yì yuē yáng yùn shū yún míng míng qiú rén yì cháng kǒng bù néng huà rén zhě shì dà fū zhī xíng yě
(议曰:杨恽书云:“明明求仁义,常恐不能化人者,士大夫之行也。
huáng huáng qiú cái lì cháng kǒng yí zhī zhě shù rén zhī xíng yě
遑遑求财利,常恐遗之者,庶人之行也。
jīn nài hé yǐ shì dà fū zhī xíng ér zé pū zāi
今奈何以士大夫之行而责仆哉?
cǐ liàng guò zhě yě
”此量过者也。
kǒng zǐ yuē rén zhī guò yě gè yú qí dǎng
孔子曰:“人之过也,各于其党。
guān guò sī zhī rén yǐ
观察过错,就能知道仁德了。”
dǎng dǎng lèi yě
”(党,党类也。
xiǎo rén bù néng wèi jūn zǐ zhī xíng fēi xiǎo rén zhī guò dāng shù ér wù zé zhī yě
小人不能为君子之行,非小人之过,当恕而勿责之也。
hé yǐ yán zhī
)何以言之?
tài shǐ gōng yún xī guǎn zhòng xiāng qí jiǔ hé zhū hóu yī kuāng tiān xià
太史公云:“昔管仲相齐,九合诸侯,一匡天下。
rán kǒng zǐ xiǎo zhī yuē guǎn zhòng zhī qì xiǎo zāi
然孔子小之曰:‘管仲之器小哉!
qǐ bù yǐ zhōu dào shuāi huán gōng jì xián ér bù miǎn zhī zhì wáng nǎi chēng bà zāi
岂不以周道衰,桓公既贤,而不勉之至王,乃称霸哉?
yì yuē kuí lóng jì qì wáng zhě zuǒ yě
’”(议曰:夔、龙、稷、契,王者佐也;
hú yǎn jiù fàn bà zhě zuǒ yě
狐偃、咎犯,霸者佐也。
kǒng zǐ chēng wēi guǎn zhòng
孔子称:“微管仲!
wú qí pī fà zuǒ rèn yǐ
吾其被发左衽矣。
shì qí guǎn zhòng yǒu wáng zuǒ zhī cái yǐ
”是奇管仲有王佐之材矣。
fu yǒu wáng zuǒ zhī cái ér wèi bà zhě zhī zhèng fēi xiǎo qì ér hé
夫有王佐之才而为霸者之政,非小器而何?
yóu shì guān zhī kǒng zǐ yǐ guǎn zhòng wèi kuí lóng jì qì zhī dǎng ér guān guò yě
由是观之,孔子以管仲为夔、龙、稷、契之党而观过也。
yú qīng shuō wèi wáng yuē yú qīng shuō chūn shēn jūn fá yàn yǐ dìng shēn fēng rán chu zhī fá yàn lù yóu yú wèi kǒng wèi bù tīng yú qīng wèi chūn shēn jūn shuō wèi jūn jiǎ dào yě
虞卿说魏王曰(虞卿说春申君伐燕以定身封,然楚之伐燕,路由于魏,恐魏不听,虞卿为春申君说魏君假道也。
fu chu yì qiáng dà yǐ tiān xià wú dí nǎi qiě gōng yàn
):“夫楚亦强大矣,天下无敌,乃且攻燕。
wèi wáng yuē xiàng yě zi yún tiān xià wú dí jīn yě zi yún nǎi qiě gōng yàn zhě hé yě
”魏王曰:“向也子云‘天下无敌’,今也子云‘乃且攻燕’者,何也?
duì yuē jīn wèi mǎ duō lì zé yǒu zhī yǐ ruò yuē shèng qiān jūn zé bù rán zhě hé yě
”对曰:“今谓马多力则有之矣,若曰胜千均则不然者,何也?
fu qiān jūn fēi mǎ zhī rèn yě
夫千钧,非马之任也。
jīn wèi chu qiáng dà zé yǒu yǐ ruò fú yuè zhào wèi ér kāi bīng yú yàn zé qǐ chu zhī rèn zāi
今谓楚强大则有矣,若夫越赵、魏而开兵于燕,则岂楚之任哉?
yóu shì guān zhī fu guǎn zhòng jiǔ hé zhū hóu yī kuāng tiān xià ér kǒng zǐ xiǎo zhī
由是观之,夫管仲九合诸侯,一匡天下,而孔子小之;
chu rén bù néng fá yàn yú qīng fǎn yǐ wéi qiáng dà tiān xià wú dí
楚人不能伐燕,虞卿反以为强大、天下无敌。
fēi guǐ yì yě gè cóng qí dǎng yán zhī ěr
非诡议也,各从其党言之耳。
bù kě bù chá
不可不察。