“方今英雄棋跱,豺狼规望,克敌宁乱。

fēi zhòng bù jì ér shān kòu jiù è yī zǔ shēn de

非众不济,而山寇旧恶,依阻深地。

fu fù xīn wèi píng nán yǐ tú yuǎn kě dà bù wu qǔ qí jīng ruì

夫腹心未平,难以图远,可大部伍,取其精锐。

quán nà qí cè yǐ wéi zhàng xià yòu bù dū

权纳其策,以为帐下右部督。

huì dān yáng zéi shuài fèi zhàn shòu cáo gōng yìn shòu shān dòng shān yuè wéi zuò nèi yìng quán qiǎn xùn tǎo zhàn

会丹杨贼帅费栈受曹公印绶,扇动山越,为作内应,权遣逊讨栈。

zhàn zhī dǎng duō ér wǎng bīng shǎo xùn nǎi yì shī yá zhuàng fēn bù gǔ jiǎo yè qián shān gǔ jiān gǔ zào ér qián yìng shí pò sàn

栈支党多而往兵少,逊乃益施牙幢,分布鼓角,夜潜山谷间,鼓噪而前,应时破散。

suì bù wǔ dōng sān jùn qiáng zhě wèi bīng léi zhě bǔ hù de jīng zú shù wàn rén sù è dàng chú suǒ guò sù qīng hái zhūn wú hú

遂部伍东三郡,强者为兵,羸者补户,得精卒数万人,宿恶荡除,所过肃清,还屯芜湖。

kuài jī tài shǒu chún yú shì biǎo xùn wang qǔ mín rén chóu rǎo suǒ zài

会稽太守淳于式表逊枉取民人,愁扰所在。

xùn hòu yì dōu yán cì chēng shì jiā lì

逊后诣都,言次,称式佳吏。

quán yuē shì bái jūn ér jūn jiàn zhī hé yě

权曰:“式白君而君荐之,何也?

xùn duì yuē shì yì yù yǎng mín shì yǐ bái xùn

”逊对曰:“式意欲养民,是以白逊。

ruò xùn fù huǐ shì yǐ luàn shèng tīng bù kě zhǎng yě

若逊复毁式以乱圣听,不可长也。

quán yuē cǐ chéng zhǎng zhě zhī shì gù rén bù néng wèi ěr

”权曰:“此诚长者之事,顾人不能为耳。

lǚ méng chēng jí yì jiàn yè xùn wǎng jiàn zhī

”吕蒙称疾诣建业,逊往见之。

wèi yuē guān yǔ jiē jìng rú hé yuǎn xià hòu bù dàng kě yōu yě

谓曰:“关羽接境,如何远下,后不当可忧也?

méng yuē chéng rú lái yán rán wǒ bìng dǔ

”蒙曰:“诚如来言,然我病笃。

xùn yuē yǔ qín qí xiāo qì líng lì yú rén

”逊曰:“羽矜其骁气,陵轹于人。

shǐ yǒu dà gōng yì jiāo zhì yì dàn wu běi jìn wèi xián yú wǒ yǒu xiāng wén bìng bì yì wú bèi

始有大功,意骄志逸,但务北进,未嫌于我,有相闻病,必益无备。

jīn chū qí bù yì zì kě qín zhì

今出其不意,自可禽制。

xià jiàn zhì zūn yi hǎo wèi jì

下见至尊,宜好为计。

méng yuē yǔ sù yǒng měng jì nán wéi dí qiě yǐ jù jīng zhōu ēn xìn dà xíng jiān shǐ yǒu gōng dǎn shì yì shèng wèi yì tú yě

”蒙曰:“羽素勇猛,既难为敌,且已据荆州,恩信大行,兼始有功,胆势益盛,未易图也。

méng zhì dōu quán wèn shuí kě dài qīng zhě

”蒙至都,权问:“谁可代卿者?

méng duì yuē lù xùn yì sī shēn cháng cái kān fù zhòng guān qí guī lǜ zhōng kě dà rèn

”蒙对曰:“陆逊意思深长,才堪负重,观其规虑,终可大任。

ér wèi yǒu yuǎn míng fēi yǔ suǒ jì wú fù shì guò

而未有远名,非羽所忌,无复是过。

ruò yòng zhī dāng lìng wài zì tāo yǐn nèi chá xíng biàn rán hòu kě kè

若用之,当令外自韬隐,内察形便,然后可克。

quán nǎi zhào xùn bài piān jiàng jūn yòu bù dū dài méng

”权乃召逊,拜偏将军右部督代蒙。

xùn zhì lù kǒu shū yǔ yǔ yuē qián chéng guān xìn ér dòng yǐ lǜ xíng shī xiǎo jǔ dà kè yī hé wēi wēi

逊至陆口,书与羽曰:“前承观衅而动,以律行师,小举大克,一何巍巍!

dí guó bài jì lì zài tóng méng wén qìng fǔ jié xiǎng suì xí juǎn gòng jiǎng wáng gāng

敌国败绩,利在同盟,闻庆拊节,想遂席卷,共奖王纲。

jìn yǐ bù mǐn shòu rèn lái xi yán mù guāng chén sī lǐn liáng guī

近以不敏,受任来西,延慕光尘,思廪良规。

yòu yuē yú jìn děng jiàn huò xiá ěr xīn tàn yǐ wéi jiāng jūn zhī xūn zú yǐ cháng shì suī xī jìn wén chéng pú zhī shī huái yīn bá zhào zhī lüè miè yǐ shàng cí

”又曰:“于禁等见获,遐迩欣叹,以为将军之勋足以长世,虽昔晋文城濮之师,淮阴拔赵之略,蔑以尚兹。

wén xú huang děng shǎo qí zhù jīng kuī wàng huī bǎo

闻徐晃等少骑驻旌,窥望麾葆。

cāo huá lǔ yě fèn bù sī nán kǒng qián zēng zhòng yǐ chěng qí xīn

操猾虏也,忿不思难,恐潜增众,以逞其心。

suī yún shī lǎo yóu yǒu xiāo hàn

虽云师老,犹有骁悍。

qiě zhàn jié zhī hòu cháng kǔ qīng dí gǔ rén zhàng shù jūn shèng mí jǐng yuàn jiāng jūn guǎng wéi fāng jì yǐ quán dú kè

且战捷之后,常苦轻敌,古人杖术,军胜弥警,愿将军广为方计,以全独克。

pū shū shēng shū chí tiǎn suǒ bù kān

仆书生疏迟,忝所不堪。

xǐ lín wēi dé lè zì qīng jìn

喜邻威德,乐自倾尽。

suī wèi hé cè yóu kě huái yě

虽未合策,犹可怀也。

tǎng míng zhù yǎng yǒu yǐ chá zhī

倘明注仰,有以察之。

yǔ lǎn xùn shū yǒu qiān xià zì tuō zhī yì yì dà ān wú fù suǒ xián

“羽览逊书,有谦下自托之意,意大安,无复所嫌。

xùn jù qǐ xíng zhuàng chén qí kě qín zhī yào

逊具启形状,陈其可禽之要。

quán nǎi qián jūn ér shàng shǐ xùn yǔ lǚ méng wèi qián bù zhì jí kè gōng ān nán jùn

权乃潜军而上,使逊与吕蒙为前部,至即克公安、南郡。

xùn jìng jìn lǐng yí dū tài shǒu bài fǔ biān jiāng jūn fēng huá tíng hóu

逊径进,领宜都太守,拜抚边将军,封华亭侯。

bèi yí dū tài shǒu fán you wěi jùn zǒu zhū chéng zhǎng lì jí mán yí jūn zhǎng jiē jiàng

备宜都太守樊友委郡走,诸城长吏及蛮夷君长皆降。

xùn qǐng jīn yín tóng yìn yǐ jiǎ shòu chū fù

逊请金银铜印,以假授初附。

shì suì jiàn ān èr shí sì nián shí yī yuè yě

是岁建安二十四年十一月也。

xùn qiǎn jiàng jūn li yì xiè jīng děng jiāng sān qiān rén gōng shǔ jiāng zhān yàn chén fèng

逊遣将军李异、谢旌等将三千人,攻蜀将詹晏、陈凤。

yì jiāng shuǐ jūn jīng jiāng bù bīng duàn sè xiǎn yào jí pò yàn děng shēng jiàng de fèng

异将水军,旌将步兵,断色险要,即破晏等,生降得凤。

yòu gōng fáng líng tài shǒu shān fǔ nán xiāng tài shǒu guō mù dà pò zhī

又攻房陵太守邓辅、南乡太守郭睦,大破之。

zǐ guī dà xìng wén bù shān kǎi děng hé yí bīng shù qiān rén shǒu wěi xī fāng

秭归大姓文布、邓凯等合夷兵数千人,首尾西方。

xùn fù bù jīng tǎo pò bù kǎi

逊复部旌讨破布、凯。

bù kǎi tuō zǒu shǔ yǐ wéi jiāng

布凯脱走,蜀以为将。

xùn lìng rén yòu zhī bù shuài zhòng hái jiàng

逊令人诱之,布帅众还降。

qián hòu zhǎn huò zhāo nà fán shù wàn jì

前后斩获招纳,凡数万计。

quán yǐ xùn wèi yòu hù jūn zhèn xi jiāng jūn jìn fēng lóu hóu

权以逊为右护军、镇西将军,进封娄侯。

shí jīng zhōu shì rén xīn hái shì jìn huò wèi de suǒ xùn shàng shū yuē xī hàn gāo shòu mìng zhāo yán yīng yì guāng wǔ zhōng xīng qún jùn bì zhì gǒu kě yǐ xī lóng dào jiào zhě wèi bì yuǎn jìn

时荆州士人新还,仕进或未得所,逊上疏曰:“昔汉高受命,招延英异,光武中兴,群俊毕至,苟可以熙隆道教者,未必远近。

jīn jīng zhōu shǐ dìng rén wù wèi dá chén yú lóu lóu qǐ pǔ jiā fù zǎi chōu bá zhī ēn

今荆州始定,人物未达,臣愚㥪㥪,乞普加覆载抽拔之恩。

lìng bìng huò zì jìn rán hòu sì hǎi yán jǐng sī guī dà huà

令并获自进,然后四海延颈,思归大化。

quán jìng nà qí yán

”权敬纳其言。

huáng wǔ yuán nián liú bèi lǜ dà zhòng lái xiàng xī jiè quán mìng xùn wèi dà dū dū jiǎ jié dū zhū rán pān zhāng sòng qiān hán dāng xú shèng xiān yú dān sūn huán děng wǔ wàn rén jù zhī

黄武元年,刘备率大众来向西界,权命逊为大都督、假节,督朱然、潘璋、宋谦、韩当、徐盛、鲜于丹、孙桓等五万人拒之。

bèi cóng wū xiá jiàn píng lián wéi zhì yí líng jiè lì shù shí zhūn yǐ jīn jǐn jué shǎng yòu dòng zhū yí shǐ jiāng jūn féng xí wèi dà dū zhāng nán wéi qián bù fǔ kuāng zhào róng liáo chún fu róng děng gè wéi bié dū xiān qiǎn wú bān jiāng shù qiān rén yú píng dì lì yíng yù yǐ tiǎo zhàn

备从巫峡、建平连围至夷陵界,立数十屯,以金锦爵赏诱动诸夷,使将军冯习为大督,张南为前部,辅匡,赵融、廖淳、傅肜等各为别督,先遣吴班将数千人于平地立营,欲以挑战。

zhū jiāng jiē yù jī zhī xùn yuē cǐ bì yǒu jué qiě guān zhī

诸将皆欲击之,逊曰:“此必有谲,且观之。

bèi zhī qí jì bù kě nǎi yǐn fú bīng bā qiān cóng gǔ zhōng chū

”备知其计不可,乃引伏兵八千,从谷中出。

xùn yuē suǒ yǐ bù tīng zhū jūn jī bān zhě chuāi zhī bì yǒu qiǎo gù yě

逊曰:“所以不听诸君击班者,揣之必有巧故也。

xùn shàng shū yuē yí líng yào hài guó zhī guān xiàn suī wèi yì de yì fù yì shī

”逊上疏曰:“夷陵要害,国之关限,虽为易得,亦复易失。

shī zhī fēi tú sǔn yī jùn zhī de jīng zhōu kě yōu

失之非徒损一郡之地,荆州可忧。

jīn rì zhēng zhī dāng lìng bì xié

今日争之,当令必谐。

bèi gàn tiān cháng bù shǒu kū xué ér gǎn zì sòng

备干天常,不守窟穴,而敢自送。

chén suī bù cái píng fèng wēi líng yǐ shùn tǎo nì pò huài zài jìn

臣虽不材,凭奉威灵,以顺讨逆,破坏在近。

xún bèi qián hòu xíng jūn duō bài shào chéng

寻备前后行军,多败少成。

tuī cǐ lùn zhī bù zú wèi qi

推此论之,不足为戚。

chén chū xián zhī shuǐ lù jù jìn jīn fǎn shě chuán jiù bù chǔ chù jié yíng chá qí bù zhì bì wú tā biàn

臣初嫌之,水陆俱进,今反舍船就步,处处结营,察其布置,必无他变。

fú yuàn zhì zūn gāo zhěn bù yǐ wèi niàn yě

伏愿至尊高枕,不以为念也。

zhū jiāng bìng yuē gōng bèi dāng zài chū jīn nǎi lìng rén wǔ liù bǎi lǐ xiāng xián chí jīng qī bā yuè qí zhū yào hài jiē yǐ gù shǒu jī zhī bì wú lì yǐ

”诸将并曰:“攻备当在初,今乃令人五六百里,相衔持经七八月,其诸要害皆以固守,击之必无利矣。

xùn yuē bèi shì huá lǔ gēng cháng shì duō qí jūn shǐ jí sī lǜ jīng zhuān wèi kě gàn yě

”逊曰:“备是猾虏,更尝事多,其军始集,思虑精专,未可干也。

jīn zhù jǐ jiǔ bù dé wǒ biàn bīng pí yì jū jì bù fù shēng jǐ jiǎo cǐ kòu zhèng zài jīn rì

今住己久,不得我便,兵疲意沮,计不复生,掎角此寇,正在今日。

nǎi xiān gōng yī yíng bù lì

”乃先攻一营,不利。

zhū jiāng jiē yuē kōng shā bīng ěr

诸将皆曰:“空杀兵耳。

xùn yuē wú yǐ xiǎo pò zhī zhī shù

”逊曰:“吾已晓破之之术。

nǎi chì gè chí yī bǎ máo yǐ huǒ gōng bá zhī

”乃敕各持一把茅,以火攻拔之。

yī ěr shì chéng tōng lǜ zhū jūn tóng shí jù gōng zhǎn zhāng nán féng xí jí hú wáng shā mǐ kē děng shǒu pò qí sì shí yú yíng

一尔势成,通率诸军同时俱攻,斩张南、冯习及胡王沙靡柯等首,破其四十余营。

bèi jiāng dù lù liú níng děng qióng bī qǐng xiáng

备将杜路、刘宁等穷逼请降。

bèi shēng mǎ ān shān chén bīng zì rào

备升马鞍山,陈兵自绕。

xùn dū cù zhū jūn sì miàn cù zhī tǔ bēng wǎ jiě sǐ zhě wàn shù

逊督促诸军四面蹙之,土崩瓦解,死者万数。

bèi yīn yè dùn yì rén zì dān shāo náo kǎi duàn hòu jǐn de rù bái dì chéng

备因夜遁,驿人自担烧铙铠断后,仅得入白帝城。

qí zhōu chuán qì xiè shuǐ bù jūn zī yī shí lüè jìn shī hái piāo liú sāi jiāng ér xià

其舟船器械,水步军资,一时略尽,尸骸漂流,塞江而下。

bèi dà cán huì yuē wú nǎi wèi xùn suǒ zhé rǔ qǐ fēi tiān yá

备大惭恚,曰:“吾乃为逊所折辱,岂非天邪!

chū sūn huán bié tǎo bèi qián fēng yú yí dào wèi bèi suǒ wéi qiú jiù yú xùn

初,孙桓别讨备前锋于夷道,为备所围,求救于逊。

xùn yuē wèi kě

逊曰:“未可。

zhū jiāng yuē sūn ān dōng gōng zú jiàn wéi yǐ kùn nài hé bù jiù

”诸将曰:“孙安东公族,见围已困,奈何不救?

xùn yuē ān dōng de shì zhòng xīn chéng láo liáng zú wú kě yōu yě

”逊曰:“安东得士众心,城牢粮足,无可忧也。

dài wú jì zhǎn yù bù jiù ān dōng ān dōng zì jiě

待吾计展,欲不救安东,安东自解。

jí fāng lüè dà shī bèi guǒ bēn kuì

“及方略大施,备果奔溃。

huán hòu jiàn xùn yuē qián shí yuàn bú jiàn jiù dìng zhì jīn rì nǎi zhī diào dù zì yǒu fāng ěr

桓后见逊曰:”前实怨不见救,定至今日,乃知调度自有方耳。

dāng yù bèi shí zhū jiāng jūn huò shì sūn cè shí jiù jiāng huò gōng shì guì qī gè zì jīn shì bù xiāng tīng cóng

“当御备时,诸将军或是孙策时旧将,或公室贵戚,各自矜恃,不相听从。

xùn àn jiàn yuē liú bèi tiān xià zhī míng cáo cāo suǒ dàn jīn zài jìng jiè cǐ qiáng duì yě

逊案剑曰:”刘备天下知名,曹操所惮,今在境界,此强对也。

zhū jūn bìng hé guó ēn dāng xiāng jí mù gòng jiǎn cǐ lǔ shàng bào suǒ shòu ér bù xiāng shùn fēi suǒ wèi yě

诸君并荷国恩,当相辑睦,共剪此虏,上报所受,而不相顺,非所谓也。

pū suī shū shēng shòu mìng zhǔ shàng

仆虽书生,受命主上。

guó jiā suǒ yǐ qū zhū jūn shǐ xiāng chéng wàng zhě yǐ pū yǒu chǐ cùn kě chēng néng rěn rǔ fù zhòng gù yě

国家所以屈诸君使相承望者,以仆有尺寸可称,能忍辱负重故也。

gè zài qí shì qǐ fù de cí

各在其事,岂复得辞!

jūn lìng yǒu cháng bù kě fàn yǐ

军令有常,不可犯矣。

jí zhì pò bèi jì duō chū xùn zhū jiāng nǎi fú

“及至破备,计多出逊,诸将乃服。

quán wén zhī yuē jūn hé yǐ chū bù qǐ zhū jiāng wéi jié dù zhě yá

权闻之,曰:”君何以初不启诸将违节度者邪?

xùn duì yuē shòu ēn shēn zhòng rèn guò qí cái

“逊对曰:”受恩深重,任过其才。

yòu cǐ zhū jiāng huò rèn fù xīn huò kān zhǎo yá huò shì gōng chén jiē guó jiā suǒ dāng yǔ gòng kè dìng dà shì zhě

又此诸将或任腹心,或堪爪牙,或是功臣,皆国家所当与共克定大事者。

chén suī nú nuò qiè mù xiàng rú kòu xún xiāng xià zhī yì yǐ jì guó shì

臣虽驽懦,窃慕相如、寇恂相下之义,以济国事。

quán dà xiào chēng shàn jiā bài xùn fǔ guó jiāng jūn lǐng jīng zhōu mù jí gǎi fēng jiāng líng hou

“权大笑称善,加拜逊辅国将军,领荆州牧,即改封江陵候。

yòu bèi jì zhù bái dì xú shèng pān zhāng sòng qiān děng gè jìng biǎo yán bèi bì kě qín qǐ fù gōng zhī

又备既住白帝,徐盛、潘璋、宋谦等各竞表言备必可禽,乞复攻之。

quán yǐ wèn xùn xùn yǔ zhū rán luò tǒng yǐ wéi cáo pī dà hé shì zhòng

权以问逊,逊与朱然、骆统以为“曹丕大合士众。

wài tuō zhù guó tǎo bèi nèi shí yǒu jiān xīn jǐn jué jì zhé hái

外托助国讨备,内实有奸心,谨决计辄还”。

wú jǐ wèi jūn guǒ chū sān fāng shòu dí yě

无几,魏军果出,三方受敌也。

bèi xún bìng wáng zi chán xí wèi zhū gě liàng bǐng zhèng yǔ quán lián hé

备寻病亡,子禅袭位,诸葛亮秉政,与权连和。

shí shì suǒ yí quán zhé lìng xùn yǔ liàng bìng kè quán yìn yǐ zhì xùn suǒ

时事所宜,权辄令逊语亮,并刻权印,以置逊所。

quán měi yǔ chán liàng shū cháng guò shì xùn qīng zhòng kě fǒu yǒu suǒ bù ān biàn lìng gǎi dìng yǐ yìn fēng xíng zhī

权每与禅、亮书,常过示逊,轻重可否,有所不安,便令改定,以印封行之。

qī nián quán shǐ pó yáng tài shǒu zhōu fáng jué wèi dà sī mǎ cáo xiū

七年,权使鄱阳太守周鲂谲魏大司马曹休。

xiū guǒ jǔ zhòng rù huàn nǎi zhào xùn jiǎ huáng yuè wèi dà dū dū nì xiū

休果举众入皖,乃召逊假黄钺,为大都督,逆休。

xiū jì jué zhī chǐ jiàn qī yòu zì shì bīng mǎ jīng duō suì jiāo zhàn

休既觉知,耻见欺诱,自恃兵马精多,遂交战。

xùn zì wèi zhōng bù lìng zhū huán quán cóng wèi zuǒ yòu jì sān dào jù jìn guǒ chōng xiū fú bīng yīn qū zǒu zhī zhuī bēn zhú běi jìng zhì jiā shí zhǎn huò wàn yú niú mǎ luó lǘ chē chéng wàn liàng jūn zī qì xiè lüè jìn

逊自为中部,令朱桓、全琮为左右冀,三道俱近,果冲休伏兵,因驱走之,追亡逐北,径至夹石,斩获万余,牛马骡驴车乘万辆,军资器械略尽。

xiū hái jū fā bèi sǐ

休还,疽发背死。

zhū jūn zhèn lǚ guò wǔ chāng quán lìng zuǒ yòu yǐ yù gài fù xùn rù chū diàn mén

诸军振旅过武昌,权令左右以御盖覆逊,入出殿门。

fán suǒ cì xùn jiē yù wù shàng zhēn yú shí mò yǔ wéi bǐ

凡所赐逊,皆御物上珍,于时莫与为比。

qiǎn hái xī líng

随后陆逊被派回西陵。

huáng lóng yuán nián bài shàng dà jiàng jūn yòu dū hù

黄龙元年,拜上大将军、右都护。

shì suì quán dōng xún jiàn yè liú tài zǐ huáng zǐ jí shàng shū jiǔ guān zhēng xùn fǔ tài zǐ bìng zhǎng jīng zhōu jí yù zhāng sān jùn shì dǒng dū jūn guó

是岁,权东巡建业,留太子,皇子及尚书九官,征逊辅太子,并掌荆州及豫章三郡事,董督军国。

shí jiàn chāng hou lǜ yú táng qián zuò dòu yā lán pō shī xiǎo qiǎo

时建昌候虑于堂前作斗鸭栏,颇施小巧。

xùn zhèng sè yuē jūn hou yi qín lǎn jīng diǎn yǐ zì xīn yì yòng cǐ hé wéi

逊正色曰:“君候宜勤览经典以自新益,用此何为?

lǜ jí shí huǐ chè zhī

”虑即时毁彻之。

shè shēng xiào wèi sōng yú gōng zǐ zhōng zuì qīn xì bīng bù zhěng xùn duì zhī kūn qí zhí lì

射声校尉松于公子中最亲,戏兵不整,逊对之髠其职吏。

nán yáng xiè jǐng shàn liú yì xiān xíng hòu lǐ zhī lùn xùn ā jǐng yuē lǐ zhī cháng yú xíng jiǔ yǐ yì yǐ xì biàn ér guǐ xiān shèng zhī jiào jiē fēi yě

南阳谢景善刘廙先刑后礼之论,逊呵景曰:“礼之长于刑久矣,廙以细辩而诡先圣之教,皆非也。

jūn jīn shì dōng gōng yi zūn rén yì yǐ zhāng dé yīn ruò bǐ zhī tán bù xū jiǎng yě

君今侍东宫,宜遵仁义以彰德音,若彼之谈,不须讲也。

xùn suī shēn zài wài nǎi xīn yú guó

”逊虽身在外,乃心于国。

shàng shū chén shí shì yuē chén yǐ wéi kē fǎ yán jùn xià fàn zhě duō

上疏陈时事曰:“臣以为科法严峻,下犯者多。

qǐng nián yǐ lái jiāng lì lí zuì suī bù shèn kě zé rán tiān xià wèi yī dāng tú jìn qǔ xiǎo yi ēn dài yǐ ān xià qíng

顷年以来,将吏罹罪,虽不慎可责,然天下未一,当图近取,小宜恩贷,以安下情。

qiě shì wù rì xìng liáng néng wèi xiān zì fēi jiān huì rén shēn nán rěn zhī guò qǐ fù xiǎn yòng zhǎn qí lì xiào

且世务日兴,良能为先,自非奸秽人身,难忍之过,乞复显用,展其力效。

cǐ nǎi shèng wáng wàng guò jì gōng yǐ chéng wáng yè

此乃圣王忘过记功,以成王业。

xī hàn gāo shě chén píng zhī qiān yòng qí qí lüè zhōng jiàn xūn zuò gōng chuí qiān zǎi

昔汉高舍陈平之愆,用其奇略,终建勋祚,功垂千载。

fu jùn fǎ yán xíng fēi dì wáng zhī lóng yè

夫峻法严刑,非帝王之隆业;

yǒu fá wú nù fēi huái yuǎn hóng guī yě

有罚无怒,非怀远弘规也。

quán yù qiǎn piān shī qǔ yí zhōu jí zhū yá jiē yǐ zī xùn xùn shàng shū yuē chén yú yǐ wéi sì hǎi wèi dìng dāng xū mín lì yǐ jì shí wu

权欲遣偏师取夷州及朱崖,皆以咨逊,逊上疏曰:“臣愚以为四海未定,当须民力,以济时务。

jīn bīng xìng lì nián jiàn zhòng sǔn jiǎn bì xià yōu láo shèng lǜ

今兵兴历年,见众损减,陛下忧劳圣虑。

wàng qǐn yǔ shí jiāng yuǎn guī yí zhōu yǐ dìng dà shì chén fǎn fù sī wéi

忘寝与食,将远规夷州,以定大事,臣反复思惟。

wèi jiàn qí lì wàn lǐ xí qǔ fēng bō nán cè mín yì shuǐ tǔ bì zhì jí yì jīn qū jiàn zhòng jīng shè bù máo yù yì gèng sǔn yù lì fǎn hài

未见其利,万里袭取,风波难测,民易水土,必致疾疫,今驱见众,经涉不毛,欲益更损,欲利反害。

yòu zhū yá jué xiǎn mín yóu qín shòu de qí mín bù zú jì shì wú qí bīng bù zú kuī zhòng

又珠崖绝险,民犹禽兽,得其民不足济事,无其兵不足亏众。

jīn jiāng dōng jiàn zhòng zì zú tú shì dàn dāng chù lì ér hòu dòng ěr

今江东见众,自足图事,但当畜力而后动耳。

xī huán wáng chuàng jī bīng bù yī lǚ ér kāi dà yè

昔桓王创基,兵不一旅,而开大业。

bì xià chéng yùn tuò dìng jiāng biǎo

陛下承运,拓定江表。

chén wén zhì luàn tǎo nì xū bīng wèi wēi nóng sāng yī shí mín zhè běn yè ér gān gē wèi jí mín yǒu jī hán

臣闻治乱讨逆,须兵为威,农桑衣食,民这本业,而干戈未戢,民有饥寒。

chén yú yǐ wéi yi yù yǎng shì mín kuān qí zǔ fù zhòng kè zài hé yì yǐ quàn yǒng zé hé wèi kě píng jiǔ yǒu yī tǒng yǐ

臣愚以为宜育养士民,宽其祖赋,众克在和,义以劝勇,则河渭可平,九有一统矣。

quán suì zhēng yí zhōu dé bù bǔ shī

“权遂征夷州,得不补失。

jí gōng sūn yuān bèi méng quán yù wǎng zhēng

及公孙渊背盟,权欲往征。

xùn shàng shū yuē yuān píng xiǎn shì gù jū liú dà shǐ míng mǎ bù xiàn shí kě chóu fèn

逊上疏曰:”渊凭险恃固,拘留大使,名马不献,实可仇忿。

mán yí huá xià wèi rǎn wáng huà niǎo cuàn huāng yì jù nì wáng shī zhì lìng bì xià ài hè sī nù yù láo wàn shèng fàn qīng yuè hǎi bù lǜ qí wēi ér shè bù cè

蛮夷猾夏,未染王化,鸟窜荒裔,拒逆王师,至令陛下爱赫斯怒,欲劳万乘泛轻越海,不虑其危而涉不测。

fāng jīn tiān xià yún rǎo qún xióng hǔ zhēng yīng háo yǒng yuè zhāng shēng dà shì

方今天下云扰,群雄虎争,英豪踊跃,张声大视。

bì xià yǐ shén wǔ zhī zī xián yīng qī yùn pò cāo wū lín bài bèi xī líng qín yǔ jīng zhōu sī sān lǔ zhě dāng shì xióng jié

陛下以神武之姿,涎膺期运,破操乌林,败备西陵,禽羽荆州,斯三虏者当世雄杰。

jiē cuī qí fēng

皆摧其锋。

shèng huà suǒ suí wàn lǐ cǎo yǎn fāng dàng píng huá xià zǒng yī dà yóu

圣化所绥,万里草偃,方荡平华夏,总一大猷。

jīn bù rěn xiǎo fèn ér fā léi tíng wàn j wéi chuí táng zhī jiè qīng wàn shèng zhī zhòng cǐ chén zhī suǒ huò yě

今不忍小忿,而发雷霆之怒,违垂堂之戒,轻万乘之重,此臣之所惑也。

chén wén zhì xíng wàn lǐ zhě bù zhōng dào ér chuò zú

臣闻志行万里者,不中道而辍足;

tú sì hǎi zhě fěi huái xì yǐ hài dà

图四海者,匪怀细以害大。

qiáng kòu zài jìng huāng fú wèi tíng bì xià chéng fú yuǎn zhēng bì zhì kuī xì qi zhì ér yōu huǐ zhī wú jí

强寇在境,荒服未庭,陛下乘桴远征,必致窥闟,戚至而忧,悔之无及。

ruò shǐ dà shì shí jié zé yuān bù tǎo zì fú

若使大事时捷,则渊不讨自服;

jīn nǎi yuǎn xī liáo dōng zhòng zhī yǔ mǎ nài hé dú yù juān jiāng dōng wàn ān zhī běn yè ér bù jiè hu

今乃远惜辽东众之与马,奈何独欲捐江东万安之本业而不借乎?

qǐ xi liù shī yǐ wēi dà lǔ zǎo dìng zhōng xià chuí yào jiāng lái

乞息六师,以威大虏,早定中夏,垂耀将来。

quán yòng nà yān

“权用纳焉。

jiā hé wǔ nián quán běi zhēng

嘉禾五年,权北征。

shǐ xùn yǔ zhū gě jǐn gōng xiāng yáng

使逊与诸葛瑾攻襄阳。

xùn qiǎn qīn rén hán biǎn jī biǎo fèng bào hái

逊遣亲人韩扁赍表奉报,还。

yù dí yú miǎn zhōng chāo luó de biǎn

遇敌于沔中,钞逻得扁。

jǐn wén zhī shén jù

瑾闻之甚惧。

shū yǔ xùn yún dà jià yǐ xuán zéi de hán biǎn jù zhī wú kuò xiá

书与逊云:“大驾已旋,贼得韩扁,具知吾阔狭。

qiě shuǐ gàn yí dāng jí qù

且水干,宜当急去。

xùn wèi dá fāng cuī rén zhǒng fēng dòu yǔ zhū jiāng luán qí shè xì rú cháng

”逊未答,方催人种葑豆,与诸将栾棋射戏如常。

jǐn yuē bó yán duō zhì lüè qí dāng yǒu yǐ

瑾曰:“伯言多智略,其当有以。

zì lái jiàn xùn xùn yuē zéi zhī dà jià yǐ xuán wú suǒ fù qī de zhuān lì yú wú

”自来见逊,逊曰:“贼知大驾以旋,无所复慽,得专力于吾。

yòu yǐ shǒu yào hài zhī chù bīng jiāng yì dòng qiě dāng zì dìng yǐ ān zhī shī shè biàn shù rán hòu chū ěr

又已守要害之处,兵将意动,且当自定以安之,施设变术,然后出耳。

jīn biàn shì tuì zéi dāng wèi wú bù réng lái xiāng cù bì bài zhī shì yě

今便示退,贼当谓吾怖,仍来相蹙,必败之势也。

nǎi mì yǔ jǐn lì jì lìng jǐn dū zhōu chuán xùn xī shàng bīng mǎ yǐ xiàng xiāng yáng chéng

”乃密与瑾立计,令瑾督舟船,逊悉上兵马,以向襄阳城。

dí sù dàn xùn jù hái fù chéng

敌素惮逊,遽还赴城。

jǐn biàn yǐn chuán chū xùn xú zhěng bù wǔ zhāng tuò shēng shì bù qū chuán dí bù gǎn gàn

瑾便引船出,逊徐整部伍,张拓声势,步趋船,敌不敢干。

jūn dào bái wéi tuō yán zhù liè qián qiǎn jiàng jūn zhōu jùn zhāng liáng děng jī jiāng xià xīn shì ān lù shí yáng shí yáng shì shèng jùn děng yǎn zhì rén jiē juān wù rù chéng

军到白围,托言住猎,潜遣将军周峻、张梁等击江夏新市、安陆、石阳,石阳市盛,峻等奄至,人皆捐物入城。

chéng mén yē bù dé guān dí nǎi zì zhuó shā jǐ mín

城门噎不得关,敌乃自斫杀己民。

rán hòu de hé

然后得阖。

zhǎn shǒu huò shēng fán qiān yú rén

斩首获生,凡千余人。

qí suǒ shēng de jiē jiā yíng hù bù lìng bīng shì qiān rǎo qīn wǔ

其所生得,皆加营护,不令兵士千扰侵侮。

jiāng jiā shǔ lái zhě shǐ jiù liào shì

将家属来者,使就料视。

ruò wáng qí qī zǐ zhě jí gěi yī liáng hòu jiā wèi láo fā yí lìng hái huò yǒu gǎn mù xiāng xié ér guī zhě

若亡其妻子者,即给衣粮,厚加慰劳,发遗令还,或有感慕相携而归者。

lín jìng huái zhī jiāng xià gōng cáo zhào zhuó yì yáng bèi jiāng péi shēng jí yí wáng méi yí děng bìng shuài zhī dǎng lái fù xùn

邻境怀之,江夏功曹赵濯、弋阳备将裴生及夷王梅颐等,并帅支党来附逊。

xùn qīng cái bó zhōu shàn jīng xù

逊倾财帛,周赡经恤。

yòu wèi jiāng xià tài shǒu dǎi shì jiān lǐng bīng mǎ pō zuò biān hài

又魏江夏太守逮式兼领兵马,颇作边害。

ér yǔ běi jiù jiāng wén pìn zi xiū sù bù xié

而与北旧将文聘子休宿不协。

xùn wén qí rán

逊闻其然。

jí jiǎ zuò dá shì shū yún de bào kěn cè zhī yǔ xiū jiǔ jié xián xì shì bù liǎng cún yù lái guī fù zhé yǐ mì chéng lái shū biǎo wén zhuàn zhòng xiāng yíng

即假作答式书云:“得报恳恻,知与休久结嫌隙,势不两存,欲来归附,辄以密呈来书表闻,撰众相迎。

yi qián sù yán gèng shì dìng qī

宜潜速严,更示定期。

yǐ shū zhì jiè shàng shì bīng de shū yǐ jiàn shì shì huáng jù suì zì sòng qī zǐ hái luò

”以书置界上,式兵得书以见式,式惶惧,遂自送妻子还洛。

yóu shì shǐ shì bù fù qīn fù suì yǐ miǎn ba

由是史士不复亲附,遂以免罢。

liù nián zhōng láng jiàng zhōu zhī qǐ yú pó yáng zhào mù shì xià wèn xùn

六年,中郎将周祗乞于鄱阳召募,事下问逊。

xùn yǐ wéi cǐ jùn mín yì dòng nán ān bù kě yǔ zhào

逊以为此郡民易动难安,不可与召。

kǒng zhì zéi kòu

恐致贼寇。

ér zhī gù chén qǔ zhī jùn mín wú jù děng guǒ zuò zéi shā zhī gōng méi zhū xiàn

而祗固陈取之,郡民吴遽等果作贼杀祗,攻没诸县。

yù zhāng lú líng sù è mín bìng yīng jù wèi kòu

豫章、庐陵宿恶民并应遽为寇。

xùn zì wén zhé tǎo jí pò jù děng xiāng shuài jiàng xùn liào de jīng bīng bā qiān yú rén sān jùn píng

逊自闻,辄讨即破,遽等相率降,逊料得精兵八千余人,三郡平。

shí zhōng shū diǎn xiào lǚ yī qiè nòng quán bǐng shàn zuò wēi fú

时中书典校吕壹,窃弄权柄,擅作威福。

xùn yǔ tài cháng pān jùn tóng xīn yōu zhī yán zhì liú tì

逊与太常潘浚同心忧之,言至流涕。

hòu quán zhū yī shēn yǐ zì zé yǔ zài quán chuán

后权诛壹,深以自责,语在权传。

shí xiè yuān xiè qù děng gè chén pián yí yù xìng lì gǎi zuò yǐ shì xià xùn

时谢渊、谢厺等各陈便宜,欲兴利改作,以事下逊。

xùn yì yuē guó yǐ mín wèi běn qiáng yóu mín lì cái yóu mín chū

逊议曰:“国以民为本,强由民力,财由民出。

fu mín yīn guó ruò mín jí guó qiáng zhě mò zhī yǒu yě

夫民殷国弱,民瘠国强者,末之有也。

gù wèi guó zhě de mín zé zhì shī zhī zé luàn ruò bù shòu lì ér lìng jǐn yòng lì xiào yì wéi nán yě

故为国者,得民则治,失之则乱,若不受利,而令尽用立效,亦为难也。

shì yǐ shī tàn yí mín yí rén shòu lù yú tiān

是以《诗》叹‘宜民宜人,受禄于天’。

qǐ chuí shèng ēn níng jì bǎi xìng shù nián zhī jiān guó yòng shǎo fēng rán hòu gèng tú

乞垂圣恩,宁济百姓,数年之间,国用少丰,然后更图。

chì wū qī nián dài gù yōng chéng xiàng zhào yuē zhèn yǐ bù dé

赤乌七年,代顾雍丞相,诏曰:“朕以不德。

yīng qí jiàn yùn wáng tú wèi yī jiān guǐ chōng lù sù yè zhàn jù bù huáng jiàn mèi

应其践运,王涂未一,奸宄充路,夙夜战惧,不遑鉴寐。

wéi jūn tiān zī cōng ruì míng dé xiǎn róng tǒng rèn shàng jiāng kuāng guó mí nán

惟君天资聪睿,明德显融,统任上将,匡国弥难。

fu yǒu chāo shì zhī gōng zhě bì yìng guāng dà zhī chǒng

夫有超世之功者,必应光大之宠;

huái wén wǔ zhī zhě bì hé shè jì zhī zhòng

怀文武之者,必荷社稷之重。

xī yī yǐn lóng tāng lǚ shàng yì zhōu nèi wài zhī rèn jūn shí jiān zhī

昔伊尹隆汤,吕尚翼周,内外之任,君实兼之。

jīn yǐ jūn wèi chéng xiàng shǐ shǐ chí jié shǒu tài cháng fu cháng shòu yìn shòu

今以君为丞相,使使持节守太常傅常授印绶。

jūn qí mào zhāo míng dé xiū nǎi yì jì jìng fú wáng mìng suí jìng sì fāng

君其茂昭明德,修乃懿绩,敬服王命,绥靖四方。

yú hū

唉!

zǒng sī sān shì yǐ xun qún liáo kě bù jìng yú jūn qí xù zhī

总司三事,以训群寮,可不敬欤,君其勖之!

qí zhōu mù dū hù lǐng wǔ chāng shì rú gù

其州牧都护领武昌事如故。

xiān shì èr gōng bìng quē zhōng wài zhí sī duō qiǎn zǐ dì gěi shì

”先是,二宫并阙,中外职司,多遣子弟给侍。

quán cóng bào xùn xùn yǐ wéi zǐ dì gǒu yǒu cái bù yōu bù yòng bù yí sī chū yǐ yào róng lì

全琮报逊,逊以为子弟苟有才,不忧不用,不宜私出以要荣利。

ruò qí bù jiā zhōng wèi qǔ huò

若其不佳,终为取祸。

qiě wén èr gōng shì dí bì yǒu bǐ cǐ cǐ gǔ rén zhī hòu jì yě

且闻二宫势敌,必有彼此,此古人之厚忌也。

cóng zi jì guǒ ē fù lǔ wáng qīng wèi jiāo gòu

琮子寄,果阿附鲁王,轻为交构。

xùn shū yǔ cóng yuē qīng bù shī rì shí dān ér sù liú ā jì zhōng wèi zú xià mén hù zhì huò yǐ

逊书与琮曰:“卿不师日(石单),而宿留阿寄,终为足下门户致祸矣。

cóng jì bù nà gèng yǐ zhì xì

”琮既不纳,更以致隙。

jí tài zǐ yǒu bù ān zhī yí xùn shàng shū chén tài zǐ zhèng tǒng yi yǒu pán shí zhī gù lǔ wáng fān chén dāng shǐ chǒng zhì yǒu chà bǐ cǐ de suǒ shàng xià huò ān

及太子有不安之仪,逊上疏陈:“太子正统,宜有磐石之固,鲁王藩臣,当使宠秩有差,彼此得所,上下获安。

jǐn kòu tóu liú xiě yǐ wén

谨叩头流血以闻。

shū sān sì shàng jí qiú yì dōu yù kǒu lùn shì shù zhī fēn yǐ kuāng dé shī

”书三四上,及求诣都,欲口论适庶之分,以匡得失。

jì bù tīng xǔ ér xùn wài shēng gù tán gù chéng yáo xìn gōng yǐ qīn fù tài zǐ wang jiàn liú xǐ

既不听许,而逊外生顾谭、顾承、姚信,工以亲附太子,枉见流徙。

tài zǐ tài fù wú càn zuò shù yǔ xùn jiāo shū xià yù sǐ

太子太傅吾粲坐数与逊交书,下狱死。

quán lèi qiǎn zhōng shǐ zé ràng xùn xùn fèn huì zhì zú shí nián liù shí sān

权累遣中使责让逊,逊愤恚致卒,时年六十三。

jiā wú yú cái

家无余财。

chū jì yàn zào yíng fǔ zhī lùn xùn jiàn jiè zhī yǐ wéi bì huò

初,暨艳造营府之论,逊谏戒之,以为必祸。

yòu wèi zhū gě kè yuē zài wǒ qián zhě wú bì fèng zhī tóng shēng

又谓诸葛恪曰:“在我前者,吾必奉之同升;

zài wǒ xià zhě zé fú chí zhī

在我下者,则扶持之。

jīn guān jūn qì líng qí shàng yì miè hu xià

今观君气陵其上,意蔑乎下。

fēi ān dé zhī jī yě

非安德之基也。

yòu guǎng líng yáng dǔ shǎo huò shēng míng ér xùn wèi zhī zhōng bài

”又广陵杨竺少获声名,而逊谓之终败。

quàn dǔ xiōng mù lìng yǔ bié zú

劝竺兄穆令与别族。

qí xiān dǔ rú cǐ

其先睹如此。

zhǎng zǐ yán zǎo yāo cì zǐ kàng xí jué

长子延早夭,次子抗袭爵。

sūn xiū shí zhuī shì xùn yuē zhāo hóu

孙休时,追谥逊曰昭侯。

kàng zì yòu jié sūn cè wài sūn yě

抗字幼节,孙策外孙也。

xùn zú shí nián èr shí bài jiàn wǔ xiào wèi lǐng xùn zhòng wǔ qiān rén sòng zàng dōng hái yì dōu xiè ēn sūn quán yǐ yáng dǔ suǒ bái xùn èr shí shì wèn kàng jìn jué bīn kè zhōng shǐ lín jí kàng wú suǒ gù wèn shì shì tiáo dá quán yì jiàn jiě

逊卒时,年二十,拜建武校尉,领逊众五千人,送葬东还,诣都谢恩,孙权以杨竺所白逊二十事问抗,禁绝宾客,中使临诘,抗无所顾问,事事条答,权意渐解。

chì wū jiǔ nián qiān lì jié zhōng láng jiàng yǔ zhū gě kè huàn zhūn chái sāng

赤乌九年,迁立节中郎将,与诸葛恪换屯柴桑。

kàng lín qù jiē gèng shàn wán chéng wéi qì qí qiáng wū jū lú sāng guǒ bù dé wàng bài

抗临去,皆更缮完城围,葺其墙屋,居庐桑果,不得妄败。

kè rù zhūn yǎn rán ruò xīn

恪入屯,俨然若新。

ér kè chái sāng gù zhūn pō yǒu huǐ huài shēn yǐ wéi cán

而恪柴桑故屯,颇有毁坏,深以为惭。

tài yuán yuán nián jiù dōu zhì bìng

太元元年,就都治病。

bìng chà dāng hái

病差当还。

quán tì qì yǔ bié wèi yuē wú qián tīng yòng chán yán yǔ rǔ fù dà yì bù dǔ yǐ cǐ fù rǔ

权涕泣与别,谓曰:“吾前听用谗言,与汝父大义不笃,以此负汝。

qián hòu suǒ wèn yī fén miè zhī mò lìng rén jiàn yě

前后所问,一焚灭之,莫令人见也。

jiàn xìng nián yuán nián bài fèn wēi jiāng jūn

”建兴年元年,拜奋威将军。

tài píng èr nián wèi jiāng zhū gě dàn jǔ shòu chūn jiàng bài kàng wèi chái sāng dū fù shòu chūn pò wèi yá mén jiāng piān jiàng jūn qiān zhēng běi jiāng jūn

太平二年,魏将诸葛诞举寿春降,拜抗为柴桑督,赴寿春,破魏牙门将偏将军,迁征北将军。

yǒng ān èr nián bài zhèn jūn jiāng jūn dū du xī líng zì guān yǔ zhì bái dì

永安二年,拜镇军将军,都督西陵,自关羽至白帝。

sān nián jiǎ jié

三年,假节。

sūn hào jí wèi jiā zhèn jūn dà jiàng jūn lǐng yì zhōu mù

孙皓即位,加镇军大将军,领益州牧。

jiàn héng èr nián dà sī mǎ shī jī zú bài kàng dū du xìn líng xī líng yí dào lè xiāng gōng ān zhū jūn shì zhì lè xiāng

建衡二年,o大司马施绩卒,拜抗都督信陵、西陵、夷道、乐乡、公安诸军事,治乐乡。

kàng wén dū xià zhèng lìng duō quē yōu shēn lǜ yuǎn

抗闻都下政令多阙,忧深虑远。

nǎi shàng shū yuē chén wén dé jūn zé zhòng zhě shèng guǎ lì móu zé ān zhě zhì wēi gài liù guó suǒ yǐ jiān bìng yú qiáng qín xī chǔ suǒ yǐ běi miàn yú hàn gāo yě

乃上疏曰:“臣闻德均则众者胜寡,力侔则安者制危,盖六国所以兼并于强秦,西楚所以北面于汉高也。

jīn dí kuà zhì jiǔ fù fēi tú guān yòu zhī de

今敌跨制九服,非徒关右之地。

gē jù jiǔ zhōu qǐ dàn hóng gōu yǐ xī ér yǐ

割据九州,岂但鸿沟以西而已。

guó jiā wài wú lián guó zhī yuán nèi fēi xī chǔ zhī qiáng shù zhèng ling chi lí mín wèi yì ér yì zhě suǒ shì tú yǐ cháng chuān jùn shān xiàn dài fēng yù cǐ nǎi shǒu guó zhī mò shì fēi zhì zhě zhī suǒ xiān yě

国家外无连国之援,内非西楚之强,庶政陵迟,黎民未乂.而议者所恃,徒以长川峻山,限带封域,此乃守国之末事,非智者之所先也。

chén měi yuǎn wéi zhàn guó cún wáng zhī fú jìn lǎn liú shì qīng fù zhī xìn kǎo zhī qū jí yàn zhī xíng shì zhōng yè fǔ zhěn lín cān wàng shí

臣每远惟战国存亡之符,近览刘氏倾覆之衅,考之曲籍,验之行事,中夜抚枕,临餐忘食。

xī xiōng nú wèi miè qù bìng cí guǎn

昔匈奴未灭,去病辞馆。

hàn dào wèi chún jiǎ shēng āi qì kuàng chén wáng shì zhī chū shì hé guāng chǒng shēn míng pǐ tài yǔ guó tóng qī sǐ shēng qì kuò yì wú gǒu qiě sù yè yōu dá niàn zhì qíng cǎn

汉道未纯,贾生哀泣,况臣王室之出,世荷光宠,身名否泰,与国同慽,死生契阔,义无苟且,夙夜忧怛,念至情惨。

fu shì jūn zhī yì fàn ér wù qī rén chén zhī jié fěi gōng shì xùn jǐn chén shí yí shí qī tiáo rú zuǒ

夫事君之义犯而勿欺,人臣之节匪躬是殉,谨陈时宜十七条如左。

shí qī tiáo shī běn gù bù zài

“十七条失本,故不载。

shí hé dìng nòng quán yān guān yù zhèng

时何定弄权,阉官预政。

kàng shàng shū yuē chén wén kāi guó chéng jiā xiǎo rén wù yòng jìng zèn yōng huí táng shū yōu jiè shì yǐ yǎ rén suǒ yǐ yuàn cì zhòng ní suǒ yǐ tàn xī yě

抗上疏曰:“臣闻开国承家,小人勿用,靖谮庸回,唐书攸戒,是以雅人所以怨刺,仲尼所以叹息也。

chūn qiū yǐ lái yuán jí qín hàn qīng fù zhī xìn wèi yǒu bù yóu sī zhě yě

春秋已来,爰及秦、汉,倾覆之衅,未有不由斯者也。

xiǎo rén bù míng lǐ dào suǒ jiàn jì qiǎn suī shǐ jié qíng jìn jié yóu bù zú rèn kuàng qí jiān xīn sù dǔ ér zēng ài yí yì zāi

小人不明理道,所见既浅,虽使竭情尽节,犹不足任,况其奸心素笃,而憎爱移易哉?

gǒu huàn shī zhī wú suǒ bù zhì

苟患失之,无所不至。

jīn wěi yǐ cōng míng zhī rèn jiǎ yǐ zhuān zhì zhī wēi ér jì yōng xī zhī shēng zuò sù qīng zhī huà lì bù kě de yě

今委以聪明之任,假以专制之威,而冀雍熙之声作,肃清之化立,不可得也。

fāng jīn jiàn lì shū cái suī shǎo rán huò guān miǎn zhī zhòu shǎo jiàn dào xiào

方今见吏,殊才虽少,然或冠冕之胄,少渐道孝;

huò qīng kǔ zì lì zī néng zú yòng

或清苦自立,资能足用。

zì kě suí cái shòu zhí yì chù qún xiǎo rán hòu sú huà kě qīng shù zhèng wú huì yě

自可随才授职,抑黜群小,然后俗化可清,庶政无秽也。

fèng huáng yuán nián xī líng dū bù chǎn jù chéng yǐ pàn qiǎn shǐ jiàng jìn

凤皇元年,西陵督步阐据城以叛,遣使降晋。

kàng wén zhī rì bù fèn zhū jūn lìng jiāng jūn zuǒ yì wú yàn cài gòng děng jìng fù xī líng

抗闻之,日部分诸军,令将军左奕、吾彦、蔡贡等径赴西陵。

chì jūn yíng gèng zhù yán wéi zì chì xī zhì gù shì nèi yǐ wéi chǎn wài yǐ yù kòu zhòu yè cuī qiē rú dí yǐ zhì zhòng shén kǔ zhī

敕军营更筑严围,自赤谿至故市,内以围阐,外以御寇,昼夜催切,如敌以至,众甚苦之。

zhū jiāng xián jiàn yuē jīn jí sān jūn zhī ruì jí yǐ gōng chǎn bǐ jìn jiù zhì chǎn bì kě bá

诸将咸谏曰:“今及三军之锐,亟以攻阐,比晋救至,阐必可拔。

hé shì yú wéi ér yǐ bì shì mín zhī lì hu

何事于围,而以弊士民之力乎?

kàng yuē cǐ chéng chǔ shì jì gù liáng gǔ yòu zú qiě suǒ shàn xiū bèi yù zhī jù jiē kàng suǒ sù guī

”抗曰:“此城处势既固,粮谷又足,且所缮修备御之具,皆抗所宿规。

jīn fǎn shēn gōng zhī jì fēi kě zú kè qiě běi jiù bì zhì zhì ér wú bèi biǎo lǐ shòu nàn hé yǐ yù zhī

今反身攻之,既非可卒克,且北救必至,至而无备,表里受难,何以御之?

zhū jiāng xián yù gōng chǎn kàng měi bù xǔ

”诸将咸欲攻阐,抗每不许。

yí dū tài shǒu léi tán yán zhì kěn qiè kàng yù fú zhòng tīng lìng yī gōng

宜都太守雷谭言至恳切,抗欲服众,听令一攻。

gōng guǒ wú lì wéi bèi shǐ hé

攻果无利,围备始合。

jìn chē qí jiāng jūn yáng hù lǜ shī xiàng jiāng líng zhū jiāng xián yǐ kàng bù yí shàng

晋车骑将军羊祜率师向江陵,诸将咸以抗不宜上。

kàng yuē jiāng líng chéng gù bīng zú wú suǒ yōu huàn

抗曰:“江陵城固兵足,无所忧患。

jiǎ lìng dí méi jiāng líng bì bù néng shǒu suǒ sǔn zhě xiǎo

假令敌没江陵,必不能守,所损者小。

rú shǐ xī líng pán jié zé nán shān qún yí jiē dāng rǎo dòng zé suǒ yōu lǜ nán kě ér jìng yě

如使西陵盘结,则南山群夷皆当扰动,则所忧虑,难可而竟也。

wú níng qì jiāng líng ér fù xī líng kuàng jiāng líng láo gù hu

吾宁弃江陵而赴西陵,况江陵牢固乎?

chū jiāng líng píng yǎn dào lù tōng lì kàng chì jiāng líng dū zhāng xián zuò dà yàn è shuǐ jiān zì píng zhōng yǐ jué kòu pàn

初,江陵平衍,道路通利,抗敕江陵督张咸作大堰遏水,渐渍平中,以绝寇叛。

hù yù yīn suǒ è shuǐ fú chuán yùn liáng yáng shēng jiāng pò yàn yǐ tōng bù jūn

祜欲因所遏水,浮船运粮,扬声将破堰以通步军。

kàng wén shǐ xián jí pò zhī

抗闻,使咸亟破之。

zhū jiāng jiē huò lǚ jiàn bù tīng

诸将皆惑,屡谏不听。

hù zhì dāng yáng

祜至当阳。

wén yàn bài nǎi gǎi chuán yǐ chē yùn dà fèi sǔn gōng lì

闻堰败,乃改船以车运,大费损功力。

jìn bā dōng jiān jūn xú yìn lǜ shuǐ jūn yì jiàn píng jīng zhōu cì shǐ yáng zhào zhì xī líng

晋巴东监军徐胤率水军诣建平,荆州刺史杨肇至西陵。

kàng lìng zhāng xián gù shǒu qí chéng

抗令张咸固守其城;

gōng ān dū sūn zūn xún nán àn yù hù

公安督孙遵巡南岸御祜;

shuǐ jūn dū liú lǜ zhèn xi jiāng jūn zhū wǎn jù yìn

水军督留虑、镇西将军朱琬拒胤。

shēn lǜ sān jūn píng wéi duì zhào

身率三军,凭围对肇。

jiāng jūn zhū qiáo yíng dū du shù zàn wáng yì zhào

将军朱乔、营都督俞赞亡诣肇。

kàng yuē zàn jūn zhōng jiù lì zhī wú xū shí zhě wú cháng lǜ yí bīng sù bù jiǎn liàn ruò dí gōng wéi bì xiān cǐ chù

抗曰:“赞军中旧吏,知吾虚实者,吾常虑夷兵素不简练,若敌攻围,必先此处。

jí yè yì yí mín jiē yǐ jiù jiāng chōng zhī

”即夜易夷民,皆以旧将充之。

míng rì zhào guǒ gōng gù yí bīng chù kàng mìng xuán jūn jī zhī shǐ shí yǔ xià zhào zhòng shāng sǐ zhě xiāng zhǔ

明日,肇果攻故夷兵处,抗命旋军击之,矢石雨下,肇众伤死者相属。

zhào zhì jīng yuè

肇至经月。

jì qū yè dùn

计屈夜遁。

kàng yù zhuī zhī ér lǜ chǎn chù lì xiàng lǐng cì shì jiàn xì bīng bù zú fēn yú shì dàn míng gǔ jiè zhòng ruò jiāng zhuī zhě

抗欲追之,而虑阐畜力项领,伺视间隙,兵不足分,于是但鸣鼓戒众,若将追者。

zhào zhòng xiōng jù xī jiě jiǎ tǐng zǒu kàng shǐ qīng bīng niè zhī zhào dà pò bài hù děng jiē yǐn jūn hái

肇众凶惧,悉解甲挺走,抗使轻兵蹑之,肇大破败,祜等皆引军还。

kàng suì xiàn xī líng chéng zhū yí chǎn zú jí qí dà jiàng lì zì cǐ yǐ xià suǒ qǐng shè zhě shù wàn kǒu

抗遂陷西陵城,诛夷阐族及其大将吏,自此以下,所请赦者数万口。

xiū zhì chéng wéi dōng hái lè xiāng mào wú jīn sè qiān chōng rú cháng gù de jiàng shì huān xīn

修治城围,东还乐乡,貌无矜色,谦冲如常,故得将士欢心。

jiā bài dū hù

加拜都护。

wén wǔ chāng zuǒ bù dū xuē yíng zhēng xià yù

闻武昌左部督薛莹征下狱。

kàng shàng shū yuē fu jùn yì zhě guó jiā zhī liáng bǎo shè jì zhī guì zī

抗上疏曰:“夫俊乂者,国家之良宝,社稷之贵资。

shù zhèng suǒ yǐ lún xù sì mén suǒ yǐ mù qīng yě

庶政所以伦叙,四门所以穆清也。

gù dà sī nóng lóu xuán sàn qí zhōng cháng shì wáng fán shào fǔ li xù jiē dāng shì xiù yǐng yī shí xiǎn qì jì méng chū chǒng cóng róng liè wèi ér bìng xuán shòu zhū jí huò pǐ zú tì sì huò tóu qì huāng yì

故大司农楼玄、散骑中常侍王蕃、少府李勖,皆当世秀颖,一时显器,既蒙初宠,从容列位,而并旋受诛殛,或圮族替祀,或投弃荒裔。

gài zhōu lǐ yǒu shè xián zhī pì chūn qiū yǒu yòu shàn zhī yì

盖《周礼》有赦贤之辟,《春秋》有宥善之义。

shū yuē yǔ qí shā bù gū níng shī bù jīng

《书》曰:“与其杀不辜,宁失不经。

ér fán děng zuì míng wèi dìng dà bì yǐ jiā xīn jīng zhōng yì shēn bèi jí xíng qǐ bù tòng zāi

”而蕃等罪名未定,大辟以加,心经忠义,身被极刑,岂不痛哉!

qiě yǐ sǐ zhī xíng gù wú suǒ shi zhì nǎi fén shuò liú piāo qì zhī shuǐ bīn jù fēi xiān wáng zhī zhèng diǎn huò fu hóu zhī suǒ jiè yě

且已死之刑,固无所识,至乃焚烁流漂,弃之水滨,惧非先王之正典,或甫侯之所戒也。

shì yǐ bǎi xìng āi sǒng shì mín tóng qī fán xù yǒng yǐ huǐ yì mí jí chéng wàng bì xià shè zhào xuán chū ér qǐng wén xuē yíng zú jiàn dǎi lù

是以百姓哀耸,士民同慽.蕃、勖永已,悔亦靡及,诚望陛下赦召玄出,而顷闻薛莹卒见逮录。

yíng fù zōng nà yán xiān dì fù bì wén huáng jí yíng chéng jī nèi lì míng xíng jīn zhī suǒ zuò zuì zài kě yòu

莹父综纳言先帝,傅弼文皇,及莹承基,内厉名行,今之所坐,罪在可宥。

chén jù yǒu sī wèi xiáng qí shì rú fù zhū lù yì shī mín wàng qǐ chuí tiān ēn yuán shè yíng zuì āi jīn shù yù qīng chéng xíng wǎng zé tiān xià xìng shèn

臣惧有司未详其事,如复诛戮,益失民望,乞垂天恩,原赦莹罪,哀矜庶狱,清澄刑网,则天下幸甚!

shí shī lǚ réng dòng bǎi xìng pí bì

时师旅仍动,百姓疲弊。

kàng shàng shū yuē chén wén yì guì suí shí chuán měi guān xìn gù yǒu xià duō zuì ér yīn tāng yòng shī zhòu zuò yín nüè ér zhōu wǔ shòu yuè

抗上疏曰:“臣闻《易》贵随时,《传》美观衅,故有夏多罪而殷汤用师,纣作淫虐而周武授钺。

gǒu wú qí shí yù tái yǒu yōu shāng zhī lǜ mèng jīn yǒu fǎn pèi zhī jūn

苟无其时,玉台有忧伤之虑,孟津有反旆之军。

jīn bù wu fù guó qiáng bīng lì nóng chù gǔ shǐ wén wǔ zhī cái xiào zhǎn qí yòng bǎi kuí zhī shǔ wú kuàng jué zhí

今不务富国强兵,力农畜谷,使文武之才效展其用,百揆之署无旷厥职。

míng chù zhì yǐ lì shù yǐn shěn xíng shǎng yǐ shì quàn jǔ xun zhū sī yǐ dé

明黜陟以厉庶尹,审刑赏以示劝沮,训诸司以德。

ér fǔ bǎi xìng yǐ rén rán hòu shùn tiān chéng yùn xí juǎn yǔ nèi ér tīng zhū jiāng xùn míng qióng bīng dú wǔ dòng fèi wàn jì shì zú diāo cuì kòu bù wéi shuāi ér wǒ yǐ dà bìng yǐ

而抚百姓以仁,然后顺天乘运,席卷宇内,而听诸将徇名,穷兵黩武,动费万计,士卒雕瘁,寇不为衰,而我已大病矣!

jīn zhēng dì wáng zhī zī ér mèi shí bǎi zhī lì cǐ rén chén zhī jiān biàn fēi guó jiā zhī liáng cè yě

今争帝王之资,而昧十百之利,此人臣之奸便,非国家之良策也。

xī qí lǔ sān zhàn lǔ rén zài kè ér wáng bù xuán zhǒng

昔齐、鲁三战,鲁人再克而亡不旋踵。

hé zé

为什么呢?

dà xiǎo zhī shì yì yě

大小之势异也。

kuàng jīn shī suǒ kè huò bù bǔ suǒ sàng zāi

况今师所克获,不补所丧哉?

qiě zǔ bīng wú zhòng gǔ zhī míng jiàn chéng yi zàn xī jìn qǔ xiǎo guī yǐ chù shì mín zhī lì guān xìn sì xì zhù wú huǐ lìn

且阻兵无众,古之明鉴,诚宜暂息进取小规,以畜士民之力,观衅伺隙,庶无悔吝。

èr nián chūn jiù bài dà sī mǎ jīng zhōu mù

二年春,就拜大司马、荆州牧。

sān nián xià jí bìng

三年夏,疾病。

shàng shū yuē xī líng jiàn píng guó zhī fán biǎo jì chù xià liú shòu dí èr jìng

上疏曰:“西陵、建平,国之蕃表,既处下流,受敌二境。

ruò dí fàn zhōu shùn liú zhú lú qiān lǐ xīng bēn diàn mài é rán xíng zhì fēi kě shì yuán tā bù yǐ jiù dǎo xiàn yě

若敌泛舟顺流,舳舻千里,星奔电迈,俄然行至,非可恃援他部以救倒县也。

cǐ nǎi shè jì ān wēi zhī jī fēi tú fēng jiāng qīn líng xiǎo hài yě

此乃社稷安危之机,非徒封疆侵陵小害也。

chén fù xùn xī zài xī chuí chén yán yǐ wéi xī líng guó zhī xī mén suī yún yì shǒu yì fù yì shī

臣父逊昔在西垂陈言,以为西陵国之西门,虽云易守,亦复易失。

ruò yǒu bù shǒu fēi dàn shī yī jùn zé jīng zhōu fēi wú yǒu yě

若有不守,非但失一郡,则荆州非吴有也。

rú qí yǒu yú dāng qīng guó zhēng zhī

如其有虞,当倾国争之。

chén wǎng zài xī líng de shè xùn jì qián qǐ jīng bīng sān wàn ér zhì zhě xún cháng wèi kěn chà fù

臣往在西陵,得涉逊迹,前乞精兵三万,而(至)者循常,未肯差赴。

zì bù chǎn yǐ hòu yì gèng sǔn hào

自步阐以后,益更损耗。

jīn chén suǒ tǒng qiān lǐ shòu dí sì chù wài yù qiáng duì nèi huái bǎi mán ér shàng xià jiàn bīng cái yǒu shù wàn léi bì rì jiǔ nán yǐ dài biàn

今臣所统千里,受敌四处,外御强对,内怀百蛮,而上下见兵财有数万,羸弊日久,难以待变。

chén yú yǐ wéi zhū wáng yòu chōng wèi tǒng guó shì kě qiě lì fù xiāng fǔ dǎo xián zī wú yòng bīng mǎ yǐ fáng yào wu

臣愚以为诸王幼冲,未统国事,可且立傅相,辅导贤姿,无用兵马,以妨要务。

yòu huáng mén shù huàn kāi lì zhàn mù bīng mín yuàn yì bū táo rù zhàn

又黄门竖宦,开立占募,兵民怨役,逋逃入占。

qǐ tè zhào jiǎn yuè yī qiè liào chū yǐ bǔ jiāng chǎng shòu dí cháng chǔ shǐ chén suǒ bù zú mǎn bā wàn shěng xī zhòng wù xìn qí shǎng fá suī hán bái fù shēng wú suǒ zhǎn qiǎo

乞特诏简阅,一切料出,以补疆场受敌常处,使臣所部足满八万,省息众务,信其赏罚,虽韩、白复生,无所展巧。

ruò bīng bù zēng cǐ zhì bù gǎi ér yù kè xié dà shì cǐ chén zhī suǒ shēn qī yě

若兵不增,此制不改,而欲克谐大事,此臣之所深慽也。

ruò chén sǐ zhī hòu qǐ yǐ xī fāng wèi shǔ

若臣死之后,乞以西方为属。

yuàn bì xià sī lǎn chén yán zé chén sǐ qiě bù xiǔ

愿陛下思览臣言,则臣死且不朽。

qiū suì zú zi yàn sì

秋遂卒,子晏嗣。

yàn jí dì jǐng xuán jī yún fēn lǐng kàng bīng

晏及弟景、玄、机、云、分领抗兵。

yàn wèi pí jiàng jūn yí dào jiān

晏为裨将军、夷道监。

tiān jì sì nián jìn jūn fá wú lóng xiāng jiāng jūn wáng jùn shùn liú dōng xià

天纪四年,晋军伐吴,龙骧将军王浚顺流东下。

suǒ zhì zhé kè zhōng rú kàng lǜ

所至辄克,终如抗虑。

jǐng zì shì rén yǐ shàng gōng zhǔ bài qí dū wèi fēng pí líng hóu jì lǐng kàng bīng bài piān jiàng jūn zhōng xià dū zǎo shēn hào xué zhe shū shù shí piān yě

景字士仁,以尚公主拜骑都尉,封毗陵侯,既领抗兵,拜偏将军、中夏督,澡身好学,着书数十篇也。

èr yuè rén xū yàn wèi wáng jùn bié jūn suǒ shā

二月壬戌,晏为王浚别军所杀。

guǐ hài jǐng yì yù hài shí nián sān shí yī

癸亥,景亦遇害,时年三十一。

jǐng qī sūn hào shì mèi yǔ jǐng jù zhāng chéng wài sūn yě

景妻,孙皓适妹,与景俱张承外孙也。

píng yuē liú bèi tiān xià chēng xióng yī shì suǒ dàn lù xùn chūn qiū fāng zhuàng wēi míng wèi zhe cuī ér kè zhī wǎng bù rú zhì

评曰:“刘备天下称雄,一世所惮,陆逊春秋方壮,威名未着,摧而克之,罔不如志。

yǔ jì qí xùn zhī móu lüè yòu tàn quán zhī shí cái suǒ yǐ jì dà shì yě

予既奇逊之谋略,又叹权之识才,所以济大事也。

jí xùn zhōng chéng kěn zhì yōu guó wáng shēn shù jī shè jì zhī chén yǐ

及逊忠诚恳至,忧国亡身,庶几社稷之臣矣。

kàng zhēn liàng chóu gàn xián yǒu fù fēng yì shì zài měi jù tǐ ér wēi kě wèi kè gòu zhě zāi

抗贞亮筹干,咸有父风,奕世载美,具体而微,可谓克构者哉!

✦ You read 吴书·陆逊传

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.