jīng
【经】
èr shí yǒu èr nián chūn qí hóu fá jǔ
二十有二年春,齐侯伐莒。
sòng huá hài xiàng níng huá dìng zì sòng nán lǐ chū bēn chu
宋华亥、向宁、华定自宋南里出奔楚。
dà sōu yú chāng jiān
大搜于昌间。
xià sì yuè yǐ chǒu tiān wáng bēng
夏四月乙丑,天王崩。
liù yuè shū yāng rú jīng shī zàng jǐng wáng
六月,叔鞅如京师,葬景王。
wáng shì luàn
王室乱。
liú zi dān zi yǐ wáng měng jū yú huáng
刘子、单子以王猛居于皇。
qiū liú zi dān zi yǐ wáng měng rù yú wáng chéng
秋,刘子、单子以王猛入于王城。
dōng shí yuè wáng zǐ měng zú
冬十月,王子猛卒。
shí yǒu èr yuè guǐ yǒu shuò rì yǒu shí zhī
十有二月癸酉朔,日有食之。
chuán
【传】
èr shí èr nián chūn wáng èr yuè jiǎ zǐ qí běi guō qǐ shuài shī fá jǔ
二十二年春,王二月甲子,齐北郭启帅师伐莒。
jǔ zǐ jiāng zhàn yuàn yáng mù zhī jiàn yuē qí shuài jiàn qí qiú bù duō bù rú xià zhī
莒子将战,苑羊牧之谏曰:“齐帅贱,其求不多,不如下之。
dà guó bù kě nù yě
大国不可怒也。
fú tīng
简公不听。
bài qí shī yú shòu yú
败齐师于寿馀。
qí hóu fá jǔ jǔ zi xíng chéng
齐侯伐莒,莒子行成。
sī mǎ zào rú jǔ lì méng
司马灶如莒涖盟。
jǔ zi rú qí lì méng méng yú jì mén zhī wài
莒子如齐涖盟,盟于稷门之外。
jǔ yú shì hū dà è qí jūn
莒于是乎大恶其君。
chu wěi yuè shǐ gào yú sòng yuē guǎ jūn wén jūn yǒu bù lìng zhī chén wèi jūn yōu wú nìng yǐ wéi zōng xiū guǎ jūn qǐng shòu ér lù zhī
楚䓕越使告于宋曰:“寡君闻君有不令之臣为君忧,无宁以为宗羞,寡君请受而戮之。
duì yuē gū bù nìng bù néng mèi yú fù xiōng yǐ wéi jūn yōu bài mìng zhī rǔ
”对曰:“孤不佞,不能媚于父兄,以为君忧,拜命之辱。
yì jūn chén rì zhàn jūn yuē yú bì chén shì zhù yì wéi mìng
抑君臣日战,君曰余必臣是助,亦唯命。
rén yǒu yán yuē wéi luàn mén zhī wú guò
人有言曰,‘唯乱门之无过’。
jūn ruò huì bǎo bì yì wú gāng bù zhōng yǐ jiǎng luàn rén gū zhī wàng yě
君若惠保敝邑,无亢不衷,以奖乱人,孤之望也。
wéi jūn tú zhī
唯君图之!
chu rén huàn zhī
”楚人患之。
zhū hóu zhī shù móu yuē ruò huá shì zhī kùn ér zhì sǐ chu chǐ wú gōng ér jí zhàn fēi wú lì yě
诸侯之戍谋曰:“若华氏知困而致死,楚耻无功而疾战,非吾利也。
bù rú chū zhī yǐ wéi chu gōng qí yì wú néng wéi yě yǐ
不如出之,以为楚功,其亦无能为也已。
jiù sòng ér chú qí hài yòu hé qiú
救宋而除其害,又何求?
nǎi gù qǐng chū zhī
”乃固请出之。
sòng rén cóng zhī
宋人从之。
jǐ sì sòng huá hài xiàng níng huá dìng huá chā tú huá dēng huáng yǎn shāng shěng zāng shì píng chū bēn chu
己巳,宋华亥、向宁、华定、华[插图]、华登、皇奄伤、省臧、士平出奔楚。
sòng gōng shǐ gōng sūn jì wèi dà sī mǎ biān yǎng wèi dà sī tú lè qí wèi sī chéng zhòng jǐ wèi zuǒ shī lè dà xīn wèi yòu shī lè wǎn wèi dà sī kòu yǐ jìng guó rén
宋公使公孙忌为大司马,边卬为大司徒,乐祁为司城,仲几为左师,乐大心为右师,乐挽为大司寇,以靖国人。
wáng zǐ cháo bīn qǐ yǒu chǒng yú jǐng wáng
王子朝、宾起有宠于景王。
wáng yǔ bīn mèng shuō zhī yù zhǔ zhī
王与宾孟说之,欲主之。
liú xiàn gōng zhī shù zǐ bó fén shì dān mù gōng è bīn mèng zhī wéi rén yě yuàn shā zhī
刘献公之庶子伯蚠事单穆公,恶宾孟之为人也,愿杀之。
yòu è wáng zǐ cháo zhī yán yǐ wéi luàn yuàn qù zhī
又恶王子朝之言,以为乱,愿去之。
bīn mèng shì jiāo jiàn xióng jī zì duàn qí wěi
宾孟适郊,见雄鸡自断其尾。
wèn zhī shì zhě yuē zì dàn qí xī yě
问之,侍者曰:“自惮其牺也。
jù guī gào wáng qiě yuē jī qí dàn wéi rén yòng hu rén yì yú shì
”遽归告王,且曰:“鸡其惮为人用乎,人异于是。
xī zhě shí yòng rén rén xī shí nán jǐ xī hé hài
牺者,实用人,人牺实难,己牺何害。
wáng fú yīng
”王弗应。
xià sì yuè wáng tián běi shān shǐ gōng qīng jiē cóng jiāng shā dān zi liú zi
夏四月,王田北山,使公卿皆从,将杀单子、刘子。
wáng yǒu xīn jí yǐ chǒu bēng yú róng qí shì
王有心疾,乙丑,崩于荣锜氏。
wù chén liú zi zhì zú wú zi dān zi lì liú fén
戊辰,刘子挚卒,无子,单子立刘蚠。
wǔ yuè gēng chén jiàn wáng suì gōng bīn qǐ shā zhī
五月庚辰,见王,遂攻宾起,杀之。
méng qún wáng zǐ yú dān shì
盟群王子于单氏。
jìn zhī qǔ gǔ yě jì xiàn ér fǎn gǔ zǐ yān yòu pàn yú xiān yú
晋之取鼓也,既献,而反鼓子焉,又叛于鲜虞。
liù yuè xún wú lüè dōng yáng shǐ shī wěi dí zhě fù jiǎ yǐ xi yú xī yáng zhī mén wài suì xí gǔ miè zhī
六月,荀吴略东阳,使师伪籴者,负甲以息于昔阳之门外,遂袭鼓灭之。
yǐ gǔ zǐ yuān dī guī shǐ shè tuó shǒu zhī
以鼓子鸢鞮归,使涉佗守之。
dīng sì zàng jǐng wáng
丁巳,葬景王。
wáng zǐ cháo yīn jiù guān bǎi gōng zhī sàng zhí zhì zhě yǔ líng jǐng zhī zú yǐ zuò luàn
王子朝因旧官百工之丧职秩者,与灵、景之族以作乱。
shuài jiāo yào jiàn zhī jiǎ yǐ zhú liú zi
帅郊、要、饯之甲,以逐刘子。
rén xū liú zi bēn yáng
壬戌,刘子奔扬。
dān zi nì dào wáng yú zhuāng gōng yǐ guī
单子逆悼王于庄宫以归。
wáng zǐ hái yè qǔ wáng yǐ rú zhuāng gōng
王子还夜取王以如庄宫。
guǐ hài dān zi chū
癸亥,单子出。
wáng zǐ hái yǔ zhào zhuāng gōng móu yuē bù shā dān qí bù jié
王子还与召庄公谋,曰:“不杀单旗,不捷。
yǔ zhī zhòng méng bì lái
与之重盟,必来。
bèi méng ér kè zhě duō yǐ
背盟而克者多矣。
cóng zhī
晋侯听从了他的建议。
fán qǐng zǐ yuē fēi yán yě bì bù kè
樊顷子曰:“非言也,必不克。
suì fèng wáng yǐ zhuī dān zi
”遂奉王以追单子。
jí lǐng dà méng ér fù shā zhì huāng yǐ shuō
及领,大盟而复,杀挚荒以说。
liú zi rú liú
刘子如刘。
dān zi wáng yǐ chǒu bēn yú píng zhì
单子亡,乙丑,奔于平畤。
qún wáng zǐ zhuī zhī
群王子追之。
dān zi shā hái gū fā ruò zōng yán dìng chóu zi cháo bēn jīng
单子杀还、姑、发、弱、鬷、延、定、稠,子朝奔京。
bǐng yín fá zhī
丙寅,伐之。
jīng rén bēn shān liú zi rù yú wáng chéng
京人奔山,刘子入于王城。
xīn wèi gǒng jiǎn gōng bài jì yú jīng
辛未,巩简公败绩于京。
yǐ hài gān píng gōng yì bài yān
乙亥,甘平公亦败焉。
shū yāng zhì zì jīng shī yán wáng shì zhī luàn yě
叔鞅至自京师,言王室之乱也。
mǐn mǎ fù yuē zi cháo bì bù kè qí suǒ yǔ zhě tiān suǒ fèi yě
闵马父曰:“子朝必不克,其所与者,天所废也。
dān zi yù gào jí yú jìn qiū qī yuè wù yín yǐ wáng rú píng zhì suì rú pǔ chē cì yú huáng
”单子欲告急于晋,秋七月戊寅,以王如平畤,遂如圃车,次于皇。
liú zi rú liú
刘子如刘。
dān zi shǐ wáng zǐ chǔ shǒu yú wáng chéng méng bǎi gōng yú píng gōng
单子使王子处守于王城,盟百工于平宫。
xīn mǎo xún xī fá huáng dà bài huò xún xī
辛卯,𬩽肸伐皇,大败,获𬩽肸。
rén chén fén zhū wáng chéng zhī shì
壬辰,焚诸王城之市。
bā yuè xīn yǒu sī tú chǒu yǐ wáng shī bài jì yú qián chéng bǎi gōng pàn
八月辛酉,司徒丑以王师败绩于前城,百工叛。
jǐ sì fá dān shì zhī gōng bài yān
己巳,伐单氏之宫,败焉。
gēng wǔ fǎn fá zhī
庚午,反伐之。
xīn wèi fá dōng yǔ
辛未,伐东圉。
dōng shí yuè dīng sì jìn jí tán xún lì shuài jiǔ zhōu zhī róng jí jiāo xiá wēn yuán zhī shī yǐ nà wáng yú wáng chéng
冬十月丁巳,晋籍谈、荀跞帅九州之戎及焦、瑕、温、原之师,以纳王于王城。
gēng shēn dān zi liú fén yǐ wáng shī bài jì yú jiāo qián chéng rén bài lù hún yú shè
庚申,单子、刘蚠以王师败绩于郊,前城人败陆浑于社。
shí yī yuè yǐ yǒu wáng zǐ měng zú bù chéng sàng yě
十一月乙酉,王子猛卒,不成丧也。
jǐ chǒu jìng wáng jí wèi guǎn yú zi lǚ shì
己丑,敬王即位,馆于子旅氏。
shí èr yuè gēng xū jìn jí tán xún lì gǔ xīn sī mǎ dū shuài shī jūn yú yīn yú hòu shì yú xī quán cì yú shè
十二月庚戌,晋籍谈、荀跞、贾辛、司马督帅师军于阴,于侯氏,于溪泉,次于社。
wáng shī jūn yú fàn yú jiě cì yú rèn rén
王师军于泛,于解,次于任人。
rùn yuè jìn jī yí lè zhēng yòu xíng guǐ jì shī qǔ qián chéng jūn qí dōng nán
闰月,晋箕遗、乐征、右行诡济师,取前城,军其东南。
wáng shī jūn yú jīng chu
王师军于京楚。
xīn chǒu fá jīng huǐ qí xī nán
辛丑,伐京,毁其西南。