yì yuē zì tiān yòu zhī jí wú bù lì
《易》曰:「自天佑之,吉无不利。
zǐ yuē yòu zhě zhù yě
」子曰:「佑者,助也。
tiān zhī suǒ zhù zhě shùn yě
天之所助者,顺也;
rén zhī suǒ zhù zhě xìn yě
人之所助者,信也。
lǚ xìn sī hū shùn yòu yǐ shàng xián yě
履信思乎顺,又以尚贤也。
shì yǐ zì tiān yòu zhī jí wú bù lì yě
是以『自天佑之,吉无不利』也。
zǐ yuē shū bù jìn yán yán bù jìn yì
子曰:「书不尽言,言不尽意。
rán zé shèng rén zhī yì qí bù kě jiàn hu
」然则圣人之意,其不可见乎?
zǐ yuē shèng rén lì xiàng yǐ jìn yì shè guà yǐ jìn qíng wěi xì cí yān yǐ jǐn qí yán
子曰:「圣人立象以尽意,设卦以尽情伪,系辞焉以尽其言。
biàn ér tōng zhī yǐ jǐn lì gǔ zhī wǔ zhī yǐ jǐn shén
变而通之以尽利,鼓之舞之以尽神。
qián kūn qí yì zhī yùn yá
乾坤,其《易》之蕴邪?
qián kūn chéng liè ér yì lì hu qí zhōng yǐ
乾坤成列,而《易》立乎其中矣。
qián kūn huǐ zé wú yǐ jiàn yì
乾坤毁,则无以见《易》。
yì bù kě jiàn zé qián kūn huò jī hū xi yǐ
《易》不可见,则乾坤或几乎息矣。
shì gù xíng ér shàng zhě wèi zhī dào xíng ér xià zhě wèi zhī qì
是故形而上者谓之道,形而下者谓之器。
huà ér cái zhī wèi zhī biàn tuī ér xíng zhī wèi zhī tōng jǔ ér cuò zhī tiān xià zhī mín wèi zhī shì yè
化而裁之谓之变,推而行之谓之通,举而错之天下之民谓之事业。
shì gù fu xiàng shèng rén yǒu yǐ jiàn tiān xià zhī zé ér nǐ zhū qí xíng róng xiàng qí wù yí shì gù wèi zhī xiàng
是故夫象,圣人有以见天下之赜,而拟诸其形容,像其物宜,是故谓之象。
shèng rén yǒu yǐ jiàn tiān xià zhī dòng ér guān qí huì tōng yǐ xíng qí diǎn lǐ xì cí yān yǐ duàn qí jí xiōng shì gù wèi zhī yáo
圣人有以见天下之动,而观其会通,以行其典礼,系辞焉以断其吉凶,是故谓之爻。
jí tiān xià zhī zé zhě cún hu guà gǔ tiān xià zhī dòng zhě cún hu cí
极天下之赜者存乎卦,鼓天下之动者存乎辞;
huà ér cái zhī cún hu biàn
化而裁之存乎变;
tuī ér xíng zhī cún hu tōng
推而行之存乎通;
shén ér míng zhī cún hū qí rén
神而明之存乎其人;
mò ér chéng zhī bù yán ér xìn cún hu dé xíng
默而成之,不言而信,存乎德行。