伤寒论 · 张仲景 · Chapter 6 of 24

辨太阳病脉证并治中

PinyinModern Translation
Size

tài yáng bìng xiàng bèi qiáng jǐ jǐ wú hàn è fēng gé gēn tāng zhǔ zhī

太阳病,项背强几几,无汗,恶风,葛根汤主之。

gé gēn tāng fāng

葛根汤方

gé gēn sì liǎng má huáng sān liǎng qù jié guì zhī èr liǎng qù pí sháo yào èr liǎng qiè gān cǎo èr liǎng zhì shēng jiāng sān liǎng qiè dà zǎo shí èr méi bò yòu qī wèi kǒu fù jǔ

葛根四两麻黄三两(去节) 桂枝二两(去皮)芍药二两(切) 甘草二两(炙) 生姜三两(切)大枣十二枚(擘)右七味[口父]咀,

yǐ shuǐ yī dòu

以水一斗,

xiān zhǔ má huáng gé gēn

先煮麻黄葛根,

jiǎn èr shēng

减二升,

qù mò

去沫,

nèi zhū yào

内诸药,

zhǔ qǔ sān shēng

煮取三升,

qù zǐ

去滓,

wēn fú yī shēng

温服一升,

fù qǔ wēi shì hàn

复取微似汗,

bù xū chuò zhōu

不须啜粥,

yú rú guì zhī fǎ jiāng xi jí jìn jì

余如桂枝法将息及禁忌。

tài yáng yǔ yáng míng hé bìng zhě bì zì xià lì gé gēn tāng zhǔ zhī

太阳与阳明合病者,必自下利,葛根汤主之。

tài yáng yǔ yáng míng hé bìng bù xià lì dàn ǒu zhě gé gēn jiā bàn xià tāng zhǔ zhī

太阳与阳明合病,不下利,但呕者,葛根加半夏汤主之。

gé gēn jiā bàn xià tāng fāng

葛根加半夏汤方

gé gēn sì liǎng má huáng sān liǎng qù jié

葛根四两麻黄三两(去节,

tāng pào qù huáng zhī

汤泡去黄汁,

bèi gān chēng shēng jiāng sān liǎng qiè gān cǎo èr liǎng zhì sháo yào èr liǎng guì zhī èr liǎng qù pí dà zǎo shí èr méi bāi bàn xià bàn jīn xǐ yòu bā wèi

焙干称) 生姜三两(切) 甘草二两(炙) 芍药二两桂枝二两(去皮) 大枣十二枚(掰) 半夏半斤(洗)右八味,

yǐ shuǐ yī dòu

以水一斗,

xiān zhǔ gé gēn má huáng

先煮葛根、麻黄,

jiǎn èr shēng

减二升,

qù bái mò

去白沫,

nèi zhū yào

内诸药,

zhǔ qǔ sān shēng

煮取三升,

qù zǐ

去滓,

wēn fú yī shēng

温服一升,

fù qǔ wēi shì hàn

复取微似汗。

tài yáng bìng guì zhī zhèng yī fǎn xià zhī lì suì bù zhǐ mài cù zhě biǎo wèi jiě yě

太阳病,桂枝证,医反下之,利遂不止,脉促者,表未解也。

chuǎn ér hàn chū zhě gé gēn huáng lián huáng qín tāng zhǔ zhī

喘而汗出者,葛根黄连黄芩汤主之。

gé gēn huáng qín huáng lián tāng fāng

葛根黄芩黄连汤方

gé gēn bàn jīn gān cǎo èr liǎng zhì wèi gān píng huáng qín èr liǎng wèi kǔ hán huáng lián sān liǎng wèi kǔ hán yòu sì wèi yǐ shuǐ bā shēng xiān zhǔ gé gēn jiǎn èr shēng nèi zhū yào zhǔ qǔ èr shēng qù zǐ fēn wēn zài fú

葛根半斤甘草二两(炙,味甘平) 黄芩二两(味苦寒) 黄连三两(味苦寒)右四味,以水八升,先煮葛根,减二升,内诸药,煮取二升,去滓,分温再服。

tài yáng bìng tóu tòng fā rè shēn téng yāo tòng gǔ jié téng tòng è fēng wú hàn ér chuǎn zhě má huáng tāng zhǔ zhī

太阳病,头痛发热,身疼,腰痛,骨节疼痛,恶风,无汗而喘者,麻黄汤主之。

má huáng tāng fāng

麻黄汤方

má huáng sān liǎng qù jié

麻黄三两(去节,

wèi gān wēn guì jì èr liǎng qù pí

味甘温) 桂技二两(去皮,

wèi xīn rè gān cǎo yī liǎng zhì

味辛热) 甘草一两(炙,

wèi gān píng xìng rén qī shí gè tāng qù pí jiān

味甘平) 杏仁七十个(汤去皮尖,

wèi xīn wēn yòu sì wèi

味辛温)右四味,

yǐ shuǐ jiǔ shēng

以水九升,

xiān zhǔ má huáng

先煮麻黄,

jiǎn èr shēng

减二升,

qù shàng mò

去上沫,

nèi zhū yào

内诸药,

zhǔ qǔ èr shēng bàn

煮取二升半,

qù zǐ

去滓,

wēn fú bā hé

温服八合,

fù qǔ wēi shì hàn

复取微似汗,

bù xū chuò zhōu

不须啜粥,

yú rú guì zhī fǎ jiāng xi

余如桂枝法将息。

tài yáng yǔ yáng míng hé bìng chuǎn ér xiōng mǎn zhě bù kě xià yi má huáng tāng zhǔ zhī

太阳与阳明合病,喘而胸满者,不可下,宜麻黄汤主之。

tài yáng bìng shí rì yǐ qù mài fú xì ér shì wò zhě wài yǐ jiě yě

太阳病,十日以去,脉浮细而嗜卧者,外已解也。

shè xiōng mǎn xié tòng zhě yǔ xiǎo chái hú tāng

设胸满胁痛者,与小柴胡汤。

mài dàn fú zhě yǔ má huáng tāng

脉但浮者,与麻黄汤。

xiǎo chái hú tāng fāng

小柴胡汤方

chái hú bàn jīn huáng qín rén shēn gān cǎo zhì shēng jiāng qiè gè sān liǎng dà zǎo bò shí èr méi bàn xià xǐ bàn shēng

柴胡半斤,黄芩、人参、甘草(炙)、生姜(切)各三两,大枣(擘)十二枚,半夏(洗)半升。

shàng qī wèi yǐ shuǐ yī dòu èr shēng zhǔ qǔ liù shēng qù zǐ zài jiān qǔ sān shēng wēn fú yī shēng rì sān fú

上七味,以水一斗二升,煮取六升,去滓,再煎取三升,温服一升,日三服。

tài yáng zhòng fēng mài fú jǐn fā rè wù hán shēn téng tòng bù hàn chū ér fán zào zhě dà qīng lóng tāng zhǔ zhī

太阳中风,脉浮紧、发热、恶寒、身疼痛、不汗出而烦躁者,大青龙汤主之;

ruò mài wēi ruò hàn chū è fēng zhě bù kě fú zhī fú zhī zé jué nì jīn tì ròu cǐ wèi nì yě

若脉微弱、汗出、恶风者,不可服之,服之则厥逆、筋惕肉,此为逆也。

dà qīng lóng tāng fāng

大青龙汤方

má huáng liù liǎng qù jié

麻黄六两(去节,

wèi gān wēn guì zhī èr liǎng qù pí

味甘温) 桂枝二两(去皮,

wèi xīn rè gān cǎo èr liǎng zhì

味辛热) 甘草二两(炙,

wèi gān píng xìng rén sì shí gè qù pí jiān

味甘平) 杏仁四十个(去皮尖,

wèi kǔ

味苦,

gān wēn shēng jiāng sān liǎng qiè

甘温) 生姜三两(切,

wèi xīn wēn dà zǎo shí èr méi bāi

味辛温) 大枣十二枚(掰,

wèi gān wēn shí gāo rú jī zǐ dà suì

味甘温) 石膏如鸡子大(碎,

wèi gān

味甘,

wēi hán yòu qī wèi

微寒)右七味,

yǐ shuǐ jiǔ shēng

以水九升,

xiān zhǔ má huáng

先煮麻黄,

jiǎn èr shēng

减二升,

qù shàng mò

去上沫,

nèi zhū yào

内诸药,

zhǔ qǔ sān shēng

煮取三升,

qù zǐ

去滓,

wēn fú yī shēng

温服一升,

qǔ wēi shì hàn

取微似汗,

hàn chū duō zhě

汗出多者,

wēn fěn pū zhī

温粉扑之。

yī fù hàn zhě tíng hòu fú

一服汗者,停后服。

hàn duō wáng yáng suì xū è fēng fán zào bù dé mián yě

汗多亡阳,遂虚,恶风烦躁,不得眠也。

shāng hán mài fú huǎn shēn bù téng dàn zhòng zhà yǒu qīng shí wú shǎo yīn zhèng zhě dà qīng lóng tāng fā zhī

伤寒脉浮缓,身不疼,但重,乍有轻时,无少阴证者,大青龙汤发之。

shāng hán biǎo bù jiě xīn xià yǒu shuǐ qì gān ǒu fā rè ér hāi huò kě huò lì huò yē huò xiǎo biàn bù lì shǎo fù mǎn huò chuǎn zhě xiǎo qīng lóng tāng zhǔ zhī

伤寒表不解,心下有水气,干呕发热而咳,或渴,或利,或噎,或小便不利,少腹满,或喘者,小青龙汤主之。

xiǎo qīng lóng tāng fāng

小青龙汤方

má huáng sān liǎng qù jié

麻黄三两(去节,

wèi gān wēn sháo yào sān liǎng wèi suān wēi hán wǔ wèi zǐ bàn shēng wèi suān wēn gān jiāng sān liǎng wèi xīn rè gān cǎo sān liǎng zhì

味甘温) 芍药三两(味酸微寒) 五味子半升(味酸温) 干姜三两(味辛热)甘草三两(炙,

wèi gān píng guì zhī sān liǎng qù pí

味甘平) 桂枝三两(去皮,

wèi xīn rè bàn xià bàn shēng tāng xǐ

味辛热)半夏半升(汤洗,

wèi xīn

味辛,

wēi wēn xì xīn sān liǎng wèi xīn wēn yòu bā wèi

微温) 细辛三两(味辛温)右八味,

yǐ shuǐ yī dòu

以水一斗,

xiān zhǔ má huáng

先煮麻黄,

jiǎn èr shēng

减二升,

qù shàng mò

去上沫,

nèi zhū yào

内诸药,

zhǔ qǔ sān shēng

煮取三升,

qù zǐ

去滓,

wēn fú yī shēng

温服一升。

shāng hán xīn xià yǒu shuǐ qì hāi ér wēi chuǎn fā rè bù kě

伤寒,心下有水气,咳而微喘,发热不渴。

fú tāng yǐ kě zhě cǐ hán qù yù jiě yě

服汤已渴者,此寒去欲解也。

xiǎo qīng lóng tāng zhǔ zhī

小青龙汤主之。

tài yáng bìng wài zhèng wèi jiě mài fú ruò zhě dāng yǐ hàn jiě yi guì zhī tāng

太阳病,外证未解,脉浮弱者,当以汗解,宜桂枝汤。

tài yáng bìng xià zhī wēi chuǎn zhě biǎo wèi jiě gù yě

太阳病,下之微喘者,表未解故也。

guì zhī jiā hòu pò xìng rén tāng zhǔ zhī

桂枝加厚朴杏仁汤主之。

tài yáng bìng wài zhèng wèi jiě zhě bù kě xià yě xià zhī wèi nì

太阳病,外证未解者,不可下也,下之为逆。

yù jiě wài zhě yi guì zhī tāng zhǔ zhī

欲解外者,宜桂枝汤主之。

tài yáng bìng xiān fā hàn bù jiě ér fù xià zhī mài fú zhě bù yù

太阳病,先发汗不解,而复下之,脉浮者不愈。

fú wèi zài wài ér fǎn xià zhī gù lìng bù yù

浮为在外,而反下之,故令不愈。

jīn mài fú gù zhī zài wài dāng xū jiě wài zé yù yi guì zhī tāng zhǔ zhī

今脉浮,故知在外,当须解外则愈,宜桂枝汤主之。

tài yáng bìng mài fú jǐn wú hàn fā rè shēn téng tòng bā jiǔ rì bù jiě biǎo zhèng réng zài cǐ dāng fā qí hàn

太阳病,脉浮紧,无汗,发热,身疼痛,八九日不解,表证仍在,此当发其汗。

fú yào yǐ wēi chú qí rén fā fán mù míng

服药已,微除,其人发烦目瞑。

jù zhě bì nǜ nǜ nǎi jiě suǒ yǐ rán zhě yáng qì zhòng gù yě

剧者必衄,衄乃解,所以然者,阳气重故也。

má huáng tāng zhǔ zhī

麻黄汤主之。

tài yáng bìng mài fú jǐn fā rè shēn wú hàn zì nǜ zhě yù

太阳病,脉浮紧,发热身无汗,自衄者愈。

èr yáng bìng bìng tài yáng chū dé bìng shí fā qí hàn hàn xiān chū bù chè yīn zhuǎn shǔ yáng míng xù zì wēi hàn chū bù è hán

二阳并病,太阳初得病时,发其汗,汗先出不彻,因转属阳明,续自微汗出,不恶寒。

ruò tài yáng bìng zhèng bù ba zhě bù kě xià xià zhī wèi nì rú cǐ kě xiǎo fā hàn

若太阳病证不罢者,不可下,下之为逆,如此可小发汗。

shè miàn sè yuán yuán zhèng chì zhě yáng qì fú yù zài biǎo dāng jiě zhī xūn zhī

设面色缘缘正赤者,阳气怫郁在表,当解之、熏之;

ruò fā hàn bù chè bù zú yán yáng qì fú yù bù dé yuè dāng hàn bù hàn qí rén zào fán bù zhī tòng chù zhà zài fù zhōng zhà zài sì zhī àn zhī bù kě de qí rén duǎn qì dàn zuò yǐ hàn chū bù chè gù yě gèng fā hàn zé yù

若发汗不彻,不足言阳气怫郁不得越,当汗不汗,其人躁烦,不知痛处,乍在腹中,乍在四肢,按之不可得,其人短气,但坐,以汗出不彻故也,更发汗则愈。

hé yǐ zhī hàn chū bù chè

何以知汗出不彻?

yǐ mài sè gù zhī yě

以脉涩故知也。

mài fú shù zhě fǎ dāng hàn chū ér yù

脉浮数者,法当汗出而愈。

ruò xià zhī shēn zhòng xīn jì zhě bù kě fā hàn dāng zì hàn chū nǎi jiě

若下之,身重心悸者,不可发汗,当自汗出乃解。

suǒ yǐ rán zhě chǐ zhōng mài wēi cǐ lǐ xū xū biǎo lǐ shí jīn yè zì hé biàn zì hàn chū yù

所以然者,尺中脉微,此里虚,须表里实,津液自和,便自汗出愈。

mài fú jǐn zhě fǎ dāng shēn téng tòng yi yǐ hàn jiě zhī

脉浮紧者,法当身疼痛,宜以汗解之。

jiǎ lìng chǐ zhōng chí zhě bù kě fā hàn

假令尺中迟者,不可发汗。

hé yǐ zhī zhī rán

何以知之然?

yǐ róng qì bù zú xuè shǎo gù yě

以荣气不足,血少故也。

mài fú zhě bìng zài biǎo kě fā hàn yi má huáng tāng

脉浮者,病在表,可发汗,宜麻黄汤。

mài fú ér shù zhě kě fā hàn yi má huáng tāng

脉浮而数者,可发汗,宜麻黄汤。

bìng cháng zì hàn chū zhě cǐ wèi róng qì hé

病常自汗出者,此为荣气和。

róng qì hé zhě wài bù xié yǐ wèi qì bù gòng róng qì hé xié gù ěr

荣气和者,外不谐,以卫气不共荣气和谐故尔。

yǐ róng xíng mài zhōng wèi xíng mài wài fù fā qí hàn róng wèi hé zé yù yi guì zhī tāng

以荣行脉中,卫行脉外,复发其汗,荣卫和则愈,宜桂枝汤。

bìng rén cáng wú tā bìng shí fā rè zì hàn chū ér bù yù zhě cǐ wèi qì bù hé yě

病人藏无他病,时发热,自汗出,而不愈者,此卫气不和也。

xiān qí shí fā hàn zé yù yi guì zhī tāng zhǔ zhī

先其时发汗则愈,宜桂枝汤主之。

shāng hán mài fú jǐn bù fā hàn yīn zhì nǜ zhě má huáng tāng zhǔ zhī

伤寒脉浮紧,不发汗,因致衄者,麻黄汤主之。

shāng hán bù dà biàn liù qī rì tóu tòng yǒu rè zhě yǔ chéng qì tāng

伤寒不大便六七日,头痛有热者,与承气汤。

qí xiǎo biàn qīng zhě zhī bù zài lǐ réng zài biǎo yě dāng xū fā hàn

其小便清者,知不在里,仍在表也,当须发汗;

ruò tóu tòng zhě bì nǜ yi guì zhī tāng

若头痛者必衄,宜桂枝汤。

shāng hán fā hàn jiě bàn rì xǔ fù fán mài fú shù zhě kě gèng fā hàn yi guì zhī tāng zhǔ zhī

伤寒发汗,解半日许,复烦,脉浮数者,可更发汗,宜桂枝汤主之。

fán bìng ruò fā hàn ruò tǔ ruò xià ruò wáng jīn yè yīn yáng zì hé zhě bì zì yù

凡病若发汗、若吐、若下、若亡津液,阴阳自和者,必自愈。

dà xià zhī hòu fù fā hàn xiǎo biàn bù lì zhě wáng jīn yè gù yě wù zhì zhī de xiǎo biàn lì bì zì yù

大下之后,复发汗,小便不利者,亡津液故也,勿治之,得小便利,必自愈。

xià zhī hòu fù fā hàn bì zhèn hán mài wēi xì

下之后,复发汗,必振寒,脉微细。

suǒ yǐ rán zhě yǐ nèi wài jù xū gù yě

所以然者,以内外俱虚故也。

xià zhī hòu fù fā hàn zhòu rì fán zào bù dé mián yè ér ān jìng bù ǒu bù kě wú biǎo zhèng mài chén wēi shēn wú dà rè zhě gān jiāng fù zǐ tāng zhǔ zhī

下之后,复发汗,昼日烦躁,不得眠,夜而安静,不呕不渴,无表证,脉沉微,身无大热者,干姜附子汤主之。

gān jiāng fù zǐ tāng fāng

干姜附子汤方

gān jiāng yī liǎng wèi xīn rè fù zǐ yī méi shēng yòng qù pí pò bā piàn wèi xīn rè yòu èr wèi yǐ shuǐ sān shēng zhǔ qǔ yī shēng qù zǐ dùn fú

干姜一两(味辛热) 附子一枚(生用,去皮,破八片,味辛热)右二味,以水三升,煮取一升,去滓,顿服。

fā hàn hòu shēn téng tòng mài chén chí zhě guì zhī jiā sháo yào shēng jiāng gè yī liǎng rén shēn sān liǎng xīn jiā tāng zhǔ zhī

发汗后,身疼痛,脉沉迟者,桂枝加芍药生姜各一两人参三两新加汤主之。

fā hàn hòu bù kě gēng xíng guì zhī tāng

发汗后,不可更行桂枝汤。

hàn chū ér chuǎn wú dà rè zhě kě yǔ má huáng xìng rén gān cǎo shí gāo tāng zhǔ zhī

汗出而喘,无大热者,可与麻黄杏仁甘草石膏汤主之。

fā hàn guò duō qí chā shǒu zì mào xīn xīn xià jì yù de àn zhě guì zhī gān cǎo tāng zhǔ zhī

发汗过多,其叉手自冒心,心下悸,欲得按者,桂枝甘草汤主之。

guì zhī gān cǎo tāng fāng

桂枝甘草汤方

guì zhī sì liǎng qù pí wèi xīn rè gān cǎo èr liǎng zhì wèi gān píng yòu èr wèi yǐ shuǐ sān shēng zhǔ qǔ yī shēng qù zǐ dùn fú

桂枝四两(去皮,味辛热) 甘草二两(炙,味甘平)右二味,以水三升,煮取一升,去滓,顿服。

fā hàn hòu qí rén qí xià jì zhě yù zuò bēn tún fú líng guì zhī gān cǎo dà zǎo tāng zhǔ zhī

发了汗以后,病人出现脐下跳动不宁,似奔豚将要发作的征象,用茯苓桂枝甘草大枣汤主治。

fú líng guì zhī gān cǎo dà zǎo tāng fāng

茯苓桂枝甘草大枣汤方

fú líng bàn jīn wèi gān píng gān cǎo èr liǎng zhì

茯苓半斤(味甘平) 甘草二两(炙,

wèi gān píng dà zǎo shí wǔ méi bāi

味甘平)大枣十五枚(掰,

wèi gān píng guì zhī sì liǎng qù pí yòu sì wèi

味甘平) 桂枝四两(去皮)右四味,

yǐ gān lán shuǐ yī dòu

以甘澜水一斗,

xiān zhǔ fú líng

先煮茯苓,

jiǎn èr shēng

减二升,

nèi zhū yào

内诸药,

zhǔ qǔ sān shēng

煮取三升,

qù zǐ

去滓,

wēn fú yī shēng

温服一升,

rì sān fú

日三服。

zuò gān lán shuǐ fǎ qǔ shuǐ èr dòu zhì dà pén nèi yǐ biāo yáng zhī shuǐ shàng yǒu zhū zi wǔ liù qiān kē xiāng zhú qǔ yòng zhī

作甘澜水法,取水二斗,置大盆内,以杓扬之,水上有珠子五六千颗相逐,取用之。

fā hàn hòu fù zhàng mǎn zhě hòu pò shēng jiāng gān cǎo bàn xià rén shēn tāng zhǔ zhī

发汗后,腹胀满者,厚朴生姜甘草半夏人参汤主之。

fú líng sì nì tāng fāng

茯苓四逆汤方

fú líng liù liǎng wèi gān píng rén shēn yī liǎng wèi gān wēn gān cǎo èr liǎng zhì

茯苓六两(味甘平) 人参一两(味甘温) 甘草二两(炙,

wèi gān píng gān jiāng yī liǎng bàn wèi xīn rè fù zǐ yī méi shēng yòng

味甘平) 干姜一两半(味辛热) 附子一枚(生用,

qù pí

去皮,

pò bā piàn

破八片,

wèi xīn rè yòu wǔ wèi

味辛热)右五味,

yǐ shuǐ wǔ shēng

以水五升,

zhǔ qǔ sān shēng

煮取三升,

qù zǐ

去滓,

wēn fú qī hé

温服七合,

rì sān fú

日三服。

fā hàn hòu wù hán zhě xū gù yě

发汗后,恶寒者,虚故也;

bù è hán dàn rè zhě shí yě

不恶寒,但热者,实也。

dāng hé wèi qì yǔ diào wèi chéng qì tāng

当和胃气,与调胃承气汤。

tài yáng bìng fā hàn hòu dà hán chū wèi zhōng gān fán zào bù dé mián yù de yǐn shuǐ zhě shǎo shǎo yǔ yǐn zhī lìng wèi qì hé zé yù

太阳病,发汗后,大汗出,胃中干,烦躁不得眠,欲得饮水者,少少与饮之,令胃气和则愈。

ruò mài fú xiǎo biàn bù lì wēi rè xiāo kě zhě yǔ wǔ líng sǎn zhǔ zhī

若脉浮,小便不利,微热消渴者,与五苓散主之。

wǔ líng sǎn fāng

五苓散方

zhū líng shí bā zhū qù pí

猪苓十八铢(去皮,

wèi gān píng zé xiè yī liǎng liù zhū bàn wèi suān xián fú líng shí bā zhū wèi gān píng guì bàn liǎng qù pí

味甘平) 泽泻一两六铢半(味酸咸) 茯苓十八铢(味甘平) 桂半两(去皮,

wèi xīn rè bái zhú shí bā zhū wèi gān píng yòu wǔ wèi wèi mò

味辛热) 白术十八铢(味甘平)右五味为末,

yǐ bái yǐn hé

以白饮和,

fú fāng cùn bǐ rì sān fú

服方寸匕日三服,

duō yǐn nuǎn shuǐ

多饮暖水,

hàn chū yù

汗出愈。

fā hàn yǐ mài fú shù fán kě zhě wǔ líng sǎn zhǔ zhī

发汗已,脉浮数,烦渴者,五苓散主之。

shāng hán hàn chū ér kě zhě wǔ líng sǎn zhǔ zhī

伤寒汗出而渴者,五苓散主之。

bù kě zhě fú líng gān cǎo tāng zhǔ zhī

不渴者,茯苓甘草汤主之。

fú líng gān cǎo tāng fāng

茯苓甘草汤方

fú líng èr liǎng wèi gān píng guì zhī èr liǎng qù pí wèi xīn rè shēng jiāng sān liǎng qiè wèi xīn wēn gān cǎo yī liǎng zhì wèi gān píng yòu sì wèi yǐ shuǐ sì shēng zhǔ qǔ èr shēng qù zǐ fēn wēn sān fú

茯苓二两(味甘平) 桂枝二两(去皮,味辛热) 生姜三两(切,味辛温) 甘草一两(炙,味甘平)右四味,以水四升,煮取二升,去滓,分温三服。

zhòng fēng fā rè liù qī rì bù jiě ér fán yǒu biǎo lǐ zhèng kě yù yǐn shuǐ shuǐ rù zé tǔ zhě míng yuē shuǐ nì

中风发热,六七日不解而烦,有表里证,渴欲饮水,水入则吐者,名曰水逆。

wǔ líng sǎn zhǔ zhī

五苓散主之。

wèi chí mài shí bìng rén shǒu chā zì mào xīn shī yīn jiào shì lìng hāi ér bù hāi zhě cǐ bì liǎng ěr lóng wú wén yě

未持脉时,病人手叉自冒心,师因教试令咳而不咳者,此必两耳聋无闻也。

suǒ yǐ rán zhě yǐ zhòng fā hàn xū gù rú cǐ

所以然者,以重发汗,虚故如此。

fā hàn hòu yǐn shuǐ duō bì chuǎn yǐ shuǐ guàn zhī yì chuǎn

发汗后,饮水多,必喘,以水灌之,亦喘。

fā hàn hòu shuǐ yào bù dé rù kǒu wèi nì ruò gèng fā hàn bì tǔ xià bù zhǐ

发汗后,水药不得入口为逆,若更发汗,必吐下不止。

fā hàn tǔ xià hòu xū fán bù dé mián

发汗吐下后,虚烦不得眠;

ruò jù zhě bì fǎn fù diān dǎo xīn zhōng ào náo zhī zǐ chǐ tāng zhǔ zhī

若剧者,必反复颠倒,心中懊𢙐,栀子豉汤主之。

zhī zǐ chǐ tāng fāng

栀子豉汤方

zhī zǐ shí sì méi bāi wèi gān hán xiāng chǐ sì hé mián guǒ wèi kǔ hán yòu èr wèi yǐ shuǐ sì shēng xiān zhǔ zhī zǐ dé èr shēng bàn nèi chǐ zhǔ qǔ yī shēng bàn qù zǐ fēn wéi èr fú wēn jìn yī fù

栀子十四枚(掰,味甘寒) 香豉四合(绵裹,味苦寒)右二味,以水四升,先煮栀子,得二升半,内豉,煮取一升半,去滓,分为二服,温进一服。

de tǔ zhě zhǐ hòu fú

得吐者,止后服。

ruò shǎo qì zhě zhī zǐ gān cǎo chǐ tāng zhǔ zhī

若少气者,栀子甘草豉汤主之。

ruò ǒu zhě zhī zǐ shēng jiāng chǐ tāng zhǔ zhī

若呕者,栀子生姜豉汤主之。

fā hàn ruò xià zhī ér fán rè xiōng zhōng zhì zhě zhī zǐ chǐ tāng zhǔ zhī

发汗、若下之而烦热,胸中窒者,栀子豉汤主之。

shāng hán wǔ liù rì dà xià zhī hòu shēn rè bù qù xīn zhōng jié tòng zhě wèi yù jiě yě zhī zǐ chǐ tāng zhǔ zhī

伤寒五六日,大下之后,身热不去,心中结痛者,未欲解也,栀子豉汤主之。

shāng hán xià hòu xīn fán fù mǎn wò qǐ bù ān zhě zhī zǐ hòu pò tāng zhǔ zhī

伤寒下后,心烦、腹满、卧起不安者,栀子厚朴汤主之。

zhī zǐ hòu pò tāng fāng

栀子厚朴汤方

zhī zǐ shí sì méi bāi wèi kǔ hán hòu pò sì liǎng jiāng zhì kǔ wēn zhǐ shí sì méi shuǐ jìn qù ráng chǎo mèi kǔ hán yǐ shàng sān wèi yǐ shuǐ sān shēng bàn zhǔ qǔ yī shēng bàn qù zǐ fēn èr fú

栀子十四枚(掰,味苦寒) 厚朴四两(姜炙,苦温) 枳实四枚(水浸,去穰,炒,昧苦寒)以上三味,以水三升半,煮取一升半,去滓,分二服。

wēn jìn yī fù de tǔ zhě zhǐ hòu fú

温进一服,得吐者,止后服。

shāng hán yī yǐ wán yào dà xià zhī shēn rè bù qù wēi fán zhě zhī zǐ gān jiāng tāng zhǔ zhī

伤寒,医以丸药大下之,身热不去,微烦者,栀子干姜汤主之。

zhī zǐ gān jiāng tāng fāng

栀子干姜汤方

zhī zǐ shí sì méi bāi wèi kǔ hán gān jiāng èr liǎng wèi xīn rè yòu èr wèi yǐ shuǐ sān shēng bàn zhǔ qǔ yī shēng bàn qù zǐ fēn èr fú

栀子十四枚(掰,味苦寒) 干姜二两(味辛热)右二味,以水三升半,煮取一升半,去滓,分二服。

wēn jìn yī fù de tǔ zhě zhǐ hòu fú

温进一服,得吐者,止后服。

fán yòng zhī zǐ tāng bìng rén jiù wēi táng zhě bù kě yǔ fú zhī

凡用栀子汤,病人旧微溏者,不可与服之。

tài yáng bìng fā hàn hàn chū bù jiě qí rén réng fā rè xīn xià jì tóu xuàn shēn mù rùn dòng zhèn zhèn yù pǐ de zhě zhēn wǔ tāng zhǔ zhī

太阳病发汗,汗出不解,其人仍发热,心下悸,头眩,身目闰动,振振欲擗地者,真武汤主之。

yān hóu gān zào zhě bù kě fā hàn

咽喉干燥者,不可发汗。

lín jiā bù kě fā hàn fā hàn bì biàn xuè

淋家不可发汗,发汗必便血。

chuāng jiā suī shēn téng tòng bù kě fā hàn fā hàn zé chì

疮家虽身疼痛,不可发汗,发汗则痓。

nǜ jiā bù kě fā hàn hàn chū bì é shàng xiàn mài jí jǐn zhí shì bù néng mù xún bù dé mián

衄家不可发汗,汗出必额上陷,脉急紧,直视不能目旬,不得眠。

wáng xuè jiā bù kě fā hàn fā hàn zé hán lì ér zhèn

亡血家,不可发汗,发汗则寒栗而振。

hàn jiā zhòng fā hàn bì huǎng hū xīn luàn xiǎo biàn yǐ yīn téng yǔ yǔ yú liáng wán

汗家重发汗,必恍惚心乱,小便已,阴疼,与禹余粮丸。

bìng rén yǒu hán fù fā hàn wèi zhōng lěng bì tǔ huí

病人有寒,复发汗,胃中冷,必吐蛔。

běn fā hàn ér fù xià zhī cǐ wèi nì yě

本发汗而复下之,此为逆也;

ruò xiān fā hàn zhì bù wéi nì

若先发汗,治不为逆。

běn xiān xià zhī ér fǎn hàn zhī wèi nì

本先下之,而反汗之为逆;

ruò xiān xià zhī zhì bù wéi nì

若先下之,治不为逆。

shāng hán yī xià zhī xù de xià lì qīng gǔ bù zhǐ shēn téng tòng zhě jí dāng jiù lǐ

伤寒医下之,续得下利,清谷不止,身疼痛者,急当救里;

hòu shēn téng tòng qīng biàn zì diào zhě jí dāng jiù biǎo

后身疼痛,清便自调者,急当救表。

jiù lǐ yi sì nì tāng

救里宜四逆汤;

jiù biǎo yi guì zhī tāng

救表宜桂枝汤。

bìng fā rè tóu tòng mài fǎn chén ruò bù chà shēn tǐ téng tòng dāng jiù qí lǐ yi sì nì tāng

病发热,头痛,脉反沉,若不差,身体疼痛,当救其里,宜四逆汤。

tài yáng bìng xiān xià zhī ér bù yù yīn fù fā hàn yǐ cǐ biǎo lǐ jù xū qí rén yīn zhì mào mào jiā hàn chū zì yù

太阳病,先下之而不愈,因复发汗,以此表里俱虚,其人因致冒,冒家汗出自愈。

suǒ yǐ rán zhě hàn chū biǎo hé gù yě

所以然者,汗出表和故也。

de lǐ wèi hé rán hòu fù xià zhī

得里未和,然后复下之。

tài yáng bìng wèi jiě mài yīn yáng jù tíng bì xiān zhèn lì hàn chū ér jiě

太阳病未解,脉阴阳俱停,必先振栗,汗出而解。

dàn yáng mài wēi zhě xiān hàn chū ér jiě

但阳脉微者,先汗出而解;

dàn yīn mài wēi zhě xià zhī ér jiě

但阴脉微者,下之而解。

ruò yù xià zhī yi diào wèi chéng qì tāng zhǔ zhī

若欲下之,宜调胃承气汤主之。

tài yáng bìng fā rè hàn chū zhě cǐ wèi róng ruò wèi qiáng gù shǐ hàn chū yù jiù xié fēng zhě yi guì zhī tāng

太阳病,发热汗出者,此为荣弱卫强,故使汗出,欲救邪风者,宜桂枝汤。

shāng hán wǔ liù rì

伤寒五六日,

zhòng fēng

中风,

wǎng lái hán rè

往来寒热,

xiōng xié kǔ mǎn

胸胁苦满,

mò mò bù yù yǐn shí

默默不欲饮食,

xīn fán xǐ ǒu

心烦喜呕,

huò xiōng zhōng fán ér bù ǒu

或胸中烦而不呕,

huò kě

或渴,

huò fù zhōng tòng

或腹中痛,

huò xié xià pǐ yìng

或胁下痞硬,

huò xīn xià jì

或心下悸,

xiǎo biàn bù lì

小便不利,

huò bù kě

或不渴,

shēn yǒu wēi rè

身有微热,

huò hāi zhě

或咳者,

yǔ xiǎo chái hú tāng zhǔ zhī

与小柴胡汤主之。

xiǎo chái hú tāng fāng

小柴胡汤方

chái hú bàn jīn wèi kǔ

柴胡半斤(味苦,

wēi hán huáng qín sān liǎng wèi kǔ hán rén shēn sān liǎng wèi gān wēn gān cǎo sān liǎng wèi gān píng bàn xià bàn shēng xǐ

微寒) 黄芩三两(味苦寒)人参三两(味甘温) 甘草三两(味甘平) 半夏半升(洗,

wèi xīn wēn shēng jiāng sān liǎng qiè

味辛温) 生姜三两(切,

wèi xīn wēn dà zǎo shí sān méi bāi

味辛温) 大枣十三枚(掰,

wèi gān wēn yòu qī wèi

味甘温)右七味,

yǐ shuǐ yī dòu èr shēng

以水一斗二升,

zhǔ qǔ liù shēng

煮取六升,

qù zǐ

去滓,

zài jiān

再煎,

qǔ sān shēng

取三升,

wēn fú yī shēng

温服一升,

rì sān fú

日三服。

hòu jiā jiǎn fǎ ruò xiōng zhōng fán ér bù ǒu qù bàn xià rén shēn jiā guā lóu shí yī méi

后加减法:若胸中烦而不呕,去半夏、人参,加栝蒌实一枚。

ruò kě zhě qù bàn xià jiā rén cān hé qián chéng sì liǎng bàn guā lóu gēn sì liǎng

若渴者,去半夏,加人参,合前成四两半,栝蒌根四两。

ruò fù zhōng tòng zhě qù huáng qín jiā sháo yào sān liǎng

若腹中痛者,去黄芩,加芍药三两。

ruò xié xià pǐ yìng qù dà zǎo jiā mǔ lì sì liǎng

若胁下痞硬,去大枣,加牡蛎四两。

ruò xīn xià jì xiǎo biàn bù lì zhě qù huáng qín jiā fú líng sì liǎng

若心下悸,小便不利者,去黄芩,加茯苓四两。

ruò bù kě wài yǒu wēi rè zhě qù rén shēn jiā guì sān liǎng wēn fù qǔ wēi hàn yù

若不渴,外有微热者,去人参,加桂三两,温复取微汗愈。

ruò hāi zhě qù rén shēn dà zǎo shēng jiāng jiā wǔ wèi zǐ bàn shēng gān jiāng èr liǎng

若咳者,去人参、大枣、生姜,加五味子半升,干姜二两。

xuè ruò qì jìn còu lǐ kāi xié qì yīn rù yǔ zhèng qì xiāng bó jié yú xié xià zhèng xié fēn zhēng wǎng lái hán rè xiū zuò yǒu shí mò mò bù yù yǐn shí

血弱气尽,腠理开,邪气因入,与正气相搏,结于胁下,正邪分争,往来寒热,休作有时,默默不欲饮食。

zàng fǔ xiāng lián qí tòng bì xià yá gāo tòng xià gù shǐ ǒu yě

藏府相连,其痛必下,邪高痛下,故使呕也。

xiǎo chái hú tāng zhǔ zhī

小柴胡汤主之。

fú chái hú tāng yǐ kě zhě shǔ yáng míng yě yǐ fǎ zhì zhī

服柴胡汤已,渴者,属阳明也,以法治之。

dé bìng liù qī rì mài chí fú ruò è fēng hán shǒu zú wēn yī èr sān xià zhī bù néng shí ér xié xià mǎn tòng miàn mù jí shēn huáng jǐng xiàng qiáng xiǎo biàn nán zhě yǔ chái hú tāng

得病六七日,脉迟浮弱,恶风寒,手足温,医二三下之,不能食,而胁下满痛,面目及身黄,颈项强,小便难者,与柴胡汤。

hòu bì xià zhòng běn kě ér yǐn shuǐ ǒu zhě chái hú tāng bù zhōng yǔ yě

后必下重,本渴,而饮水呕者,柴胡汤不中与也。

shí gǔ zhě huì

食谷者哕。

shāng hán sì wǔ rì shēn rè è fēng jǐng xiàng qiáng xié xià mǎn shǒu zú wēn ér kě zhě xiǎo chái hú tāng zhǔ zhī

伤寒四五日,身热恶风,颈项强,胁下满,手足温而渴者,小柴胡汤主之。

shāng hán yáng mài sè yīn mài xián fǎ dāng fù zhōng jí tòng zhě xiān yǔ xiǎo jiàn zhōng tāng

伤寒,阳脉涩,阴脉弦,法当腹中急痛者,先与小建中汤;

bù chà zhě yǔ xiǎo chái hú tāng zhǔ zhī

不差者,与小柴胡汤主之。

xiǎo jiàn zhōng tāng fāng

小建中汤方

guì zhī sān liǎng qù pí

桂枝三两(去皮,

wèi xīn rè gān cǎo sān liǎng zhì

味辛热) 甘草三两(炙,

wèi gān píng dà zǎo shí èr méi bāi

味甘平) 大枣十二枚(掰,

wèi gān wēn sháo yào liù liǎng wèi suān wēi hán shēng jiāng sān liǎng qiè

味甘温) 芍药六两(味酸微寒) 生姜三两(切,

wèi xīn wēn jiāo yí yī shēng wèi gān wēn yòu liù wèi

味辛温) 胶饴一升(味甘温)右六味,

yǐ shuǐ qī shēng

以水七升,

zhǔ qǔ sān shēng

煮取三升,

qù zǐ

去滓,

nèi jiāo yí

内胶饴,

gèng shàng wēi huǒ

更上微火,

xiāo jiě

消解,

wēn fú yī shēng

温服一升,

rì sān fú

日三服。

ǒu jiā bù kě yòng jiàn zhōng tāng yǐ tián gù yě

呕家不可用建中汤,以甜故也。

shāng hán zhòng fēng yǒu chái hú zhèng dàn jiàn yī zhèng biàn shì bù bì xī jù

伤寒中风,有柴胡证,但见一证便是,不必悉具。

fán chái hú tāng bìng zhèng ér xià zhī ruò chái hú zhèng bù ba zhě fù yǔ chái hú tāng bì zhēng zhēng ér zhèn què fā rè hàn chū ér jiě

凡柴胡汤病证而下之,若柴胡证不罢者,复与柴胡汤,必蒸蒸而振,却发热汗出而解。

shāng hán èr sān rì xīn zhōng jì ér fán zhě xiǎo jiàn zhōng tāng zhǔ zhī

伤寒二三日,心中悸而烦者,小建中汤主之。

tài yáng bìng guò jīng shí yú rì fǎn èr sān xià zhī hòu sì wǔ rì chái hú zhèng réng zài zhě xiān yǔ xiǎo chái hú tāng

太阳病,过经十余日,反二三下之,后四五日,柴胡证仍在者,先与小柴胡汤。

ǒu bù zhǐ xīn xià jí yù yù wēi fán zhě wèi wèi jiě yě yǔ dà chái hú tāng xià zhī zé yù

呕不止,心下急,郁郁微烦者,为未解也,与大柴胡汤下之,则愈。

dà chái hú tāng fāng

大柴胡汤方

chái hú bàn jīn wèi gān píng huáng qín sān liǎng wèi kǔ hán sháo yào sān liǎng wèi suān

柴胡半斤(味甘平) 黄芩三两(味苦寒) 芍药三两(味酸,

wēi hán bàn xià bàn shēng xǐ

微寒) 半夏半升(洗,

wèi xīn wēn shēng jiāng wǔ liǎng qiè

味辛温) 生姜五两(切,

wèi xīn wēn zhǐ shí sì méi zhì

味辛温) 枳实四枚(炙,

wèi kǔ hán dà zǎo shí èr méi bāi

味苦寒) 大枣十二枚(掰,

gān wēn dài huáng èr liǎng wèi kǔ hán yòu bā wèi

甘温) 大黄二两(味苦寒)右八味,

yǐ shuǐ yī dòu èr shēng

以水一斗二升,

zhǔ qǔ liù shēng

煮取六升,

qù zǐ

去滓,

zài jiān

再煎,

wēn fú yī shēng

温服一升,

rì sān fú

日三服。

yī fāng yòng dài huáng èr liǎng

一方用大黄二两。

ruò bù jiā dà huáng kǒng bù wéi dà chái hú tāng yě

若不加大黄,恐不为大柴胡汤也。

shāng hán shí sān rì bù jiě guò jīng zhān yǔ zhě yǐ yǒu rè yě dāng yǐ tāng xià zhī

伤寒十三日不解,过经,谵语者,以有热也,当以汤下之。

ruò xiǎo biàn lì zhě dà biàn dāng yìng ér fǎn xià lì mài tiáo hé zhě zhī yī yǐ wán yào xià zhī fēi qí zhì yě

若小便利者,大便当硬,而反下利,脉调和者,知医以丸药下之,非其治也。

ruò zì xià lì zhě mài dāng wēi jué jīn fǎn hé zhě cǐ wèi nèi shí yě diào wèi chéng qì tāng zhǔ zhī

若自下利者,脉当微厥,今反和者,此为内实也,调胃承气汤主之。

tài yáng bìng bù jiě rè jié páng guāng qí rén rú kuáng xuè zì xià xià zhě yù

太阳病不解,热结膀胱,其人如狂,血自下,下者愈。

qí wài bù jiě zhě shàng wèi kě gōng dāng xiān jiě wài

其外不解者,尚未可攻,当先解外。

wài jiě yǐ dàn shǎo fù jí jié zhě nǎi kě gōng zhī yi táo hé chéng qì tāng

外解已,但少腹急结者,乃可攻之,宜桃核承气汤。

táo hé chéng qì tāng fāng

桃核承气汤方

táo rén wǔ shí gè qù pí jiān wèi gān píng guì zhī èr liǎng qù pí wèi xīn rè dài huáng sì liǎng máng xiāo èr liǎng gān cǎo èr liǎng zhì yòu wǔ wèi yǐ shuǐ qī shēng zhǔ qǔ èr shēng bàn qù zǐ nèi máng xiāo gèng shàng huǒ wēi fèi

桃仁五十个(去皮尖,味甘平) 桂枝二两(去皮,味辛热) 大黄四两芒硝二两甘草二两(炙)右五味,以水七升,煮取二升半,去滓,内芒硝,更上火微沸。

xià huǒ xiān shí wēn fú wǔ hé rì sān fú dāng wēi lì

下火,先食温服五合,日三服,当微利。

shāng hán bā jiǔ rì xià zhī xiōng mǎn fán jīng xiǎo biàn bù lì zhān yǔ yī shēn jǐn zhòng bù kě zhuǎn cè zhě chái hú jiā lóng gǔ mǔ lì tāng zhǔ zhī

伤寒八九日,下之,胸满烦惊,小便不利,谵语,一身尽重,不可转侧者,柴胡加龙骨牡蛎汤主之。

chái hú jiā lóng gǔ mǔ lì tāng fāng

柴胡加龙骨牡蛎汤方

bàn xià èr hé xǐ dà zǎo liù méi chái hú sì liǎng shēng jiāng yī liǎng bàn rén shēn yī liǎng bàn lóng gǔ yī liǎng bàn qiān dān yī liǎng guì zhī yī liǎng bàn qù pí fú líng yī liǎng bàn dài huáng èr liǎng mǔ lì yī liǎng bàn duàn yòu shí yī wèi

半夏二合(洗) 大枣六枚柴胡四两生姜一两半人参一两半龙骨一两半铅丹一两桂枝一两半(去皮) 茯苓一两半大黄二两牡蛎一两半(煅)右十一味,

yǐ shuǐ bā shēng

以水八升,

zhǔ qǔ sì shēng

煮取四升,

nèi dài huáng qiè rú qí zǐ

内大黄切如棋子,

gèng zhǔ yī èr fèi

更煮一二沸,

qù zǐ

去滓,

wēn fú yī shēng

温服一升。

shāng hán fù mǎn zhān yǔ cùn kǒu mài fú ér jǐn cǐ gān chéng pí yě míng yuē zòng cì qī mén

伤寒腹满谵语,寸口脉浮而紧,此肝乘脾也,名曰纵,刺期门。

shāng hán fā rè sè sè wù hán dà kě yù yǐn shuǐ qí fù bì mǎn zì hàn chū xiǎo biàn lì qí bìng yù jiě cǐ gān chéng fèi yě míng yuē héng cì qī mén

伤寒发热,啬啬恶寒,大渴欲饮水,其腹必满,自汗出,小便利,其病欲解,此肝乘肺也,名曰横,刺期门。

tài yáng bìng èr rì fǎn zào fǎn yùn qí bèi ér dà hán chū dà rè rù wèi wèi zhōng shuǐ jié zào fán bì fā zhān yǔ shí yú rì zhèn lì zì xià lì zhě cǐ wèi yù jiě yě

太阳病二日,反躁,反熨其背,而大汗出,大热入胃,胃中水竭,躁烦,必发谵语,十余日,振栗、自下利者,此为欲解也。

gù qí hàn cóng yāo yǐ xià bù dé hàn yù xiǎo biàn bù dé fǎn ǒu yù shī sǒu zú xià è fēng dà biàn yìng xiǎo biàn dāng shù ér fǎn bù shù jí bù duō dà biàn yǐ tóu zhuó rán ér tòng qí rén zú xīn bì rè gǔ qì xià liú gù yě

故其汗,从腰已下不得汗,欲小便不得,反呕,欲失溲,足下恶风,大便硬,小便当数而反不数及不多,大便已,头卓然而痛,其人足心必热,谷气下流故也。

tài yáng bìng zhòng fēng yǐ huǒ jié fā hàn xié fēng bèi huǒ rè xuè qì liú yì shī qí cháng dù liǎng yáng xiāng xūn zhuó qí shēn fā huáng

太阳病中风,以火劫发汗,邪风被火热,血气流溢,失其常度,两阳相熏灼,其身发黄。

yáng shèng zé yù nǜ yīn xū zé xiǎo biàn nán yīn yáng jù xū jié shēn tǐ zé kū zào

阳盛则欲衄,阴虚则小便难,阴阳俱虚竭,身体则枯燥。

dàn tóu hàn chū jì jǐng ér hái fù mǎn wēi chuǎn kǒu qián yān làn huò bù dà biàn jiǔ zé zhān yǔ shèn zhě zhì huì shǒu zú zào rǎo niǎn yī mō chuáng xiǎo biàn lì zhě qí rén kě zhì

但头汗出,剂颈而还,腹满微喘,口干咽烂,或不大便,久则谵语,甚者至哕,手足躁扰,捻衣摸床,小便利者,其人可治。

shāng hán mài fú yī yǐ huǒ pò jié zhī wáng yáng bì jīng kuáng qǐ wò bù ān zhě guì zhī qù sháo yào jiā shǔ qī mǔ lì lóng gǔ jiù nì tāng zhǔ zhī

伤寒脉浮,医以火迫劫之,亡阳,必惊狂,起卧不安者,桂枝去芍药加蜀漆牡蛎龙骨救逆汤主之。

guì zhī qù sháo yào jiā shǔ qī lóng gǔ mǔ lì jiù nì tāng fāng

桂枝去芍药加蜀漆龙骨牡蛎救逆汤方

guì zhī sān liǎng qù pí gān cǎo èr liǎng zhì shēng jiāng sān liǎng qiè mǔ lì wǔ liǎng áo

桂枝三两(去皮) 甘草二两(炙) 生姜三两(切) 牡蛎五两(熬,

wèi suān xián lóng gǔ sì liǎng wèi gān píng dà zǎo shí èr méi bāi shǔ qī sān liǎng xǐ qù xīng

味酸咸) 龙骨四两(味甘平) 大枣十二枚(掰) 蜀漆三两(洗去腥,

wèi xīn píng yòu wèi mò

味辛平)右为末,

yǐ shuǐ yī dòu èr shēng

以水一斗二升,

xiān zhǔ shǔ qī

先煮蜀漆,

jiǎn èr shēng

减二升,

nèi zhū yào

内诸药,

zhǔ qǔ sān shēng

煮取三升,

qù zǐ

去滓,

wēn fú yī shēng

温服一升。

xíng zuò shāng hán qí mài bù xián jǐn ér ruò

形作伤寒,其脉不弦紧而弱。

ruò zhě bì kě bèi huǒ zhě bì zhān yǔ

弱者必渴,被火者必谵语。

ruò zhě fā rè mài fú jiě zhī dāng hàn chū

弱者发热、脉浮,解之当汗出。

愈。

tài yáng bìng yǐ huǒ xūn zhī bù dé hàn qí rén bì zào dào jīng bù jiě bì qīng xuè míng wéi huǒ yá

太阳病,以火熏之,不得汗,其人必躁,到经不解,必清血,名为火邪。

mài fú rè shén fǎn jiǔ zhī cǐ wèi shí

脉浮热甚,反灸之,此为实。

shí yǐ xū zhì yīn huǒ ér dòng bì yàn zào tuò xuè

实以虚治,因火而动,必咽燥唾血。

wēi shù zhī mài shèn bù kě jiǔ yīn huǒ wèi yá zé wèi fán nì zhuī xū zhú shí xuè sàn mài zhōng huǒ qì suī wēi nèi gōng yǒu lì jiāo gǔ shāng jīn xuè nán fù yě

微数之脉,慎不可灸,因火为邪,则为烦逆,追虚逐实,血散脉中,火气虽微,内攻有力,焦骨伤筋,血难复也。

mài fú yi yǐ hàn jiě yòng huǒ jiǔ zhī yá wú cóng chū yīn huǒ ér shèng bìng cóng yāo yǐ xià bì zhòng ér bì míng huǒ nì yě

脉浮,宜以汗解,用火灸之,邪无从出,因火而盛,病从腰以下必重而痹,名火逆也。

yù zì jiě zhě bì dāng xiān fán nǎi yǒu hàn ér jiě

欲自解者,必当先烦,乃有汗而解。

hé yǐ zhī zhī

怎么知道是这样呢?

mài fú gù zhī hàn chū jiě yě

脉浮,故知汗出解也。

shāo zhēn lìng qí hàn zhēn chù bèi hán hé qǐ ér chì zhě bì fā bēn tún

烧针令其汗,针处被寒,核起而赤者,必发奔豚。

qì cóng shǎo fù shàng chōng xīn zhě jiǔ qí hé shàng gè yī zhuàng yǔ guì zhī jiā guì tāng gèng jiā guì èr liǎng

气从少腹上冲心者,灸其核上各一壮,与桂枝加桂汤,更加桂二两。

huǒ nì xià zhī yīn shāo zhēn fán zào zhě guì zhī gān cǎo lóng gǔ mǔ lì tāng zhǔ zhī

火逆,下之,因烧针烦躁者,桂枝甘草龙骨牡蛎汤主之。

guì zhī gān cǎo lóng gǔ mǔ lì tāng fāng

桂枝甘草龙骨牡蛎汤方

guì zhī yī liǎng gān cǎo èr liǎng mǔ lì èr liǎng áo lóng gǔ èr liǎng yòu wèi mò yǐ shuǐ wǔ shēng zhǔ qǔ èr shēng bàn qù zǐ wēn fú bā hé rì sān fú

桂枝一两甘草二两牡蛎二两(熬) 龙骨二两右为末,以水五升,煮取二升半,去滓,温服八合,日三服。

tài yáng shāng hán zhě jiā wēn zhēn bì jīng yě

太阳伤寒者,加温针,必惊也。

tài yáng bìng dāng wù hán fā rè jīn zì hàn chū bù è hán fā rè guān shàng mài xì shù zhě yǐ yī tǔ zhī guò yě

太阳病,当恶寒发热,今自汗出,不恶寒发热,关上脉细数者,以医吐之过也。

yī èr rì tǔ zhī zhě fù zhōng jī kǒu bù néng shí

一二日吐之者,腹中饥,口不能食;

sān sì rì tǔ zhī zhě bù xǐ mí zhōu yù shí lěng shí zhāo shí mù tǔ yǐ yī tǔ zhī suǒ zhì yě cǐ wèi xiǎo nì

三四日吐之者,不喜糜粥,欲食冷食,朝食暮吐,以医吐之所致也,此为小逆。

tài yáng bìng tǔ zhī dàn tài yáng bìng dāng wù hán jīn fǎn bù è hán bù yù jìn yī cǐ wèi tǔ zhī nèi fán yě

太阳病吐之,但太阳病当恶寒,今反不恶寒,不欲近衣,此为吐之内烦也。

bìng rén mài shù shù wèi rè dāng xiāo gǔ yǐn shí ér fǎn tǔ zhě cǐ yǐ fā hàn lìng yáng qì wēi gé qì xū mài nǎi shù yě

病人脉数,数为热,当消谷引食,而反吐者,此以发汗,令阳气微,隔气虚,脉乃数也。

shù wèi kè rè bù néng xiāo gǔ yǐ wèi zhōng xū lěng gù tǔ yě

数为客热,不能消谷,以胃中虚冷,故吐也。

tài yáng bìng guò jīng shí yú rì xīn xià wēn wēn yù tǔ ér xiōng zhōng tòng dà biàn fǎn táng fù wēi mǎn yù yù wēi fán

太阳病,过经十余日,心下温温欲吐,而胸中痛,大便反溏,腹微满,郁郁微烦。

xiān cǐ shí zì jí tǔ xià zhě yǔ diào wèi chéng qì tāng

先此时,自极吐下者,与调胃承气汤。

ruò bù ěr zhě bù kě yǔ

若不尔者,不可与。

dàn yù ǒu xiōng zhōng tòng wēi táng zhě cǐ fēi chái hú zhèng yǐ ǒu gù zhī jí tǔ xià yě

但欲呕,胸中痛,微溏者,此非柴胡证,以呕故知极吐下也。

tài yáng bìng liù qī rì biǎo zhèng réng zài mài wēi ér chén fǎn bù jié xiōng qí rén fā kuáng zhě yǐ rè zài xià jiāo shǎo fù dāng yìng mǎn xiǎo biàn zì lì zhě xià xuè nǎi yù suǒ yǐ rán zhě yǐ tài yáng suí jīng yū rè zài lǐ gù yě

太阳病六七日,表证仍在,脉微而沉,反不结胸,其人发狂者,以热在下焦,少腹当硬满,小便自利者,下血乃愈,所以然者,以太阳随经,瘀热在里故也。

dǐ dàng tāng zhǔ zhī

抵当汤主之。

dǐ dàng tāng fāng

抵当汤方

shuǐ zhì sān shí gè áo

水蛭三十个(熬,

wèi xián

味咸,

kǔ hán méng chóng sān shí gè áo

苦寒) 虻虫三十个(熬,

qù chì zú

去翅足,

wèi kǔ

味苦,

wēi hán táo rén èr shí gè qù pí jiān

微寒) 桃仁二十个(去皮尖,

wèi kǔ gān

味苦甘,

píng dài huáng sān liǎng jiǔ jìn

平) 大黄三两(酒浸,

wèi kǔ hán yòu sì wèi wèi mò

味苦寒)右四味为末,

yǐ shuǐ wǔ shēng

以水五升,

zhǔ qǔ sān shēng

煮取三升,

qù zǐ

去滓,

wēn fú yī shēng

温服一升,

bù xià zài fú

不下再服。

tài yáng bìng shēn huáng mài chén jié shǎo fù yìng xiǎo biàn bù lì zhě wèi wú xuè yě

太阳病,身黄脉沉结,少腹硬,小便不利者,为无血也;

xiǎo biàn zì lì qí rén rú kuáng zhě xuè zhèng dì yě dǐ dàng tāng zhǔ zhī

小便自利,其人如狂者,血证谛也,抵当汤主之。

shāng hán yǒu rè shǎo fù mǎn yīng xiǎo biàn bù lì

伤寒有热,少腹满,应小便不利;

jīn fǎn lì zhě wèi yǒu xuè yě dāng xià zhī bù kě yú yào yi dǐ dàng wán

今反利者,为有血也,当下之,不可余药,宜抵当丸。

dǐ dàng wán fāng

抵当丸方

shuǐ zhì èr shí gè wèi kǔ hán méng chóng èr shí wǔ gè wèi kǔ wēi hán táo rén èr shí gè qù pí jiān dài huáng sān liǎng yòu sì wèi chǔ fēn wéi sì wán yǐ shuǐ yī shēng zhǔ yī wán qǔ qī hé fú zhī rì zú shí dāng xià xuè

水蛭二十个(味苦寒) 虻虫二十五个(味苦,微寒) 桃仁二十个(去皮尖) 大黄三两右四味,杵分为四丸,以水一升,煮一丸,取七合服之,日卒时,当下血;

ruò bù xià zhě gèng fú

若不下者,更服。

tài yáng bìng xiǎo biàn lì zhě yǐ yǐn shuǐ duō bì xīn xià jì

太阳病,小便利者,以饮水多,必心下悸。

xiǎo biàn shǎo zhě bì kǔ lǐ jí yě

小便少者,必苦里急也。

✦ You read 辨太阳病脉证并治中

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.