tài yáng zhī wèi bìng mài fú tóu xiàng qiáng tòng ér wù hán
太阳之为病,脉浮,头项强痛而恶寒。
tài yáng bìng fā rè hàn chū è fēng mài huǎn zhě míng wéi zhòng fēng
太阳病,发热,汗出,恶风,脉缓者,名为中风。
tài yáng bìng huò yǐ fā rè huò wèi fā rè bì wù hán tǐ tòng ǒu nì mài yīn yáng jù jǐn zhě míng yuē shāng hán
太阳病,或已发热,或未发热,必恶寒,体痛,呕逆,脉阴阳俱紧者,名曰伤寒。
shāng hán yī rì tài yáng shòu zhī mài ruò jìng zhě wèi bù chuán
伤寒一日,太阳受之,脉若静者为不传;
pō yù tǔ ruò zào fán mài shù jí zhě wèi chuán yě
颇欲吐,若躁烦,脉数急者,为传也。
shāng hán èr sān rì yáng míng shǎo yáng zhèng bú jiàn zhě wèi bù chuán yě
伤寒二三日,阳明少阳证不见者,为不传也。
tài yáng bìng fā rè ér kě bù è hán zhě wèi wēn bìng
太阳病,发热而渴,不恶寒者,为温病。
ruò fā hàn yǐ shēn zhuó rè zhě míng yuē fēng wēn
若发汗已,身灼热者,名曰风温。
fēng wēn wèi bìng mài yīn yáng jù fú zì hàn chū shēn zhòng duō mián shuì bí xī bì hān yǔ yán nán chū
风温为病,脉阴阳俱浮,自汗出,身重,多眠睡,鼻息必鼾,语言难出。
ruò bèi xià zhě xiǎo biàn bù lì zhí shì shī sǒu
若被下者,小便不利,直视,失溲;
ruò bèi huǒ zhě wēi fā huáng sè jù zé rú jīng xián shí chì zòng
若被火者,微发黄色,剧则如惊痫,时瘛疭;
ruò huǒ xūn zhī yī nì shàng yǐn rì zài nì cù mìng qī
若火熏之,一逆尚引日,再逆促命期。
bìng yǒu fā rè wù hán zhě fā yú yáng yě
病有发热恶寒者,发于阳也;
wú rè wù hán zhě fā yú yīn yě
无热恶寒者,发于阴也。
fā yú yáng zhě qī rì yù fā yú yīn zhě liù rì yù yǐ yáng shù qī yīn shù liù gù yě
发于阳者七日愈,发于阴者六日愈,以阳数七,阴数六故也。
tài yáng bìng tóu tòng zhì qī rì yǐ shàng zì yù zhě yǐ xíng qí jīng jǐn gù yě
太阳病,头痛至七日已上自愈者,以行其经尽故也。
ruò yù zuò zài jīng zhě zhēn zú yáng míng shǐ jīng bù chuán zé yù
若欲作再经者,针足阳明,使经不传则愈。
tài yáng bìng yù jiě shí cóng sì zhì wèi shàng
太阳病欲解时,从巳至未上。
fēng jiā biǎo jiě ér bù liǎo le zhě shí èr rì yù
风家,表解而不了了者,十二日愈。
bìng rén shēn dà rè fǎn yù de jìn yī zhě rè zài pí fū hán zài gǔ suǐ yě
病人身大热,反欲得近衣者,热在皮肤,寒在骨髓也;
shēn dà hán fǎn bù yù jìn yī zhě hán zài pí fū rè zài gǔ suǐ yě
身大寒,反不欲近衣者,寒在皮肤,热在骨髓也。
tài yáng zhòng fēng yáng fú ér yīn ruò
太阳中风,阳浮而阴弱。
yáng fú zhě rè zì fā
阳浮者,热自发;
yīn ruò zhě hàn zì chū
阴弱者,汗自出。
sè sè wù hán xī xī è fēng xī xī fā rè bí míng gān ǒu zhě guì zhī tāng zhǔ zhī
啬啬恶寒,淅淅恶风,翕翕发热,鼻鸣干呕者,桂枝汤主之。
guì zhī tāng fāng
桂枝汤方
guì zhī sān liǎng qù pí wèi xīn rè sháo yào sān liǎng wèi kǔ suān wēi hán gān cǎo èr liǎng zhì wèi gān píng shēng jiāng sān liǎng qiè wèi xīn wēn dà zǎo shí èr méi bāi wèi gān wēn yòu wǔ wèi jǔ sān wèi
桂枝三两(去皮,味辛热) 芍药三两(味苦酸,微寒) 甘草二两(炙,味甘平) 生姜三两(切,味辛温) 大枣十二枚(掰,味甘温)右五味,咀三味。
yǐ shuǐ qī shēng wēi huǒ zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ shì hán wēn fú yī shēng
以水七升,微火煮取三升,去滓,适寒温,服一升。
fú yǐ xū yú chuò rè xī zhōu yī shēng yú yǐ zhù yào lì
服已须臾,啜热稀粥一升余,以助药力。
wēn fù lìng yī shí xǔ biàn shēn zhí zhí wēi shì yǒu hàn zhě yì jiā bù kě lìng rú shuǐ liú lí bìng bì bù chú
温覆令一时许,遍身漐漐,微似有汗者益佳,不可令如水流漓,病必不除。
ruò yī fù hàn chū bìng chà tíng hòu fú bù bì jǐn jì
若一服汗出病差,停后服,不必尽剂;
ruò bù hàn gèng fú yī qián fǎ
若不汗,更服,依前法;
yòu bù hàn hòu fú xiǎo cù qí jiān bàn rì xǔ lìng sān fú jǐn
又不汗,后服小促其间,半日许,令三服尽;
ruò bìng zhòng zhě yī rì yī yè fú zhōu shí guān zhī
若病重者,一日一夜服,周时观之。
fú yī jì jǐn bìng zhèng yóu zài zhě gèng zuò fú
服一剂尽,病证犹在者,更作服;
ruò hàn bù chū zhě nǎi fú zhì èr sān jì
若汗不出者,乃服至二三剂。
jìn shēng lěng nián huá ròu miàn wǔ xīn jiǔ lào chòu è děng wù
禁生冷、粘滑、肉面、五辛、酒酪、臭恶等物。
tài yáng bìng tóu tòng fā rè hàn chū è fēng zhě guì zhī tāng zhǔ zhī
太阳病,头痛发热,汗出恶风者,桂枝汤主之。
tài yáng bìng xiàng bèi qiáng jǐ jǐ zhě fǎn hàn chū è fēng zhě guì zhī jiā gé gēn tāng zhǔ zhī
太阳病,项背强几几者,反汗出恶风者,桂枝加葛根汤主之。
guì zhī jiā gé gēn tāng fāng
桂枝加葛根汤方
gé gēn sì liǎng guì zhī qù pí èr liǎng sháo yào èr liǎng shēng jiāng qiè sān liǎng dà zǎo bò shí èr méi gān cǎo zhì èr liǎng
葛根四两,桂枝(去皮)二两,芍药二两,生姜(切)三两,大枣(擘)十二枚,甘草(炙)二两。
shàng liù wèi yǐ shuǐ yī dòu zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ wēn fú yī shēng
上六味,以水一斗,煮取三升,去滓,温服一升。
bù xū chuò zhōu yú rú guì zhī fǎ jiāng xi jí jìn jì
不须啜粥,余如桂枝法将息及禁忌。
shàng liù wèi yǐ shuǐ yī dòu zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ wēn fú yī shēng
上六味,以水一斗,煮取三升,去滓,温服一升。
bù xū chuò zhōu yú rú guì zhī fǎ jiāng xi jí jìn jì
不须啜粥,余如桂枝法将息及禁忌。
tài yáng bìng xià zhī hòu qí qì shàng chōng zhě kě yǔ guì zhī tāng
太阳病,下之后,其气上冲者,可与桂枝汤。
fāng yòng qián fǎ
方用前法。
ruò bù shàng chōng zhě bù kě yǔ zhī
若不上冲者,不可与之。
tài yáng bìng sān rì yǐ fā hàn ruò tǔ ruò xià ruò wēn zhēn réng bù jiě zhě cǐ wèi huài bìng guì zhī bù zhōng yǔ zhī yě
太阳病三日,已发汗,若吐,若下,若温针,仍不解者,此为坏病,桂枝不中与之也。
guān qí mài zhèng zhī fàn hé nì suí zhèng zhì zhī
观其脉证,知犯何逆,随证治之。
guì zhī běn wèi jiě jī ruò qí rén mài fú jǐn fā rè hàn bù chū zhě bù kě yǔ zhī yě
桂枝本为解肌,若其人脉浮紧,发热汗不出者,不可与之也。
cháng xū shi cǐ wù lìng wù yě
常须识此,勿令误也。
ruò jiǔ kè bìng bù kě yǔ guì zhī tāng de tāng zé ǒu yǐ jiǔ kè bù xǐ gān gù yě
若酒客病,不可与桂枝汤,得汤则呕,以酒客不喜甘故也。
chuǎn jiā zuò guì zhī tāng jiā hòu pò xìng zǐ jiā
喘家作桂枝汤,加厚朴杏子佳。
fán fú guì zhī tāng tǔ zhě qí hòu bì tǔ nóng xuè yě
凡服桂枝汤吐者,其后必吐脓血也。
tài yáng bìng fā hàn suì lòu bù zhǐ qí rén è fēng xiǎo biàn nán sì zhī wēi jí nán yǐ qū shēn zhě guì zhī jiā fù zǐ tāng zhǔ zhī
太阳病,发汗,遂漏不止,其人恶风,小便难,四支微急,难以屈伸者,桂枝加附子汤主之。
guì zhī jiā fù zǐ tāng fāng
桂枝加附子汤方
guì zhī qù pí sān liǎng sháo yào sān liǎng gān cǎo zhì sān liǎng shēng jiāng qiè sān liǎng dà zǎo bò shí èr méi fù zǐ pào qù pí pò bā piàn yī méi
桂枝(去皮)三两,芍药三两,甘草(炙)三两,生姜(切)三两,大枣(擘)十二枚,附子(炮,去皮,破八片)一枚。
shàng liù wèi yǐ shuǐ qī shēng zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ wēn fú yī shēng
上六味,以水七升,煮取三升,去滓,温服一升。
běn yún guì zhī tāng jīn jiā fù zǐ jiāng xī rú qián fǎ
本云桂枝汤,今加附子,将息如前法。
tài yáng bìng xià zhī hòu mài cù xiōng mǎn zhě guì zhī qù sháo yào tāng zhǔ zhī
太阳病,下之后,脉促胸满者,桂枝去芍药汤主之。
ruò wēi wù hán zhě qù sháo yào fāng zhōng jiā fù zǐ tāng zhǔ zhī
若微恶寒者,去芍药方中,加附子汤主之。
guì zhī qù sháo yào tāng fāng
桂枝去芍药汤方
guì zhī qù pí sān liǎng gān cǎo zhì èr liǎng shēng jiāng qiè sān liǎng dà zǎo bò shí èr méi
桂枝(去皮)三两,甘草(炙)二两,生姜(切)三两,大枣(擘)十二枚。
shàng sì wèi yǐ shuǐ qī shēng zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ wēn fú yī shēng
上四味,以水七升,煮取三升,去滓,温服一升。
běn yún guì zhī tāng jīn qù sháo yào jiāng xī rú qián fǎ
本云桂枝汤,今去芍药,将息如前法。
guì zhī qù sháo yào jiā fù zǐ tāng fāng
桂枝去芍药加附子汤方
guì zhī qù pí sān liǎng gān cǎo zhì èr liǎng shēng jiāng qiè sān liǎng dà zǎo bò shí èr méi fù zǐ pào qù pí pò bā piàn yī méi
桂枝(去皮)三两,甘草(炙)二两,生姜(切)三两,大枣(擘)十二枚,附子(炮,去皮,破八片)一枚。
shàng wǔ wèi yǐ shuǐ qī shēng zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ wēn fú yī shēng běn yún guì zhī tāng jīn qù sháo yào jiā fù zǐ jiāng xī rú qián fǎ
上五味,以水七升,煮取三升,去滓,温服一升,本云桂枝汤,今去芍药加附子,将息如前法。
tài yáng bìng de zhī bā jiǔ rì rú nüè zhuàng fā rè wù hán rè duō hán shǎo qí rén bù ǒu qīng biàn yù zì kě yī rì èr sān dù fā mài wēi huǎn zhě wèi yù yù yě
太阳病,得之八九日,如疟状,发热恶寒,热多寒少,其人不呕,清便欲自可,一日二三度发,脉微缓者,为欲愈也。
mài wēi ér wù hán zhě cǐ yīn yáng jù xū bù kě gèng fā hàn gèng xià gèng tǔ yě
脉微而恶寒者,此阴阳俱虚,不可更发汗、更下、更吐也。
miàn sè fǎn yǒu rè sè zhě wèi yù jiě yě yǐ qí bù néng de xiǎo hàn chū shēn bì yǎng yi guì zhī má huáng gè bàn tāng
面色反有热色者,未欲解也,以其不能得小汗出,身必痒,宜桂枝麻黄各半汤。
guì zhī má huáng gè bàn tāng fāng
桂枝麻黄各半汤方
guì zhī qù pí yī liǎng shí liù zhū sháo yào shēng jiāng qiè gān cǎo zhì má huáng qù jié gè yī liǎng dà zǎo bò sì méi xìng rén tāng jìn qù pí jiān jí liǎng rén zhě èr shí sì méi
桂枝(去皮)一两十六铢,芍药、生姜(切)、甘草(炙)、麻黄(去节)各一两,大枣(擘)四枚,杏仁(汤浸,去皮尖及两仁者)二十四枚。
shàng qī wèi yǐ shuǐ wǔ shēng xiān zhǔ má huáng yī èr fèi qù shàng mò nèi zhū yào zhǔ qǔ yī shēng bā hé qù zǐ wēn fú liù hé
上七味,以水五升,先煮麻黄一二沸,去上沫,内诸药,煮取一升八合,去滓,温服六合。
běn yún guì zhī tāng sān hé má huáng tāng sān hé bìng wèi liù hé dùn fú jiāng xī rú shàng fǎ
本云桂枝汤三合,麻黄汤三合,并为六合,顿服,将息如上法。
tài yáng bìng chū fú guì zhī tāng fǎn fán bù jiě zhě xiān cì fēng chí fēng fǔ què yǔ guì zhī tāng zé yù
太阳病,初服桂枝汤,反烦不解者,先刺风池、风府,却与桂枝汤则愈。
fú guì zhī tāng dà hán chū mài hóng dà zhě yǔ guì zhī tāng rú qián fǎ
服桂枝汤,大汗出,脉洪大者,与桂枝汤如前法;
ruò xíng rú nüè rì zài fā zhě hàn chū bì jiě yi guì zhī èr má huáng yī tāng
若形如疟,日再发者,汗出必解,宜桂枝二麻黄一汤。
guì zhī èr má huáng yī tāng fāng
桂枝二麻黄一汤方
guì zhī qù pí yī liǎng shí qī zhū sháo yào yī liǎng liù zhū má huáng qù jié shí liù zhū shēng jiāng qiè yī liǎng liù zhū xìng rén qù pí jiān shí liù gè gān cǎo zhì yī liǎng èr zhū dà zǎo bò wǔ méi
桂枝(去皮)一两十七铢,芍药一两六铢,麻黄(去节)十六铢,生姜(切)一两六铢,杏仁(去皮尖)十六个,甘草(炙)一两二铢,大枣(擘)五枚。
shàng qī wèi yǐ shuǐ wǔ shēng xiān zhǔ má huáng yī èr fèi qù shàng mò nèi zhū yào zhǔ qǔ èr shēng qù zǐ wēn fú yī shēng rì zài fú
上七味,以水五升,先煮麻黄一二沸,去上沫,内诸药,煮取二升,去滓,温服一升,日再服。
běn yún guì zhī tāng èr fēn má huáng tāng yī fēn hé wéi èr shēng fēn zài fú jīn hé wéi yī fāng jiāng xī rú qián fǎ
本云桂枝汤二分,麻黄汤一分,合为二升,分再服,今合为一方,将息如前法。
fú guì zhī tāng dà hán chū hòu dà fán kě bù jiě mài hóng dà zhě bái hǔ jiā rén cān tāng zhǔ zhī
服桂枝汤,大汗出后,大烦,渴不解,脉洪大者,白虎加人参汤主之。
bái hǔ jiā rén cān tāng fāng
白虎加人参汤方
zhī mǔ liù liǎng shí gāo suì mián guǒ yī jīn gān cǎo zhì èr liǎng jīng mǐ liù hé rén shēn sān liǎng
知母六两,石膏(碎,绵裹)一斤,甘草(炙)二两,粳米六合,人参三两。
shàng wǔ wèi yǐ shuǐ yī dòu zhǔ mǐ shú tāng chéng qù zǐ wēn fú yī shēng rì sān fú
上五味,以水一斗,煮米熟汤成,去滓,温服一升,日三服。
tài yáng bìng fā rè wù hán rè duō hán shǎo mài wēi ruò zhě cǐ wú yáng yě bù kě gèng hàn yi guì zhī èr yuè bì yī tāng fāng
太阳病,发热恶寒,热多寒少,脉微弱者,此无阳也,不可更汗,宜桂枝二越婢一汤方。
guì zhī èr yuè bì yī tāng fāng
桂枝二越婢一汤方
guì zhī qù pí sháo yào gān cǎo gè shí bā zhū shēng jiāng yī liǎng sān qián qiè dà zǎo sì méi pī má huáng shí bā zhū qù jié shí gāo èr shí sì zhū suì mián guǒ yòu qī wèi kǒu fù jǔ
桂枝(去皮) 芍药甘草各十八铢生姜一两三钱(切) 大枣四枚(劈) 麻黄十八铢(去节) 石膏二十四铢(碎,绵裹)右七味,[口父]咀。
yǐ wǔ shēng shuǐ zhǔ má huáng yī èr fèi qù shàng mò nèi zhū yào zhǔ qǔ èr shēng qù zǐ wēn fú yī shēng
以五升水,煮麻黄一二沸,去上沫,内诸药,煮取二升,去滓,温服一升。
běn fāng dāng cái wèi yuè bì tāng guì zhī tāng hé yǐn yī shēng jīn hé wéi yī fāng guì zhī èr yuè bì yī
本方当裁为越婢汤、桂枝汤,合饮一升,今合为一方,桂枝二越婢一。
fú guì zhī tāng huò xià zhī réng tóu xiàng qiáng tòng xī xī fā rè wú hàn xīn xià mǎn wēi tòng xiǎo biàn bù lì zhě guì zhī tāng qù guì jiā fú líng bái zhú tāng zhǔ zhī
服桂枝汤,或下之,仍头项强痛,翕翕发热,无汗,心下满,微痛,小便不利者,桂枝汤去桂,加茯苓白术汤主之。
shāng hán mài fú zì hàn chū xiǎo biàn shù xīn fán wēi wù hán jiǎo luán jí fǎn yǔ guì zhī tāng yù gōng qí biǎo cǐ wù yě
伤寒脉浮,自汗出,小便数,心烦,微恶寒,脚挛急,反与桂枝汤,欲攻其表,此误也。
de zhī biàn jué yàn zhōng gān fán zào tǔ nì zhě zuò gān cǎo gān jiāng tāng yǔ zhī yǐ fù qí yáng
得之便厥,咽中干,烦燥,吐逆者,作甘草干姜汤与之,以复其阳。
ruò jué yù zú wēn zhě gèng zuò sháo yào gān cǎo tāng yǔ zhī qí jiǎo jí shēn
若厥愈、足温者,更作芍药甘草汤与之,其脚即伸。
ruò wèi qì bù hé zhān yǔ zhě shǎo yǔ diào wèi chéng qì tāng
若胃气不和,谵语者,少与调胃承气汤。
ruò zhòng fā hàn fù jiā shāo zhēn zhě sì nì tāng zhǔ zhī
若重发汗,复加烧针者,四逆汤主之。
gān cǎo gān jiāng tāng fāng
甘草干姜汤方
gān cǎo sì liǎng zhì wèi gān píng gān jiāng èr liǎng pào wèi xīn rè yòu kǒu fù jǔ
甘草四两(炙,味甘平) 干姜二两(炮,味辛热)右[口父]咀。
yǐ shuǐ sān shēng zhǔ qǔ yī shēng wǔ hé qù zǐ fēn wēn zài fú
以水三升,煮取一升五合,去滓,分温再服。
sháo yào gān cǎo tāng fāng
芍药甘草汤方
bái sháo yào sì liǎng wèi suān wēi hán gān cǎo sì liǎng zhì gān píng yòu èr wèi kǒu fù jǔ yǐ shuǐ sān shēng zhǔ qǔ yī shēng bàn qù zǐ fēn wēn zài fú zhī
白芍药四两(味酸,微寒) 甘草四两(炙,甘平)右二味[口父]咀,以水三升,煮取一升半,去滓,分温再服之。
diào wèi chéng qì tāng fāng
调胃承气汤方
dài huáng sì liǎng qù pí qīng jiǔ jìn gān cǎo èr liǎng zhì wèi gān píng máng xiāo bàn jīn wèi xián kǔ dà hán yòu sān wèi kǒu fù jǔ yǐ shuǐ sān shēng zhǔ qǔ yī shēng qù zǐ nèi máng xiāo gèng shàng huǒ wēi zhǔ lìng fèi shǎo shǎo wēn fú
大黄四两(去皮,清酒浸) 甘草二两(炙,味甘平) 芒硝半斤(味咸苦,大寒)右三味[口父]咀,以水三升,煮取一升,去滓,内芒硝更上火微煮,令沸,少少温服。
sì nì tāng fāng
四逆汤方:
gān cǎo èr liǎng zhì
甘草二两(炙,
wèi gān píng gān jiāng yī liǎng bàn wèi xīn rè fù zǐ yī méi shēng yòng
味甘平) 干姜一两半(味辛热) 附子一枚(生用,
qù pí
去皮,
pò bā piàn
破八片,
xīn
辛,
dà rè yòu sān wèi kǒu fù jǔ
大热)右三味[口父]咀,
yǐ shuǐ sān shēng
以水三升,
zhǔ qǔ yī shēng èr hé
煮取一升二合,
qù zǐ
去滓,
fēn wēn zài fú
分温再服,
qiǎng rén kě dà fù zǐ yī méi
强人可大附子一枚,
gān jiāng sān liǎng
干姜三两。
wèn yuē zhèng xiàng yáng dàn àn fǎ zhì zhī ér zēng jù jué nì yàn zhōng gān liǎng jìng jū jí ér zhān yǔ
问曰:证象阳旦,按法治之而增剧,厥逆,咽中干,两胫拘急而谵语。
shī yuē yán yè bàn shǒu zú dāng wēn liǎng jiǎo dāng shēn hòu rú shī yán
师曰:言夜半手足当温,两脚当伸,后如师言。
hé yǐ zhī cǐ
何以知此?
dá yuē cùn kǒu mài fú ér dà fú zé wèi fēng dà zé wèi xū fēng zé shēng wēi rè xū zé liǎng jìng luán
答曰:寸口脉浮而大,浮则为风,大则为虚,风则生微热,虚则两胫挛。
bìng zhèng xiàng guì zhī yīn jiā fù zǐ cān qí jiān zēng guì lìng hàn chū fù zǐ wēn jīng wáng yáng gù yě
病证象桂枝,因加附子参其间,增桂令汗出,附子温经,亡阳故也。
jué nì yàn zhōng gān fán zào yáng míng nèi jié zhān yǔ fán luàn gèng yǐn gān cǎo gān jiāng tāng
厥逆咽中干,烦燥,阳明内结,谵语,烦乱,更饮甘草干姜汤。
yè bàn yáng qì hái liǎng zú dāng rè jìng shàng wēi jū jí zhòng yǔ sháo yào gān cǎo tāng ěr nǎi jìng shēn yǐ chéng qì tāng wēi táng zé zhǐ qí zhān yǔ gù zhī bìng kě yù
夜半阳气还,两足当热,胫尚微拘急,重与芍药甘草汤,尔乃胫伸,以承气汤微溏,则止其谵语,故知病可愈。