sūn zi yuē yǒng qiè shì yě
孙子曰:“勇怯,势也;
qiáng ruò xíng yě
强大与虚弱,取决于军事实力。
yòu yuē shuǐ zhī ruò zhì yú piào shí zhě shì yě
”又曰:“水之弱,至于漂石者,势也。
hé yǐ míng zhī
”何以明之?
xī cáo gōng zhēng zhāng lǔ dìng hàn zhōng liú yè shuō yuē míng gōng yǐ bù zú wǔ qiān tǎo zhū dǒng zhuó běi pò yuán shào nán zhēng liú biǎo
昔曹公征张鲁,定汉中,刘晔说曰:“明公以步卒五千,讨诛董卓,北破袁绍,南征刘表。
jiǔ zhōu bǎi jùn shí bìng qí bā wēi zhèn tiān xià shì shè hǎi wài
九州百郡,十并其八,威震天下,势慑海外。
jīn jǔ hàn zhōng shǔ rén wàng fēng pò dǎn shī shǒu tuī cǐ ér qián shǔ kě chuán xí ér dìng yě
今举汉中,蜀人望风,破胆失守,推此而前,蜀可传檄而定也。
liú bèi rén jié yě yǒu zhì ér chí de shǔ rì qiǎn shǔ rén wèi fù
刘备,人杰也,有智而迟,得蜀日浅,蜀人未附。
jīn pò hàn zhōng shǔ rén zhèn kǒng qí shì zì qīng
今破汉中,蜀人震恐,其势自倾。
yǐ gōng zhī shén míng yīn qí qīng ér yā zhī wū jiǎ fǎn wú bù kè yě
以公之神明,因其倾而压之(乌甲反),无不克也。
ruò xiǎo huǎn zhī zhū gě liàng míng yú lǐ ér wèi xiāng guān yǔ zhāng fēi yǒng guàn sān jūn ér wèi jiāng shǔ rén jì dìng jù xiǎn shǒu yào zé bù kě fàn yě
若小缓之,诸葛亮明于理而为相,关羽、张飞勇冠三军而为将,蜀人既定,据险守要,则不可犯也。
jīn bù qǔ bì wèi hòu yōu
今不取,必为后忧。
cáo gōng bù cóng
”曹公不从。
jū qī rì shǔ jiàng zhě shuō shǔ zhōng yī rì shù shí jīng bèi zhǎn zhī ér bù néng jìn yě
居七日,蜀降者说:“蜀中一日数十惊,备斩之而不能禁也。
cáo gōng yán wèn yè yuē jīn shàng kě jī fǒu
”曹公延问晔曰:“今尚可击否?
yè yuē jīn yǐ xiǎo dìng wèi kě jī yě
”晔曰:“今已小定,未可击也。
yòu tài zǔ zhēng lǚ bù zhì xià pī
又,太祖征吕布,至下邳。
bù bài gù shǒu chéng gōng bù bá tài zǔ yù hái xún yōu yuē lǚ bù yǒng ér wú móu
布败,固守城,攻不拔,太祖欲还,荀攸曰:“吕布,勇而无谋。
jīn sān jūn jiē běi qí ruì qì shuāi
今三军皆北,其锐气衰。
sān jūn yǐ jiāng wéi zhǔ zhǔ shuāi zé jūn wú fèn yì
三军以将为主,主衰则军无奋意。
fu chén gōng yǒu zhì ér chí jīn jí bù qì zhī wèi fù gōng móu zhī wèi dìng jìn jí gōng zhī bù kě shōu yě
夫陈宫有智而迟,今及布气之未复,宫谋之未定,进急攻之,布可收也。
nǎi yǐn yí sì guàn chéng chéng kuì shēng qín bù
”乃引沂泗灌城,城溃,生擒布。
yǐ cǐ guān zhī dàng shì shí suī zhū gě zhī zhì chén gōng zhī móu lǚ bù zhī yǒng guān zhāng zhī jìn wú suǒ yòng yǐ
以此观之,当是时,虽诸葛之智,陈宫之谋,吕布之勇,关张之劲,无所用矣。
cǐ wèi yǒng qiè shì yě
此谓“勇怯,势也。
qiáng ruò xíng yě
强大与虚弱,取决于军事实力。
gù bīng yǒu sān shì fu bīng yǒu sān shì yī yuē qì shì èr yuē dì shì sān yuē yīn shì
故兵有三势(夫兵有三势:一曰气势,二曰地势,三曰因势。
ruò jiāng yǒng qīng dí shì zú lè zhàn sān jūn zhī zhòng zhì lì qīng yún qì děng piāo fēng shēng rú léi tíng cǐ suǒ wèi qì shì yě
若将勇轻敌,士卒乐战,三军之众,志励青云,气等飘风,声如雷霆,此所谓气势也。
ruò guān shān xiá lù dà fù shēn jiàn lóng shé pán dèng yáng cháng gǒu mén yī fū shǒu xiǎn qiān rén bù guò cǐ suǒ wèi dì shì yě
若关山狭路,大阜深涧,龙蛇蟠磴,羊肠狗门,一夫守险,千人不过,此所谓地势也。
ruò yīn dí dài yì jī kě fēng bō jīng rǎo jiāng lì zòng héng qián yíng wèi shě hòu yíng jiā shè suǒ wèi yīn shì zhě yě
若因敌怠役饥渴,风波惊扰,将吏纵横,前营未舍,后营夹涉,所谓因势者也。
shàn zhàn zhě héng qiú zhī yú shì
),善战者,恒求之于势。
shì zhī lái yě shí qí huǎn jiá xià qí qī shí yú chéng
势之来也,食其缓颊,下齐七十余城;
xiè shí dù féi cuī qín bǎi wàn zhī zhòng
谢石渡淝,摧秦百万之众。
shì zhī qù yě xiàng yǔ yǒu bá shān zhī lì kōng qì yú jī
势之去也,项羽有拔山之力,空泣虞姬;
tián héng yǒu fù hǎi zhī qiáng zhōng rán wěn jǐng
田横有负海之强,终然刎颈。
gù yuē zhàn shèng zhī wēi rén bǎi qí bèi
故曰:战胜之威,人百其倍;
bài bīng zhī zú mò shì bù fù yǒng cuò zhé yě
败兵之卒,没世不复(永挫折也。
yán rén qì shāng suī yǒu bǎi wàn zhī zhòng wú yì yú yòng yě
言人气伤,虽有百万之众,无益于用也。
gù shuǐ zhī ruò zhì yú piào shí cǐ shì lüè zhī yào yě
故“水之弱,至于漂石”,此势略之要也。