sūn dēng zì zi gāo quán zhǎng zǐ yě
孙登字子高,权长子也。
wèi huáng chū èr nián yǐ quán wèi wú wáng
魏黄初二年,以权为吴王。
bài dēng dōng zhōng láng jiàng fēng wàn hù hòu dēng cí hòu bù shòu
拜登东中郎将,封万户侯,登辞侯不受。
shì suì lì dēng wèi tài zǐ
是岁,立登为太子。
xuǎn zhì shī fū quán jiǎn xiù shì yǐ wéi bīn yǒu
选置师傅,铨简秀士,以为宾友。
yú shì zhū gě kè zhāng xiū gù tán chén biǎo děng yǐ xuǎn rù
于是诸葛恪、张休、顾谭、陈表等以选入。
shì jiǎng shī shū chū cóng qí shè
侍讲诗书,出从骑射。
quán yù dēng dú hàn shū xí zhī jìn dài zhī shì yǐ zhāng zhāo yǒu shī fǎ zhòng fán láo zhī nǎi lìng xiū cóng zhāo shòu dú hái yǐ shòu dēng
权欲登读《汉书》,习知近代之事,以张昭有师法,重烦劳之,乃令休从昭受读,还以授登。
dēng dài jiē liáo shǔ lüè yòng bù yī zhī lǐ yǔ kè xiū tán děng huò tóng yú ér zài huò gòng zhàng ér mèi
登待接寮属,略用布衣之礼,与恪、休、谭等或同舆而载,或‘共帐而寐。
tài fù zhāng wēn yán yú quán yuē fu zhōng shù zǐ guān zuì qīn mì qiē wèn jìn duì yi yòng jùn dé
太傅张温言于权曰:“夫中庶子官最亲密,切问近对,宜用隽德。
yú shì nǎi yòng biǎo děng wéi zhōng shù zǐ
”于是乃用表等为中庶子。
hòu yòu yǐ shù zǐ lǐ jū fù lìng zhěng jīn shì zuò
后又以庶子礼拘,复令整巾侍坐。
huáng lóng yuán nián quán chēng zūn hào lì wèi huáng tài zǐ yǐ kè wèi zuǒ fǔ xiū yòu bì tán wèi fǔ zhèng biǎo wèi yì zhèng dū wèi shì wèi sì yǒu
黄龙元年,权称尊号,立为皇太子,以恪为左辅,休右弼,谭为辅正,表为翼正都尉,是为四友。
ér xiè jǐng fàn shèn diāo xuán yáng dào děng jiē wèi bīn kè yú shì dōng gōng hào wèi duō shì
而谢景、范慎、刁玄、羊衜等皆为宾客,于是东宫号为多士。
quán qiān dū jiàn yè
权迁都建业。
zhēng shàng dà jiàng jūn lù xùn fǔ dēng zhèn wǔ chāng lǐng gōng fǔ liú shì
征上大将军陆逊辅登镇武昌,领宫府留事。
dēng huò shè liè dāng yóu jìng dào cháng yuǎn bì liáng tián bù jiàn miáo jià zhì suǒ dùn xī yòu zé kōng jiān zhī de qí bù yù fán mín rú cǐ
登或射猎,当由径道,常远避良田,不践苗稼,至所顿息,又择空间之地,其不欲烦民如此。
cháng chéng mǎ chū yǒu dàn wán guò zuǒ yòu qiú zhī
尝乘马出,有弹丸过,左右求之。
yǒu yī rén cāo dàn pèi wán xián yǐ wéi shì cí duì bù fú cóng zhě yù chuí zhī dēng bù tīng shǐ qiú guò wán bǐ zhī fēi lèi nǎi jiàn shì
有一人操弹佩丸,咸以为是,辞对不服,从者欲捶之,登不听,使求过丸,比之非类,乃见释。
yòu shī shèng shuǐ jīn mǎ yú jué de qí zhǔ zuǒ yòu suǒ wéi bù rěn zhì fá hū zé shù zhī zhǎng qiǎn guī jiā chì qīn jìn wù yán
又失盛水金马盂,觉得其主,左右所为,不忍致罚,呼责数之,长遣归家,敕亲近勿言。
hòu dì lǜ zú quán wèi zhī jiàng sǔn dēng zhòu yè jiān xíng dào lài xiāng zì wén jí shí zhào jiàn
后弟虑卒,权为之降损,登昼夜兼行,到赖乡,自闻,即时召见。
jiàn quán bēi qì yīn jiàn yuē lǜ qǐn jí bù qǐ cǐ nǎi mìng yě
见权悲泣,因谏曰:“虑寝疾不起,此乃命也。
fāng jīn shuò tǔ wèi yī sì hǎi yóng yóng tiān dài bì xià ér yǐ xià liú zhī niàn jiǎn sǔn tài guān yáo zhuàn guò yú lǐ zhì chén qiè yōu huáng
方今朔土未一,四海喁喁,天戴陛下,而以下流之念,减损太官殽馔,过于礼制,臣窃忧惶。
quán nà qí yán wèi zhī jiā shàn
”权纳其言,为之加膳。
zhù shí yú rì yù qiǎn xi hái shēn zì chén qǐ yǐ jiǔ lí dìng xǐng zǐ dào yǒu quē yòu chén lù xùn zhōng qín wú suǒ gù yōu quán suì liú yān
住十余日,欲遣西还,深自陈乞,以久离定省,子道有阙,又陈陆逊忠勤,无所顾忧,权遂留焉。
jiā hé sān nián quán zhēng xīn chéng shǐ dēng jū shǒu zǒng zhī liú shì
嘉禾三年,权征新城,使登居守,总知留事。
shí nián gǔ bù fēng pō yǒu dào zéi nǎi biǎo dìng kē lìng suǒ yǐ fáng yù shén de zhǐ jiān zhī yào
时年谷不丰,颇有盗贼,乃表定科令,所以防御,甚得止奸之要。
chū dēng suǒ shēng zhù jiàn xú fū rén shǎo yǒu mǔ yǎng zhī ēn hòu xú shì yǐ dù fèi chù wú ér bù fū rén zuì chǒng
初,登所生庶贱,徐夫人少有母养之恩,后徐氏以妒废处吴,而步夫人最宠。
bù shì yǒu cì dēng bù gǎn cí bài shòu ér yǐ
步氏有赐,登不敢辞,拜受而已。
xú shì shǐ zhì suǒ cì yī fú bì mù yù fú zhī
徐氏使至,所赐衣服,必沐浴服之。
dēng jiāng bài tài zǐ
登将拜太子。
cí yuē běn lì ér dào shēng yù lì tài zǐ yi xiān lì hòu
辞曰:“本立而道生,欲立太子,宜先立后。
quán yuē qīng mǔ ān zài
”权曰:“卿母安在?
duì yuē zài wú
”对曰:“在吴。
quán mò rán
”权默然。
lì fán èr shí yī nián nián sān shí sān zú lín zhōng shàng shū yuē chén yǐ wú zhuàng yīng bào dǔ jí zì xǐng wēi liè jù zú yǔn bì
立凡二十一年,年三十三卒,临终,上疏曰:“臣以无状,婴抱笃疾,自省微劣,惧卒陨毙。
chén bù zì xī
臣不自惜,
niàn dāng wěi lí gōng yǎng
念当委离供养,
mái zì hòu tǔ
埋胔后土,
zhǎng bù fù fèng wàng gōng shěng
长不复奉望宫省,
cháo jìn rì yuè
朝觐日月,
shēng wú yì yú guó
生无益于国,
sǐ yí bì xià zhòng qī
死贻陛下重慽,
yǐ cǐ wéi gěng jié ěr
以此为哽结耳,
shì wén sǐ shēng yǒu mìng
世闻死生有命,
cháng duǎn zì tiān
长短自天,
zhōu jìn yán huí yǒu shàng zhì zhī cái
周晋、颜回有上智之才,
ér shàng yāo zhé
而尚夭折,
kuàng chén yú lòu
况臣愚陋,
nián guò qí shòu
年过其寿,
shēng wèi guó sì
生为国嗣,
méi xiǎng róng zuò
没享荣祚,
yú chén yǐ duō
于臣已多,
yì hé bēi hèn zāi
亦何悲恨哉!
fāng jīn dà shì wèi dìng bū kòu wèi tǎo wàn guó yóng yóng xì mìng bì xià wēi zhě wàng ān luàn zhě yǎng zhì
方今大事未定,逋寇未讨,万国喁喁,系命陛下,危者望安,乱者仰治。
yuàn bì xià qì wàng chén shēn gē xià liú zhī ēn xiū huáng lǎo zhī shù dǔ yǎng shén guāng jiā xiū zhēn shàn guǎng kāi shén míng zhī lǜ yǐ dìng wú qióng zhī yè
愿陛下弃忘臣身,割下流之恩,修黄老之术,笃养神光,加羞珍膳,广开神明之虑,以定无穷之业。
zé shuài tǔ xìng lài chén sǐ wú hèn yě
则率土幸赖,臣死无恨也。
huáng zǐ hé rén xiào cōng zhé dé xíng qīng mào yi zǎo jiàn zhì yǐ xì mín wàng
皇子和仁孝聪哲,德行清茂,宜早建置,以系民望。
zhū gě kè cái lüè bó dá qì rèn zuǒ shí
诸葛恪才略博达,器任佐时。
zhāng xiū gù tán xiè jǐng jiē tōng mǐn yǒu shí duàn rù yi wěi fù xīn chū kě wèi zhǎo yá
张休、顾谭、谢景,皆通敏有识断,入宜委腹心,出可为爪牙。
fàn shèn huá róng jiǎo jiǎo zhuàng jié yǒu guó tǔ zhī fēng
范慎,华融矫矫壮节,有国土之风。
yáng dào biàn jié yǒu zhuān duì zhī cái
羊道辩捷,有专对之材。
diāo xuán yōu hóng zhì lǚ dào zhēn
刁玄优弘,志履道真。
péi qīn bó jì hàn cǎi zú yòng
裴钦博记,翰采足用。
jiǎng xiū yú fān zhì jié fēn míng
蒋修、虞翻,志节分明。
fán cǐ zhū chén huò yi láng miào huò rèn jiàng shuài jiē liàn shí shì míng xí fǎ lìng shǒu xìn gù yì yǒu bù kě duó zhī zhì
凡此诸臣,或宜廊庙,或任将帅,皆练时事,明习法令,守信固义,有不可夺之志。
cǐ jiē bì xià rì yuè suǒ zhào xuǎn zhì chén guān de yǔ cóng shì bèi zhī qíng sù gǎn yǐ chén wén
此皆陛下日月所照,选置臣官,得与从事,备知情素,敢以陈闻。
chén zhòng wéi dāng jīn fāng wài duō yú shī lǚ wèi xiū dāng lì liù jūn yǐ tú jìn qǔ
臣重惟当今方外多虞,师旅未休,当厉六军,以图进取。
jūn yǐ rén wéi zhòng
军以人为众,
zhòng yǐ cái wèi bǎo
众以财为宝,
qiè wén jùn xiàn pō yǒu huāng cán
窃闻郡县颇有荒残,
mín wù diāo bì
民物凋弊,
jiān luàn méng shēng
奸乱萌生,
shì yǐ fǎ lìng fán zī
是以法令繁滋,
xíng pì zhòng qiè
刑辟重切,
chén wén wéi zhèng tīng mín
臣闻为政听民,
lǜ lìng yǔ shí tuī yí
律令与时推移,
chéng yi yǔ jiàng xiàng dà chén xiáng zé shí yí
诚宜与将相大臣详择时宜,
bó cǎi zhòng yì
博采众议,
kuān xíng qīng fù
宽刑轻赋,
jūn xī lì yì
均息力役,
yǐ shùn mín wàng
以顺民望。
lù xùn zhōng qín yú shí chū shēn yōu guó jiǎn jiǎn zài gōng yǒu fěi gōng zhī jié
陆逊忠勤于时,出身忧国,謇謇在公,有匪躬之节。
zhū gě jǐn bù zhì zhū rán quán cóng zhū jù lǚ dài wú càn hǎn zé yán jùn zhāng chéng sūn yí zhōng yú wèi guó tōng dá zhì tǐ
诸葛瑾、步骘、朱然、全琮、朱据、吕岱、吾粲、阚泽、严畯、张承、孙怡忠于为国,通达治体。
kě lìng chén shàng pián yí juān chú kē fán ài yǎng shì mǎ fǔ xún bǎi xìng
可令陈上便宜,蠲除苛烦,爱养士马,抚循百姓。
wǔ nián zhī wài shí nián zhī nèi yuǎn zhě guī fù jìn zhě jìn lì bīng bù xuè rèn ér dà shì kě dìng yě
五年之外,十年之内,远者归复,近者尽力,兵不血刃,而大事可定也。
chén wén niǎo zhī jiāng sǐ qí míng yě āi rén zhī jiāng sǐ qí yán yě shàn gù zǐ náng lín zhōng yí yán jiè shí jūn zǐ yǐ wéi zhōng qǐ kuàng chén dēng qí néng yǐ hū
臣闻‘鸟之将死其鸣也哀,人之将死其言也善’,故子囊临终,遗言戒时,君子以为忠,岂况臣登,其能已乎?
yuàn bì xià liú yì tīng cǎi chén suī sǐ zhī rì yóu shēng zhī nián yě
愿陛下留意听采,臣虽死之日,犹生之年也。
jì jué ér hòu shū wén quán yì yǐ cuī gǎn yán zé yǔn tì
“既绝而后书闻,权益以摧感,言则陨涕。
shì suì chì wū sì nián yě
是岁,赤乌四年也。
xiè jǐng shí wéi yù zhāng tài shǒu bù shèng āi qíng qì guān bēn fù bài biǎo zì hé
谢景时为豫章太守,不胜哀情,弃官奔赴,拜表自劾。
quán yuē jūn yǔ tài zǐ cóng shì yì yú tā lì
权曰:”君与太子从事,异于他吏。
shǐ zhōng shǐ wèi láo tīng fù běn zhí fā qiǎn hái jùn
“使中使慰劳,听复本职,发遣还郡。
shì dēng yuē xuān tài zǐ
谥登曰宣太子。
zi fán xī jiē zǎo zú cì zǐ yīng fēng wú hóu
子璠、希,皆早卒,次子英,封吴侯。
wǔ fèng yuán nián yīng yǐ dà jiàng jūn sūn jùn shàn quán móu zhū jùn shì jué zì shā guó chú
五凤元年,英以大将军孙峻擅权,谋诛峻,事觉自杀,国除。
xiè jǐng zhě zì shū fā
谢景者字叔发。
nán yáng wǎn rén
南阳宛人。
zài jùn yǒu zhì jì lì mín chēng zhī yǐ wéi qián yǒu gù shào qí cì jí jǐng
在郡有治迹,吏民称之,以为前有顾劭,其次即景。
shù nián zú guān
数年卒官。
sūn lǜ zì zi zhì dēng dì yě
‘孙虑字子智,登弟也。
shǎo mǐn huì yǒu cái yì quán qì ài zhī
少敏惠有才艺,权器爱之。
huáng wǔ qī nián fēng jiàn chāng hou
黄武七年,封建昌候。
hòu èr nián chéng xiàng yōng děng zòu lǜ xìng cōng tǐ dá suǒ shàng rì xīn bǐ fāng jìn hàn yi jìn jué chēng wáng quán wèi xǔ
后二年,丞相雍等奏虑性聪体达,所尚日新,比方近汉,宜进爵称王,权未许。
jiǔ zhī shàng shū pú yè cún shàng shū yuē dì wáng zhī xìng mò bù bāo chóng zhì qīn yǐ guāng qún hòu gù lǔ wèi yú zhōu chǒng guān zhū hóu gāo dì wǔ wáng fēng liè yú hàn suǒ yǐ fān píng běn cháo wèi guó zhèn wèi
久之,尚书仆射存上疏曰:“帝王之兴,莫不褒崇至亲,以光群后,故鲁卫于周,宠冠诸侯,高帝五王,封列于汉,所以藩屏本朝,为国镇卫。
jiàn chāng hóu lǜ lǐn xìng cōng mǐn cái jiān wén wǔ yú gǔ diǎn zhì yi zhèng míng hào
建昌侯虑廪性聪敏,才兼文武,于古典制,宜正名号。
bì xià qiān guāng wèi kěn rú jiù qún liáo dà xiǎo xián yòng yú yì
陛下谦光,未肯如旧,群寮大小,咸用于邑。
fāng jīn jiān kòu zì yǎn jīn gǔ wèi mǐ fù xīn zhǎo yá wéi qīn yǔ xián
方今奸寇恣眼,金鼓未弭,腹心爪牙,惟亲与贤。
zhé yǔ chéng xiàng yōng děng yì xián yǐ lǜ yi wèi zhèn jūn dà jiàng jūn shòu rèn piān fāng yǐ guāng dà yè
辄与丞相雍等议,咸以虑宜为镇军大将军,授任偏方,以光大业。
quán nǎi xǔ zhī yú shì jiǎ jié kāi fǔ zhì bàn zhōu lǜ yǐ huáng zǐ zhī zūn fù yú chūn qiū yuǎn jìn xián qí bù néng liú yì
”权乃许之,于是假节开府,治半州,虑以皇子之尊,富于春秋,远近嫌其不能留意。
jí zhì lín shì zūn fèng fǎ dù jìng nà shī yǒu guò yú zhòng wàng
及至临事,遵奉法度,敬纳师友,过于众望。
nián èr shí jiā hé yuán nián zú
年二十,嘉禾元年卒。
wú zi guó chú
无子,国除。
sūn hé zì zi xiào lǜ dì yě
孙和字子孝,虑弟也。
shǎo yǐ mǔ wáng yǒu chǒng jiàn ài nián shí sì
少以母王有宠见爱,年十四。
wèi zhì gōng wèi shǐ zhōng shū lìng hǎn zé jiào yǐ shū yì
为置宫卫,使中书令阚泽教以书艺。
hào xué xià shì shén jiàn chēng shù
好学下士,甚见称述。
chì wū wǔ nián lì wèi tài zǐ shí nián shí jiǔ
赤乌五年,立为太子,时年十九。
hǎn zé wèi tài fù xuē zōng wèi shǎo fù ér cài yǐng zhāng chún fēng fǔ yán wéi děng jiē cóng róng shì cóng
阚泽为太傅,薛综为少傅,而蔡颖、张纯、封俌、严维等皆从容侍从。
shì shí yǒu sī pō yǐ tiáo shū wèn shì hé yǐ wéi jiān wàng zhī rén jiāng yīn shì cuò yì yǐ shēng huò xīn bù kě zhǎng yě biǎo yi jué zhī
是时有司颇以条书问事,和以为奸妄之人,将因事错意,以生祸心,不可长也,表宜绝之。
yòu dū du liú bǎo bái shù zǐ dīng yàn yàn yì bái bǎo
又都督刘宝白庶子丁晏,晏亦白宝。
hé wèi yàn yuē wén wǔ zài shì dāng néng jǐ rén yīn xì gòu báo tú xiāng wēi hài
和谓晏曰:“文武在事,当能几人,因隙构薄,图相危害。
qǐ yǒu fú zāi
岂有福哉?
suì liǎng shì zhī shǐ zhī cóng hòu
”遂两释之,使之从厚。
cháng yán dāng shì shì rén yi jiǎng xiū shù xué xiào xí shè yù yǐ zhōu shì wù ér dàn jiāo yóu bó yì yǐ fáng shì yè fēi jìn qǔ zhī wèi
常言当世士人宜讲修术学,校习射御,以周世务,而但交游博弈以妨事业,非进取之谓。
hòu qún liáo shì yàn yán jí bó yì
后群寮侍宴,言及博弈。
yǐ wéi fáng shì fèi rì ér wú yì yú yòng láo jīng sǔn sī ér zhōng wú suǒ chéng fēi suǒ yǐ jìn dé xiū yè jī lěi gōng xù zhě yě
以为妨事费日而无益于用,劳精损思而终无所成,非所以进德修业,积累功绪者也。
qiě zhì shì ài rì xī lì jūn zǐ mù qí dà zhě gāo shān jǐng xíng chǐ fēi qí cì
且志士爱日惜力,君子慕其大者,高山景行,耻非其次。
fu yǐ tiān dì cháng jiǔ ér rén jū qí jiān yǒu bái jū guò xì zhī yù nián chǐ yī mù róng huá bù zài
夫以天地长久,而人居其间,有白驹过隙之喻,年齿一暮,荣华不再。
fán suǒ huàn zhě zài yú rén qíng suǒ bù néng jué chéng néng jué wú yì zhī yù yǐ fèng dé yì zhī tu qì bù jí zhī wù yǐ xiū gōng yè zhī jī qí yú míng xíng qǐ bù shàn zāi
凡所患者,在于人情所不能绝,诚能绝无益之欲以奉德义之涂,弃不急之务以修功业之基,其于名行,岂不善哉?
fū rén qíng yóu bù néng wú xī yú xī yú zhī hǎo yì zài yú yǐn yàn qín shū shè yù zhī jiān hé bì bó yì rán hòu wèi huan
夫人情犹不能无嬉娱,嬉娱之好,亦在于饮宴琴书射御之间,何必博弈,然后为欢!
nǎi mìng shì zuò zhě bā rén gè zhe lùn yǐ jiáo zhī
乃命侍坐者八人,各着论以矫之。
yú shì zhōng shù zǐ wéi yào tuì ér lùn zòu
于是中庶子韦曜退而论奏。
hé yǐ shì bīn kè
和以示宾客。
shí cài yǐng hǎo yì zhí shì zài shǔ zhě pō xiào yān gù yǐ cǐ fěng zhī
时蔡颍好弈,直事在署者颇敩焉,故以此讽之。
shì hòu wáng fū rén yǔ quán gōng zhǔ yǒu xì
是后王夫人与全公主有隙。
quán cháng qǐn jí hé cí jì yú miào
权尝寝疾,和祠祭于庙。
hé fēi shū fù zhāng xiū jū jìn miào yāo hé guò suǒ jū
和妃叔父张休居近庙,邀和过所居。
quán gōng zhǔ shǐ rén chān shì yīn yán tài zǐ bù zài miào zhōng zhuān jiù fēi jiā jì yì yòu yán wáng fū rén jiàn shàng qǐn jí yǒu xǐ sè
全公主使人觇视,因言太子不在庙中,专就妃家计议,又言王夫人见上寝疾,有喜色。
quán yóu shì fā nù fū rén yōu sǐ ér hé chǒng shāo sǔn jù yú fèi chù
权由是发怒,夫人忧死,而和宠稍损,惧于废黜。
shòu wáng bà jì yú zī shén lù xùn
兽王霸觊觎滋甚,陆逊。
wú càn gù tán děng shù chén shì shù zhī yì lǐ bù kě duó quán jì yáng dǔ wèi lǔ wáng bà zhī dǎng zèn sù rì xìng
吾粲、顾谭等数陈适庶之义,理不可夺,全寄、杨竺为鲁王霸支党,谮诉日兴。
càn suì xià yù zhū tán xǐ jiāo zhōu
粲遂下狱诛,谭徙交州。
quán shěn yín zhě lì nián hòu suì yōu bì hé
权沈吟者历年,后遂幽闭和。
yú shì piào qí jiāng jūn zhū jù shàng shū pú yè qū huang lǜ zhū jiāng lì ní tóu zì fù lián rì yì què qǐng hé
于是骠骑将军朱据、尚书仆射屈晃率诸将吏泥头自缚,连日诣阙请和。
quán dēng bái jué guān jiàn shén è zhī chì jù huang děng wú shì cōng cōng
权登白爵观见,甚恶之,敕据、晃等无事忩忩。
quán yù fèi hé lì liàng wú nán dū chén zhèng wǔ yíng dū chén xiàng shàng shū chēng yǐn jìn xiàn gōng shā shēn shēng lì xī qí jìn guó rǎo luàn
权欲废和立亮,无难督陈正、五营督陈象上书,称引晋献公杀申生,立奚齐,晋国扰乱。
yòu jù huang gù jiàn bù zhǐ
又据、晃固谏不止。
quán dà nù zú zhū zhèng xiàng jù huang qiān rù diàn zhàng yī bǎi jìng xǐ hé yú gù zhāng qún sī zuò jiàn zhū fàng zhě shí shù
权大怒,族诛正、象,据、晃牵入殿,杖一百,竟徙和于故鄣,群司坐谏诛放者十数。
zhòng xián yuān zhī
众咸冤之。
tài yuán èr nián zhēng yuè fēng hé wèi nán yáng wáng qiǎn zhī cháng shā
太元二年正月,封和为南阳王,遣之长沙。
sì yuè quán hōng zhū gě kè bǐng zhèng
四月,权薨,诸葛恪秉政。
kè jí hé fēi zhāng zhī jiù yě
恪即和妃张之舅也。
fēi shǐ huáng mén chén qiān zhī jiàn yè shàng shū zhōng gōng bìng zhì wèn yú kè
妃使黄门陈迁之建业上疏中宫,并致问于恪。
lín qù kè wèi qiān yuē wèi wǒ dá fēi qī dāng shǐ shèng tā rén
临去,恪谓迁曰:“为我达妃,期当使胜他人。
cǐ yán pō xiè
”此言颇泄。
yòu kè yǒu xǐ dōu yì shǐ zhì wǔ chāng gōng mín jiān huò yán yù yíng hé
又恪有徙都意,使治武昌宫,民间或言欲迎和。
jí kè bèi zhū sūn jùn yīn cǐ duó hé xǐ shòu xǐ xīn dū
及恪被诛,孙峻因此夺和玺绶,徙新都。
yòu qiǎn shǐ zhě cì sǐ
又遣使者赐死。
hé yǔ fēi zhāng cí bié zhāng yuē jí xiōng dāng xiāng suí zhōng bù dú shēng huó yě
和与妃张辞别,张曰:“吉凶当相随,终不独生活也。
yì zì shā jǔ bāng shāng yān
”亦自杀,举邦伤焉。
sūn xiū lì fēng hé zi hào wèi wū chéng hóu zì xīn dōu zhī běn guó
孙休立,封和子皓为乌程侯,自新都之本国。
xiū hōng hào jí zuò qí nián zhuī shì fù hé yuē wén huáng dì gǎi zàng míng líng zhì yuán yì èr bǎi jiā lìng chéng fèng shǒu
休薨,皓即阼,其年追谥父和曰文皇帝,改葬明陵,置园邑二百家,令、丞奉守。
hòu nián zhēng yuè yòu fēn wú jùn dān yáng jiǔ xiàn wèi wú xīng jùn zhì wū chéng zhì tài shǒu sì shí fèng cí
后年正月,又分吴郡、丹杨九县为吴兴郡,治乌程,置太守,四时奉祠。
yǒu sī zòu yán zhí lì miào jīng yì
有司奏言,直立庙京邑。
bǎo dǐng èr nián qī yuè shǐ shǒu dà jiàng xuē xǔ yíng lì qǐn táng hào yuē qīng miào
宝鼎二年七月,使守大匠薛珝营立寝堂,号曰清庙。
shí èr yuè qiǎn shǒu chéng xiāng mèng rén tài cháng yáo xìn děng bèi guān liáo zhōng jūn bù qí èr gān rén yǐ líng yú fǎ jià dōng yíng shén yú míng líng
十二月,遣守丞相孟仁、太常姚信等备官僚中军步骑二干人,以灵舆法驾,东迎神于明陵。
hào yǐn jiàn rén qīn bài sòng yú tíng
皓引见仁,亲拜送于庭。
líng yú dāng zhì shǐ chéng xiàng lù kǎi fèng sān shēng jì yú jìn jiāo hào yú jīn chéng wài lù sù
灵舆当至,使丞相陆凯奉三牲祭于近郊,皓于金城外露宿。
míng rì wàng bài yú dōng mén zhī wài
明日,望拜于东门之外。
qí yì rì bài miào jiàn jì xū xī bēi gǎn
其翌日,拜庙荐祭,歔欷悲感。
bǐ qī rì sān jì chàng jì zhòu yè yú lè
比七日三祭,倡技昼夜娱乐。
yǒu sī zòu yán jì bù yù shù shù zé dú yi yǐ lǐ duàn qíng rán hòu zhǐ
有司奏言“祭不欲数,数则黩,宜以礼断情”,然后止。
sūn bà zì zi wēi hé tóng mǔ dì yě
孙霸字子威,和(同母)弟也。
hé wèi tài zǐ
和为太子。
bà wèi lǔ wáng chǒng ài chóng tè yǔ hé wú shū
霸为鲁王,宠爱崇特,与和无殊。
qǐng zhī hé bà bù mù zhī shēng wén yú quán ěr quán jìn duàn wǎng lái jiǎ yǐ jīng xué
顷之,和、霸不穆之声闻于权耳,权禁断往来,假以精学。
dū jūn shǐ zhě yáng dào shàng shū yuē chén wén gǔ zhī yǒu tiān xià zhě jiē xiān xiǎn bié shì shù fēng jiàn zǐ dì suǒ yǐ zūn zhòng zǔ zōng wèi guó fān biǎo yě
督军使者羊衜上疏曰:“臣闻古之有天下者,皆先显别适庶,封建子弟,所以尊重祖宗,为国藩表也。
èr gōng bài shòu hǎi nèi chēng yi sī nǎi dà wú xīng lóng zhī jī
二宫拜授,海内称宜,斯乃大吴兴隆之基。
qǐng wén èr gōng bìng jué bīn kè yuǎn jìn sǒng rán dà xiǎo shī wàng
顷闻二宫并绝宾客,远近悚然,大小失望。
qiè cóng xià fēng tīng cǎi zhòng lùn xián wèi èr gōng zhì dá yīng mào zì zhèng míng jiàn hào yú jīn sān nián dé xíng nèi zhe měi chēng wài zhāo xī běi èr yú jiǔ suǒ fú wén
窃从下风,听采众论,咸谓二宫智达英茂,自正名建号,于今三年,德行内着,美称外昭,西北二隅,久所服闻。
wèi bì xià dāng fù shùn xiá ěr suǒ yǐ guī dé qín mìng èr gōng bīn yán sì yuǎn shǐ yì guó wén shēng ēn wéi chén qiè
谓陛下当副顺遐迩所以归德,勤命二宫宾延四远,使异国闻声,恩为臣妾。
jīn jì mò chuí yì yú cǐ
今既末垂意于此,
ér fā míng zhào
而发明诏,
shěng duó bèi wèi
省夺备卫,
yì jué bīn kè
抑绝宾客,
shǐ sì fāng lǐ jìng
使四方礼敬,
bù fù de tōng
不复得通,
suī shí bì xià dūn shàng gǔ yì
虽实陛下敦尚古义,
yù lìng èr gōng zhuān zhì yú xué
欲令二宫专志于学,
bù fù gù lǜ guān tīng xiǎo yi
不复顾虑观听小宜,
qī yú wēn gù bó wù ér yǐ
期于温故博物而已,
rán fēi chén xià qīng qǐ yóng yóng zhī zhì yuàn yě
然非臣下倾企喁喁之至愿也。
huò wèi èr gōng bù zūn diǎn shì cǐ chén suǒ yǐ qǐn xī bù níng
或谓二宫不遵典式,此臣所以寝息不宁。
jiù rú suǒ xián yóu yi bǔ chá mì jiā zhēn zhuó bù shǐ yuǎn jìn de róng yì yán
就如所嫌,犹宜补察,密加斟酌,不使远近得容异言。
chén jù jī yí chéng bàng jiǔ jiāng xuān liú ér xī běi èr yú qù guó bù yuǎn yì tóng zhī yǔ yì yǐ wén dá
臣惧积疑成谤,久将宣流,而西北二隅,去国不远,异同之语,易以闻达。
wén dá zhī rì shēng lùn dāng xìng jiāng wèi èr gōng yǒu bù shùn zhī qiān bù shěn bì xià hé yǐ jiě zhī
闻达之日,声论当兴,将谓二宫有不顺之愆,不审陛下何以解之?
ruò wú yǐ jiě yì guó zé yì wú yǐ shì jìng nèi
若无以解异国,则亦无以释境内。
jìng nèi shǒu yí yì guó xìng bàng fēi suǒ yǐ yù wēi wēi zhèn shè jì yě
境内守疑,异国兴谤,非所以育巍巍,镇社稷也。
yuàn bì xià zǎo fā yōu zhào shǐ èr gōng zhōu xuán lǐ mìng rú chū zé tiān qīng de yàn wàn guó xìng shèn yǐ
愿陛下早发优诏,使二宫周旋礼命如初,则天清地晏,万国幸甚矣。
shí quán jì wú ān sūn qí yáng dǔ děng yīn gòng fù bà tú wēi tài zǐ
时全寄、吴安、孙奇、杨竺等阴共附霸,图危太子。
zèn huǐ jì xíng tài zǐ yǐ bài bà yì cì sǐ
谮毁既行,太子以败,霸亦赐死。
liú dǔ shī yú jiāng xiōng mù yǐ shù jiàn jiè dǔ de miǎn dà bì yóu xǐ nán zhōu
流竺尸于江,兄穆以数谏戒竺,得免大辟,犹徙南州。
bà cì sǐ hòu yòu zhū jì ān qí děng xián yǐ dǎng bà gòu hé gù yě
霸赐死后,又诛寄、安、奇等,咸以党霸构和故也。
bà èr zi jī yī
霸二子,基、壹。
wǔ fèng zhōng fēng qí wèi wú hóu yī wǎn líng hou
五凤中,封其为吴侯,壹宛陵候。
jī shì sūn liàng zài nèi tài píng èr nián dào chéng yù mǎ shōu fù yù
基侍孙亮在内,太平二年,盗乘御马,收付狱。
liàng wèn shì zhōng diāo xuán yuē dào chéng yù mǎ zuì yún hé
亮问侍中刁玄曰:“盗乘御马罪云何?
xuán duì yuē kē yīng sǐ
”玄对曰:“科应死。
rán lǔ wáng zǎo zhōng wéi bì xià āi yuán zhī
然鲁王早终,惟陛下哀原之。
liàng yuē fǎ zhě tiān xià suǒ gòng hé de ā yǐ qīn qīn gù yá
”亮曰:“法者,天下所共,何得阿以亲亲故邪?
dāng sī wéi kě yǐ shì cǐ zhě nài hé yǐ qíng xiāng pò hu
当思惟可以释此者,奈何以情相迫乎?
xuán yuē jiù shè yǒu dà xiǎo huò tiān xià yì yǒu qiān lǐ wǔ bǎi lǐ shè suí yì suǒ jí
”玄曰:“旧赦有大小,或天下,亦有千里、五百里赦,随意所及。
liàng yuē jiě rén bù dàng ěr yá
”亮曰:“解人不当尔邪!
nǎi shè gōng zhōng jī yǐ de miǎn
”乃赦宫中,基以得免。
sūn hào jí wèi pò hé bà jiù xì xuē jī yī jué tǔ yǔ zǔ mǔ xiè jī jù xǐ kuài jī wū shāng xiàn
孙皓即位,迫和、霸旧隙,削基、壹爵土,与祖母谢姬俱徙会稽乌伤县。
sūn fèn zì zi yáng bà dì yě
孙奋字子扬,霸弟也。
mǔ yuē zhòng jī
母曰仲姬。
tài yuán èr nián lì wèi qí wáng jū wǔ chāng
太元二年,立为齐王,居武昌。
quán hōng tài fù zhū gě kè bù yù zhū wáng chù jiāng bīn bīng mǎ zhī de xǐ fèn yú yù zhāng
权薨,太傅诸葛恪不欲诸王处江滨兵马之地,徙奋于豫章。
fèn nù bù cóng mìng yòu shù yuè fǎ dù
奋怒,不从命,又数越法度。
kè shàng jiān jiàn yuē dì wáng zhī zūn yǔ tiān tóng wèi shì yǐ jiā tiān xià chén fù xiōng sì hǎi zhī nèi jiē wéi chén qiè
恪上笺谏曰:“帝王之尊,与天同位,是以家天下,臣父兄,四海之内,皆为臣妾。
chóu chóu yǒu shàn bù dé bù jǔ
仇雠有善,不得不举;
qīn qī yǒu è bù dé bù zhū
亲戚有恶,不得不诛。
suǒ yǐ chéng tiān lǐ wù xiān guó hòu shēn gài shèng rén lì zhì bǎi dài bù yì zhī dào yě
所以承天理物,先国后身,盖圣人立制,百代不易之道也。
xī hàn chū xìng duō wáng zǐ dì zhì yú tài qiáng zhé wèi bù guǐ shàng zé jǐ wēi shè jì xià zé gǔ ròu xiāng cán qí hòu chéng jiè yǐ wéi dà huì
昔汉初兴,多王子弟,至于太强,辄为不轨,上则几危社稷,下则骨肉相残,其后惩戒,以为大讳。
zì guāng wǔ yǐ lái zhū wáng yǒu zhì wéi de zì yú yú gōng nèi bù dé lín mín gàn yǔ zhèng shì
自光武以来,诸王有制,惟得自娱于宫内,不得临民,干与政事。
qí yǔ jiāo tōng jiē yǒu zhòng jìn suì yǐ quán ān gè bǎo fú zuò
其与交通,皆有重禁,遂以全安,各保福祚。
cǐ zé qián shì dé shī zhī yàn yě
此则前世得失之验也。
jìn yuán shào liú biǎo gè yǒu guó tǔ tǔ dì fēi xiá rén zhòng fēi ruò yǐ shì shù bù fēn suì miè qí zōng sì
近袁绍、刘表各有国土,土地非狭,人众非弱,以适庶不分,遂灭其宗祀。
cǐ nǎi tiān xià yú zhì suǒ gòng jiē tòng
此乃天下愚智所共嗟痛。
dà xíng huáng dì lǎn gǔ jiè jīn fáng yá è méng lǜ yú qiān zǎi
大行皇帝览古戒今,防芽遏萌,虑于千载。
shì yǐ qǐn jí zhī rì fēn qiǎn zhū wáng gè zǎo jiù guó zhào cè yīn qín kē jìn yán jùn qí suǒ jiè chì wú suǒ bù zhì
是以寝疾之日,分遣诸王,各早就国,诏策殷勤,科禁严峻,其所戒敕,无所不至。
chéng yù shàng ān zōng miào xià quán zhū wáng
诚欲上安宗庙,下全诸王。
shǐ bǎi shì xiāng chéng wú xiōng guó hài jiā zhī wǔ yě
使百世相承,无凶国害家之侮也。
dài wáng yi shàng wéi tài bó shùn fù zhī zhì zhōng niàn hé jiān xiàn wáng dōng hǎi wáng qiáng gōng jìng zhī jié xià dāng cái yì jiāo zì huāng luàn yǐ wéi jǐng jiè
大王宜上惟太伯顺父之志,中念河间献王、东海王强恭敬之节,下当裁抑骄恣荒乱以为警戒。
ér wén qǐng zhì wǔ chāng yǐ lái duō wéi zhào chì bù jū zhì dù shàn fā zhū jiàng bīng zhì hù gōng shì
而闻顷至武昌以来,多违诏敕,不拘制度,擅发诸将兵治护宫室。
yòu zuǒ yòu cháng cóng yǒu zuì guò zhě dāng yǐ biǎo wén gōng fù yǒu sī ér shàn sī shā shì bù míng bái
又左右常从有罪过者,当以表闻,公付有司,而擅私杀,事不明白。
dà sī mǎ lǚ dài qīn shòu xiān dì zhào chì fǔ dǎo dài wáng jì bù chéng yòng qí yán lìng huái yōu bù
大司马吕岱亲受先帝诏敕,辅导大王,既不承用其言,令怀忧怖。
huá qí xiān dì jìn chén zhōng liáng zhèng zhí qí suǒ chén dào dāng nà yòng zhī ér wén nù qí yǒu shōu fù zhī yǔ
华锜先帝近臣,忠良正直,其所陈道,当纳用之,而闻怒锜,有收缚之语。
yòu zhōng shū yáng róng qīn shòu zhào chì suǒ dāng gōng sù yún zhèng zì bù tīng jìn dāng rú wǒ hé
又中书杨融,亲受诏敕,所当恭肃,云“正自不听禁,当如我何?
wén cǐ zhī rì dà xiǎo jīng guài mò bù hán xīn
”闻此之日,大小惊怪,莫不寒心。
lǐ yǔ yuē míng jìng suǒ yǐ zhào xíng gǔ shì suǒ yǐ zhī jīn
里语曰:“明镜所以照形,古事所以知今。
dài wáng yi shēn yǐ lǔ wáng wèi jiè gǎi yì qí xíng zhàn zhàn jīng jīng jìn jìng cháo tíng rú cǐ zé wú qiú bù dé
大王应深以鲁王为戒,改变自己的行为,谨慎小心,尽力敬奉朝廷,这样则没有什么要求不能得到。
ruò qì wàng xiān dì fǎ jiào huái qīng màn zhī xīn chén xià níng fù dài wáng bù gǎn fù xiān dì yí zhào níng wèi dài wáng suǒ yuàn jí qǐ gǎn wàng zūn zhǔ zhī wēi ér lìng zhào chì bù xíng yú fān chén yá
若弃忘先帝法教,怀轻慢之心,臣下宁负大王,不敢负先帝遗诏,宁为大王所怨疾,岂敢忘尊主之威,而令诏敕不行于藩臣邪?
cǐ gǔ jīn zhèng yì dài wáng suǒ zhào zhī yě
此古今正义,大王所照知也。
fu fú lái yǒu yóu huò lái yǒu jiàn jiàn shēng bù yōu jiāng bù kě huǐ xiàng shǐ lǔ wáng zǎo nà zhōng zhí zhī yán huái jīng jù zhī lǜ xiǎng zuò wú qióng qǐ yǒu miè wáng zhī huò zāi
夫福来有由,祸来有渐,渐生不忧,将不可悔,向使鲁王早纳忠直之言,怀惊惧之虑,享祚无穷,岂有灭亡之祸哉?
fu liáng yào kǔ kǒu wéi jí zhě néng gān zhī
夫良药苦口,惟疾者能甘之。
zhōng yán nì ěr wéi dá zhě néng shòu zhī jīn zhě kè děng lóu lóu yù wèi dài wáng chú wēi dài yú méng yá guǎng fú qìng zhī jī yuán shì yǐ bù zì zhī yán zhì yuàn méng sān sī
忠言逆耳,惟达者能受之,今者恪等㥪㥪欲为大王除危殆于萌芽,广福庆之基原,是以不自知言至,愿蒙三思。
fèn de jiān jù suì yí nán chāng yóu liè mí shén guān shǔ bù kān mìng
奋得笺惧,遂移南昌,游猎弥甚,官属不堪命。
jí kè zhū fèn xià zhù wú hú yù zhì jiàn yè guān biàn
及恪诛,奋下住芜湖,欲至建业观变。
fù xiāng xiè cí děng jiàn fèn fèn shā zhī
傅相谢慈等谏奋,奋杀之。
zuò fèi wèi shù rén xǐ zhāng ān xiàn
坐废为庶人,徙章安县。
tài píng sān nián fēng wèi zhāng ān hóu
太平三年,封为章安侯。
jiàn héng èr nián sūn hào zuǒ fū rén wáng shì zú
建衡二年,孙皓左夫人王氏卒。
hào āi niàn guò shèn zhāo xī kū lín shù yuè bù chū yóu shì mín jiān huò wèi hào sǐ é yán fèn yǔ shàng yú hóu fèng dāng yǒu lì zhě
皓哀念过甚,朝夕哭临,数月不出,由是民间或谓皓死,讹言奋与上虞侯奉当有立者。
fèn mǔ zhòng jī mù zài yù zhāng yù zhāng tài shǒu zhāng jùn yí qí huò rán sǎo chú fén yíng
奋母仲姬墓在豫章,豫章太守张俊疑其或然,扫除坟莹。
hào wén zhī chē liè jùn yí sān zú zhū fèn jí qí wǔ zǐ guó chú
皓闻之,车裂俊,夷三族,诛奋及其五子,国除。
píng yuē sūn dēng jū xīn suǒ cún zú wèi mào měi zhī dé
评曰:孙登居心所存,足为茂美之德。
lǜ hé bìng yǒu hào shàn zhī zī guī zì dǐ lì huò duǎn mìng zǎo zhōng huò bù dé qí sǐ āi zāi
虑、和并有好善之姿,规自砥砺,或短命早终,或不得其死,哀哉!
bà yǐ zhù gàn shì fèn bù zūn guǐ dù gù qǔ wēi wáng zhī dào yě
霸以庶干适,奋不遵轨度,固取危亡之道也。
rán fèn zhī zhū yí héng yù fēi huò yǐ
然奋之诛夷,横遇飞祸矣。