反经 · 赵蕤 · Chapter 58 of 64

先胜

PinyinModern Translation
Size

sūn zi yuē shàn yòng bīng zhě xiān wèi bù kě shèng yǐ dài dí zhī kě shèng

孙子曰:“善用兵者,先为不可胜,以待敌之可胜。

hé yǐ míng zhī

”何以明之?

liáng zhōu zéi wáng guó wéi chén cāng

梁州贼王国围陈仓。

nǎi bài huáng fǔ sōng dǒng zhuó gè lǜ èr wàn rén jù zhī

乃拜皇甫嵩、董卓,各率二万人拒之。

zhuō yù sù jìn fù chén cāng sōng bù tīng

卓欲速进赴陈仓,嵩不听。

zhuō yuē zhì zhě bù dài shí yǒng zhě bù liú jué

卓曰:“智者不待时,勇者不留决。

sù zhàn zé chéng quán bù jiù zé chéng miè

速战则城全,不救则城灭。

quán miè zhī shì zài yú cǐ yě

全灭之势,在于此也。

sōng yuē bù rán

”嵩曰:“不然。

bǎi zhàn bǎi shèng bù rú bù zhàn ér qū rén zhī bīng

百战百胜,不如不战而屈人之兵。

shì yǐ xiān wèi bù kě shèng yǐ dài dí zhī kě shèng

是以先为不可胜,以待敌之可胜。

bù kě shèng zài cǐ kě shèng zài bǐ fàn lǐ yuē shí bù zhì bù kě qiáng shēng

不可胜在此,可胜在彼(范蠡曰:“时不至,不可强生;

shì bù jiù bù kě qiáng chéng

事不究,不可强成。

cǐ zhī wèi yě

”说的就是这种情况。

bǐ shǒu bù zú wǒ gōng yǒu yú

)彼守不足,我攻有余。

yǒu yú zhě dòng yú jiǔ tiān zhī shàng

有余者,动于九天之上;

bù zú zhě xiàn yú jiǔ dì zhī xià

不足者,陷于九地之下。

jīn chén cāng suī xiǎo chéng shǒu gù bèi fēi jiǔ dì zhī xiàn yě

今陈仓虽小,城守固备,非九地之陷也;

wáng guó suī qiáng ér gōng wǒ zhī suǒ bù jiù fēi jiǔ tiān zhī shì yě

王国虽强,而攻我之所不救,非九天之势也。

fu shì fēi jiǔ tiān gōng zhě shòu hài

夫势非九天,攻者受害;

xiàn fēi jiǔ dì shǒu zhě bù bá

陷非九地,守者不拔。

guó jīn yǐ xiàn shòu hài zhī de ér chén cāng bǎo bù bá zhī chéng

国今已陷受害之地,而陈仓保不拔之城。

wǒ kě bù fán bīng dòng zhòng ér qǔ quán shèng zhī gōng jiāng hé jiù yān

我可不烦兵动众,而取全胜之功,将何救焉?

suì bù tīng

”遂不听。

wáng guó wéi chén cāng zì dōng qì chūn bā shí yú rì chéng jiān shǒu gù jìng bù néng bá

王国围陈仓,自冬迄春八十余日,城坚守固,竟不能拔。

zéi zhòng pí bì guǒ zì jiě qù

贼众疲弊,果自解去。

sōng jìn bīng jī zhī zhuō yuē bù kě

嵩进兵击之,卓曰:“不可。

bīng fǎ qióng kòu wù pò guī zhòng wù zhuī

兵法:‘穷寇勿迫,归众勿追。

jīn wú zhuī guó shì pò guī zhòng zhuī qióng kòu yě

’今吾追国,是迫归众、追穷寇也。

kùn shòu yóu dòu fēng chài yǒu dú kuàng dà zhòng hu

困兽犹斗,蜂虿有毒,况大众乎?

sōng yuē bù rán

”嵩曰:“不然。

wú qián bù jī bì qí ruì yě shí ér bèi zhī qiáng ér bì zhī ruì zú wù gōng

吾前不击,避其锐也(实而备之,强而避之,锐卒勿攻。

bīng zhī jī yě

兵之机也。

jīn ér jī zhī dài qí shuāi yě

今而击之,待其衰也。

suǒ jī pí shī fēi guī shī yě

所击疲师,非归师也;

guó zhòng qiě zǒu mò yǒu dòu zhì

国众且走,莫有斗志。

yǐ zhěng jī luàn fēi qióng kòu yě

以整击乱,非穷寇也。

suì dú jìn bīng jī zhī shǐ zhuō wèi hòu jù

”遂独进兵击之,使卓为后拒。

lián zhàn dà pò

连战,大破。

guó zǒu ér sǐ

国走而死。

zhuō dà cán hèn sūn zi yuē nù ér náo zhī

卓大惭恨(孙子曰:“怒而挠之。

yán dài qí shuāi yě

”言待其衰也。

yòu yuē bēi ér jiāo zhī

又曰:“卑而骄之。

yán dí nù ér jìn bīng zé dāng wài shì qū ruò yǐ gāo qí zhì dài qí guī suí ér jī zhī

”言敌怒而进兵,则当外示屈弱,以高其志,待其归,随而击之。

yòu yuē yǐn ér láo zhī

又曰:“引而劳之。

yán yīn qí jìn tuì yǐ guān qí biàn rán hòu gōng qí bù bèi chū qí bù yì

”言因其进退以观其变,然后攻其不备,出其不意。

cǐ bīng jiā zhī shèng bù kě chuán yě

此兵家之胜,不可传也。

qīng zhōu huáng jīn zhòng bǎi yú wàn rù dōng píng liú dài yù jī zhī

青州黄巾众百余万入东平,刘岱欲击之。

bào yǒng jiàn yuē jīn zéi zhòng bǎi wàn bǎi xìng jiē zhèn kǒng shì zú wú dòu zhì bù kě dí yě

鲍永谏曰:“今贼众百万,百姓皆震恐,士卒无斗志,不可敌也。

guān zéi zhòng qún bèi xiāng suí jūn wú zī zhòng wéi yǐ chāo lüě wèi zī

观贼众,群辈相随,军无辎重,唯以抄掠为资。

jīn ruò chù shì zhòng zhī lì xiān wèi gù shǒu bǐ yù zhàn bù dé gōng zé bù néng qí shì bì lí sàn

今若畜士众之力,先为固守,彼欲战不得,攻则不能,其势必离散。

rán hòu xuǎn jīng ruì jù qí yào hài jī zhī kě pò yě

然后选精锐,据其要害,击之,可破也。

dài bù cóng guǒ wèi zéi suǒ bài

”岱不从,果为贼所败。

jìn dài wáng kāi gōng yàn qiū chéng mù róng dé jù zhàn dài shī bài jì dé yòu yù gōng zhī bié jià hán tán jìn yuē xī hàn gāo zǔ yún wú níng dòu zhì bù néng dòu lì

晋代王开攻燕邺城,慕容德拒战,代师败绩,德又欲攻之,别驾韩谭进曰:“昔汉高祖云:‘吾宁斗智,不能斗力。

shì yǐ gǔ rén xiān shèng miào táng rán hòu gōng zhàn

’是以古人先胜庙堂,然后攻战。

jīn dài bù kě jī zhě sì yàn bù yí dòng zhě sān dài xuán jūn yuǎn rù lì zài yě zhàn yī bù kě jī yě

今代不可击者四,燕不宜动者三:代悬军远入,利在野战,一不可击也;

shēn shì jìn jī dùn bīng sǐ dì èr bù kě jī yě

深适近畿,顿兵死地,二不可击也;

qián fēng jì bài hòu jūn fāng gù sān bù kě jī yě

前锋既败,后军方固,三不可击也;

bǐ zhòng wǒ guǎ sì bù kě jī yě

彼众我寡,四不可击也。

guān jūn zì zhàn qí de yī bù yí dòng

官军自战其地,一不宜动;

dòng ér bù shèng zhòng xīn nán gù èr bù yí dòng

动而不胜,众心难固,二不宜动;

chéng chí wèi xiū dí lái wú bèi sān bù yí dòng

城池未修,敌来无备,三不宜动。

cǐ jiē bīng jī yě

此皆兵机也。

shēn gōu gāo lěi yǐ yì dài láo

深沟高垒,以逸待劳。

bǐ qiān lǐ kuì liáng yě wú suǒ lüè jiǔ zé sān jūn mí fèi gōng zé zhòng lǚ duō bì shī lǎo xìn shēng xiáng ér tú zhī kě yǐ jié yě

彼千里馈粮,野无所掠,久则三军靡费,攻则众旅多弊,师老衅生,详而图之,可以捷也。

dé yuē hán bié jià zhī yán liáng píng zhī cè yě

”德曰:“韩别驾之言,良、平之策也。

sūn zi yuē yǐ yuǎn dài jìn yǐ yì dài láo yǐ bǎo dài jī cǐ zhì lì zhě

”(孙子曰:“以远待近,以逸待劳,以饱待饥,此治力者。

cǐ xiān shèng ér hòu zhàn zhě yě

”)此先胜而后战者也。

✦ You read 先胜

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.