zhū gě kè zì yuán xùn jǐn zhǎng zǐ yě
诸葛恪字元逊，瑾长子也。
shǎo zhī míng
少知名。
ruò guàn bài qí dū wèi yǔ gù tán zhāng xiū děng shì tài zǐ dēng jiǎng lùn dào yì bìng wèi bīn yǒu
弱冠拜骑都尉，与顾谭、张休等侍太子登讲论道艺，并为宾友。
cóng zhōng shù zǐ zhuǎn wéi zuǒ fǔ dū wèi
从中庶子转为左辅都尉。
kè fù jǐn miàn zhǎng shì lǘ
恪父瑾面长似驴。
sūn quán dà huì qún chén shǐ rén qiān yī lǘ rù zhǎng jiǎn qí miàn tí yuē zhū gě zi yú
孙权大会群臣，使人牵一驴入，长检其面，题曰诸葛子瑜。
kè guì yuē qǐ qǐng dǔ yì liǎng zì
恪跪曰：“乞请竺益两字。
yīn tīng yǔ bǐ
因听与笔。
kè jī qí xià yuē zhī lǘ
恪绩其下曰：”之驴。
jǔ zuò huān xiào nǎi yǐ lǘ cì kè
“举座欢笑，乃以驴赐恪。
tā rì fù jiàn quán wèn kè yuē qīng fù yǔ shū fù shú xián
他日复见，权问恪曰：”卿父与叔父孰贤？
duì yuē chén fù wèi yōu
“对曰：”臣父为优。
quán wèn qí gù
“权问其故。
duì yuē chén fù zhī suǒ shì shū fù bù zhī yǐ shì wèi yōu
对曰：”臣父知所事，叔父不知，以是为优。
quán yòu dà jué
“权又大噱。
mìng kè xíng jiǔ zhì zhāng zhāo qián zhāo xiān yǒu jiǔ sè bù kěn yǐn
命恪行酒，至张昭前，昭先有酒色，不肯饮。
yuē cǐ fēi yǎng lǎo zhī lǐ yě
曰：“此非养老之礼也。
quán yuē qīng qí néng lìng zhāng gōng cí qū nǎi dāng yǐn zhī ěr
”权曰：“卿其能令张公辞屈，乃当饮之耳。
kè nán zhāo yuē xī shī shàng fǔ jiǔ shí bǐng máo zhàng yuè yóu wèi gào lǎo yě
”恪难昭曰：“昔师尚父九十，秉旄仗钺，犹未告老也。
jīn jūn lǚ zhī shì jiāng jūn zài hòu jiǔ shí zhī shì jiāng jūn zài xiān hé wèi bù yǎng lǎo yě
今军旅之事，将军在后，酒食之事，将军在先，何谓不养老也？
zhāo zú wú cí suì wèi jǐn jué
“昭卒无辞，遂为尽爵。
hòu shǔ hǎo qún chén bìng huì quán wèi shǐ yuē cǐ zhū gě kè yā shǐ zhì qí chéng hái gào chéng xiàng wèi zhì hǎo mǎ
后蜀好，群臣并会，权谓使曰：“此诸葛恪雅使至骑乘，还告丞相，为致好马。
kè yīn xià xiè quán yuē mǎ wèi zhì miàn xiè hé yě
”恪因下谢，权曰：“马未至面谢何也？
kè duì yuē fu shǔ zhě bì xià zhī wài jiù jīn yǒu ēn zhào mǎ bì zhì yě ān gǎn bù xiè
”恪对曰：“夫蜀者陛下之外厩，今有恩诏，马必至也，安敢不谢？
kè zhī cái jié jiē cǐ lèi yě
”恪之才捷，皆此类也。
quán shén yì zhī yù shì yǐ shì lìng shǒu jié dù
权甚异之，欲试以事，令守节度。
jié dù zhǎng jūn liáng gǔ wén shū fán wěi fēi qí hǎo yě
节度掌军粮谷，文书繁猥，非其好也。
kè yǐ dān yáng shān xiǎn mín duō guǒ jìn suī qián fā bīng tú de wài xiàn píng mín ér yǐ
恪以丹杨山险，民多果劲，虽前发兵，徒得外县平民而已。
qí yú shēn yuǎn mò néng qín jǐn lǚ zì qiú qǐ wèi guān chū zhī
其余深远，莫能禽尽，屡自求乞为官出之。
sān nián kě de jiá shì sì wàn
三年可得甲士四万。
zhòng yì xián yǐ dān yáng dì shì xiǎn zǔ yǔ wú jùn kuài jī xīn dū pó yáng sì jùn lín jiē zhōu xuán shù qiān lǐ shān gǔ wàn zhòng qí yōu suì mín rén wèi cháng rén chéng yì duì zhǎng lì jiē zhàng bīng yě yì bái shǒu yú lín mǎng
众议咸以“丹杨地势险阻，与吴郡、会稽、新都、鄱阳四郡邻接，周旋数千里，山谷万重，其幽邃民人，未尝人城邑，对长吏，皆仗兵野逸，白首于林莽。
bū wáng sù è xián gòng táo cuàn
那些逃犯惯匪，都纠合逃窜其中。
shān chū tóng tiě zì zhù jiá bīng
山出铜铁，自铸甲兵。
sú hǎo wǔ xí zhàn gāo shàng qì lì qí shēng shān fù xiǎn dǐ tū cóng jí
俗好武习战，高尚气力，其升山赴险，抵突丛棘。
ruò yú zhī zǒu yuān yuán yòu zhī téng mù yě
若鱼之走渊，猨狖之腾木也。
shí guān jiàn xì chū wèi kòu dào měi zhì bīng zhēng fá xún qí kū cáng
时观间隙，出为寇盗，每致兵征伐，寻其窟藏。
qí zhàn zé fēng zhì bài zé niǎo cuàn zì qián shì yǐ lái bù néng jī yě
其战则蜂至，败则鸟窜，自前世以来，不能羁也”。
jiē yǐ wéi nán
皆以为难。
kè fù jǐn wén zhī yì yǐ shì zhōng bù dǎi tàn yuē kè bù dà xìng wú jiā jiāng dà chì wú zú yě
恪父瑾闻之，亦以事终不逮，叹曰：“恪不大兴吾家，将大赤吾族也。
kè shèng chén qí bì jié
”恪盛陈其必捷。
quán bài kè fǔ zhào jiāng jūn lǐng dān yáng tài shǒu shòu qǐ jǐ wǔ qí sān bǎi
权拜恪抚赵将军，领丹杨太守，授棨戟武骑三百。
bài bì mìng kè bèi wēi yí zuò gǔ chuī dǎo yǐn guī jiā shí nián sān shí èr
拜毕，命恪备威仪，作鼓吹，导引归家，时年三十二。
kè dào fǔ nǎi yí shū sì bù shǔ chéng cháng kōng
恪到府，乃移书四部属城长空。
lìng gè bǎo qí jiāng jiè míng lì bù wu qí cóng huà píng mín xī lìng tún jū
令各保其疆界，明立部伍，其从化平民，悉令屯居。
nǎi fèn nèi zhū jiāng luō bīng yōu zǔ dàn shàn fān lí bù yǔ jiāo fēng hou qí gǔ jià jiāng shú zhé zòng bīng shān yì shǐ wú yí zhǒng
乃分内诸将，罗兵幽阻，但缮藩篱，不与交锋，候其谷稼将熟，辄纵兵芟刈，使无遗种。
jiù gǔ jì jǐn xīn tián bù shōu píng mín tún jū lüè wú suǒ rù yú shì shān mín jī qióng jiàn chū jiàng shǒu
旧谷既尽，新田不收，平民屯居，略无所入，于是山民饥穷，渐出降首。
kè nǎi fù chì xià yuē shān mín qù è cóng huà jiē dāng fǔ wèi xǐ chū wài xiàn bù dé xián yí yǒu suǒ zhí jū
恪乃复敕下曰：“山民去恶从化，皆当抚慰，徙出外县，不得嫌疑，有所执拘。
jiù yáng zhǎng hú kàng de jiàng mín zhōu yí yí jiù è mín kùn pò zàn chū nèi tú pàn nì kàng fù sòng yán fǔ
臼阳长胡伉得降民周遗，遗旧恶民，困迫暂出，内图叛逆，伉缚送言府。
kè yǐ kàng wéi jiào suì zhǎn yǐ xùn yǐ zhuàng biǎo shàng
恪以伉违教，遂斩以徇，以状表上。
mín wén kàng zuò zhí rén bèi lù zhī guān wéi yù chū zhī ér yǐ yú shì lǎo yòu xiāng xié ér chū suì qī rén shù jiē rú běn guī
民闻伉坐执人被戮，知官惟欲出之而已，于是老幼相携而出，岁期，人数皆如本规。
kè zì lǐng wàn rén yú fēn gěi zhū jiāng
恪自领万人，余分给诸将。
quán jiā qí gōng qiǎn shàng shū pú yè xuē zōng láo jūn
权嘉其功，遣尚书仆射薛综劳军。
zōng xiān yí kè děng yuē shān yuè shì zǔ bù bīn lì shì huǎn zé shǒu shǔ jí zé láng gù
综先移恪等曰：“山越恃阻，不宾历世，缓则首鼠，急则狼顾。
huáng dì hè rán mìng jiāng xī zhēng shén cè nèi shòu wǔ shī wài zhèn
皇帝赫然，命将西征，神策内授，武师外震。
bīng bù rǎn è jiǎ bù zhān hàn
兵不染锷，甲不沾汗。
yuán è jì xiāo zhǒng dǎng guī yì dàng dí shān sǒu xiàn róng shí wàn
元恶既枭，种党归义，荡涤山薮，献戎十万。
yě wú yí kòu yì wǎng cán jiān
野无遗寇，邑罔残奸。
jì sǎo xiōng tè yòu chōng jūn yòng
既扫凶慝，又充军用。
lí diào láng yǒu huà wéi shàn cǎo
藜莜稂莠，化为善草。
chī mèi wǎng liǎng gēng chéng hǔ tǔ
魑魅魍魉，更成虎土。
suī shí guó jiā wēi líng zhī suǒ jiā yì xìn wú shuài lín lǚ zhī suǒ zhì yě
虽实国家威灵之所加，亦信无帅临履之所致也。
suī shī měi zhí xùn yì jiā zhé shǒu zhōu zhī fāng zhào hàn zhī wèi huò qǐ zú yǐ tán
虽《诗》美执讯，《易》嘉折首，周之方、召，汉之卫、霍，岂足以谈？
gōng yì gǔ rén xūn chāo qián shì
功轶古人，勋超前世。
zhǔ shàng huān rán yáo yòng tàn xī
主上欢然，遥用叹息。
gǎn sì mǔ zhī yí diǎn sī yǐn zhì zhī jiù zhāng
感《四牡》之遗典，思饮至之旧章。
gù qiǎn zhōng tái jìn guān yíng zhì gǎo cì yǐ jīng mào gōng yǐ wèi qú láo bài kè wēi běi jiāng jūn fēng dōu xiāng hòu
故遣中台近官，迎致稿赐，以旌茂功，以慰劬劳“拜恪威北将军，封都乡侯。
kè qǐ lǜ zhòng diàn lú jiāng huàn kǒu yīn qīng bīng xí shū yǎn de qí mín ér hái
恪乞率众佃庐江皖口，因轻兵袭舒，掩得其民而还。
fù yuǎn qiǎn chì hou guān xiāng jìng yào yù tú shòu chūn quán yǐ wéi bù kě
复远遣斥候，观相径要，欲图寿春，权以为不可。
chì wū zhōng wèi sī mǎ xuān wáng móu yù gōng kè
赤乌中，魏司马宣王谋欲攻恪。
quán fāng fā bīng yīng zhī wàng qì zhě yǐ wéi bù lì yú shì tú kè zhūn yú chái sāng
权方发兵应之，望气者以为不利，于是徒恪屯于柴桑。
yǔ chéng xiàng lù xùn shū yuē yáng jìng shū chuán shù qīng lùn yǐ wéi fāng jīn rén wù diāo jìn shǒu dé yè zhě bù néng fù jǐ yi xiāng zuǒ yòu
与丞相陆逊书曰：“杨敬叔传述清论，以为方今人物凋尽，守德业者不能复几，宜相左右。
gèng wéi fǔ chē shàng xī guó shì xià xiāng zhēn xī
更为辅车，上熙国事，下相珍惜。
yòu jí shì sú hǎo xiāng bàng huǐ shǐ yǐ chéng zhī qì zhōng yǒu sǔn lèi
又疾世俗好相谤毁，使已成之器，中有损累。
jiāng jìn zhī tú yì bù huān xiào wén cǐ kuì rán chéng dú jī jié
将进之徒，意不欢笑，闻此喟然，诚独击节。
yú yǐ wéi jūn zǐ bù qiú bèi yú yī rén zì kǒng shì mén tú dà shù sān gàn qí jiàn zhě qī shí èr rén
愚以为君子不求备于一人，自孔氏门徒大数三干，其见者七十二人。
zhì yú zi zhāng zǐ lù zǐ gòng děng qī shí zhī tú yà shèng zhī dé rán yóu gè yǒu suǒ duǎn shī pì yóu yàn cì bù shòu mìng qǐ kuàng xià cǐ ér wú suǒ quē
至于子张、子路、子贡等七十之徒，亚圣之德，然犹各有所短，师辟由喭，赐不受命，岂况下此而无所阙？
qiě zhòng ní bù yǐ shù yǔ zhī bù bèi ér yǐn yǐ wéi you bù yǐ rén suǒ duǎn qì qí suǒ zhǎng yě
且仲尼不以数予之不备而引以为友，不以人所短弃其所长也。
jiā yǐ dāng jīn qǔ shì yi kuān yú wǎng gǔ hé zhě
加以当今取士，宜宽于往古，何者？
shí wù cóng héng ér shàn rén dān shǎo guó jiā zhí sī cháng kǔ bù chōng
时务从横，而善人单少，国家职司，常苦不充。
gǒu lìng xìng bù xié è zhì zài chén lì biàn kě jiǎng jiù chěng qí suǒ rèn
苟令性不邪恶，志在陈力，便可奖就，骋其所任。
ruò yú xiǎo xiǎo yí shì sī xíng bù zú jiē yi kuò lüè bù zú lǚ zé
若于小小宜适，私行不足，皆宜阔略，不足缕责。
qiě shì chéng bù kě xiān lùn kē kè kē kè zé bǐ xián shèng yóu jiāng bù quán kuàng qí chū rù zhě yá
“且士诚不可纤论苛克，苛克则彼贤圣犹将不全，况其出入者邪？
gù yuē yǐ dào wàng rén zé nán yǐ rén wàng rén zé yì xián yú kě zhī
故曰以道望人则难，以人望人则易，贤愚可知。
zì hàn mò yǐ lái zhōng guó tǔ dài fū rú xǔ zǐ jiāng bèi suǒ yǐ gēng xiāng bàng shàn huò zhì wéi huò yuán qí běn qǐ
自汉末以来，中国土大夫如许子将辈，所以更相谤讪，或至为祸，原其本起。
fēi wéi dà chóu wéi zuò kè jǐ bù néng jǐn rú lǐ ér zé rén zhuān yǐ zhèng yì
非为大仇，惟坐克己不能尽如礼，而责人专以正义。
fu jǐ bù rú lǐ zé rén bù fú
夫己不如礼，则人不服。
zé rén yǐ zhèng yì zé rén bù kān
责人以正义，则人不堪。
nèi bù fú qí xíng wài bù kān qí zé zé bù dé bù xiāng yuàn
内不服其行，外不堪其责，则不得不相怨。
xiāng yuàn yī shēng zé xiǎo rén de róng qí jiān
相怨一生，则小人得容其间。
de róng qí jiān zé sān zhì zhī yán jìn rùn zhī zèn fēn cuò jiāo zhì
得容其间，则三至之言，浸润之谮，纷错交至。
suī shǐ zhì míng zhì qīn zhě chù zhī yóu nán yǐ zì dìng
虽使至明至亲者处之，犹难以自定。
kuàng yǐ wèi xì qiě wèi néng míng zhě hu
况已为隙，且未能明者乎？
shì gù zhāng chén zhì yú xuè rèn xiāo zhū bù zhōng qí hǎo běn yóu yú cǐ ér yǐ
是故张、陈至于血刃，萧、朱不终其好，本由于此而已。
fū bù shě xiǎo guò xiān wēi xiāng zé jiǔ nǎi zhì yú jiā hù wèi yuàn yī guó wú fù quán xíng zhī shì yě
夫不舍小过，纤微相责，久乃至于家户为怨，一国无复全行之士也。
kè zhī xùn yǐ cǐ xián jǐ gù suì guǎng qí lǐ ér zàn qí zhǐ yě
“恪知逊以此嫌己，故遂广其理而赞其旨也。
huì xùn zú kè qiān dà jiàng jūn jiǎ jié zhù wǔ chāng dài xùn lǐng jīng zhōu shì
会逊卒，恪迁大将军，假节，驻武昌，代逊领荆州事。
jiǔ zhī quán bù yù ér tài zǐ shǎo nǎi zhēng kè yǐ dà jiàng jūn lǐng tài zǐ tài fù zhōng shū lìng sūn hóng lǐng shǎo fù
久之，权不豫，而太子少，乃征恪以大将军领太子太傅，中书令孙弘领少傅。
quán jí kùn zhào kè hóng jí tài cháng téng yìn jiāng jūn lǚ jù shì zhōng sūn jùn shǔ yǐ hòu shì
权疾困，召恪、弘及太常滕胤、将军吕据、侍中孙峻，属以后事。
yì rì quán hōng
翌日，权薨。
hóng sù yǔ kè bù píng jù wèi kè suǒ zhì mì quán sǐ wèn yù jiǎo zhào chú kè
弘素与恪不平，惧为恪所治，秘权死问，欲矫诏除恪。
jùn yǐ gào kè kè qǐng hóng zī shì yú zuò zhōng zhū zhī nǎi fā sāng zhì fú
峻以告恪，恪请弘咨事，于坐中诛之，乃发丧制服。
yǔ dì gōng ān dū róng shū yuē jīn yuè shí liù rì yǐ wèi dà xíng huáng dì wěi qì wàn guó qún xià dà xiǎo mò bù shāng dào
与弟公安督融书曰：“今月十六日乙未，大行皇帝委弃万国，群下大小，莫不伤悼。
zhì wú fù zǐ xiōng dì jǐng shòu shū ēn fēi tú fán yōng zhī lì shì yǐ bēi tòng gān xīn pǐ liè
至吾父子兄弟，井受殊恩，非徒凡庸之隶，是以悲恸，肝心圮裂。
huáng tài zǐ yǐ dīng yǒu jiàn qiú hào āi xǐ jiāo bìng bù zhī suǒ cuò
皇太子以丁酉践酋号，哀喜交并，不知所措。
wú shēn shòu gù mìng fǔ xiāng yòu zhǔ qiè zì kuí duó
吾身受顾命，辅相幼主，窃自揆度；
cái fēi bó lù ér shòu jī gōng fù tú zhī tuō jù tiǎn chéng xiàng fǔ hàn zhī xiào
才非博陆而受姬公负图之托，惧忝丞相辅汉之效；
kǒng sǔn xiān dì wěi fù zhī míng shì yǐ yōu cán huáng huáng suǒ lǜ wàn duān
恐损先帝委付之明，是以忧惭惶惶，所虑万端。
qiě mín è qí shàng dòng jiàn zhān guān hé shí yì zāi
且民恶其上，动见瞻观，何时易哉？
jīn yǐ wán dùn zhī zī chù bǎo fù zhī wèi jiān duō zhì guǎ rèn zhòng móu qiǎn shuí wèi chún chǐ
今以顽钝之姿，处保傅之位，艰多智寡，任重谋浅，谁为唇齿？
jìn hàn zhī shì yàn gài jiāo gòu yǒu shàng guān zhī biàn yǐ shēn zhí cǐ hé gǎn yí yù yá
近汉之世，燕、盖交遘，有上官之变，以身值此，何敢怡豫邪？
yòu dì suǒ zài yǔ zéi quǎn yá xiāng cuò dāng yú jīn shí zhěng dùn jūn jù lǜ lì jiàng shì jǐng bèi guò cháng niàn chū wàn sǐ wú gù yī shēng yǐ bào cháo tíng wú tiǎn ěr xiān
又弟所在，与贼犬牙相错，当于今时整顿军具，率厉将士，警备过常，念出万死，无顾一生，以报朝廷，无忝尔先。
yòu zhū jiāng bèi shǒu gè yǒu jìng jiè yóu kǒng zéi lǔ wén huì zì suī kòu qiè
又诸将备守各有境界，犹恐贼虏闻讳，恣睢寇窃。
biān yì zhū cáo yǐ bié xià yuē chì suǒ bù dū jiāng bù dé wàng wěi suǒ shù jìng lái bēn fù
边邑诸曹，已别下约敕，所部督将，不得妄委所戍，径来奔赴。
suī huái chuàng dàn bù rěn zhī xīn gōng yì duó sī bó qín fú róng ruò gǒu wéi lì fēi tú xiǎo gù
虽怀怆但不忍之心，公义夺私，伯禽服戎，若苟违戾，非徒小故。
yǐ qīn zhèng shū gǔ rén míng jiè yě
以亲正疏，古人明戒也。
kè gèng bài tài fù
恪更拜太傅。
yú shì ba shì tīng xi xiào guān yuán bū zé chú guān shuì shì chóng ēn zé zhòng mò bù yuè
于是罢视听，息校官，原逋责，除关税，事崇恩泽，众莫不悦。
kè měi chū rù bǎi xìng yán jǐng sī jiàn qí zhuàng
恪每出入，百姓延颈思见其状。
chū quán huáng lóng yuán nián qiān dū jiàn yè
初，权黄龙元年迁都建业。
èr nián zhù dōng xīng dī è hú shuǐ
二年筑东兴堤遏湖水。
hòu zhēng huái nán bài yǐ nèi chuán yóu shì fèi bù fù xiū
后征淮南，败，以内船，由是废不复修。
kè yǐ jiàn xìng yuán nián shí yuè huì zhòng yú dōng xīng gèng zuò dà dī zuǒ yòu jié shān xiá zhù liǎng chéng gè liú qiān rén shǐ quán duān liú lüè shǒu zhī yǐn jūn ér hái
恪以建兴元年十月会众于东兴，更作大堤，左右结山侠筑两城，各留千人，使全端、留略守之，引军而还。
wèi yǐ wú jūn rù qí jiāng tǔ chǐ yú shòu wǔ mìng dà jiāng hú zūn zhū gě dàn děng lǜ zhòng qī wàn yù gōng wéi liǎng wù tú huài dī è
魏以吴军入其疆土，耻于受侮，命大将胡遵、诸葛诞等率众七万，欲攻围两坞，图坏堤遏。
kè xìng jūn sì wàn chén yè fù jiù
恪兴军四万，晨夜赴救。
zūn děng chì qí zhū jūn zuò fú qiáo dù chén yú dī shàng fēn bīng gōng liǎng chéng
遵等敕其诸军作浮桥度，陈于堤上，分兵攻两城。
chéng zài gāo jùn bù kě zú bá
城在高峻，不可卒拔。
kè qiǎn jiàng jūn liú zàn lǚ jù táng zī dīng fèng wéi qián bù
恪遣将军留赞、吕据、唐咨、丁奉为前部。
shí tiān hán xuě wèi zhū jiāng huì yǐn jiàn zàn děng bīng shǎo ér jiě zhì kǎi jiǎ bù chí máo jǐ
时天寒雪，魏诸将会饮，见赞等兵少，而解置铠甲，不持矛戟。
dàn dōu móu dāo dùn luǒ shēn yuán è dà xiào zhī bù jí yán bīng
但兜鍪刀楯，倮身缘遏，大笑之，不即严兵。
bīng de shàng biàn gǔ zào luàn zhuó
兵得上，便鼓噪乱斫。
wèi jūn jīng rǎo sàn zǒu zhēng dù fú qiáo qiáo huài jué zì tóu yú shuǐ gēng xiāng dǎo jí
魏军惊扰散走，争渡浮桥，桥坏绝，自投于水，更相蹈藉。
lè ān tài shǒu héng jiā děng tóng shí bìng méi sǐ zhě shù wàn
乐安太守恒嘉等同时并没，死者数万。
gù pàn jiāng hán zōng wèi wèi qián jūn dū yì zhǎn zhī
故叛将韩综为魏前军督，亦斩之。
huò chē chéng niú mǎ lǘ luó gè shù qiān zī qì shān jī zhèn lǚ ér guī
获车乘牛马驴骡各数千，资器山积，振旅而归。
jìn fēng kè yáng dōu hóu jiā jīng yáng zhōu mù dū zhōng wài zhū jūn shì cì jīn yī bǎi jīn mǎ èr bǎi pǐ zēng bù gè wàn pǐ
进封恪阳都侯，加荆扬州牧，督中外诸军事，赐金一百斤，马二百匹，缯布各万匹。
kè suì yǒu qīng dí zhī xīn yǐ shí èr yuè zhàn kè míng nián chūn fù yù chū jūn
恪遂有轻敌之心，以十二月战克，明年春，复欲出军。
zhū dà chén yǐ wéi shǔ chū bà láo tóng cí jiàn kè kè bù tīng
诸大臣以为数出罢劳，同辞谏恪，恪不听。
zhōng sàn dài fū jiǎng yán huò yǐ gù zhēng fú chū
中散大夫蒋延或以固争，扶出。
kè nǎi zhe lùn yù zhòng yì yuē fu tiān wú èr rì tǔ wú èr wáng wáng zhě bù wu jiān bìng tiān xià ér yù chuí zuò hòu shì gǔ jīn wèi zhī yǒu yě
恪乃着论谕众意曰：“夫天无二日，土无二王，王者不务兼并天下而欲垂祚后世，古今未之有也。
xī zhàn guó zhī shí zhū hou zì shì bīng qiáng dì guǎng hù yǒu jiù yuán wèi cǐ zú yǐ chuán shì rén mò néng wēi
昔战国之时，诸候自恃兵强地广，互有救援，谓此足以传世，人莫能危。
zì qíng cóng huái dàn yú láo kǔ shǐ qín jiàn de zì dà suì yǐ bìng zhī cǐ jì rán yǐ
恣情从怀，惮于劳苦，使秦渐得自大，遂以并之，此既然矣。
jìn zhě liú jǐng shēng zài jīng zhōu yǒu zhòng shí wàn cái gǔ rú shān
近者刘景升在荆州，有众十万，财谷如山。
bù jí cáo cāo shàng wēi yǔ zhī lì jìng zuò guān qí qiáng dà tūn miè zhū yuán běi fāng dōu dìng zhī hòu cāo lǜ sān shí wàn zhòng lái xiàng jīng zhōu dāng shí suī yǒu tūn zhì zhě bù néng fù wèi huà jì yú shì jǐng shēng ér zi jiāo bì qǐng xiáng suì wèi qiú lǔ
不及曹操尚微，与之力竞，坐观其强大，吞灭诸袁，北方都定之后，操率三十万众来向荆州，当时虽有吞智者，不能复为画计，于是景升儿子，交臂请降，遂为囚虏。
fán dí guó yù xiāng tūn jí chóu jí yù xiāng chú yě yǒu chóu ér zhǎng zhī huò bù zài jǐ zé zài hòu rén bù kě bù wéi yuǎn lǜ yě
凡敌国欲相吞，即仇雦欲相除也，有仇而长之，祸不在己，则在后人，不可不为远虑也。
xī wǔ zǐ xū yuē yuè shí nián shēng jù shí nián jiào xùn èr shí nián zhī wài wú qí wèi zhǎo hu
昔伍子胥曰：”越十年生聚，十年教训，二十年之外，吴其为沼乎！
fū chāi zì shì qiáng dà wén cǐ miǎo rán shì yǐ zhū zǐ xū ér wú bèi yuè zhī xīn zhì yú lín bài huǐ zhī qǐ yǒu jí hu
‘夫差自恃强大，闻此邈然，是以诛子胥而无备越之心，至于临败悔之，岂有及乎？
yuè xiǎo yú wú shàng wèi wú huò kuàng qí qiáng dà zhě yá
越小于吴，尚为吴祸，况其强大者邪？
xī qín dàn de guān xī ěr shàng yǐ bìng tūn liù guó jīn zéi jiē de qín zhào hán wèi yàn qí jiǔ zhōu zhī de de xī róng mǎ zhī xiāng shì lín zhī sǒu
昔秦但得关西耳，尚以并吞六国，今贼皆得秦、赵、韩、魏、燕齐九州之地，地悉戎马之乡，士林之薮。
jīn yǐ wèi bǐ gǔ zhī qín tǔ dì shù bèi
今以魏比古之秦，土地数倍；
yǐ wú yǔ shǔ bǐ gǔ xué guó bù néng bàn zhī
以吴与蜀比古穴国，不能半之。
rán suǒ yǐ néng dí zhī dàn yǐ cāo shí bīng zhòng yú jīn shì jǐn ér hòu shēng zhě wèi xī zhǎng dà zhèng shì zéi shuāi shǎo wèi shèng zhī shí
然所以能敌之，但以操时兵众于今适尽，而后生者未悉长大，正是贼衰少未盛之时。
jiā sī mǎ yì xiān zhū wáng líng xù zì yǔn bì qí zi yòu ruò ér zhuān bǐ dà rèn suī yǒu zhì jì zhī shì wèi de shī yòng
加司马懿先诛王凌，续自陨毙，其子幼弱，而专彼大任，虽有智计之士，未得施用。
dāng jīn fá zhī shì qí è huì
当今伐之，是其厄会。
shèng rén jí yú qū shí chéng wèi jīn rì
圣人急于趋时，诚谓今日。
ruò shùn zhòng rén zhī qíng huái tōu ān zhī jì yǐ wéi cháng jiāng zhī xiǎn kě yǐ chuán shì
若顺众人之情，怀偷安之计，以为长江之险可以传世；
bù lùn wèi zhī zhōng shǐ ér yǐ jīn rì suì qīng qí hòu
不论魏之终始，而以今日遂轻其后。
cǐ wú suǒ yǐ cháng tàn xi zhě yě
此吾所以长叹息者也。
zì běn yǐ lái wu zài chǎn yù jīn zhě zéi mín suì yuè fán zī dàn yǐ shàng xiǎo wèi kě de yòng ěr
自本以来，务在产育，今者贼民岁月繁滋，但以尚小，未可得用耳。
ruò fù shí shù nián hòu qí zhòng bì bèi yú jīn ér guó jiā jìn bīng zhī de jiē yǐ kōng jìn wéi yǒu cǐ jiàn zhòng kě yǐ dìng shì
若复十数年后，其众必倍于今，而国家劲兵之地，皆已空尽，唯有此见众可以定事。
ruò bù zǎo yòng zhī duān zuò shǐ lǎo fù shí shù nián lüè dāng sǔn bàn ér jiàn zǐ dì shù bù zú yán
若不早用之，端坐使老，复十数年，略当损半，而见子弟数不足言。
ruò zéi zhòng yí bèi ér wǒ bīng sǔn bàn suī fù shǐ yī guǎn tú zhī wèi kě rú hé
若贼众一倍，而我兵损半，虽复使伊、管图之，未可如何。
jīn bù dá yuǎn lǜ zhě bì yǐ cǐ yán wèi yū
今不达远虑者，必以此言为迂。
fu huò nán wèi zhì ér yù yōu lǜ cǐ gù zhòng rén zhī suǒ yū yě
夫祸难未至而豫忧虑，此固众人之所迂也。
jí yú nán zhì rán hòu dùn sǎng suī yǒu zhì zhě yòu bù néng tú
及于难至，然后顿颡，虽有智者，又不能图。
cǐ nǎi gǔ jīn suǒ bìng fēi dú yī shí
此乃古今所病，非独一时。
xī wú shǐ yǐ wu yuán wèi yū gù nán zhì ér bù kě jiù
昔吴始以伍员为迂，故难至而不可救。
liú jǐng shēng bù néng lǜ shí nián zhī hòu gù wú yǐ zhì qí zǐ sūn
刘景升不能虑十年之后，故无以治其子孙。
jīn kè wú jù chén zhī cái ér shòu dà wú xiāo huò zhī rèn zhì yǔ zhòng tóng sī bù jīng yuǎn ruò bù jí jīn rì wèi guó chì jìng fǔ yǎng nián lǎo ér chóu dí gèng qiáng
今恪无具臣之才，而受大吴萧、霍之任，智与众同思不经远，若不及今日为国斥境，俯仰年老，而仇敌更强。
yù wěn jǐng xiè zé níng yǒu bǔ yá
欲刎颈谢责，宁有补邪？
jīn wén zhòng rén huò yǐ bǎi xìng shàng pín yù wu xián xī cǐ bù yòu qí lǜ qí dà wēi ér qí xiǎo qín zhě yě
今闻众人或以百姓尚贫，欲务闲息，此不右其虑其大危而其小勤者也。
xī hàn zǔ xìng yǐ zì yǒu sān qín zhī de hé bù bì guān shǒu xiǎn yǐ zì yú lè kòng chū gōng chu shēn bèi chuāng yí jiè zhòu shēng jī shī jiàng shì yàn kùn kǔ qǐ gān fēng rèn ér wàng ān níng zāi
昔汉祖幸已自有三秦之地，何不闭关守险以自娱乐，空出攻楚，身被创痍，介胄生虮虱，将士厌困苦，岂甘锋刃而忘安宁哉？
lǜ yú cháng jiǔ bù dé liǎng cún zhě ěr
虑于长久不得两存者耳！
měi lǎn jīng hán shuō gōng sūn shù yǐ jìn qǔ zhī tú jìn fēng jiā shū fù biǎo chén yǔ zéi zhēng jìng zhī jì wèi cháng bù kuì rán tàn xī yě
每览荆邯说公孙述以进取之图，近风家叔父表陈与贼争竞之计，未尝不喟然叹息也。
sù yè fǎn cè suǒ lǜ rú cǐ gù liáo shū yú yán yǐ dá èr sān jūn zǐ zhī mò
夙夜反侧，所虑如此，故聊疏愚言，以达二三君子之末。
ruò yī zhāo yǔn mò zhì huà bù lì guì lìng lái shì zhī wǒ suǒ yōu kě sī yú hòu zhòng jiē yǐ kè cǐ lùn yù bì wèi zhī cí rán mò gǎn fù nán
若一朝陨殁志画不立，贵令来世知我所忧，可思于后，“众皆以恪此论欲必为之辞，然莫敢复难。
dān yáng tài shǒu niè you sù yǔ kè shàn
丹杨太守聂友素与恪善。
shū jiàn kè yuē dà xíng huáng dì běn yǒu è dōng guān zhī jì jì wèi shī xíng
书谏恪曰：“大行皇帝本有遏东关之计，计未施行。
jīn gōng fǔ zàn dà yè chéng xiān dì zhī zhì
今公辅赞大业，成先帝之志。
kòu yuǎn zì sòng jiàng shì píng lài wēi dé chū shēn yòng mìng yī dàn yǒu fēi cháng zhī gōng qǐ fēi zōng miào shén líng shè jì zhī fú yá
寇远自送，将士凭赖威德，出身用命，一旦有非常之功，岂非宗庙神灵社稷之福邪！
yi qiě àn bīng yǎng ruì guān xìn ér dòng
宜且案兵养锐，观衅而动。
jīn chéng cǐ shì yù fù dà chū tiān shí wèi kě
今乘此势欲复大出，天时未可。
ér gǒu rèn shèng yì sī xīn yǐ wéi bù ān
而苟任盛意，私心以为不安。
kè tí lùn hòu wéi shū dá you yuē zú xià suī yǒu zì rán zhī lǐ rán wèi jiàn dà shù
”恪题论后，为书答友曰：“足下虽有自然之理，然未见大数。
shú shěng cǐ lùn kě yǐ kāi wù yǐ
熟省此论，可以开悟矣。
yú shì wéi zhòng chū jūn dà fā zhōu jùn èr shí wàn zhòng bǎi xìng sāo dòng shǐ shī rén xīn
“于是违众出军，大发州郡二十万众，百姓骚动，始失人心。
kè yì yù yào wēi huái nán qū lüè mín rén
恪意欲曜威淮南，驱略民人。
ér zhū jiāng huò nán zhī yuē jīn yǐn jūn shēn rù jiāng chǎng zhī mín bì xiāng shuài yuǎn dùn kǒng bīng láo ér gōng shǎo bù rú zhǐ wéi xīn chéng
而诸将或难之曰：“今引军深入，疆场之民，必相率远遁，恐兵劳而功少，不如止围新城。
xīn chéng kùn jiù bì zhì zhì ér tú zhī nǎi kě dà huò
新城困，救必至，至而图之，乃可大获。
kè cóng qí jì huí jūn hái wéi xīn chéng
”恪从其计，回军还围新城。
gōng shǒu lián yuè chéng bù bá
攻守连月，城不拔。
shì zú pí láo yīn shǔ yǐn shuǐ xiè xià liú zhǒng bìng zhě dà bàn sǐ shāng tú dì
士卒疲劳，因暑饮水，泄下、流肿，病者大半，死伤涂地。
zhū yíng lì rì bái bìng zhě duō kè yǐ wéi zuò yù zhǎn zhī zì shì mò gǎn yán
诸营吏日白病者多，恪以为作，欲斩之，自是莫敢言。
kè nèi wéi shī jì ér chǐ chéng bù xià fèn xíng yú sè
恪内惟失计，而耻城不下，忿形于色。
jiāng jūn zhū yì yǒu suǒ shì fēi kè nù lì duó qí bīng
将军朱异有所是非，恪怒，立夺其兵。
dū wèi cài lín shù chén jūn jì kè bù néng yòng cè mǎ bēn wèi
都尉蔡林数陈军计，恪不能用，策马奔魏。
wèi zhī zhàn shì bà bìng nǎi jìn jiù bīng
魏知战士罢病，乃进救兵。
kè yǐn jūn ér qù
恪引军而去。
shì zú shāng bìng liú yè dào lù huò dùn pú kēng hè huò jiàn lüè huò cún jì fèn tòng dà xiǎo hū jiē
士卒伤病，流曳道路，或顿仆坑壑，或见略获，存记忿痛，大小呼嗟。
ér kè yàn rán zì ruò
而恪宴然自若。
chū zhù jiāng zhǔ yī yuè tú qǐ tián yú xún yáng zhào zhào xiāng xián xú nǎi xuán shī
出住江渚一月，图起田于浔阳，诏召相衔，徐乃旋师。
yóu cǐ zhòng shù shī wàng ér yuàn dú xìng yǐ
由此众庶失望，而怨黩兴矣。
qiū bā yuè jūn hái chén bīng dǎo cóng guī rù fǔ guǎn
秋八月军还，陈兵导从，归入府馆。
jí zhào zhōng shū lìng sūn hēi lì shēng wèi yuē qīng děng hé gǎn wàng shù zuò zhào
即召中书令孙嘿，厉声谓曰：“卿等何敢妄数作诏？
hēi huáng jù cí chū yīn bìng huán jiā
”嘿惶惧辞出，因病还家。
kè zhēng xíng zhī hòu cáo suǒ zòu shǔ lìng zhǎng zhí sī yī ba gēng xuǎn yù zhì wēi yán duō suǒ zuì zé dāng jìn jiàn zhě wú bù sǒng xī
恪征行之后，曹所奏署令长职司，一罢更选，愈治威严，多所罪责，当进见者无不竦息。
yòu gǎi yì sù wèi yòng qí qīn jìn
又改易宿卫，用其亲近。
fù chì bīng yán yù xiàng zé xú
复敕兵严，欲向责、徐。
sūn jùn yīn mín zhī duō yuàn zhòng zhī suǒ xián gòu kè yù wèi biàn yǔ liàng móu zhì jiǔ qǐng kè
孙峻因民之多怨，众之所嫌，构恪欲为变，与亮谋，置酒请恪。
kè jiāng jiàn zhī yè jīng shuǎng rǎo dòng tōng xī bú mèi
恪将见之夜，精爽扰动，通夕不寐。
míng jiāng guàn shù wén shuǐ xīng chòu shì zhě shòu yī yī fú yì chòu
明将盥漱，闻水腥臭，侍者授衣，衣服亦臭。
kè guài qí gù yì yī yì shuǐ qí chòu rú chū yì chóu chàng bú yuè
恪怪其故，易衣易水，其臭如初，意惆怅不悦。
yán bì qū chū tài xián yǐn qí yī kè yuē quǎn bù yù wǒ xíng hu
严毕趋出，太衔引其衣，恪曰：“犬不欲我行乎？
hái zuò qǐng kè nǎi fù qǐ quǎn yòu xián qí yī kè lìng cóng zhě zhú quǎn suì shēng chē
”还坐，顷刻乃复起，犬又衔其衣，恪令从者逐犬，遂升车。
chū kè jiāng zhēng huái nán yǒu xiào zǐ zhe cuī yī rù qí gé zhōng cóng zhě bái zhī lìng wài jié wèn xiào zǐ yuē bù zì jué rù
初，恪将征淮南，有孝子着缞衣入其阁中，从者白之，令外诘问，孝子曰：“不自觉入。
shí zhōng wài shǒu bèi yì xī bú jiàn zhòng jiē yì zhī
”时中外守备，亦悉不见，众皆异之。
chū xíng zhī hòu suǒ zuò tīng shì wū dòng zhōng shé
出行之后，所坐厅事屋栋中折。
zì xīn chéng chū zhù dōng xīng yǒu bái hóng jiàn qí chuán hái bài jiǎng líng bái hóng fù rào qí chē
自新城出住东兴，有白虹见其船，还拜蒋陵，白虹复绕其车。
jí jiāng jiàn zhù chē gōng mén jùn yǐ fú bīng yú wéi zhōng kǒng kè bù shí rù shì xiè zì chū jiàn kè yuē shǐ jūn ruò zūn tǐ bù ān zì kě xū hòu jùn dāng jù bái zhǔ shàng
及将见，驻车宫门，峻已伏兵于帷中，恐恪不时入，事泄，自出见恪曰：“使君若尊体不安，自可须后，峻当具白主上。
yù yǐ cháng zhī kè
欲以尝知恪。
kè dá yuē dāng zì lì rù
恪答曰：“当自力入。
sàn qí cháng shì zhāng yuē zhū ēn děng mì shū yǔ kè yuē jīn rì zhāng shè fēi cháng yí yǒu tā gù
”散骑常侍张约、朱恩等密书与恪曰：“今日张设非常，疑有他故。
kè shěng shū ér qù
”恪省书而去。
wèi chū lù mén féng tài cháng téng yìn kè yuē zú fù tòng bù rèn rén
未出路门，逢太常滕胤，恪曰：“卒腹痛，不任人。
yìn bù zhī jùn yīn jì wèi kè yuē jūn zì xíng xuán wèi jiàn jīn shàng jiǔ qǐng jūn jūn yǐ zhì mén yí dāng lì jìn
胤不知峻阴计，谓恪曰：“君自行旋未见，今上酒请君，君已至门，宜当力进。
kè chóu chú ér hái jiàn lǚ shàng diàn
”恪踌躇而还，剑履上殿。
xiè liàng hái zuò
谢亮，还坐。
shè jiǔ kè yí wèi yǐn jùn yīn yuē shǐ jūn bìng wèi shàn píng dāng yǒu cháng fú yào jiǔ zì kě qǔ zhī
设酒，恪疑未饮，峻因曰：“使君病未善平，当有常服药酒，自可取之。
kè yì nǎi ān bié yǐn suǒ jī jiǔ
”恪意乃安，别饮所赍酒。
jiǔ shù xíng liàng hái nèi jùn qǐ rú cè jiě cháng yī zhe duǎn fú chū yuē yǒu zhào shōu zhū gě kè
酒数行，亮还内，峻起如厕，解长衣，着短服，出曰：“有诏收诸葛恪！
kè jīng qǐ bá jiàn wèi de ér jùn dāo jiāo xià
”恪惊起，拔剑未得，而峻刀交下。
zhāng yuē cóng páng zhuó jùn cái shāng zuǒ shǒu jùn yìng shǒu suǒ yuē duàn yòu bì
张约从旁斫峻，裁伤左手，峻应手所约断右臂。
wǔ wèi zhī shì jiē qū shàng diàn jùn yún suǒ qǔ zhě kè yě jīn yǐ sǐ
武卫之士皆趋上殿，峻云：“所取者恪也，今已死。
xī lìng fù rèn nǎi chú de gèng yǐn
悉令复刃，乃除地更饮。
xiān shì tóng yáo yuē zhū gě kè lú wěi dān yī miè gōu luò yú hé xiāng qiú chéng zi gé
先是，童谣曰：“诸葛恪，芦苇单衣蔑钩落，于何相求成子阁。
chéng zi gé zhě fǎn yǔ shí zǐ gāng yě
”成子阁者，反语石子冈也。
jiàn yè miàn yǒu cháng líng míng yuē shí zǐ gāng zàng zhě yī yān
建业面有长陵，名曰石子冈，葬者依焉。
gōu luò zhě xiào shì gé dài shì wèi zhī gōu luò dài
钩落者，校饰革带，世谓之钩络带。
kè guǒ yǐ wěi xí guǒ qí shēn ér miè shù qí yāo tóu zhī yú cǐ gāng
恪果以苇席裹其身而篾束其腰，投之于此冈。
kè zhǎng zǐ chāo qí dū wèi yǐ jiāo guān lǔ wáng shì quán qiǎn fù kè lìng gèng jiào huì kè zhèn shā zhī
恪长子绰，骑都尉，以交关鲁王事，权遣付恪，令更教诲，恪鸩杀之。
zhōng zǐ là zhǎng shuǐ xiào wèi
中子辣，长水校尉。
shǎo zǐ jiàn bù bīng xiào wèi
少子建，步兵校尉。
wén kè zhū chē zài qí mǔ ér dìng
闻恪诛，车载其母而定。
jùn qiǎn qí dū chéng zhuī zhǎn sǒng yú bái dōu
峻遣骑督承追斩竦于白都。
jiàn de dù jiāng yù běi zǒu wèi xíng shù qiān lǐ wèi zhuī bīng suǒ dǎi
建得渡江，欲北走魏，行数千里，为追兵所逮。
kè wài shēng dōu xiāng hòu zhāng zhèn jí cháng shì zhū ēn děng jiē yí sān zú
恪外甥都乡侯张震及常侍朱恩等，皆夷三族。
chū sǒng shù jiàn kè kè bù cóng cháng yōu jù huò
初，竦数谏恪，恪不从，常忧惧祸。
jí wáng lín huái zāng jūn biǎo qǐ shōu zàng kè yuē chén wén zhèn léi diàn jī bù chóng yī zhāo dà fēng chōng fā shā yǒu jí rì
及亡，临淮臧均表乞收葬恪曰：“臣闻震雷电激，不崇一朝，大风冲发，杀有极日。
rán yóu jì yǐ yún yǔ yīn yǐ rùn wù shì zé tiān dì zhī wēi bù kě jīng rì jiā chén dì wáng zhī nù bù yí qì qíng jìn yì chén yǐ kuáng yú bù zhī jì huì gǎn mào pò miè zhī zuì yǐ yāo fēng yǔ zhī huì
然犹继以云雨，因以润物，是则天地之威，不可经日浃辰，帝王之怒，不宜讫情尽意，臣以狂愚，不知忌讳，敢冒破灭之罪，以邀风雨之会。
fú niàn gù tài fù zhū gě kè de chéng zǔ kǎo fēng liú zhī liè bǎi shū zhū fù zāo hàn zuò jǐn jiǔ zhōu dǐng lì fēn tuō sān fāng bìng lǚ zhōng qín xī lóng shì yè
伏念故太傅诸葛恪得承祖考风流之烈，伯叔诸父遭汉祚尽，九州鼎立，分托三方，并履忠勤，熙隆世业。
yuán jí yú kè shēng zhǎng wáng guó táo yù shèng huà zhì míng yīng wěi fú shì lèi jì huò xīn wèi méng xiān dì wěi yǐ yī zhōu zhī rèn shǔ yǐ wàn jī zhī shì
爰及于恪，生长王国，陶育圣化，致名英伟，服事累纪，祸心未萌，先帝委以伊、周之任，属以万机之事。
kè suǒ xìng gāng lǚ jīn jǐ líng rén bù néng jìng shǒu shén qì mù jìng bāng nèi xīng gōng bào shī wèi qī sān chū xū hào shì mín kōng jié fǔ cáng zhuān shàn guó xiàn fèi yì yóu yì jiǎ xíng jié zhòng dà xiǎo bǐng xī
恪索性刚履，矜己陵人，不能敬守神器，穆静帮内，兴功暴师，未期三出，虚耗士民，空竭府藏，专擅国宪，废易由意，假刑劫众，大小屏息。
shì zhōng wǔ wèi jiāng jūn dōu xiāng hou jù shòu xiān dì zhǔ jì zhī zhào
侍中武卫将军都乡候俱受先帝嘱寄之诏，
jiàn qí jiān nüè
见其奸虐，
rì yuè zī shén
日月滋甚，
jiāng kǒng dàng yáo yǔ zhòu
将恐荡摇宇宙，
qīng wēi shè jì
倾危社稷，
fèn qí wēi nù
奋其威怒，
jīng guàn hào tiān
精贯昊天，
jì lǜ xiān yú shén míng
计虑先于神明，
zhì yǒng bǎi yú jīng niè
智勇百于荆、聂，
gōng chí bái rèn
躬持白刃，
xiāo kè diàn táng
枭恪殿堂，
xūn chāo zhū xū
勋超朱虚，
gōng yuè dōng móu
功越东牟。
guó zhī yuán hài yī zhāo dà chú chí shǒu xùn shì liù jūn xǐ yǒng rì yuè zēng guāng fēng chén bù dòng sī shí zōng miào zhī shén líng tiān rén zhī tóng yàn yě
国之元害，一朝大除，驰首徇示，六军喜踊，日月增光，风尘不动，斯实宗庙之神灵，天人之同验也。
jīn kè fù zǐ sān shǒu xuán shì jī rì guān zhě shù wàn lì shēng chéng fēng
今恪父子三首，悬市积日，观者数万，詈声成风。
guó zhī dà xíng wú suǒ bù zhèn zhǎng lǎo hái yòu wú bù huá jiàn
国之大刑，无所不震，长老孩幼，无不华见。
rén qíng zhī yú pǐn wù lè jí zé āi shēng jiàn kè guì shèng shì mò yǔ èr shēn chǔ tái fǔ zhōng jiān lì nián jīn zhī zhū yí wú yì qín shòu guān qì qíng fǎn néng bù cǎn rán
人情之于品物，乐极则哀生，见恪贵盛，世莫与贰，身处台辅，中间历年，今之诛夷，无异禽兽，观讫情反，能不憯然！
qiě yǐ sǐ zhī rén yǔ tǔ rǎng tóng yù záo jué zhuó cì wú suǒ fù jiā
且已死之人，与土壤同域，凿掘斫刺，无所复加。
yuàn shèng cháo jī zé qián kūn nù bù jí xún shǐ qí xiāng yì ruò gù lì mín shōu yǐ shì wǔ zhī fú huì yǐ sān cùn zhī guān
愿圣朝稽则乾坤，怒不极旬，使其乡邑若故吏民收以士伍之服，惠以三寸之棺。
xī xiàng jí shòu bìn zàng zhī shī hán xìn huò shōu liǎn zhī ēn sī zé hàn gāo fā shén míng zhī yù yě
昔项籍受殡葬之施，韩信获收敛之恩，斯则汉高发神明之誉也。
wéi bì xià dūn sān huáng zhī rén chuí āi qín zhī xīn shǐ guó zé jiā yú gū lù zhī hái fù shòu bù yǐ zhī ēn yú yǐ yáng shēng xiá fāng jǔ quàn tiān xià qǐ bù hóng zāi
惟陛下敦三皇之仁，垂哀矜之心，使国泽加于辜戮之骸，复受不已之恩，于以扬声遐方，沮劝天下，岂不弘哉！
xī luán bù jiǎo mìng péng yuè chén qiè hèn zhī bù xiān qǐng zhǔ shàng ér zhuān míng yǐ sì qíng qí dé bù zhū shí wèi xìng ěr
昔栾布矫命彭越，臣窃恨之，不先请主上，而专名以肆情，其得不诛，实为幸耳。
jīn chén bù gǎn zhāng xuān yú qíng yǐ lù tiān ēn jǐn fú shǒu shū mào mèi chén wén qǐ shèng cháo āi chá
今臣不敢章宣愚情以露天恩，谨伏手书，冒昧陈闻，乞圣朝哀察。
yú shì liàng jùn tīng kè gù lì liǎn zàng suì qiú zhī yú shí zǐ gāng
“于是亮、峻听恪故吏敛葬，遂求之于石子冈。
shǐ kè tuì jūn hái niè you zhī qí jiāng bài
始恪退军还，聂友知其将败。
shū yǔ téng yìn yuē dāng rén qiáng shèng hé shān kě bá yī zhāo léi suō rén qíng wàn duān yán zhī bēi tàn
书与滕胤曰：“当人强盛，河山可拔，一朝羸缩，人情万端，言之悲叹。
kè zhū hòu sūn jùn jì you
”恪诛后，孙峻忌友。
yù yǐ wèi yù lín tài shǒu you fā bìng yōu sǐ
欲以为郁林太守，友发病忧死。
you zì wén tì yù zhāng rén yě
友字文悌，豫章人也。
téng yìn zì chéng sì běi hǎi jù rén yě
滕胤字承嗣，北海剧人也。
bó fù dān fù zhòu yǔ liú yáo zhōu lǐ tōng jiā
伯父耽，父胄，与刘繇州里通家。
yǐ shì rǎo luàn dù jiāng yī yáo
以世扰乱，渡江依繇。
sūn quán wèi chē qí jiāng jūn bài dān yòu sī mǎ yǐ kuān hòu chēng zǎo zú wú sì
孙权为车骑将军，拜耽右司马，以宽厚称，早卒，无嗣。
zhòu shàn zhǔ wén quán dài yǐ bīn lǐ jūn guó shū shū cháng lìng sǔn yì rùn sè zhī yì bù xìng duǎn mìng
胄善属文，权待以宾礼，军国书疏，常令损益润色之，亦不幸短命。
quán wèi wú wáng pò lù jiù ēn fēng yìn dū tíng hóu
权为吴王，迫录旧恩，封胤都亭侯。
shǎo yǒu jié cāo měi róng yí
少有节操，美容仪。
ruò guàn shàng gōng zhǔ
成年后娶公主为妻。
nián sān shí qǐ jiā wèi dān yáng tài shǒu xǐ wú jùn kuài jī suǒ zài jiàn chēng
年三十，起家为丹杨太守，徙吴郡、会稽，所在见称。
tài yuán yuán nián quán qǐn jí yì dōu liú wèi tài cháng
太元元年，权寝疾，诣都，留为太常；
yǔ nuò gé kè děng jù shòu yí zhào fǔ zhèng
与诺葛恪等俱受遗诏辅政。
sūn liàng jí wèi jiā wèi jiāng jūn
孙亮即位，加卫将军。
kè jiāng xī zhòng fá wèi
恪将悉众伐魏。
yìn jiàn kè yuē jūn yǐ sàng dài zhī jì shòu yī huò zhī tuō rù ān běn cháo chū cuī qiáng dí míng shēng zhèn yú hǎi nèi tiān xià mò bù zhèn dòng wàn xìng zhī xīn jì de méng jūn ér xi
胤谏恪曰：“君以丧代之际，受伊、霍之托，入安本朝，出摧强敌，名声振于海内，天下莫不震动，万姓之心，冀得蒙君而息。
jīn wěi yǐ láo yì zhī hòu xīng shī chū zhēng mín pí lì qū yuǎn zhǔ yǒu bèi
今猥以劳役之后，兴师出征，民疲力屈，远主有备。
ruò gōng chéng bù kè yě lüè wú huò shì sàng qián láo ér zhāo hòu zé yě
若攻城不克，野略无获，是丧前劳而招后责也。
bù rú àn jiǎ xī shī guān xì ér dòng
不如案甲息师，观隙而动。
qiě bīng zhě dà shì shì yǐ zhòng jì zhòng gǒu bú yuè jūn dú ān zhī
且兵者大事，事以众济，众苟不悦，君独安之？
kè yuē zhū yún bù kě zhě jiē bú jiàn jì suàn huái jū gǒu ān zhě yě ér zi fù yǐ wéi rán wú hé wàng yān
”恪曰：“诸云不可者，皆不见计算，怀居苟安者也，而子复以为然，吾何望焉？
fu yǐ cáo láo àn liè ér zhèng zài sī mén bǐ zhī chén mín gù yǒu lí xīn
夫以曹劳暗劣，而政在私门，彼之臣民，固有离心。
jīn wú yīn guó jiā zhī zī jiè zhàn shèng zhī wēi zé hé wǎng ér bù kè zāi
今吾因国家之资，借战胜之威，则何往而不克哉！
yǐ yìn wèi dū xià dū zhǎng tǒng liú shì
”以胤为都下督，掌统留事。
yìn bái rì jiē bīn kè yè shěng wén shū huò tōng xiǎo bú mèi
胤白日接宾客，夜省文书，或通晓不寐。
sūn jùn zì zi yuǎn sūn jiān dì jìng zhī zēng sūn yě
孙峻字子远，孙坚弟静之曾孙也。
jìng shēng hào hào shēng gōng wèi sàn qí shì láng
静生皓，皓生恭，为散骑侍郎。
gōng shēng jùn
恭生峻。
shǎo biàn gōng mǎ jīng guǒ dǎn jué
少便弓马，精果胆决。
sūn quán mò xǐ wǔ wèi dū wèi wèi shì zhōng
孙权末，徙武卫都尉，为侍中。
quán lín hōng shòu yí fǔ zhèng lǐng wǔ wèi jiāng jūn gù diǎn sù wèi fēng dōu xiāng hòu
权临薨，受遗辅政，领武卫将军，故典宿卫，封都乡侯。
jì zhū zhū gě kè qiān chéng xiàng dà jiàng jūn dū zhōng wài zhū jūn shì jiǎ jié jìn fēng fù chūn hóu
既诛诸葛恪，迁丞相大将军，督中外诸军事、假节，进封富春侯。
téng yìn yǐ kè zi sǒng qī fù cí wèi
滕胤以恪子竦妻父辞位。
jùn yuē gǔn yǔ zuì bù xiāng jí téng hóu hé wéi
峻曰：“鲧、禹罪不相及，滕侯何为？
jùn yìn suī nèi bù zhān qià ér wài xiāng bāo róng jìn yìn jué gāo mì hòu gòng shì rú qián
”峻、胤虽内不沾洽，而外相包容，进胤爵高密侯，共事如前。
jùn sù wú zhòng míng jiāo jīn xiǎn hài duō suǒ xíng shā bǎi xìng áo rán
峻素无重名，骄矜险害，多所刑杀，百姓嚣然。
yòu jiān luàn gōng rén yǔ gōng zhǔ lǔ bān sī tōng
又奸乱宫人，与公主鲁班私通。
wǔ fèng yuán nián wú hóu yīng móu shā jùn yīng shì xiè sǐ
五凤元年，吴侯英谋杀峻，英事泄死。
èr nián wèi wú qiū jiǎn wén qīn yǐ zhòng pàn yǔ wèi rén zhàn yú lè jiā jùn shuài piào qí jiāng jūn lǚ jù zuǒ jiāng jūn liú zàn xí shòu chūn huì qīn bài jiàng jūn hái
二年，魏毋丘俭、文钦以众叛，与魏人战于乐嘉，峻帅骠骑将军吕据、左将军留赞袭寿春，会钦败降，军还。
shì suì shǔ shǐ lái pìn jiāng jūn sūn yí sūn shào chēn xún děng yù yīn huì shā jùn
是岁，蜀使来聘，将军孙仪、孙邵𬘭恂等欲因会杀峻。
shì xiè yí děng zì shā sǐ zhě shù shí rù bìng jí gōng zhǔ lǔ yù
事泄，仪等自杀，死者数十入，并及公主鲁育。
jùn yù chéng guǎng líng cháo chén zhī qí bù kě chéng ér wèi zhī mò gǎn yán
峻欲城广陵，朝臣知其不可城，而畏之莫敢言。
wéi téng yìn jiàn zhǐ bù cóng ér gōng jìng bù jiù
唯滕胤谏止，不从，而功竟不就。
qí míng nián wén qīn shuō jùn zhēng wèi jùn shǐ qīn yǔ lǚ jù chē qí liú zuǎn zhèn nán zhū yì qián jiāng jūn táng zī zì jiāng dū rén huái sì yǐ tú qīng xú
其明年，文钦说峻征魏，峻使钦与吕据、车骑刘纂、镇南朱异、前将军唐咨自江都人淮、泗，以图青、徐。
jùn yǔ yìn zhì shí tou yīn jiàn zhī lǐng cóng zhě bǎi xǔ rén rù jù yíng
峻与胤至石头，因饯之，领从者百许人入据营。
jù yù jūn qí zhěng jùn è zhī chèn xīn tòng qù
据御军齐整，峻恶之，称心痛去。
suì mèng wèi zhū gě kè suǒ jī kǒng jù fā bìng sǐ shí nián sān shí bā yǐ hòu shì fù chēn sūn chēn zì zi tōng yǔ jùn tóng zǔ
遂梦为诸葛恪所击，恐惧发病死，时年三十八，以后事付𬘭.孙𬘭字子通，与峻同祖。
chēn fù chāo wèi ān mín dū wèi
𬘭父绰为安民都尉。
chēn shǐ wèi piān jiàng jūn jí jùn sǐ wèi dài zhōng wǔ wèi jiāng jūn lǐng zhōng wài zhū jūn shì dài zhī cháo zhèng
𬘭始为偏将军，及峻死，为待中武卫将军，领中外诸军事，代知朝政。
lǚ jù wén zhī dà kǒng yǔ zhū dū jiāng lián míng gòng biǎo jiàn téng yìn wèi chéng xiàng chēn yǐ yìn wèi dà sī mǎ dài lǚ dài zhù wǔ chāng
吕据听到这一消息，十分恐惧，与众部督将领联名，共上表举荐滕胤为丞相，孙𬘭改滕胤为大司马，接替吕岱驻守武昌。
jù yǐn bīng hái
据引兵还，
shǐ rén bào yìn
使人报胤，
yù gòng fèi chēn chēn wén zhī
欲共废𬘭.𬘭闻之，
qiǎn cóng xiōng lǜ jiàng bīng nì jù yú jiāng dū
遣从兄虑将兵逆据于江都，
shǐ zhōng shǐ chì wén qīn liú zuǎn táng zī děng hé zhòng jī jù
使中使敕文钦、刘纂、唐咨等合众击据，
qiǎn shì zhōng zuǒ jiāng jūn huá róng zhōng shū chéng dīng yàn gào yìn qǔ jù
遣侍中左将军华融、中书丞丁晏告胤取据，
bìng yù yìn yi sù qù yì
并喻胤宜速去意，
yìn zì yǐ huò jí
胤自以祸及，
yīn liú róng yàn
因留融、晏，
lè bīng zì wèi
勒兵自卫，
zhào diǎn jūn yáng chóng jiāng jūn sūn zī
召典军扬崇、将军孙咨，
gào yǐ chēn wéi luàn
告以𬘭为乱，
pò róng děng shǐ yǒu shū nán chēn chēn bù tīng
迫融等使有书难𬘭.𬘭不听，
biǎo yán yìn fǎn
表言胤反，
xǔ jiāng jūn liú chéng yǐ fēng jué
许将军刘丞以封爵，
shǐ lǜ bīng qí jí gōng wéi yìn
使率兵骑急攻围胤。
yìn yòu jié róng děng shǐ zhà zhào fā bīng
胤又劫融等使诈诏发兵。
róng děng bù cóng yìn jiē shā zhī
融等不从，胤皆杀之。
yìn yán sè bù biàn tán xiào ruò cháng
胤颜色不变，谈笑若常。
huò quàn yìn yǐn bīng zhì cāng lóng mén jiàng shì jiàn gōng chū bì jiē wěi chēn jiù gōng
或劝胤引兵至苍龙门，“将士见公出，必皆委𬘭就公”。
shí yè yǐ bàn yìn shì yǔ jù qī
时夜已半，胤恃与据期。
yòu nán jǔ bīng xiàng fù nǎi yuē lìng bù qǔ shuō lǚ hóu yǐ zài jìn dào gù jiē wèi yìn jìn sǐ wú lí sàn zhě
又难举兵向富，乃约令部曲，说吕侯以在近道，故皆为胤尽死，无离散者。
shí dà fēng bǐ xiǎo jù bù zhì
时大风，比晓，据不至。
chēn bīng dà huì suì shā jí jiàng shì shù shí rén yí yìn sān zú
孙𬘭的军队已大规模会集，于是杀滕胤和他的几十个将士，夷灭滕胤三族。
chēn qiān dà jiàng jūn jiǎ jié fēng yǒng níng hóu fù guì jù ào duō xíng wú lǐ
𬘭迁大将军，假节，封永宁侯，负贵倨傲，多行无礼。
chū jùn cóng dì lǜ yǔ zhū gě kè zhī móu jùn hòu zhī zhì yòu jiāng jūn wú nán dū shòu jié gài píng jiǔ guān shì
初，峻从弟虑与诸葛恪之谋，峻厚之，至右将军、无难督，授节盖，平九官事。
chēn yù lǜ báo yú jùn shí lǜ nù yǔ jiāng jūn wáng dūn móu shā chēn chēn shā dūn
𬘭遇虑薄于峻时，虑怒，与将军王惇谋杀𬘭.𬘭杀惇。
lǜ fú yào sǐ
虑服药死。
wèi dà jiàng jūn zhū gě dàn jǔ shòu chūn pàn bǎo chéng qǐng xiáng
魏大将军诸葛诞举寿春叛，保城请降。
wú qiǎn wén qīn táng zī quán duān quán yì děng sān wàn rén jiù zhī
吴遣文钦、唐咨、全端、全怿等三万人救之。
wèi zhèn nán jiāng jūn wáng jī wéi rù dàn
魏镇南将军王基围入诞。
qīn děng tū wéi chéng
钦等突围城。
wèi xī zhōng wài jūn èr shí yú wàn zēng dàn zhī wéi
魏悉中外军二十余万增诞之围。
zhū yì shuài sān wàn rén zhūn ān fēng chéng wéi wén qīn shì
朱异帅三万人屯安丰城，为文钦势。
wèi yǎn zhōu cì shǐ zhōu tài jù yì yú yáng yuān yì bài tuì wèi tài suǒ zhuī sǐ shāng èr gān rén
魏兖州刺史州泰据异于阳渊，异败退，为泰所追，死伤二干人。
lín yú shì dà fā lǜ chū zhūn huò lǐ fù qiǎn yì lǜ jiāng jūn dīng fèng lí fěi děng wǔ wàn rén gōng wèi liú zī zhòng yú dū lù
林于是大发率出屯镬里，复遣异率将军丁奉、黎斐等五万人攻魏，留辎重于都陆。
yì zhūn lí jiāng qiǎn jiàng jūn rèn dù zhāng zhèn děng mù yǒng gǎn liù qiān rén yú zhūn xi liù lǐ wèi fú qiáo yè dù zhù yǎn yuè lěi
异屯黎浆，遣将军任度、张震等慕勇敢六千人，于屯西六里为浮桥夜渡，筑偃月垒。
wèi wèi jiān jūn shí bāo jí zhōu tài suǒ pò jūn què tuì jiù gāo
为魏监军石苞及州泰所破，军却退就高。
yì fù zuò chē xiāng wéi qù wǔ mù chéng
异复作车箱围趣五木城。
bāo tài gōng yì yì bài guī ér wèi tài shān tài shǒu hú liè yǐ qí bīng wǔ qiān guǐ dào xí dōu lù jǐn fén yì zī liáng
苞、泰攻异，异败归，而魏太山太守胡烈以奇兵五千诡道袭都陆，尽焚异资粮。
chēn shòu bīng sān wàn rén shǐ yì sǐ zhàn yì bù cóng chēn zhǎn zhī yú huò lǐ ér qiǎn dì ēn jiù
𬘭授兵三万人使异死战，异不从，𬘭斩之于镬里，而遣弟恩救。
huì dàn bài yǐn hái
会诞败引还。
chēn jì bù néng bá chū dàn ér sàng bài shì zhòng zì lù míng jiàng mò bù yuàn zhī
𬘭既不能拔出诞，而丧败士众，自戮名将，莫不怨之。
chēn yǐ sūn liàng shǐ qīn zhèng shì duō suǒ nán wèn shén jù
𬘭以孙亮始亲政事，多所难问，甚惧。
hái jiàn yè chēng jí bù cháo
还建业，称疾不朝。
zhù shì gàn zhū què qiáo nán shǐ dì wēi yuǎn jiāng jūn jù rù cāng lóng sù wèi dì wǔ wèi jiāng jūn ēn piān jiàng jūn gàn zhǎng shuǐ xiào wèi kǎi fēn tún zhū yíng yù yǐ zhuān cháo zì gù
筑室干朱雀桥南，使弟威远将军据入苍龙宿卫，弟武卫将军恩、偏将军干、长水校尉闿分屯诸营，欲以专朝自固。
liàng nèi xián chēn nǎi tuī lǔ yù jiàn shā běn mò zé nù hǔ lín dū zhū xióng xióng dì wài bù dū zhū sǔn bù kuāng zhèng sūn jùn nǎi lìng dīng fèng shā xióng yú hǔ lín shā sǔn yú jiàn yè
亮内嫌𬘭，乃推鲁育见杀本末，责怒虎林督朱熊、熊弟外部督朱损不匡正孙峻，乃令丁奉杀熊于虎林，杀损于建业。
chēn rù jiàn bù cóng liàng suì yǔ gōng zhǔ lǔ bān tài cháng quán shàng jiāng jūn liú chéng yì zhū chēn liàng fēi chēn cóng zǐ nǚ yě yǐ qí móu gào chēn chēn lǜ zhòng yè xí quán shàng qiǎn dì ēn shā liú chéng yú cāng lóng mén wài suì wéi gōng
𬘭入谏不从，亮遂与公主鲁班、太常全尚、将军刘承议诛𬘭.亮妃，𬘭从姊女也，以其谋告𬘭.𬘭率众夜袭全尚，遣弟恩杀刘承于苍龙门外，遂围宫。
shǐ guāng lù xūn yú zōng gào miào fèi liàng zhào qún sī yí yuē shǎo dì huāng bìng hūn luàn bù kě yǐ chù dà wèi chéng zōng miào yǐ gào xiān dì fèi zhī
使光禄勋盂宗告庙废亮，召群司仪曰：“少帝荒病昏乱，不可以处大位，承宗庙，以告先帝废之。
zhū jūn ruò yǒu bù tóng zhě xià yì yì
诸君若有不同者，下异议。
jiē zhèn bù
”皆震怖。
yuē wéi jiāng jūn lìng
曰：“唯将军令。
chēn qiǎn zhōng shū láng li suì duó liàng xǐ shòu yǐ liàng zuì zhuàng bān gào yuǎn jìn
”𬘭遣中书郎李祟夺亮玺绶，以亮罪状班告远近。
shàng shū huán yí bù kěn shǔ míng chēn nù shā zhī
尚书桓彝不肯署名，𬘭怒杀之。
diǎn jūn shī zhèng quàn chēn zhēng lì láng yá wáng xiū chēn cóng zhī
典军施正劝𬘭征立琅邪王休，𬘭从之。
qiǎn zōng zhèng jiè fèng shū yú xiū yuē chēn yǐ méi cái jiàn shòu dà rèn bù néng fǔ dǎo bì xià
遣宗正楷奉书于休曰：“𬘭以酶才，见授大任，不能辅导陛下。
qǐng yuè yǐ lái duō suǒ zào lì
顷月以来，多所造立。
qīn jìn liú chéng yuè yú měi sè
亲近刘承，悦于美色；
fā lì mín fù nǚ liào qí hǎo zhě liú yú gōng nèi qǔ bīng dì shí bā yǐ xià sān qiān yú rén xí zhī yuàn zhōng lián rì xù yè dà xiǎo hū jiē bài huài cáng zhōng máo gē wǔ qiān yú méi yǐ zuò xì jù
发吏民妇女，料其好者，留于宫内，取兵弟十八已下三千余人，习之苑中，连日续夜，大小呼嗟，败坏藏中矛戈五千余枚，以作戏具。
zhū jù xiān dì jiù chén zǐ nán xióng sǔn jiē chéng fù zhī jī yǐ zhōng yì zì lì xī shā xiǎo zhǔ
朱据先帝旧臣，子男熊、损皆承父之基，以忠议自立，昔杀小主。
zì shì dà zhǔ suǒ chuàng dì bù fù jīng qí běn wèi biàn shā xióng sǔn jiàn bú jiàn yòng
自是大主所创，帝不复精其本未，便杀熊、损，谏不见用。
zhū xià mò bù cè xī
诸下莫不侧息。
dì yú gōng zhōng zuò xiǎo chuán sān bǎi yú sōu chéng yǐ jīn yín shī gōng zhòu yè bù xī
帝于宫中作小船三百余艘，成以金银，师工昼夜不息。
tài cháng quán shàng lěi shì shòu ēn bù néng dū zhū zōng qīn ér quán duān děng wěi chéng jiù wèi
太常全尚，累世受恩，不能督诸宗亲，而全端等委城就魏。
shàng wèi guò zhòng céng wú yī yán yǐ jiàn bì xià ér yǔ dí wǎng lái shǐ chuán guó xiāo xī jù bì qīng wēi shè jì
尚位过重，曾无一言以谏陛下，而与敌往来，使传国消息，惧必倾危社稷。
tuī àn jiù diǎn yùn jí dài wáng zhé yǐ jīn yuè èr shí qī rì qín shàng zhǎn chéng
推案旧典，运集大王，辄以今月二十七日擒尚斩承。
yǐ dì wèi kuài jī wáng qiǎn jiè qiān yíng
以帝为会稽王，遣楷牵迎。
bǎi liáo yóng yóng
百寮喁喁。
lì rèn dào cè
立任道侧。
chēn qiǎn jiàng jūn sūn dān sòng liàng zhī guó xǐ shàng yú líng líng qiān gōng zhǔ yú yù zhāng
𬘭遣将军孙耽送亮之国，徙尚于零陵，迁公主于豫章。
chēn yì mí yì wǔ màn mín shén suì shāo dà qiáo tóu wǔ zǐ xū miào yòu huài fú tú cí zhǎn dào rén
𬘭意弥溢，侮慢民神，遂烧大桥头伍子胥庙，又坏浮屠祠，斩道人。
xiū jì jí wèi chēng cǎo mǎng chén
休既即位，称草莽臣。
yì què shàng shū yuē chén fú zì xǐng cái fēi gàn guó yīn yuán fèi fǔ wèi jí rén chén shāng jǐn bài jià zuì fù zhāng lù xún qiān wéi quē sù yè yōu jù
诣阙上书曰：“臣伏自省，才非干国，因缘肺腑，位极人臣，伤锦败驾，罪负彰露，寻愆惟阙，夙夜忧惧。
chén wén tiān mìng fěi chén bì jiù yǒu dé shì yǐ yōu lì shī dù hé xuān zhōng xīng bì xià shèng dé zuǎn chéng dà tǒng yi de liáng fǔ
臣闻天命棐谌，必就有德，是以幽、厉失度，阂宣中兴，陛下圣德，纂承大统，宜得良辅；
yǐ xié yōng xī suī yáo zhī shèng yóu qiú jì qì zhī zuǒ
以协雍熙，虽尧之盛，犹求稷契之佐；
yǐ xié míng shèng zhī dé
以协明圣之德。
gǔ rén yǒu yán chén lì jiù liè bù néng zhě zhǐ
古人有言：”陈力就列，不能者止。
chén suī zì zhǎn jié wú yì shù zhèng jǐn shàng yìn shòu jié yuè tuì huán tián lǐ yǐ bì xián lù
‘臣虽自展竭，无益庶政，谨上印绶节钺，退还田里，以避贤路。
xiū yǐn jiàn wèi yù
“休引见慰喻。
yòu xià zhào yuē zhèn yǐ bù dé shǒu fān yú wài zhí cí jì huì qún gōng qīng shì jì yú zhèn gōng yǐ fèng zōng miào
又下诏曰：“朕以不德，守藩于外，值兹际会，群公卿士，暨于朕躬，以奉宗庙。
zhèn yòng fǔ rán ruò shè yuān bīng
朕用抚然，若涉渊冰。
dà jiàng jūn zhōng jì nèi fā fú wēi dìng qīng ān kāng shè jì gōng xūn hè rán
大将军忠计内发，扶危定倾，安康社稷，功勋赫然。
xī hàn xiào xuān jiàn zuò huò guāng zūn xiǎn bāo dé shǎng gōng gǔ jīn zhī tōng yì yě
昔汉孝宣践阼，霍光尊显，褒德赏功，古今之通义也。
qí yǐ dà jiàng jūn wèi chéng xiàng jīng zhōu mù shí wǔ xiàn
其以大将军为丞相、荆州牧，食五县。
ēn wèi yù shǐ dài fū wèi jiāng jūn jù yòu jiāng jūn
”恩为御史大夫、卫将军，据右将军。
jiē xiàn hòu
皆县侯。
gàn zá hào jiāng jūn tíng hòu
干杂号将军、亭侯。
kǎi yì fēng tíng hòu
闿亦封亭侯。
chēn yī mén wǔ hòu jiē diǎn jìn bīng quán qīng rén zhǔ zì wú guó cháo chén wèi cháng yǒu yě
𬘭一门五侯，皆典禁兵，权倾人主，自吴国朝臣未尝有也。
chēn fèng niú jiǔ yì xiū xiū bù shòu jī yì zuǒ jiāng jūn zhāng bù
𬘭奉牛酒诣休，休不受，赍诣左将军张布。
jiǔ hān chū yuàn yán yuē chè fèi shǎo zhǔ shí duō quàn wú zì wèi zhī zhě
酒酣，出怨言曰：“彻废少主时，多劝吾自为之者。
wú yǐ bì xià xián míng gù yíng zhī
吾以陛下贤明，故迎之。
dì fēi wǒ bù lì jīn shàng lǐ jiàn jù shì yǔ fán chén wú yì dāng fù gǎi tú ěr
帝非我不立，今上礼见拒，是与凡臣无异，当复改图耳。
bù yǐ yán wén xiū xiū xián zhī
”布以言闻休，休衔之。
gǒng qí yǒu biàn shù jiā shǎng cì yòu fù jiā ēn shì zhōng yǔ chēn fēn shěng wén shū
巩其有变，数加赏赐，又复加恩侍中，与𬘭分省文书。
huò yǒu gào chēn huái yuàn wǔ shàng yù tú fǎn zhě xiū zhí yǐ fù chēn chēn shā zhī
或有告𬘭怀怨侮上欲图反者，休执以付𬘭，𬘭杀之。
yóu shì yù jù yīn mèng zōng qiú chū zhūn wǔ chāng xiū xǔ yān jǐn chì suǒ dū zhōng yíng jīng bīng wàn yú rén jiē lìng zhuāng zài suǒ qǔ wǔ kù bīng qì xián lìng gěi yǔ
由是愈惧，因孟宗求出屯武昌，休许焉，尽敕所督中营精兵万余人，皆令装载，所取武库兵器，咸令给与。
jiāng jūn wèi miǎo shuō xiū yuē chēn jū wài bì yǒu biàn wǔ wèi shì shī shuò yòu gào chēn yù fǎn yǒu zhēng xiū mì wèn zhāng bù bù yǔ dīng fèng móu yú huì shā chēn yǒng ān yuán nián shí èr yuè dīng mǎo jiàn yè zhōng yáo yán míng huì yǒu biàn
将军魏邈说休曰“𬘭居外必有变”，武卫士施朔又告“𬘭欲反有征”休密问张布，布与丁奉谋于会杀𬘭.永安元年十二月丁卯，建业中谣言明会有变。
chēn wén zhī bú yuè
𬘭闻之，不悦。
yè dà fēng fā mù yáng shā chēn yì kǒng
夜大风发木扬沙，𬘭益恐。
wù chén là huì chēn chēng jí
戊辰腊会，𬘭称疾。
xiū qiáng qǐ zhī shǐ zhě shí yú bèi
休强起之，使者十余辈。
chēn bù dé yǐ jiāng rén zhòng zhǐ yān
𬘭不得已，将人，众止焉。
chēn yuē guó jiā lǚ yǒu mìng bù kě cí
𬘭曰：“国家屡有命，不可辞。
kě yù zhěng bīng lìng fǔ nèi qǐ huǒ yīn shì kě de sù hái
可豫整兵，令府内起火，因是可得速还。
suì rù xún ér huǒ qǐ chēn qiú chū xiū yuē wài bīng zì duō bù zú fán chéng xiàng yě
”遂入，寻而火起，𬘭求出，休曰：“外兵自多，不足烦丞相也。
chēn qǐ lí xí fèng bù mù zuǒ yòu fù zhī
”𬘭起离席，奉、布目左右缚之。
chēn kòu shǒu yuē yuàn xǐ jiāo zhōu
𬘭叩首曰：“愿徙交州。
xiū yuē qīng hé yǐ bù xǐ téng yìn lǚ jù
”休曰：“卿何以不徙滕胤、吕据？
chēn fù yuē yuàn méi wèi guān nú
”𬘭复曰：“愿没为官奴。
xiū yuē hé bù yǐ yìn jù wèi nú hu
”休曰：“何不以胤、据为奴乎！
suì zhǎn zhī
”遂斩之。
yǐ chēn shǒu lìng qí zhòng yuē zhū yǔ chēn tóng móu jiē shè
以𬘭首令其众曰：“诸与𬘭同谋皆赦。
fàng zhàng zhě wǔ qiān rén
”放仗者五千人。
kǎi chéng chuán yù běi jiàng zhuī shā zhī
闿乘船欲北降，追杀之。
yí sān zú
夷三族。
fā sūn jùn guān qǔ qí yìn shòu chēn qí mù ér mái zhī yǐ shā lǔ yù děng gù yě
发孙峻棺，取其印绶，𬘭其木而埋之，以杀鲁育等故也。
chēn sǐ shí nián èr shí bā
𬘭死时年二十八。
xiū dān yǔ jùn chēn tóng zú tè chú qí shǔ jí chēng zhī yuē gù jùn gù chēn yún
休耽与峻、𬘭同族，特除其属籍，称之曰故峻、故𬘭云。
xiū yòu xià zhào yuē zhū gě kè téng yìn lǚ jù gài yǐ wú zuì wèi jùn chēn xiōng dì suǒ jiàn cán hài kě wèi tòng xīn cù jiē gǎi zàng gè wèi jì diàn
休又下诏曰：“诸葛恪、滕胤、吕据盖以无罪为峻、𬘭兄弟所见残害，可为痛心，促皆改葬，各为祭奠。
qí lí kè děng shì jiàn yuǎn xǐ zhě yī qiè zhào hái
其罹恪等事见远徙者，一切召还。
pú yáng xìng zì zi yuán chén liú rén yě
濮阳兴字子元，陈留人也。
fù yì hàn mò bì luàn jiāng dōng guān zhì cháng shā tài shǒu
父逸，汉末避乱江东，官至长沙太守。
xìng shǎo yǒu shì míng sūn quán shí chú shàng yú lìng shāo qiān zhì shàng shū zuǒ cáo yǐ wǔ guān zhōng láng jiàng shǐ shǔ hái wèi kuài jī tài shǒu
兴少有士名，孙权时除上虞令，稍迁至尚书左曹，以五官中郎将使蜀，还为会稽太守。
shí láng yá wáng xiū jū kuài jī xìng shēn yǔ xiāng jié
时琅邪王休居会稽，兴深与相结。
jí xiū jí wèi zhēng xīng wéi tài cháng wèi jiāng jūn píng jūn guó shì fēng wài huáng hóu
及休即位，征兴为太常卫将军、平军国事，封外黄侯。
yǒng ān sān nián dū wèi yán mì jiàn dān yáng hú tián zuò pǔ lǐ táng
永安三年，都尉严密建丹杨湖田，作浦里塘。
zhào bǎi guān huì yì xián yǐ wéi yòng gōng duō ér tián bù bǎo chéng wéi xìng yǐ wéi kě chéng
诏百官会议，咸以为用功多而田不保成，唯兴以为可成。
suì huì zhū bīng mín jiù zuò gōng yòng zhī fèi bù kě shèng shǔ shì zú sǐ wáng huò zì zéi shā bǎi xìng dà yuàn zhī
遂会诸兵民就作，功佣之费不可胜数，士卒死亡，或自贼杀，百姓大怨之。
xìng qiān wèi chéng xiàng yǔ xiū chǒng chén zuǒ jiāng jūn zhāng gòng bù xiāng biǎo lǐ bāng nèi shī wàng
兴迁为丞相，与休宠臣左将军张共布相表里，邦内失望。
qī nián qī yuè xiū hōng
七年七月，休薨。
zuǒ diǎn jūn wàn yù sù yǔ wū chéng hóu sūn hào shàn nǎi quàn xìng bù yú shì xìng bù fèi xiū shì zǐ ér yíng lì hào
左典军万彧素与乌程侯孙皓善，乃劝兴、布，于是兴、布废休适子而迎立皓。
hào jì jiàn zuò jiā xìng shì zhōng lǐng qīng zhōu mù
皓既践阼，加兴侍中，领青州牧。
é yù zèn xìng bù zhuī huǐ qián shì
俄彧谮兴、布追悔前事。
shí yī nián shuò rù cháo hào yīn shōu xìng bù xǐ guǎng zhōu dào zhuī shā zhī yí sān zú
十一年朔入朝，皓因收兴、布，徙广州，道追杀之，夷三族。
píng yuē zhū gě kè cái qì gàn lüè bāng rén suǒ chēng rán jiāo qiě lìn zhōu gōng wú guān kuàng zài yú kè
评曰：“诸葛恪才气干略，邦人所称，然骄且吝，周公无观，况在于恪？
jīn jǐ líng rén néng wú bài hu
矜己陵人，能无败乎！
ruò gōng xíng suǒ yǔ lù xùn jí dì róng zhī shū zé huǐ lìn bù zhì hé yóu huò zhī yǒu zāi
若躬行所与陆逊及弟融之书，则悔吝不至，何尤祸之有哉？
téng yìn lì xiū shì cāo zūn dǎo guī ju ér sūn jùn zhī shí yóu bǎo qí guì bì wēi zhī lǐ yě
滕胤厉修士操，遵蹈规矩，而孙峻之时犹保其贵，必危之理也。
jùn chēn xiōng shù yíng yì gù wú zú lùn zhě
峻、𬘭凶竖盈溢，固无足论者。
pú yáng xìng shēn jū zǎi fǔ lǜ bù jīng guó xié zhāng bù zhī yá nà wàn yù zhī shuō zhū yí qí xuān yǐ
濮阳兴身居宰辅，虑不经国，协张布之邪，纳万彧之说，诛夷其宣矣。