wèn yuē bìng yǒu tài yáng yáng míng yǒu zhèng yáng yáng míng yǒu shǎo yáng yáng míng hé wèi yě
问曰:病有太阳阳明,有正阳阳明,有少阳阳明,何谓也?
dá yuē tài yáng yáng míng zhě pí yuē yī yún luò shì yě
答曰:太阳阳明者,脾约(一云络)是也。
zhèng yáng yáng míng zhě wèi jiā shí shì yě
正阳阳明者,胃家实是也。
shǎo yáng yáng míng zhě fā hàn lì xiǎo biàn yǐ wèi zhōng zào fán shí dà biàn nán shì yě
少阳阳明者,发汗,利小便已,胃中燥烦实,大便难是也。
yáng míng zhī wèi bìng wèi jiā shí yě
阳明之为病,胃家实也。
wèn yuē hé yuán de yáng míng bìng
问曰:何缘得阳明病?
dá yuē tài yáng bìng fā hàn ruò xià ruò lì xiǎo biàn cǐ wáng jīn yè wèi zhōng gān zào yīn zhuǎn shǔ yáng míng
答曰:太阳病发汗,若下、若利小便,此亡津液,胃中干燥,因转属阳明。
bù gēng yī nèi shí dà biàn nán zhě cǐ míng yáng míng yě
不更衣,内实,大便难者,此名阳明也。
wèn yuē yáng míng bìng wài zhèng yún hé
问曰:阳明病,外证云何?
dá yuē shēn rè hàn zì chū bù è hán fǎn è rè yě
答曰:身热,汗自出,不恶寒,反恶热也。
wèn yuē bìng yǒu de zhī yī rì bù fā rè ér wù hán zhě hé yě
问曰:病有得之一日,不发热而恶寒者,何也?
dá yuē suī de zhī yī rì wù hán jiāng zì ba jí zì hàn chū ér è rè yě
答曰:虽得之一日,恶寒将自罢,即自汗出而恶热也。
wèn yuē wù hán hé gù zì ba
问曰:恶寒何故自罢?
dá yuē yáng míng jū zhōng tǔ yě wàn wù suǒ guī wú suǒ fù chuán
答曰:阳明居中,土也,万物所归,无所复传。
shǐ suī wù hán èr rì zì zhǐ cǐ wèi yáng míng bìng yě
始虽恶寒,二日自止,此为阳明病也。
běn tài yáng chū dé bìng shí fā qí hàn hàn xiān chū bù chè yīn zhuǎn shǔ yáng míng yě
本太阳初得病时,发其汗,汗先出不彻,因转属阳明也。
shāng hán fā rè wú hàn ǒu bù néng shí ér fǎn hàn chū jí jí rán zhě shì zhuǎn shǔ yáng míng yě
伤寒发热无汗,呕不能食,而反汗出濈濈然者,是转属阳明也。
shāng hán sān rì yáng míng mài dà
伤寒三日,阳明脉大。
shāng hán mài fú ér huǎn shǒu zú zì wēn zhě shì wèi xì zài tài yīn
伤寒脉浮而缓,手足自温者,是为系在太阴。
tài yīn zhě shēn dāng fā huáng
太阴者,身当发黄;
ruò xiǎo biàn zì lì zhě bù néng fā huáng
若小便自利者,不能发黄。
zhì qī bā rì dà biàn yìng zhě wèi yáng míng bìng yě
至七八日,大便硬者,为阳明病也。
shāng hán zhuǎn xì yáng míng zhě qí rén jí rán wēi hàn chū yě
伤寒转系阳明者,其人濈然微汗出也。
yáng míng zhòng fēng kǒu kǔ yàn gàn fù mǎn wēi chuǎn fā rè wù hán mài fú ér jǐn
阳明中风,口苦咽干,腹满微喘,发热恶寒,脉浮而紧;
ruò xià zhī zé fù mǎn xiǎo biàn nán yě
若下之,则腹满、小便难也。
yáng míng bìng ruò néng shí míng zhòng fēng
阳明病,若能食,名中风;
bù néng shí míng zhōng hán
不能食,名中寒。
yáng míng bìng ruò zhōng hán bù néng shí xiǎo biàn bù lì shǒu zú jí rán hàn chū cǐ yù zuò gù jiǎ bì dà biàn chū yìng hòu táng
阳明病,若中寒,不能食,小便不利,手足濈然汗出,此欲作固瘕,必大便初硬后溏。
suǒ yǐ rán zhě yǐ wèi zhōng lěng shuǐ gǔ bù bié gù yě
所以然者,以胃中冷,水谷不别故也。
yáng míng bìng yù shí xiǎo biàn fǎn bù lì dà biàn zì diào qí rén gǔ jié téng xī xī rú yǒu rè zhuàng yǎn rán fā kuáng jí rán hàn chū ér jiě zhě cǐ shuǐ bù shèng gǔ qì yǔ hàn gòng bìng mài jǐn zé yù
阳明病,欲食,小便反不利,大便自调,其人骨节疼,翕翕如有热状,奄然发狂,濈然汗出而解者,此水不胜谷气,与汗共并,脉紧则愈。
yáng míng bìng yù jiě shí cóng shēn zhì xū shàng
阳明病欲解时,从申至戌上。
yáng míng bìng bù néng shí gōng qí rè bì huì
阳明病,不能食,攻其热必哕。
suǒ yǐ rán zhě
所以然者。
wèi zhōng xū lěng gù yě
胃中虚冷故也。
yǐ qí rén běn xū gù gōng qí rè bì huì
以其人本虚,故攻其热必哕。
yáng míng bìng mài chí shí nán yòng bǎo bǎo zé wēi fán tóu xuàn bì xiǎo biàn nán cǐ yù zuò gǔ dǎn suī xià zhī fù mǎn rú gù
阳明病脉迟,食难用饱,饱则微烦,头眩,必小便难,此欲作谷疸,虽下之,腹满如故。
suǒ yǐ rán zhě mài chí gù yě
所以然者,脉迟故也。
yáng míng bìng fǎ duō hàn fǎn wú hàn qí shēn rú chóng xíng pí zhōng zhuàng zhě cǐ yǐ jiǔ xū gù yě
阳明病法多汗,反无汗,其身如虫行皮中状者,此以久虚故也。
yáng míng bìng fǎn wú hàn ér xiǎo biàn lì èr sān rì ǒu ér hāi shǒu zú jué zhě bì kǔ tóu tòng
阳明病,反无汗,而小便利,二三日,呕而咳,手足厥者,必苦头痛;
ruò bù hāi bù ǒu shǒu zú bù jué zhě tóu bù tòng
若不咳不呕,手足不厥者,头不痛。
yáng míng bìng dàn tóu xuàn bù è hán gù néng shí ér hāi qí rén bì yàn tòng
阳明病,但头眩,不恶寒,故能食而咳,其人必咽痛;
ruò bù hāi zhě yàn bù tòng
若不咳者,咽不痛。
yáng míng bìng wú hàn xiǎo biàn bù lì xīn zhōng ào náo zhě shēn bì fā huáng
阳明病无汗,小便不利,心中懊𢙐者,身必发黄。
yáng míng bìng bèi huǒ é shàng wēi hàn chū xiǎo biàn bù lì zhě bì fā huáng
阳明病,被火,额上微汗出,小便不利者,必发黄。
yáng míng bìng mài fú ér jǐn zhě bì cháo rè fā zuò yǒu shí
阳明病,脉浮而紧者,必潮热,发作有时。
dàn fú zhě bì dào hàn chū
但浮者,必盗汗出。
yáng míng bìng kǒu zào dàn yù shù shuǐ bù yù yàn zhě cǐ bì nǜ
阳明病,口燥,但欲漱水不欲咽者,此必衄。
yáng míng bìng běn zì hàn chū yī gèng zhòng fā hàn bìng yǐ chà shàng wēi fán bù liǎo le zhě cǐ dà biàn bì yìng gù yě
阳明病,本自汗出,医更重发汗,病已差,尚微烦不了了者,此大便必硬故也。
yǐ wáng jīn yè wèi zhōng gān zào gù lìng dà biàn yìng
以亡津液,胃中干燥,故令大便硬。
dāng wèn qí xiǎo biàn rì jǐ xíng
当问其小便,日几行。
ruò běn xiǎo biàn rì sān sì xíng jīn rì zài xíng gù zhī dà biàn bù jiǔ chū
若本小便日三四行,今日再行,故知大便不久出;
jīn wèi xiǎo biàn shù shǎo yǐ jīn yè dāng hái rù wèi zhōng gù zhī bù jiǔ bì dà biàn yě
今为小便数少,以津液当还入胃中,故知不久必大便也。
shāng hán ǒu duō suī yǒu yáng míng zhèng bù kě gōng zhī
伤寒呕多,虽有阳明证不可攻之。
yáng míng bìng xīn xià yìng mǎn zhě bù kě gōng zhī
阳明病,心下硬满者,不可攻之。
gōng zhī lì suì bù zhǐ zhě sǐ lì zhǐ zhě yù
攻之,利遂不止者死,利止者愈。
yáng míng bìng miàn hé chì sè bù kě gōng zhī bì fā rè sè huáng xiǎo biàn bù lì yě
阳明病,面合赤色,不可攻之,必发热色黄,小便不利也。
yáng míng bìng bù tǔ bù xià xīn fán zhě kě yǔ diào wèi chéng qì tāng
阳明病,不吐不下,心烦者,可与调胃承气汤。
yáng míng bìng mài chí suī hàn chū bù è hán zhě qí shēn bì zhòng duǎn qì fù mǎn ér chuǎn yǒu cháo rè zhě cǐ wài yù jiě kě gōng lǐ yě shǒu zú jí rán ér hàn chū zhě cǐ dà biàn yǐ yìng yě dà chéng qì tāng zhǔ zhī
阳明病脉迟,虽汗出,不恶寒者,其身必重,短气腹满而喘,有潮热者,此外欲解,可攻里也,手足濈然而汗出者,此大便已硬也,大承气汤主之;
ruò hàn duō wēi fā rè wù hán zhě wài wèi jiě yě qí rè bù cháo wèi kě yǔ chéng qì tāng
若汗多微发热恶寒者,外未解也,其热不潮,未可与承气汤;
ruò fù dà mǎn bù tōng zhě kě yǔ xiǎo chéng qì tāng wēi hé wèi qì wù lìng dà xiè xià
若腹大满不通者,可与小承气汤,微和胃气,勿令大泄下。
dà chéng qì tāng fāng
大承气汤方
dài huáng sì liǎng kǔ hán
大黄四两(苦寒,
jiǔ xǐ hòu pò bàn jīn kǔ wēn
酒洗) 厚朴半斤(苦温,
zhì
炙,
qù pí zhǐ shí wǔ méi kǔ hán
去皮) 枳实五枚(苦寒,
zhì máng xiāo sān hé xián hán yòu sì miē
炙) 芒硝三合(咸寒)右四咪,
yǐ shuǐ yī dòu
以水一斗,
xiān zhǔ èr wù
先煮二物,
qǔ wǔ shēng
取五升,
qù zǐ
去滓,
nèi dài huáng
内大黄,
zhǔ qǔ èr shēng
煮取二升,
qù zǐ
去滓,
nèi máng xiāo
内芒硝,
gèng shàng wēi huǒ yī liǎng fèi
更上微火一两沸,
fēn wēn zài fú
分温再服。
de xià yú wù fú
得下,余勿服。
xiǎo chéng qì tāng fāng
小承气汤方
dài huáng sì liǎng hòu pò èr liǎng zhì qù pí zhǐ shí sān méi dà zhě zhì yǐ shàng sān wèi yǐ shuǐ sì shēng zhǔ qǔ yī shēng èr hé qù zǐ fēn wēn èr fú
大黄四两厚朴二两(炙,去皮) 枳实三枚(大者,炙)以上三味,以水四升,煮取一升二合,去滓,分温二服。
chū fú tāng dāng gēng yī bù ěr zhě jǐn yǐn zhī
初服汤,当更衣,不尔者,尽饮之;
ruò gēng yī zhě wù fú zhī
若更衣者,勿服之。
yáng míng bìng cháo rè dà biàn wēi yìng zhě kě yǔ dà chéng qì tāng
阳明病,潮热,大便微硬者,可与大承气汤;
bù yìng zhě bù yǔ zhī
不硬者,不与之。
ruò bù dà biàn liù qī rì kǒng yǒu zào shǐ yù zhī zhī fǎ shǎo yǔ xiǎo chéng qì tāng tāng rù fù zhōng zhuǎn shǐ qì zhě cǐ yǒu zào shǐ nǎi kě gōng zhī
若不大便六七日,恐有燥屎,欲知之法,少与小承气汤,汤入腹中,转矢气者,此有燥屎,乃可攻之;
ruò bù zhuǎn shǐ qì zhě cǐ dàn chū tóu yìng hòu bì táng bù kě gōng zhī gōng zhī bì zhàng mǎn bù néng shí yě
若不转矢气者,此但初头硬,后必溏,不可攻之,攻之,必胀满不能食也。
yù yǐn shuǐ zhě yǔ shuǐ zé huì
欲饮水者,与水则哕。
qí hòu fā rè zhě bì dà biàn fù yìng ér shǎo yě yǐ xiǎo chéng qì tāng hé zhī
其后发热者,必大便复硬而少也,以小承气汤和之。
bù zhuǎn shǐ qì zhě shèn bù kě gōng yě
不转矢气者,慎不可攻也。
fu shí zé zhān yǔ xū zé zhèng shēng
夫实则谵语,虚则郑声。
zhèng shēng zhòng yǔ yě
郑声重语也。
zhí shì zhān yǔ chuǎn mǎn zhě sǐ
直视谵语,喘满者死。
xià lì zhě yì sǐ
下利者亦死。
fā hàn duō ruò zhòng fā hàn zhě wáng qí yáng zhān yǔ mài duǎn zhě sǐ
发汗多,若重发汗者,亡其阳,谵语脉短者死;
mài zì hé zhě bù sǐ
脉自和者不死。
shāng hán ruò tǔ ruò xià hòu bù jiě bù dà biàn wǔ liù rì shàng zhì shí yú rì rì bū suǒ fā cháo rè bù è hán dú yǔ rú jiàn guǐ zhuàng
伤寒若吐、若下后,不解,不大便五六日,上至十余日,日晡所发潮热,不恶寒,独语如见鬼状。
ruò jù zhě fā zé bù shí rén xún yī mō chuáng tì ér bù ān wēi chuǎn zhí shì mài xián zhě shēng sè zhě sǐ wēi zhě dàn fā rè zhān yǔ zhě dà chéng qì tāng zhǔ zhī ruò yī fù lì zhǐ hòu fú
若剧者,发则不识人,循衣摸床,惕而不安,微喘直视,脉弦者生,涩者死,微者但发热谵语者,大承气汤主之,若一服利,止后服。
yáng míng bìng qí rén duō hàn yǐ jīn yè wài chū wèi zhōng zào dà biàn bì yìng yìng zé zhān yǔ xiǎo chéng qì tāng zhǔ zhī
阳明病,其人多汗,以津液外出,胃中燥,大便必硬,硬则谵语,小承气汤主之。
ruò yī fù zhān yǔ zhǐ gèng mò fù fú
若一服谵语止,更莫复服。
yáng míng bìng zhān yǔ fā cháo rè mài huá ér jí zhě xiǎo chéng qì tāng zhǔ zhī
阳明病,谵语发潮热,脉滑而疾者,小承气汤主之。
yīn yǔ chéng qì tāng yī shēng fù zhōng zhuǎn shǐ qì zhě gèng fú yī shēng
因与承气汤一升,腹中转矢气者,更服一升;
ruò bù zhuǎn shǐ qì wù gèng yǔ zhī
若不转矢气,勿更与之。
míng rì bù dà biàn mài fǎn wēi sè zhě lǐ xū yě wéi nán zhì bù kě gèng yǔ chéng qì tāng yě
明日不大便,脉反微涩者,里虚也,为难治,不可更与承气汤也。
yáng míng bìng zhān yǔ yǒu cháo rè fǎn bù néng shí zhě wèi zhōng bì yǒu zào shǐ wǔ liù méi yě
阳明病,谵语有潮热,反不能食者,胃中必有燥屎五六枚也。
ruò néng shí zhě dàn yìng ěr yi dà chéng qì tāng xià zhī
若能食者,但硬耳,宜大承气汤下之。
yáng míng bìng xià xuè zhān yǔ zhě cǐ wèi rè rù xuè shì
阳明病,下血谵语者,此为热入血室;
dàn tóu hàn chū zhě cì qī mén suí qí shí ér xiè zhī jí rán hàn chū zé yù
但头汗出者,刺期门,随其实而泻之,濈然汗出则愈。
hàn chū zhān yǔ zhě yǐ yǒu zào shǐ zài wèi zhōng cǐ wèi fēng yě xū xià zhī guò jīng nǎi kě xià zhī
汗出谵语者,以有燥屎在胃中,此为风也,须下之,过经乃可下之。
xià zhī ruò zǎo yǔ yán bì luàn yǐ biǎo xū lǐ shí gù yě
下之若早,语言必乱,以表虚里实故也。
xià zhī zé yù yi dà chéng qì tāng
下之则愈,宜大承气汤。
shāng hán sì wǔ rì mài chén ér chuǎn mǎn
伤寒四五日,脉沉而喘满。
chén wèi zài lǐ ér fǎn fā qí hàn jīn yè yuè chū dà biàn wéi nán biǎo xū lǐ shí jiǔ zé zhān yǔ
沉为在里,而反发其汗,津液越出,大便为难,表虚里实,久则谵语。
sān yáng hé bìng fù mǎn shēn zhòng nán yǐ zhuǎn cè kǒu bù rén ér miàn gòu zhān yǔ yí niào
三阳合病,腹满身重,难以转侧,口不仁而面垢,谵语遗尿。
fā hàn zé zhān yǔ xià zhī zé é shàng shēng hàn shǒu zú nì lěng
发汗则谵语,下之则额上生汗,手足逆冷。
ruò zì hàn chū zhě bái hǔ tāng zhǔ zhī
若自汗出者,白虎汤主之。
èr yáng bìng bìng tài yáng zhèng ba dàn fā cháo rè shǒu zú hàn chū dà biàn nán ér zhān yǔ zhě xià zhī zé yù yi dà chéng qì tāng
二阳并病,太阳证罢,但发潮热,手足汗出,大便难而谵语者,下之则愈,宜大承气汤。
yáng míng bìng mài fú ér jǐn yàn zào kǒu kǔ fù mǎn ér chuǎn fā rè hàn chū bù è hán fǎn è rè shēn zhòng
阳明病,脉浮而紧,咽燥口苦,腹满而喘,发热汗出,不恶寒,反恶热,身重。
ruò fā hàn zé zào xīn kuì kuì fǎn zhān yǔ
若发汗则躁,心愦愦,反谵语。
ruò jiā shāo zhēn bì chù tì fán zào bù dé mián
若加烧针,必怵惕烦躁,不得眠;
ruò xià zhī zé wèi zhōng kōng xū kè qì dòng gé xīn zhōng ào náo shé shàng tāi zhě zhī zǐ chǐ tāng zhǔ zhī
若下之,则胃中空虚,客气动膈,心中懊𢙐,舌上胎者,栀子豉汤主之。
ruò kě yù yǐn shuǐ kǒu gān shé zào zhě bái hǔ jiā rén cān tāng zhǔ zhī
若渴欲饮水,口干舌燥者,白虎加人参汤主之。
ruò mài fú fā rè kě yù yǐn shuǐ xiǎo biàn bù lì zhě zhū líng tāng zhǔ zhī
若脉浮发热,渴欲饮水,小便不利者,猪苓汤主之。
zhū líng tāng fāng
猪苓汤方
zhū líng qù pí gān píng fú líng gān píng ē jiāo gān píng huá shí suì gān hán zé xiè gān xián hán gè yī liǎng yòu wǔ wèi yǐ shuǐ sì shēng xiān zhǔ sì wèi qǔ èr shēng qù zǐ nèi xià ē jiāo yáng xiāo wēn fú qī hé rì sān fú
猪苓(去皮,甘平) 茯苓(甘平) 阿胶(甘平) 滑石(碎,甘寒) 泽泻(甘咸寒)各一两右五味,以水四升,先煮四味,取二升,去滓,内下阿胶烊消,温服七合,日三服。
yáng míng bìng hàn chū duō ér kě zhě bù kě yǔ zhū líng tāng yǐ hàn duō wèi zhōng zào zhū líng tāng fù lì qí xiǎo biàn gù yě
阳明病,汗出多而渴者,不可与猪苓汤,以汗多胃中燥,猪苓汤复利其小便故也。
mài fú ér chí biǎo rè lǐ hán xià lì qīng gǔ zhě sì nì tāng zhǔ zhī
脉浮而迟,表热里寒,下利清谷者,四逆汤主之。
ruò wèi zhōng xū lěng bù néng shí zhě yǐn shuǐ zé huì
若胃中虚冷,不能食者,饮水则哕。
mài fú fā rè kǒu gàn bí zào néng shí zhě zé nǜ
脉浮发热,口干鼻燥,能食者则衄。
yáng míng bìng xià zhī qí wài yǒu rè shǒu zú wēn bù jié xiōng xīn zhōng ào náo jī bù néng shí dàn tóu hàn chū zhě zhī zǐ chǐ tāng zhǔ zhī
阳明病下之,其外有热,手足温,不结胸,心中懊𢙐,饥不能食,但头汗出者,栀子豉汤主之。
yáng míng bìng fā cháo rè dà biàn táng xiǎo biàn zì kě xiōng xié mǎn bù qù zhě xiǎo chái hú tāng zhǔ zhī
阳明病,发潮热,大便溏,小便自可,胸胁满不去者,小柴胡汤主之。
yáng míng bìng xié xià yìng mǎn bù dà biàn ér ǒu shé shàng bái tāi zhě kě yǔ xiǎo chái hú tāng
阳明病,胁下硬满,不大便而呕,舌上白胎者,可与小柴胡汤。
shàng jiāo de tōng jīn yè de xià wèi qì yīn hé shēn jí rán ér hàn chū jiě yě
上焦得通,津液得下,胃气因和,身濈然而汗出解也。
yáng míng zhòng fēng mài xián fú dà ér duǎn qì fù dōu mǎn xié xià jí xīn tòng jiǔ àn zhī qì bù tōng bí gàn bù dé hàn shì wò yī shēn jí miàn mù xī huáng xiǎo biàn nán yǒu cháo rè shí shí huì ěr qián hòu zhǒng cì zhī xiǎo chāi
阳明中风,脉弦浮大而短气,腹都满,胁下及心痛,久按之气不通,鼻干不得汗,嗜卧,一身及面目悉黄,小便难,有潮热,时时哕,耳前后肿,刺之小差。
wài bù jiě bìng guò shí rì mài xù fú zhě yǔ xiǎo chái hú tāng
外不解,病过十日,脉续浮者,与小柴胡汤。
mài dàn fú wú yú zhèng zhě yǔ má huáng tāng
脉但浮,无余证者,与麻黄汤;
ruò bù niào fù mǎn jiā huì zhě bù zhì
若不尿,腹满加哕者,不治。
yáng míng bìng zì hàn chū ruò fā hàn xiǎo biàn zì lì zhě cǐ wèi jīn yè nèi jié suī yìng bù kě gōng zhī dāng xū zì yù dà biàn yi mì jiān dǎo ér tōng zhī
阳明病,自汗出,若发汗,小便自利者,此为津液内竭,虽硬不可攻之,当须自欲大便,宜蜜煎导而通之。
ruò tǔ guā gēn jí yǔ dà zhū dǎn zhī jiē kě wèi dǎo
若土瓜根及与大猪胆汁,皆可为导。
mì jiān dǎo fāng
蜜煎导方
mì qī hé yī wèi nèi tóng qì zhōng wēi huǒ jiān zhī shāo níng shì yí zhuàng jiǎo zhī wù lìng jiāo zhe yù kě wán bìng shǒu niǎn zuò tǐng lìng tóu ruì dà rú zhǐ zhǎng èr cùn xǔ dāng rè shí jí zuò lěng zé yìng
蜜七合一味,内铜器中微火煎之,稍凝似饴状,搅之勿令焦著,欲可丸,并手捻作挺,令头锐,大如指,长二寸许,当热时急作,冷则硬。
yǐ nèi gǔ dào zhōng yǐ shǒu jí bào yù dà biàn shí nǎi qù zhī
以内谷道中,以手急抱,欲大便时乃去之。
zhū dǎn zhī fāng
猪胆汁方
dà zhū dǎn yī méi xiè zhī hé cù shǎo xǔ yǐ guàn gǔ dào zhōng rú yī shí qǐng dāng dà biàn chū
大猪胆一枚,泻汁,和醋少许,以灌谷道中,如一食顷,当大便出。
yáng míng bìng mài chí hàn chū duō wēi wù hán zhě biǎo wèi jiě yě kě fā hàn yi guì zhī tāng
阳明病脉迟,汗出多,微恶寒者,表未解也,可发汗,宜桂枝汤。
yáng míng bìng mài fú wú hàn ér chuǎn zhě fā hàn zé yù yi má huáng tāng
阳明病脉浮,无汗而喘者,发汗则愈,宜麻黄汤。
yáng míng bìng fā rè hàn chū cǐ wèi rè yuè bù néng fā huáng yě
阳明病,发热汗出,此为热越,不能发黄也。
dàn tóu hàn chū shēn wú hàn jì jǐng ér hái xiǎo biàn bù lì kě yǐn shuǐ jiāng zhě cǐ wèi yū rè zài lǐ zì bì fā huáng yīn chén tāng zhǔ zhī
但头汗出,身无汗,剂颈而还,小便不利,渴引水浆者,此为瘀热在里,自必发黄,茵陈汤主之。
yīn chén hāo tāng fāng
茵陈蒿汤方
yīn chén hāo liù liǎng kǔ wēi hán zhī zǐ shí sì méi bāi
茵陈蒿六两(苦微寒) 栀子十四枚(掰,
kǔ hán dài huáng èr liǎng qù pí
苦寒) 大黄二两(去皮,
kǔ hán yòu sān wèi
苦寒)右三味,
yǐ shuǐ yī dòu
以水一斗,
xiān zhǔ yīn chén
先煮茵陈,
jiǎn liù shēng
减六升,
nèi èr wèi
内二味,
zhǔ qǔ sān shēng
煮取三升,
qù zǐ
去滓,
fēn wēn sān fú
分温三服,
xiǎo biàn dāng lì
小便当利,
niào rú zào jiǎo zhī zhuàng
尿如皂角汁状,
sè zhèng chì
色正赤,
yī xiǔ fù jiǎn
一宿腹减,
huáng cóng xiǎo biàn qù yě
黄从小便去也。
yáng míng zhèng qí rén xǐ wàng zhě bì yǒu chù xuè
阳明证,其人喜忘者,必有畜血。
suǒ yǐ rán zhě běn yǒu jiǔ yū xuè gù lìng xǐ wàng shǐ suī yìng dà biàn fǎn yì qí sè bì hēi yi dǐ dàng tāng xià zhī
所以然者,本有久瘀血,故令喜忘,屎虽硬,大便反易,其色必黑,宜抵当汤下之。
yáng míng bìng xià zhī xīn zhōng ào náo ér fán wèi zhōng yǒu zào shǐ zhě kě gōng
阳明病,下之,心中懊𢙐而烦,胃中有燥屎者可攻。
fù wēi mǎn chū tóu yìng hòu bì táng bù kě gōng zhī
腹微满,初头硬,后必溏,不可攻之。
ruò yǒu zào shǐ zhě yi dà chéng qì tāng
若有燥屎者,宜大承气汤。
bìng rén bù dà biàn wǔ liù rì rào qí tòng fán zào fā zuò yǒu shí zhě cǐ yǒu zào shǐ gù shǐ bù dà biàn yě
病人不大便五六日,绕脐痛,烦躁,发作有时者,此有燥屎,故使不大便也。
bìng rén fán rè hàn chū zé jiě yòu rú nüè zhuàng rì bū suǒ fā rè zhě shǔ yáng míng yě
病人烦热,汗出则解,又如疟状,日晡所发热者,属阳明也。
mài shí zhě yi xià zhī
脉实者宜下之;
mài fú xū zhě yi fā hàn
脉浮虚者,宜发汗。
xià zhī yǔ dà chéng qì tāng fā hàn yi guì zhī tāng
下之与大承气汤,发汗宜桂枝汤。
dà xià hòu liù qī rì bù dà biàn fán bù jiě fù mǎn tòng zhě cǐ yǒu zào shǐ yě
大下后,六七日不大便,烦不解,腹满痛者,此有燥屎也。
suǒ yǐ rán zhě běn yǒu sù shí gù yě yi dà chéng qì tāng
所以然者,本有宿食故也,宜大承气汤。
bìng rén xiǎo biàn bù lì dà biàn zhà nán zhà yì shí yǒu wēi rè chuǎn mào bù néng wò zhě yǒu zào shǐ yě yi dà chéng qì tāng
病人小便不利,大便乍难乍易,时有微热,喘冒不能卧者,有燥屎也,宜大承气汤。
shí gǔ yù ǒu zhě shǔ yáng míng yě wú zhū yú tāng zhǔ zhī
食谷欲呕者,属阳明也,吴茱萸汤主之。
de tāng fǎn jù zhě shǔ shàng jiāo yě
得汤反剧者,属上焦也。
wú zhū yú tāng fāng
吴茱萸汤方
wú zhū yú yī shēng xǐ xīn rè rén shēn sān liǎng gān wēn shēng jiāng liù liǎng qiè xīn wēn dà zǎo shí èr méi bāi gān wēn
吴茱萸一升(洗,辛热) 人参三两(甘温)生姜六两(切,辛温) 大枣十二枚(掰,甘温)
yòu sì wèi yǐ shuǐ qī shēng zhǔ qǔ èr shēng qù zǐ wēn fú qī hé rì sān fú
右四味,以水七升,煮取二升,去滓,温服七合,日三服。
tài yáng bìng cùn huǎn guān fú chǐ ruò qí rén fā rè hàn chū fù wù hán bù ǒu dàn xīn xià pǐ zhě cǐ yǐ yī xià zhī yě
太阳病,寸缓、关浮、尺弱,其人发热汗出,复恶寒,不呕,但心下痞者,此以医下之也。
rú qí bù xià zhě bìng rén bù è hán ér kě zhě cǐ zhuǎn shǔ yáng míng yě
如其不下者,病人不恶寒而渴者,此转属阳明也。
xiǎo biàn shù zhě dà biàn bì yìng bù gēng yī shí rì wú suǒ kǔ yě
小便数者,大便必硬,不更衣十日,无所苦也。
kě yù yǐn shuǐ shǎo shǎo yǔ zhī dàn yǐ fǎ jiù zhī
渴欲饮水,少少与之,但以法救之。
kě zhě yi wǔ líng sǎn
渴者,宜五苓散。
mài yáng wēi ér hàn chū shǎo zhě wèi zì hé yě
脉阳微而汗出少者,为自和也;
hàn chū duō zhě wèi tài guò
汗出多者,为太过。
yáng mài shí yīn fā qí hàn chū duō zhě yì wèi tài guò
阳脉实,因发其汗出多者,亦为太过。
tài guò wèi yáng jué yú lǐ wáng jīn yè dà biàn yīn yìng yě
太过为阳绝于里,亡津液,大便因硬也。
mài fú ér kōu fú wèi yáng kōu wèi yīn fú kōu xiāng bó wèi qì shēng rè qí yáng zé jué
脉浮而芤,浮为阳,芤为阴,浮芤相搏,胃气生热,其阳则绝。
fū yáng mài fú ér sè fú zé wèi qì qiáng sè zé xiǎo biàn shù fú sè xiāng bó dà biàn zé nán qí pí wèi yuē má rén wán zhǔ zhī
趺阳脉浮而涩,浮则胃气强,涩则小便数,浮涩相搏,大便则难,其脾为约,麻人丸主之。
má rén wán fāng
麻人丸方
má zi rén èr shēng gān píng sháo yào bàn jīn suān píng zhǐ shí bàn jīn zhì
麻子人二升(甘平) 芍药半斤(酸平) 枳实半斤(炙,
kǔ hán dài huáng yī jīn qù pí
苦寒) 大黄一斤(去皮,
kǔ hán hòu pò yī jīn zhì
苦寒) 厚朴一斤(炙,
qù pí
去皮,
kǔ wēn xìng rén yī jīn qù pí jiān
苦温) 杏仁一斤(去皮尖,
áo
熬,
bié zuò zhī
别作脂,
gān wēn yòu liù wèi
甘温)右六味,
wèi mò
为末,
liàn mì wèi wán
炼蜜为丸,
tóng zǐ dà
桐子大,
yǐn fú shí wán
饮服十丸,
rì èr fú
日二服,
jiàn jiā
渐加,
yǐ zhī wèi dù
以知为度。
tài yáng bìng sān rì fā hàn bù jiě zhēng zhēng fā rè zhě shǔ wèi yě diào wèi chéng qì tāng zhǔ zhī
太阳病三日,发汗不解,蒸蒸发热者,属胃也,调胃承气汤主之。
shāng hán tǔ hòu fù zhàng mǎn zhě yǔ diào wèi chéng qì tāng
伤寒吐后,腹胀满者,与调胃承气汤。
tài yáng bìng ruò tǔ ruò xià ruò fā hàn wēi fán xiǎo biàn shù dà biàn yīn yìng zhě yǔ xiǎo chéng qì tāng hé zhī yù
太阳病,若吐、若下、若发汗,微烦,小便数,大便因硬者,与小承气汤和之愈。
dé bìng èr sān rì mài ruò wú tài yáng chái hú zhèng fán zào xīn xià yìng zhì sì wǔ rì suī néng shí yǐ xiǎo chéng qì tāng shǎo shǎo yǔ wēi hé zhī lìng xiǎo ān zhì liù rì yǔ chéng qì tāng yī shēng
得病二三日,脉弱,无太阳柴胡证,烦躁,心下硬,至四五日,虽能食,以小承气汤少少与,微和之,令小安,至六日,与承气汤一升。
ruò bù dà biàn liù qī rì xiǎo biàn shǎo zhě suī bù néng shí dàn chū tóu yìng hòu bì táng wèi dìng chéng yìng gōng zhī bì táng xū xiǎo biàn lì shǐ dìng yìng nǎi kě gōng zhī yi dà chéng qì tāng
若不大便六七日,小便少者,虽不能食,但初头硬,后必溏,未定成硬,攻之必溏,须小便利,屎定硬,乃可攻之,宜大承气汤。
shāng hán liù qī rì mù zhōng bù liǎo le jing bù hé wú biǎo lǐ zhèng dà biàn nán shēn wēi rè zhě cǐ wèi shí yě
伤寒六七日,目中不了了,睛不和,无表里证,大便难,身微热者,此为实也。
jí xià zhī yi dà chéng qì tāng
急下之,宜大承气汤。
fā rè yáng míng hàn duō zhě jí xià zhī yi dà chéng qì tāng
发热,阳明汗多者,急下之,宜大承气汤。
fā hàn bù jiě fù mǎn tòng zhě jí xià zhī yi dà chéng qì tāng
发汗不解,腹满痛者,急下之,宜大承气汤
fù mǎn bù jiǎn jiǎn bù zú yán dāng xià zhī yi dà chéng qì tāng
腹满不减,减不足言,当下之,宜大承气汤。
yáng míng shǎo yáng hé bìng bì xià lì
阳明少阳合病,必下利。
qí mài bù fù zhě shùn yě
其脉不负者,顺也;
fù zhě shī yě
负者,失也。
hù xiāng kè zéi míng wéi fù yě
互相克贼,名为负也。
mài huá ér shù zhě yǒu sù shí yě dāng xià zhī yi dà chéng qì tāng
脉滑而数者,有宿食也,当下之,宜大承气汤。
bìng rén wú biǎo lǐ zhèng fā rè qī bā rì suī mài fú shù zhě kě xià zhī
病人无表里证,发热七八日,虽脉浮数者,可下之。
jiǎ lìng yǐ xià mài shù bù jiě hé rè zé xiāo gǔ xǐ jī zhì liù qī rì bù dà biàn zhě yǒu yū xuè yi dǐ dàng tāng
假令已下,脉数不解,合热则消谷喜饥,至六七日,不大便者,有瘀血,宜抵当汤。
ruò mài shù bù jiě ér xià bù zhǐ bì xié rè ér biàn nóng xuè yě
若脉数不解,而下不止,必胁热而便脓血也。
shāng hán fā hàn yǐ shēn mù wéi huáng suǒ yǐ rán zhě yǐ hán shī zài lǐ bù jiě gù yě
伤寒,发汗已,身目为黄,所以然者,以寒湿在里,不解故也。
yǐ wéi bù kě xià yě yú hán shī zhōng qiú zhī
以为不可下也,于寒湿中求之。
shāng hán qī bā rì shēn huáng rú jú zi sè xiǎo biàn bù lì fù wēi mǎn zhě yīn chén hāo tāng zhǔ zhī
伤寒七八日,身黄如橘子色,小便不利,腹微满者,茵陈蒿汤主之。
shāng hán shēn huáng fà rè zhě zhī zǐ niè pí tāng zhǔ zhī
伤寒身黄发热者,栀子蘖皮汤主之。
zhī zǐ niè pí tāng fāng
栀子蘖皮汤方
zhī zǐ yī shí wǔ gè kǔ hán gān cǎo yī liǎng gān píng huáng niè èr liǎng yòu sān wèi yǐ shuǐ sì shēng zhǔ qǔ yī shēng bàn qù zǐ fēn wēn zài fú
栀子一十五个(苦寒) 甘草一两(甘平) 黄蘖二两右三味,以水四升,煮取一升半,去滓,分温再服。
shāng hán yū rè zài lǐ shēn bì fā huáng má huáng lián yáo chì xiǎo dòu tāng zhǔ zhī
伤寒瘀热在里,身必发黄,麻黄连轺赤小豆汤主之。
má huáng lián yáo chì xiǎo dòu tāng fāng
麻黄连轺赤小豆汤方
má huáng èr liǎng gān wēn
麻黄二两(甘温,
qù jié chì xiǎo dòu yī shēng gān píng lián yáo èr liǎng lián chì fáng yě
去节) 赤小豆一升(甘平)连轺二两(连翅房也,
kǔ hán xìng rén sì shí gè gān wēn
苦寒) 杏仁四十个(甘温,
qù pí jiān dà zǎo shí èr méi gān wēn shēng zǐ bái pí yī shēng kǔ hán shēng jiāng èr liǎng xīn wēn
去皮尖) 大枣十二枚(甘温) 生梓白皮一升(苦寒) 生姜二两(辛温,
qiè gān cǎo èr liǎng zhì
切) 甘草二两(炙,
gān píng yǐ shàng bā wèi
甘平)以上八味,
yǐ lǎo shuǐ yī dòu
以潦水一斗,
xiān zhǔ má huáng
先煮麻黄,
zài fèi
再沸,
qù shàng mò
去上沫,
nèi zhū yào
内诸药,
zhǔ qǔ sān shēng
煮取三升,
fēn wēn sān fú
分温三服,
bàn rì fú jǐn
半日服尽。