左传 · 左丘明 · Chapter 145 of 255

成公·成公十三年

PinyinModern Translation
Size

jīng

【经】

shí yǒu sān nián chūn jìn hóu shǐ xì qí lái qǐ shī

十有三年春,晋侯使郤锜来乞师。

sān yuè gōng rú jīng shī

三月,公如京师。

xià wǔ yuè gōng zì jīng shī suì huì jìn hóu qí hóu sòng gōng wèi hóu zhèng bó cáo bó zhū rén téng rén fá qín

夏五月,公自京师,遂会晋侯、齐侯、宋公、卫侯、郑伯、曹伯、邾人、滕人伐秦。

cáo bó lú zú yú shī

曹伯卢卒于师。

qiū qī yuè gōng zhì zì fá qín

秋七月,公至自伐秦。

dōng zàng cáo xuān gōng

冬,葬曹宣公。

chuán

【传】

shí sān nián chūn jìn hóu shǐ xì qí lái qǐ shī jiāng shì bù jìng

十三年春,晋侯使郤锜来乞师,将事不敬。

mèng xiàn zǐ yuē xì shì qí wáng hu

孟献子曰:“郤氏其亡乎!

lǐ shēn zhī gàn yě

礼,身之干也。

jìng shēn zhī jī yě

敬,身之基也。

xì zi wú jī

郤子无基。

qiě xiān jūn zhī sì qīng yě shòu mìng yǐ qiú shī jiāng shè jì shì wèi ér duò qì jūn mìng yě

且先君之嗣卿也,受命以求师,将社稷是卫,而惰,弃君命也。

bù wáng hé wèi

不亡何为?

sān yuè gōng rú jīng shī

三月,公如京师。

xuān bó yù cì qǐng xiān shǐ wáng yǐ xíng rén zhī lǐ lǐ yān

宣伯欲赐,请先使,王以行人之礼礼焉。

mèng xiàn zi cóng wáng yǐ wéi jiè ér zhòng huì zhī

孟献子从,王以为介,而重贿之。

gōng jí zhū hóu cháo wáng suì cóng liú kāng gōng chéng sù gōng huì jìn hóu fá qín

公及诸侯朝王,遂从刘康公、成肃公会晋侯伐秦。

chéng zi shòu shèn yú shè bù jìng

成子受脤于社,不敬。

liú zǐ yuē wú wén zhī mín shòu tiān dì zhī zhōng yǐ shēng suǒ wèi mìng yě

刘子曰:“吾闻之,民受天地之中以生,所谓命也。

shì yǐ yǒu dòng zuò lǐ yì wēi yí zhī zé yǐ dìng mìng yě

是以有动作礼义威仪之则,以定命也。

néng zhě yǎng zhī yǐ fú bù néng zhě bài yǐ qǔ huò

能者养之以福,不能者败以取祸。

shì gù jūn zǐ qín lǐ xiǎo rén jìn lì qín lǐ mò rú zhì jìng jìn lì mò rú dūn dǔ jìng zài yǎng shén dǔ zài shǒu yè

是故君子勤礼,小人尽力,勤礼莫如致敬,尽力莫如敦笃,敬在养神,笃在守业。

guó zhī dà shì zài sì yǔ róng sì yǒu zhí fán róng yǒu shòu shèn shén zhī dà jié yě

国之大事,在祀与戎,祀有执膰,戎有受脤,神之大节也。

jīn chéng zi duò qì qí mìng yǐ qí bù fǎn hu

今成子惰,弃其命矣,其不反乎?

xià sì yuè wù wǔ jìn hóu shǐ lǚ xiāng jué qín yuē xī dǎi wǒ xiàn gōng jí mù gōng xiāng hǎo lù lì tóng xīn shēn zhī yǐ méng shì zhòng zhī yǐ hūn yīn

夏四月戊午,晋侯使吕相绝秦,曰:“昔逮我献公,及穆公相好,戮力同心,申之以盟誓,重之以昏姻。

tiān huò jìn guó wén gōng rú qí huì gōng rú qín

天祸晋国,文公如齐,惠公如秦。

wú lù xiàn gōng jí shì mù gōng bù wàng jiù dé bǐ wǒ huì gōng yòng néng fèng sì yú jìn

无禄,献公即世,穆公不忘旧德,俾我惠公用能奉祀于晋。

yòu bù néng chéng dà xūn ér wèi hán zhī shī

又不能成大勋,而为韩之师。

yì huǐ yú jué xīn yòng jí wǒ wén gōng shì mù zhī chéng yě

亦悔于厥心,用集我文公,是穆之成也。

wén gōng gōng huàn jiǎ zhòu bá lǚ shān chuān yú yuè xiǎn zǔ zhēng dōng zhī zhū hóu yú xià shāng zhōu zhī yìn ér cháo zhū qín zé yì jì bào jiù dé yǐ

文公躬擐甲胄,跋履山川,逾越险阻,征东之诸侯,虞、夏、商、周之胤,而朝诸秦,则亦既报旧德矣。

zhèng rén nù jūn zhī jiāng yì wǒ wén gōng shuài zhū hóu jí qín wéi zhèng

郑人怒君之疆埸,我文公帅诸侯及秦围郑。

qín dài fū bù xún yú wǒ guǎ jūn shàn jí zhèng méng

秦大夫不询于我寡君,擅及郑盟。

zhū hóu jí zhī jiāng zhì mìng yú qín

诸侯疾之,将致命于秦。

wén gōng kǒng jù suí jìng zhū hóu qín shī kè hái wú hài zé shì wǒ yǒu dà zào yú xi yě

文公恐惧,绥静诸侯,秦师克还无害,则是我有大造于西也。

wú lù wén gōng jí shì mù wèi bù diào miè sǐ wǒ jūn guǎ wǒ xiāng gōng dié wǒ xiáo de jiān jué wǒ hǎo fá wǒ bǎo chéng tiǎn miè wǒ fèi huá sàn lí wǒ xiōng dì náo luàn wǒ tóng méng qīng fù wǒ guó jiā

“无禄,文公即世,穆为不吊,蔑死我君,寡我襄公,迭我殽地,奸绝我好,伐我保城,殄灭我费滑,散离我兄弟,挠乱我同盟,倾覆我国家。

wǒ xiāng gōng wèi wàng jūn zhī jiù xūn ér jù shè jì zhī yǔn shì yǐ yǒu xiáo zhī shī

我襄公未忘君之旧勋,而惧社稷之陨,是以有殽之师。

yóu yuàn shè zuì wū mù gōng mù gōng fú tīng ér jí chu móu wǒ

犹愿赦罪于穆公,穆公弗听,而即楚谋我。

tiān yòu qí zhōng chéng wáng yǔn mìng mù gōng shì yǐ bù kè chěng zhì yú wǒ

天诱其衷,成王陨命,穆公是以不克逞志于我。

mù xiāng jí shì kāng líng jí wèi

“穆、襄即世,康、灵即位。

kāng gōng wǒ zhī zì chū yòu yù jué jiǎn wǒ gōng shì qīng fù wǒ shè jì shuài wǒ máo zéi yǐ lái dàng yáo wǒ biān jiāng

康公,我之自出,又欲阙翦我公室,倾覆我社稷,帅我蝥贼,以来荡摇我边疆。

wǒ shì yǐ yǒu líng hú zhī yì

我是以有令狐之役。

kāng yóu bù quān rù wǒ hé qū fá wǒ sōu chuān fú wǒ wáng guān jiǎn wǒ jī mǎ

康犹不悛,入我河曲,伐我涑川,俘我王官,翦我羁马。

wǒ shì yǐ yǒu hé qū zhī zhàn

我是以有河曲之战。

dōng dào zhī bù tōng zé shì kāng gōng jué wǒ hǎo yě

东道之不通,则是康公绝我好也。

jí jūn zhī sì yě wǒ jūn jǐng gōng yǐn lǐng xi wàng yuē zhù fǔ wǒ hu

及君之嗣也,我君景公引领西望曰:‘庶抚我乎!

jūn yì bù huì chēng méng lì wú yǒu dí nán rù wǒ hé xiàn fén wǒ jī gào shān yí wǒ nóng gōng qián liú wǒ biān chuí

’君亦不惠称盟,利吾有狄难,入我河县,焚我箕、郜,芟夷我农功,虔刘我边垂。

wǒ shì yǐ yǒu fǔ shì zhī jù

我是以有辅氏之聚。

jūn yì huǐ huò zhī yán ér yù jiǎo fú yú xiān jūn xiàn mù shǐ bó chē lái mìng wǒ jǐng gōng yuē wú yǔ nǚ tóng hǎo qì è fù xiū jiù dé yǐ zhuī niàn qián xūn

君亦悔祸之延,而欲徼福于先君献、穆,使伯车来,命我景公曰:‘吾与女同好弃恶,复修旧德,以追念前勋。

yán shì wèi jiù jǐng gōng jí shì

’言誓未就,景公即世。

wǒ guǎ jūn shì yǐ yǒu líng hú zhī huì

我寡君是以有令狐之会。

jūn yòu bù xiáng bèi qì méng shì

君又不祥,背弃盟誓。

bái dí jí jūn tóng zhōu jūn zhī chóu chóu ér wǒ zhī hūn yīn yě

白狄及君同州,君之仇雠,而我之昏姻也。

jūn lái cì mìng yuē wú yǔ nǚ fá dí

君来赐命曰:‘吾与女伐狄。

guǎ jūn bù gǎn gù hūn yīn wèi jūn zhī wēi ér shòu mìng yú lì

’寡君不敢顾昏姻,畏君之威,而受命于吏。

jūn yǒu èr xīn yú dí yuē jìn jiāng fá nǚ

君有二心于狄,曰:‘晋将伐女。

dí yīng qiě zēng shì yòng gào wǒ

’狄应且憎,是用告我。

chu rén è jūn zhī èr sān qí dé yě yì lái gào wǒ yuē qín bèi líng hú zhī méng ér lái qiú méng yú wǒ zhāo gào hào tiān shàng dì qín sān gōng chu sān wáng yuē yú suī yǔ jìn chū rù yú wéi lì shì shì

楚人恶君之二三其德也,亦来告我曰:‘秦背令狐之盟,而来求盟于我,昭告昊天上帝、秦三公、楚三王曰,余虽与晋出入,余唯利是视。

bù gǔ è qí wú chéng dé shì yòng xuān zhī yǐ chéng bù yī

不谷恶其无成德,是用宣之,以惩不壹。

zhū hóu bèi wén cǐ yán sī shì yòng tòng xīn jí shǒu nì jiù guǎ rén

’诸侯备闻此言,斯是用痛心疾首,暱就寡人。

guǎ rén shuài yǐ tīng mìng wéi hǎo shì qiú

寡人帅以听命,唯好是求。

jūn ruò huì gù zhū hóu jīn āi guǎ rén ér cì zhī méng zé guǎ rén zhī yuàn yě

君若惠顾诸侯,矜哀寡人,而赐之盟,则寡人之愿也。

qí chéng níng zhū hóu yǐ tuì qǐ gǎn jiǎo luàn

其承宁诸侯以退,岂敢徼乱。

jūn ruò bù shī dà huì guǎ rén bù nìng qí bù néng yǐ zhū hóu tuì yǐ

君若不施大惠,寡人不佞,其不能以诸侯退矣。

gǎn jǐn bù zhī zhí shì bǐ zhí shì shí tú lì zhī

敢尽布之执事,俾执事实图利之!

qín huán gōng jì yǔ jìn lì gōng wèi líng hú zhī méng ér yòu zhào dí yǔ chu yù dào yǐ fá jìn zhū hóu shì yǐ mù yú jìn

秦桓公既与晋厉公为令狐之盟,而又召狄与楚,欲道以伐晋,诸侯是以睦于晋。

jìn luán shū jiāng zhōng jūn xún gēng zuǒ zhī

晋栾书将中军,荀庚佐之。

shì xiè jiāng shàng jūn xì qí zuǒ zhī

士燮将上军,郤锜佐之。

hán jué jiāng xià jūn xún chā tú zuǒ zhī

韩厥将下军,荀[插图]佐之。

zhào zhān jiāng xīn jūn xì zhì zuǒ zhī

赵旃将新军,郤至佐之。

xì yì yù róng luán zhēn wèi yòu

郤毅御戎,栾针为右。

mèng xiàn zǐ yuē jìn shuài chéng hé shī bì yǒu dà gōng

孟献子曰:“晋帅乘和,师必有大功。

wǔ yuè dīng hài jìn shī yǐ zhū hóu zhī shī jí qín shī zhàn yú má suì

”五月丁亥,晋师以诸侯之师及秦师战于麻隧。

qín shī bài jì huò qín chéng chà jí bù gēng nǚ fù

秦师败绩,获秦成差及不更女父。

cáo xuān gōng zú yú shī

曹宣公卒于师。

shī suì jì jīng jí hóu lì ér hái

师遂济泾,及侯丽而还。

yà jìn hóu yú xīn chǔ

迓晋侯于新楚。

chéng sù gōng zú yú xiá

成肃公卒于瑕。

liù yuè dīng mǎo yè zhèng gōng zǐ bān zì zǐ qiú rù yú dà gōng bù néng shā zi yìn zǐ yǔ

六月丁卯夜,郑公子班自訾求入于大宫,不能,杀子印、子羽。

fǎn jūn yú shì

反军于市。

jǐ sì zi sì shuài guó rén méng yú dà gōng suì cóng ér jǐn fén zhī shā zi rú zi chā tú sūn shū sūn zhī

己巳,子驷帅国人盟于大宫,遂从而尽焚之,杀子如、子[插图]、孙叔、孙知。

cáo rén shǐ gōng zǐ fù chú shǒu shǐ gōng zǐ xīn shí nì cáo bó zhī sàng

曹人使公子负刍守,使公子欣时逆曹伯之丧。

qiū fù chú shā qí tài zǐ ér zì lì yě

秋,负刍杀其大子而自立也。

zhū hóu nǎi qǐng fù zhī jìn rén yǐ qí yì zhī láo qǐng sì tā nián

诸侯乃请付之,晋人以其役之劳,请俟他年。

dōng zàng cáo xuān gōng

冬,葬曹宣公。

jì zàng zi zāng jiāng wáng guó rén jiē jiāng cóng zhī

既葬,子臧将亡,国人皆将从之。

chéng gōng nǎi jù gào zuì qiě qǐng yān

成公乃惧,告罪,且请焉。

nǎi fǎn ér zhì qí yì

乃反,而致其邑。

✦ You read 成公·成公十三年

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.