fán rén zhī suǒ yǐ wéi rén zhě lǐ yì yě
凡人之所以为人者,礼义也。
lǐ yì zhī shǐ zài yú zhèng róng tǐ qí yán sè shùn cí lìng
礼义之始,在于正容体、齐颜色、顺辞令。
róng tǐ zhèng yán sè qí cí lìng shùn ér hòu lǐ yì bèi
容体正,颜色齐,辞令顺,而后礼义备。
yǐ zhèng jūn chén qīn fù zǐ hé zhǎng yòu
以正君臣、亲父子、和长幼。
jūn chén zhèng fù zǐ qīn zhǎng yòu hé ér hòu lǐ yì lì
君臣正,父子亲,长幼和,而后礼义立。
gù guān ér hòu fú bèi fú bèi ér hòu róng tǐ zhèng yán sè qí cí lìng shùn
故冠而后服备,服备而后容体正、颜色齐、辞令顺。
gù yuē guān zhě lǐ zhī shǐ yě
故曰:冠者,礼之始也。
shì gù gǔ zhě shèng wáng zhòng guān
是故古者圣王重冠。
gǔ zhě guàn lǐ shì rì shì bīn suǒ yǐ jìng guān shì jìng guān shì suǒ yǐ zhòng lǐ
古者冠礼筮日筮宾,所以敬冠事,敬冠事所以重礼;
zhòng lǐ suǒ yǐ wèi guó běn yě
重礼所以为国本也。
gù guān yú zuò yǐ zhe dài yě
故冠于阼,以着代也;
jiào yú kè wèi sān jiā mí zūn jiā yǒu chéng yě
醮于客位,三加弥尊,加有成也;
yǐ guān ér zì zhī chéng rén zhī dào yě
已冠而字之,成人之道也。
jiàn yú mǔ mǔ bài zhī
见于母,母拜之;
jiàn yú xiōng dì xiōng dì bài zhī
见于兄弟,兄弟拜之;
chéng rén ér yǔ wèi lǐ yě
成人而与为礼也。
xuán guān xuán duān diàn zhì yú jūn suì yǐ zhì jiàn yú xiāng dài fū xiāng xiān shēng
玄冠、玄端奠挚于君,遂以挚见于乡大夫、乡先生;
yǐ chéng rén jiàn yě
以成人见也。
chéng rén zhī zhě jiāng zé chéng rén lǐ yān yě
成人之者,将责成人礼焉也。
zé chéng rén lǐ yān zhě jiāng zé wéi rén zi wéi rén dì wéi rén chén wéi rén shǎo zhě zhī lǐ xíng yān
责成人礼焉者,将责为人子、为人弟、为人臣、为人少者之礼行焉。
jiāng zé sì zhě zhī xíng yú rén qí lǐ kě bù zhòng yǔ
将责四者之行于人,其礼可不重与?
gù xiào dì zhōng shùn zhī xíng lì ér hòu kě yǐ wéi rén
故孝弟忠顺之行立,而后可以为人;
kě yǐ wéi rén ér hòu kě yǐ zhì rén yě
可以为人,而后可以治人也。
gù shèng wáng zhòng lǐ
故圣王重礼。
gù yuē guān zhě lǐ zhī shǐ yě jiā shì zhī zhòng zhě yě
故曰:冠者,礼之始也,嘉事之重者也。
shì gù gǔ zhě zhòng guān
是故古者重冠;
zhòng guān gù xíng zhī yú miào
重冠故行之于庙;
xíng zhī yú miào zhě suǒ yǐ zūn zhòng shì
行之于庙者,所以尊重事;
zūn zhòng shì ér bù gǎn shàn zhòng shì
尊重事而不敢擅重事;
bù gǎn shàn zhòng shì suǒ yǐ zì bēi ér zūn xiān zǔ yě
不敢擅重事,所以自卑而尊先祖也。