反经 · 赵蕤 · Chapter 6 of 64

察相

PinyinModern Translation
Size

zuǒ zhuàn yuē zhōu nà shǐ shū fú rú lǔ gōng sūn áo wén qí néng xiāng rén yě jiàn qí èr zi yān

《左传》曰:“周内史叔服如鲁,公孙敖闻其能相人也,见其二子焉。

shū fú yuē gǔ yě sì zǐ nán yě shōu zi

叔服曰:‘谷也食子,难也收子。

gǔ yě fēng xià bì yǒu hòu yú lǔ guó

谷也丰下,必有后于鲁国。

dù yù yuē fēng xià wèi miàn fāng yě

’”(杜预曰:“丰下,谓面方也”。

zhèng bó xiǎng zhào mèng yú chuí lǒng qī zǐ cóng

郑伯享赵孟于垂陇,七子从。

zhào mèng yuē qī zǐ cóng jūn yǐ chǒng zhī yě qǐng jiē fù yǐ zú jūn kuàng

赵孟曰:“七子从君,以宠之也,请皆赋,以卒君贶。

zi zhǎn fù cǎo chóng

”子展赋〈草虫〉。

zhào mèng yuē shàn zāi

赵孟曰:“善哉!

rén zhī zhǔ yě

人之主也。

yì wǔ yě bù zú yǐ dāng zhī

抑武也不足以当之。

yìn duàn fù xī shuài

”印段赋〈蟋蟀〉。

zhào mèng yuē shàn zāi

赵孟曰:“善哉!

bǎo jiā zhī zhǔ

保家之主。

wú yǒu wàng yǐ

吾有望矣。

zi zhǎn qí hòu wáng zhě yě zài shàng bù wàng jiàng

”子展其后亡者也,在上不忘降。

yìn shì qí cì yě lè ér bù huāng

印氏其次也,乐而不荒。

lè yǐ ān rén bù yín yǐ shǐ zhī hòu wáng bù yì kě hu

乐以安人,不淫以使之,后亡,不亦可乎?

hàn shū yuē gāo zǔ lì pì wèi wú wáng

《汉书》曰:“高祖立濞为吴王。

yǐ bài shàng xiàng zhī yuē rǔ miàn zhuàng yǒu fǎn xiāng hàn hòu wǔ shí nián dōng nán yǒu luàn qǐ fēi rǔ yé

已拜,上相之曰:‘汝面状有反相,汉后五十年,东南有乱,岂非汝耶?

tiān xià yī jiā shèn wú fǎn

天下一家,慎无反。

jīng yuē méi shàng gǔ dòu gāo zhě míng wéi jiǔ fǎn gǔ

(《经》曰:“眉上骨斗高者,名为九反骨。

qí rén héng yǒu bāo cáng zhī zhì

其人恒有包藏之志。

yòu yuē huáng sè rào tiān zhōng cóng fà jì tōng liǎng mù qí liǎng méi xià gè fā huáng sè qí zhōng zhèng shàng fù yǒu huáng sè zhí xià bí zhě sān gōng xiāng yě

”又曰:“黄色绕天中,从发际通两慕,其两眉下各发黄色,其中正上复有黄色直下鼻者,三公相也。

ruò xià jiàn yǒu cǐ sè zhě néng shā jūn fù

若下贱有此色者,能杀君父。

chūn qiū zuǒ shì zhuàn yuē

《春秋左氏传》曰:

chu zǐ jiāng yǐ shāng chén wèi tài zǐ fǎng zhū lìng yǐn zi shàng

楚子将以商臣为太子,访诸令尹子上。

zi shàng yuē shì rén yě fēng mù chái shēng rěn rén yě

子上曰:“是人也,蜂目豺声,忍人也。

bù kě lì yě

不可立也。

fú tīng

简公不听。

hòu móu fǎn yǐ gōng jiǎ wéi chéng wáng yì zhī

后谋反,以宫甲围成王,缢之。

yòu yuē

又曰:

chu sī mǎ zi liáng shēng zǐ yuè jiāo zi wén yuē bì shā zhī

楚司马子良生子越椒,子文曰:“必杀之。

shì rén yě xióng hǔ zhī zhuàng ér chái láng zhī shēng

是人也,熊虎之状而豺狼之声。

fú shā bì miè ruò áo shì yǐ

弗杀,必灭若敖氏矣。

yàn yuē láng zǐ yě xīn

谚曰:‘狼子野心。

shì nǎi láng yě qí kě chù hu

’是乃狼也,其可畜乎?

zi liáng bù kě hòu guǒ fǎn gōng wáng chǔ wáng gǔ ér jìn suì miè ruò áo shì

”子良不可,后果反,攻王,楚王鼓而进,遂灭若敖氏。

yòu yuē

又曰:

jìn hán xuān zi rú qí jiàn zi yā

晋韩宣子如齐,见子雅。

zi yā zhào qí zi zi qí shǐ jiàn xuān zi

子雅召其子子旗,使见宣子。

xuān zǐ yuē fēi bǎo jiā zhī zhǔ yě

宣子曰:“非保家之主也。

bù chén

不臣。

dù yù yuē yán zi qí zhì qì gāng yě

”(杜预曰:“言子旗志器亢也。

hòu shí nián lái bēn

”)后十年,来奔。

zhōu líng wáng zhī dì dān jì zú qí zi kuò jiāng jiàn wáng ér tàn

周灵王之弟儋季卒,其子括将见王而叹。

dān gōng zǐ qiān qí wén qí tàn yě rù yǐ gào wáng yuē bù qi ér yuàn dà shì zào ér zú gāo xīn zài tā yǐ

单公子愆旗闻其叹也,入以告王曰:“不戚而愿大,视躁而足高,心在他矣。

bù shā bì wéi hài

不杀必为害。

wáng yuē tóng zǐ hé zhī

”王曰:“童子何知?

jí líng wáng bēng dān kuò yù lì wáng zi nìng fu

”及灵王崩,儋括欲立王子佞夫。

zhōu dài fū shā nìng fu

周大夫杀佞夫。

qí cuī zhù shuài shī fá wǒ gōng huàn zhī

齐崔杼帅师伐我,公患之。

mèng gōng chāo yuē cuī zǐ jiāng yǒu dà zhì bù zài bìng wǒ bì sù guī hé huàn yān

孟公绰曰:“崔子将有大志,不在病我,必速归,何患焉?

qí lái yě bù kòu shǐ rén bù yán yì yú tā rì

其来也不寇,使人不严,异于他日。

qí shī tú guī guǒ shì zhuāng gōng

”齐师徒归,果弑庄公。

jìn chu huì zhū hóu ér méng

晋、楚会诸侯而盟。

chu gōng zǐ wéi shè fú lí wèi

楚公子围设服离卫。

lǔ dài fū shū sūn mù zǐ yuē chu gōng zǐ měi yǐ jūn zāi

鲁大夫叔孙穆子曰:“楚公子美矣,君哉!

dù yù yuē shè jūn fú yě

”(杜预曰:“设,君服也。

cǐ nián zi wéi cuàn wèi

”)此年子围篡位。

wèi sūn wén zǐ lái pìn jūn dēng yì dēng

卫孙文子来聘,君登亦登。

shū sūn mù zi qū jìn yuē zhū hóu zhī huì guǎ jūn wèi cháng hòu wèi jūn jīn wú zǐ bù hòu guǎ jūn wèi zhī suǒ guò

叔孙穆子趋进曰:“诸侯之会,寡君未尝后卫君,今吾子不后寡君,未知所过。

wú zǐ qí shǎo ān

吾子其少安。

sūn zi wú cí yì wú quān róng

”孙文子没有辩解,也没有悔改的神色。

mù shū yuē sūn zi bì wáng

穆叔曰:“孙子必亡。

wéi chén ér jūn guò ér bù quān wáng zhī běn yě

为臣而君,过而不悛,亡之本也。

hòu shí sì nián lín fù zhú jūn

”后十四年,林父逐君。

chū zhèng bó xiǎng zhào mèng qī zǐ fù shī bó yǒu fù chun zhī bēn bēn

初,郑伯享赵孟,七子赋诗,伯有赋〈鹑之贲贲〉。

xiǎng zú zhào mèng gào shū xiàng yuē bó yǒu jiāng wèi lù yǐ

享卒,赵孟告叔向曰:“伯有将为戮矣。

shī yǐ yán zhì zhì wū qí shàng ér gōng yuàn zhī yǐ wéi bīn róng qí néng jiǔ hu

诗以言志,志诬其上,而公怨之,以为宾荣,其能久乎?

wèi shí guǎn lù xiāng hé yàn shān yáng dāng zhū

魏时管辂相何晏、邓扬当诛。

sǐ lù jiù wèn zhī yuē shān yáng xíng bù jié bù shù gǔ mài bù zhì ròu qǐ lì qīng yǐ ruò wú shǒu zú wèi zhī guǐ zào

死,辂舅问之,曰:“邓扬行步,节不束骨,脉不制肉,起立倾倚,若无手足,谓之鬼躁。

hé zhī shì hòu hún bù shǒu zhái miàn wú huá sè jīng shuǎng yān fú róng ruò kū mù wèi zhī guǐ yōu

何之视候,魂不守宅,面无华色,精爽烟浮,容若枯木,谓之鬼幽。

guǐ zào zhě wèi fēng suǒ shōu

鬼躁者,为风所收;

guǐ yōu zhě wèi huǒ suǒ shāo

有鬼幽相的人,会被火烧灭。

zì rán zhī fú bù kě bì yě

自然之符,不可蔽也。

sòng kǒng xī guāng jiù yáo shēng yuē fu xiāng rén yě tiān yù qí yuán de yù qí fāng yǎn yù guāng yào bí xū zhù liáng

宋孔熙光就姚生曰:“夫相人也,天欲其圆,地欲其方,眼欲光曜,鼻须柱梁。

sì dú yù míng wǔ yuè yù qiáng

四渎欲明,五岳欲强。

cǐ shù zhě jūn wú yī yān

此数者,君无一焉。

yòu jūn zhī móu zǐ fú fu rú wàng yáng xíng wěi qū ér shī bù shēng sī sàn ér bù yáng

又君之眸子,服服如望,羊行委曲而失步,声嘶散而不扬。

qǐ wéi shī qí fú lù jiāng nǎi lí qí huò yāng

岂唯失其福禄,将乃罹其祸殃。

hòu jiē móu fǎn bèi shā zhī yǐ

”后皆谋反,被杀之矣。

yóu cǐ guān zhī yǐ xiāng chá shì qí lái shàng yǐ

由此观之,以相察士,其来尚矣。

gù yuē fù guì zài yú gǔ fǎ yōu xǐ zài yú róng sè

故曰:富贵在于骨法,忧喜在于容色。

jīng yuē qīng zhǔ yōu bái zhǔ kū qì hēi zhǔ bìng chì zhǔ jīng kǒng huáng zhǔ qìng xǐ

(《经》曰:“青主忧,白主哭泣,黑主病,赤主惊恐,黄主庆喜。

fán cǐ wǔ sè bìng yǐ sì shí pàn zhī

凡此五色,并以四时判之。

chūn sān yuè qīng sè wáng chì sè xiāng bái sè qiú huáng hēi èr sè jiē sǐ

春三月,青色王,赤色相,白色囚,黄、黑二色皆死。

xià sān yuè chì sè wáng bái sè huáng sè jiē xiāng qīng sè sǐ hēi sè qiú

夏三月,赤色王,白色、黄色皆相,青色死,黑色囚。

qiū sān yuè bái sè wáng hēi sè xiāng chì sè sǐ qīng huáng èr sè jiē qiú

秋三月,白色王,黑色相,赤色死,青、黄二色皆囚。

dōng sān yuè hēi sè wáng qīng sè xiāng bái sè sǐ huáng yǔ chì èr sè qiú

冬三月,黑色王,青色相,白色死,黄与赤二色囚。

ruò de qí shí sè wáng xiāng zhě jí

若得其时,色王、相者,吉;

bù dé qí shí sè wáng xiāng ruò qiú sǐ zhě xiōng

不得其时,色王、相若囚、死者,凶。

wèi guǎn lù wǎng zú xiōng jiā jiàn èr kè

魏管辂往族兄家,见二客。

kè qù lù wèi xiōng yuē ruò cǐ èr rén tiān tíng jí kǒu ěr zhī jiān tóng yǒu xiōng qì yì biàn jù qǐ shuāng hún wú zhái liú pò yú hǎi gǔ guī yú jiā

客去,辂谓兄曰:“若此二人,天庭及口耳之间,同有凶气,异变俱起,双魂无宅,流魄于海,骨归于家。

hòu guǒ nì sǐ

”后果溺死。

cǐ lüè jǔ sè biàn zhī xiào

此略举色变之效。

chéng bài zài yú jué duàn

成败在于决断。

yǐ cǐ cān zhī wàn bù shī yī

以此参之,万不失一。

jīng yuē yán guì jiàn zhě cún hu gǔ gē

《经》曰:“言贵贱者,存乎骨胳;

yán xiū duǎn zhě cún hu xū shí

言修短者,存乎虚实。

jīng yuē fū rén chuǎn xī zhě mìng zhī suǒ cún yě

(《经》曰:“夫人喘息者,命之所存也。

chuǎn xī tiáo tiáo zhuàng zhǎng ér huǎn zhě cháng mìng rén yě

喘息条条,状长而缓者,长命人也;

chuǎn xī jí cù chū rù bù děng zhě duǎn mìng rén yě

喘息急促,出入不等者,短命人也。

yòu yuē gǔ ròu jiān yìng shòu ér bù lè

”又曰:“骨肉坚硬,寿而不乐;

tǐ ròu ruǎn zhě lè ér bù shòu

体肉软者,乐而不寿。

zuǒ zhuàn yuē

《左传》曰:

lǔ shǐ xiāng zhòng rú qí fù yuē chén wén qí rén jiāng shí lǔ zhī mài

鲁使襄仲如齐,复曰:“臣闻齐人将食鲁之麦。

yǐ chén guān zhī jiāng bù néng

以臣观之,将不能。

qí jūn zhī yǔ tōu

齐君之语偷。

zāng wén zhòng yǒu yán yuē rén zhǔ tōu bì sǐ

臧文仲有言曰:‘人主偷,必死。

hòu guǒ rán

’”后果然。

zhèng bó rú jìn bài chéng shòu yù yú dōng yíng zhī dōng

郑伯如晋拜成,授玉于东楹之东。

jìn dài fū zhēn bó yuē zhèng bó qí sǐ hu

晋大夫贞伯曰:“郑伯其死乎?

zì qì yě yǐ

自弃也已!

shì liú ér xíng sù bù ān qí wèi yi bù néng jiǔ

视流而行速,不安其位,宜不能久。

dù yù yuē yán zhèng bó bù duān dì yě

”(杜预曰:“言郑伯不端谛也。

liù yuè zú

”)六月卒。

tiān wáng shǐ liú kāng gōng chéng sù gōng huì jìn hóu fá qín

天王使刘康公、成肃公会晋侯伐秦。

chéng zi shòu shèn yú shè bù jìng

成子受脤于社,不敬。

liú zǐ yuē wú wén zhī rén shòu tiān dì zhī zhōng yǐ shēng suǒ wéi mìng yě

刘子曰:“吾闻之,人受天地之中以生,所为命也;

shì yǐ yǒu dòng zuò lǐ yì wēi yí zhī zé yǐ dìng mìng yě

是以有动作礼义威仪之则,以定命也。

néng zhě yǎng zhī yǐ fú bù néng zhě bài yǐ qǔ huò

能者养之以福,不能者败以取祸。

shì gù jūn zǐ qín lǐ xiǎo rén jìn lì

是故,君子勤礼,小人尽力。

qín lǐ mò rú zhì jìng jìn lì mò rú dūn dǔ

勤礼莫如致敬,尽力莫如敦笃。

jìng zài yǎng shén dǔ zài shǒu yè

恭敬在于供奉神灵,尽力在于安守本分。

guó zhī dà shì zài sì yǔ róng

国之大事,在祀与戎。

sì yǒu zhí fán róng yǒu shòu shèn shén zhī dà jié yě

祀有执膰,戎有受脤,神之大节也。

jīn chéng zi duò qì qí mìng yǐ

今成子堕,弃其命矣。

qí bù jí hu

其不及乎?

wǔ yuè zú yú xiá

”五月,卒于瑕。

jìn hóu bì chéng zhèng shǐ zuǒ xià jūn

晋侯嬖程郑,使佐下军。

zhèng xíng rén gōng sūn huī rú jìn pìn

郑行人公孙翚如晋聘。

chéng zhèng wèn yān yuē gǎn wèn jiàng jiē hé yóu

程郑问焉,曰:“敢问降阶何由?

zǐ yǔ bù néng duì

”子羽不能对。

guī yǐ yǔ rán míng rán míng yuē shì jiāng sǐ yǐ

归以语然明,然明曰:“是将死矣!

bù rán jiāng wáng

不然将亡。

guì ér zhī jù jù ér sī jiàng nǎi de qí jiē xià rén ér yǐ yòu hé wèn yān

贵而知惧,惧而思降,乃得其阶,下人而已,又何问焉?

qiě fú jì dēng ér qiú xiáng zhě zhī rén yě bù zài chéng zhèng

且夫既登而求降者,知人也,不在程郑。

qí yǒu wáng xìn hu

其有亡衅乎?

bù rán qí yǒu huò jí jiāng sǐ ér yōu hu

不然,其有惑疾,将死而忧乎?

míng nián chéng zhèng zú

”明年,程郑卒。

tiān wáng shǐ dān zi huì hán xuān zi yú qi shì xià yán xú

天王使单子会韩宣子于戚,视下言徐。

shū xiàng yuē dān zi qí jiāng sǐ hu

叔向曰:“单子其将死乎?

cháo yǒu zhe dìng huì yǒu biǎo yī yǒu guì dài yǒu jié

朝有着,定会有表,衣有𫋻带、有结。

huì cháo zhī yán bì wén yú biǎo zhe zhī wèi suǒ yǐ zhāo shì xù yě

会朝之言,必闻于表着之位,所以昭事序也。

shì bù guò jié guì zhī zhōng suǒ yǐ dào róng mào yě

视不过结、𫋻之中,所以道容貌也。

yán yǐ mìng zhī róng mào yǐ míng zhī shī zé yǒu quē

言以命之,容貌以明之,失则有阙。

jīn dān zi wèi wáng guān bó ér mìng shì yú huì shì bù dēng dài yán bù guò bù mào bù dào róng ér yán bù zhāo yǐ

今单子为王官伯而命事于会,视不登带,言不过步,貌不道容,而言不昭矣。

bù dào bù gōng bù zhāo bù cóng wú shǒu qì yǐ

不道不恭,不昭不从,无守气矣。

cǐ dōng dān zi zú

”此冬,单子卒。

sòng píng gōng xiǎng zhāo zi yàn yǐn lè yǔ xiāng qì yě

宋平公享昭子,晏饮乐,语相泣也。

lè qí zuǒ tuì ér gào rén yuē jīn zī jūn yǔ shū sūn qí jiāng sǐ hu

乐祁佐,退而告人曰:“今兹君与叔孙其将死乎?

wú wén zhī āi yuè ér lè āi jiē sàng xīn yě

吾闻之:哀乐而乐哀,皆丧心也。

xīn zhī jīng shuǎng shì wèi hún pò

心之精爽,是谓魂魄。

hún pò qù zhī hé yǐ néng jiǔ

魂魄去之,何以能久?

cǐ nián shū sūn sòng gōng jiē zú

”此年,叔孙、宋公皆卒。

zhū yǐn gōng lái cháo zhí yù gāo qí róng yǎng

邾隐公来朝,执玉高,其容仰;

lǔ gōng shòu qí yù bēi qí róng fǔ

鲁公受其玉卑,其容俯。

zǐ gòng yuē yǐ lǐ guān zhī èr jūn jiē yǒu sǐ qì

子贡曰:“以礼观之,二君皆有死气。

gāo yǎng jiāo yě

高仰,骄也;

bēi fǔ tì yě

卑俯,替也。

jiāo jìn luàn tì jìn jí

骄近乱,替近疾。

jūn wéi zhǔ qí xiān wáng hu

君为主,其先亡乎?

cǐ nián gōng méng

”此年,公甍。

āi qī nián yǐ zhū zi yì guī wèi hóu huì wú yú yún

哀七年,以邾子益归,卫侯会吴于郧。

wú rén fān wèi hóu zhī shě

吴人藩卫侯之舍。

zǐ gòng shuō tài zǎi pǐ ér miǎn zhī

子贡说太宰嚭而免之。

wèi hóu guī xiào yí yán

卫侯归,效夷言。

zi zhī shàng yòu yuē jūn bì bù miǎn

子之尚幼曰:“君必不免。

qí sǐ yú yí hu

其死于夷乎?

zhí yān ér yòu shuō qí yán cóng zhī gù yǐ

执焉而又说其言,从之固矣。

hòu zú sǐ yú chu

”后卒死于楚。

lǔ gōng zuò chu gōng mù shū yuē tài shì yún rén zhī suǒ yù tiān bì cóng zhī

鲁公作楚宫,穆叔曰:“〈泰誓〉云:‘人之所欲,天必从之。

jūn yù chu yě fū gù zuò qí gōng

’君欲楚也夫,故作其宫。

bù fù shì chu bì sǐ shì gōng

不复适楚,必死是宫。

liù yuè xīn sì gōng méng yú chu gōng

”六月辛巳,公甍于楚宫。

jìn hóu shǐ xì chōu sòng sūn lín fù yú wèi

晋侯使郄犨送孙林父于卫。

wèi hóu xiǎng zhī kǔ chéng shū áo

卫侯飨之,苦成叔敖。

wèi dài fū níng zǐ yuē kǔ chéng jiā qí wáng hu

卫大夫宁子曰:“苦成家其亡乎?

gǔ zhī xiǎng shí yě yǐ guān wēi yí shěng huò fú

古之飨食也,以观威仪、省祸福。

gù shī yún sì gōng qí qiú zhǐ jiǔ sī róu

故《诗》云:‘兕觥其觩,旨酒思柔。

bǐ jiāo fěi áo wàn fú lái qiú

彼交匪敖,万福来求。

jīn fú zi áo qǔ huò zhī dào yě

’今夫子敖,取祸之道也。

shí qī nián xì shì wáng

”十七年,郄氏亡。

qí hóu yǔ wèi hóu huì yú shāng rèn bù jìng

齐侯与卫侯会于商任,不敬。

shū xiàng yuē èr jūn zhě bì bù miǎn

叔向曰:“二君者必不免。

huì cháo lǐ zhī jīng yě

会朝,礼之经也。

lǐ zhèng zhī yú yě

礼,政之舆也。

zhèng shēn zhī shǒu yě

政,身之守也。

dài lǐ shī zhèng bù lì shì yǐ luàn yě

怠礼失政,不立,是以乱也。

èr shí wǔ nián qí shì guāng

”二十五年,齐弑光。

èr shí liù nián wèi shì piào yě

二十六年,卫弑剽也。

yán xìng líng zhě cún hu róng zhǐ

言性灵者存乎容止。

sī qí dà tǐ

斯其大体。

fu xiāng rén xiān shì qí miàn

夫相人先视其面。

miàn yǒu wǔ yuè sì dú wǔ yuè zhě é wèi héng shān yí wèi héng shān bí wèi sōng shān zuǒ quán wèi tài shān yòu quán wèi huà shān

面有五岳四渎(五岳者,额为衡山,颐为恒山,鼻为嵩山,左颧为泰山,右颧为华山。

sì dú zhě bí kǒng wèi jì kǒu wèi hé mù wéi huái ěr wèi jiāng

四渎者,鼻孔为济,口为河,目为淮,耳为江。

wǔ yuè yù sǒng jùn yuán mǎn sì dú yù shēn dà yá àn chéng jiù

五岳欲耸峻圆满,四渎欲深大,崖岸成就。

wǔ yuè chéng zhě fù rén yě bù fēng zé pín

五岳成者,富人也,不丰则贫;

sì dú chéng zhě guì rén yě bù chéng zé jiàn yǐ

四渎成者,贵人也,不成则贱矣。

wǔ guān liù fǔ wǔ guān zhě kǒu yī bí èr ěr sān mù sì rén zhōng wǔ

)、五官六府(五官者,口一,鼻二,耳三,目四,人中五。

liù fǔ zhě liǎng xíng shàng wèi èr fǔ liǎng fǔ jiǎo wèi sì fǔ liǎng quán héng shàng wèi liù fǔ

六府者,两行上为二府,两辅角为四府,两颧衡上为六府。

yī guān hǎo guì shí nián

一官好,贵十年;

yī fǔ hǎo fù shí nián

一府好,富十年。

wǔ guān liù fǔ jiē hǎo fù guì wú yǐ

五官六府皆好,富贵无已。

zuǒ wéi wén yòu wèi wǔ yě

左为文,右为武也。

jiǔ zhōu bā jí jiǔ zhōu zhě é cóng zuǒ dá yòu wú zòng lǐ bù bài jué zhuàng rú fù gān zhě wéi shàn

)、九州八极(九州者,额从左达右,无纵理,不败绝,状如覆肝者为善。

bā jí zhě dēng bí ér wàng bā fāng chéng xíng bù xiāng qīng zhě wèi liáng yě

八极者,登鼻而望,八方成形,不相倾者为良也。

qī mén èr yí qī mén zhě liǎng jiān mén liǎng què mén liǎng mìng mén yī tíng zhōng

)、七门二仪(七门者,两奸门,两阙门,两命门,一庭中。

èr yí zhě tóu yuán fǎ tiān zú fāng xiàng de

二仪者,头圆法天,足方象地。

tiān yù de gāo de yù de hòu

天欲得高,地欲得厚。

ruò tóu xiǎo zú báo pín jiàn rén yě

若头小足薄,贫贱人也;

qī mén jiē hǎo fù guì rén yě

七门皆好,富贵人也。

zǒng ér yán zhī é wèi tiān yí wéi dì bí wéi rén zuǒ mù wéi rì yòu mù wéi yuè

总而言之,额为天,颐为地,鼻为人,左目为日,右目为月。

tiān yù zhāng de yù fāng rén yù shēn guǎng rì yuè yù guāng

天欲张,地欲方,人欲深广,日月欲光。

tiān hǎo zhě guì de hǎo zhě fù rén hǎo zhě shòu rì yuè hǎo zhě mào

天好者贵,地好者富,人好者寿,日月好者茂。

shàng tíng wèi tiān zhǔ fù mǔ guì jiàn

上亭为天,主父母贵贱;

zhōng tíng wéi rén zhǔ kūn dì qī zǐ rén yì nián shòu

中亭为人,主昆弟妻子、仁义年寿;

xià tíng wéi dì zhǔ tián zhái nú bì xù mù yǐn shí yě

下亭为地,主田宅奴婢、畜牧饮食也。

ruò fú quán gǔ shān qǐ fū sè rùn zé zhě jiǔ pǐn zhī hóu yě

若夫颧骨才起,肤色润泽者,九品之侯也。

yòu yuē yāo fù xiāng chèn tún bì shān hòu jí gāo shì guǎng zǒu cǐ jiē jiǔ pǐn zhī hóu yě

(又曰:腰腹相称,臀髀才厚及高视广走,此皆九品之侯也。

fu sè xū hòu zhòng yāo xū guǎng cháng

夫色须厚重,腰须广长。

gù jīng yuē miàn rú huáng guā fù guì róng huá

故《经》曰:面如黄瓜,富贵荣华。

bái rú jié zhī hēi sè rú qī zǐ sè rú zhēn yāo guǎng ér zhǎng fù rú chuí náng xíng rú é guī cǐ jiē fù guì rén yě

白如截脂,黑色如漆,紫色如椹,腰广而长,腹如垂囊,行如鹅龟,此皆富贵人也。

fán lùn fu gōng hóu jiàng xiàng yǐ xià zhě bù lùn bān pǐn yě

凡论夫公侯将相已下者,不论班品也。

fǔ gǔ xiǎo jiàn bí zhǔn wēi duān zhě bā pǐn zhī hóu yě

辅骨小见,鼻准微端者,八品之侯也。

yòu yuē xiōng bèi wēi fēng shǒu zú yuè zé jí shēn duān bù píng zhě cǐ jiē bā pǐn zhī hóu yě

(又曰:胸背微丰,手足悦泽,及身端步平者,此皆八品之侯也。

fu bí xū hóng zhí ér zhǎng xiōng pí xū fēng hòu rú guī xíng shǒu zú sè xū chì bái cǐ jiē fù guì rén yě

夫鼻须洪直而长,胸脾须丰厚如龟形,手足色须赤白,此皆富贵人也。

gù jīng yuē shǒu zú rú mián fù guì zhōng nián

故《经》曰:手足如绵,富贵终年。

shǒu zú hòu hǎo lì shǐ zài bàng yě

手足厚好,立使在傍也。

fǔ jiǎo chéng léng cāng kù jiē píng zhě qī pǐn zhī hóu yě

辅角成棱,仓库皆平者,七品之侯也。

yòu yuē xiōng hòu jǐng cū bì jìng yòng jūn jí yǔ diào gù dìng zhě cǐ jiē qī pǐn zhī hóu yě

(又曰:胸厚颈粗,臂胫佣均,及语调顾定者,此皆七品之侯也。

fu jǐng xū cū duǎn shǒu bì xū xiān cháng yǔ xū rú huáng jí fèng cǐ jiē guì xiāng yě

夫颈须粗短,手臂须纤长,语须如簧及凤,此皆贵相也。

gù jīng yuē é jiǎo gāo sǒng zhí wèi yōu zhòng

故《经》曰:额角高耸,职位优重。

hǔ jǐng yuán cū fù guì yǒu yú

虎颈圆粗,富贵有余。

niú gù hǔ shì fù guì wú bǐ

牛顾虎视,富贵无比。

tiān cāng mǎn dé tiān lù

天仓满,得天禄;

de cāng mǎn fēng jiǔ ròu yě

地仓满,丰酒肉也。

tiān zhōng fēng lóng yìn táng duān zhèng zhě liù pǐn zhī hóu yě

天中丰隆,印堂端正者,六品之侯也。

yòu yuē nǎo qǐ shēn fāng shǒu hòu yāo yuán jí shēng qīng yīn lǎng zhě cǐ jiē liù pǐn zhī hóu yě

(又曰:脑起身方,手厚腰圆,及声清音朗者,此皆六品之侯也。

fū rén é shàng lián tiān zhōng xià jí sī kōng yǒu gǔ ruò ròu rú huán zhě míng yuē tiān chéng

夫人额上连天,中下及司空,有骨若肉如环者,名曰天城。

zhōu zā wú quē zhě dà guì yǒu quē ruò mén zhě wèi sān gōng

周匝无缺者大贵,有缺若门者为三公。

fu shēng zhě xū shēn shí dà ér bù zhuó xiǎo ér néng zhāng yuǎn ér bù sàn jìn ér bù wáng yú yīn jī chè sì ruò yǒu huáng wǎn zhuǎn liú yùn néng yuán néng zhǎng cǐ shàn zhě yě

夫声者须深实,大而不浊,小而能彰,远而不散,近而不亡,余音激澈,似若有篁,宛转流韵,能圆能长,此善者也。

gōng shēng zhòng dà chén yōng shāng shēng jiān jìn guǎng bó jiǎo shēng yuán zhǎng tōng chè zhēng shēng yì yáng liú lì yǔ shēng yǎn ǎi dī yè cǐ wèi zhèng shēng yě

宫声重大沈壅,商声坚劲广博,角声圆长通彻,征声抑扬流利,羽声奄蔼低曳,此谓正声也。

fú xī míng jùn fǔ jiǎo fēng nóng zhě wǔ pǐn zhī hóu yě

伏犀明峻,辅角丰秾者,五品之侯也。

yòu yuē jǐng duǎn bèi lóng rǔ kuò fù chuí jí é xíng hǔ bù zhě jiē wǔ pǐn zhī hóu yě

(又曰:颈短背隆,乳阔腹垂,及鹅行虎步者,皆五品之侯也。

fū rén nǎo fèng gǔ qǐ qián hòu zhǎng dà zhě jiāng jūn èr qiān dàn lǐng bīng xiāng yě

夫人脑缝骨起,前后长大者,将军二千石,领兵相也。

chū fā jì wèi fú xī xū sǒng jùn lì gōng hóu xiāng yě

出发际,为伏犀,须耸峻利,公侯相也。

bù yòng kuān píng yǒu kǎn zhě zhūn bāo

不用宽平,有坎者,迍剥;

yǒu fēng zhě dà jiā

有峰者,大佳。

kuān píng zhě yóu wèi shí lù

宽平者,犹为食禄。

fu fù xū duān yán

夫腹须端妍。

gù yuē mǎ fù páng páng yù bó fēng ráng yě

故曰:马腹庞庞,玉帛丰穰也。

biān dì gāo shēn fú táng guǎng hòu zhě sì pǐn zhī hóu yě

边地高深,福堂广厚者,四品之侯也。

yòu yuē tóu gāo ér fēng zhǎng shàng duǎn xià jí bàn gù lóng xíng zhě cǐ jiē sì pǐn zhī hóu yě

(又曰:头高而丰,长上短下,及半顾龙行者,此皆四品之侯也。

biān dì zài é jiǎo jìn fà jì yě

边地,在额角近发际也;

fú táng zài méi wěi jìn shàng yě

福堂,在眉尾近上也。

fū tóu xū gāo dà

夫头须高大。

gù jīng yuē niú tóu sì fāng fù guì lóng chāng

故《经》曰:牛头四方,富贵隆昌。

hǔ tóu gāo zhì fù guì wú bǐ

虎头高峙,富贵无比。

xiàng tóu gāo guǎng fú lù zhǎng hòu

象头高广,福禄长厚。

xī tóu lǜ zú fù guì yù yù

犀头律崒,富贵郁郁。

shī tóu méng hóng fú lù suǒ zhōng

狮头蒙洪,福禄所钟。

hǔ xíng jiāng jūn yàn háng dà fù yě

虎行将军,雁行大富也。

xī jí sī kōng lóng jiǎo xiān zhí zhě sān pǐn zhī hóu yě

犀及司空,龙角纤直者,三品之侯也。

yòu yuē xiōng bèi jí hòu tóu shēn qiě jiān jí zhì xióng tǐ róu zhě cǐ jiē sān pǐn zhī hou yě

(又曰:胸背极厚,头深且尖,及志雄体柔者,此皆三品之候也。

sī kōng cóng fà jì zhí xià cì tiān tíng shì yě

司空从发际直下,次天庭是也。

lóng jiǎo zài méi tóu shàng yě

龙角在眉头上也。

tóu dǐng gāo shēn lóng xī chéng jiù zhě èr pǐn zhī hóu yě

头顶高深,龙犀成就者,二品之侯也。

yòu yuē tóu jiǎo qí qǐ zhī jié hé dù jí mào jié xìng ān zhě cǐ jiē èr pǐn zhī hóu yě

(又曰:头角奇起,支节合度,及貌桀性安者,此皆二品之侯也。

fū róng mào kāng kǎi jǔ zhǐ wāng xiáng jīng shuǎng qīng chéng shén yí ān dìng yán yǔ shěn dì bù jí bù xú dòng xī yǒu héng bù qīng bù zào xǐ nù bù wàng fā qū shè hé wù yí shēng sè bù biàn qí qíng róng kū bù yì qí cāo cǐ wèi shén yǒu yú zhě zhǔ yǒu guì wèi yě

夫容貌慷慨,举止汪翔,精爽清澄,神仪安定,言语审谛,不疾不徐,动息有恒,不轻不躁,喜怒不妄发,趋舍合物宜,声色不变其情,荣枯不易其操,此谓神有余者,主有贵位也。

sì cāng jǐn mǎn gǔ jiǎo jù míng zhě yī pǐn zhī hóu yě

四仓尽满,骨角俱明者,一品之侯也。

tóu jǐng jiē hǎo zhī jié jù chéng jí róng zhì zī měi gù shì chéng chè zhě cǐ jiē yī pǐn zhī hóu yě

(头颈皆好,支节俱成,及容质姿美,顾视澄澈者,此皆一品之侯也。

shì lóng zhě wéi wén lì shì lóng zhě shén guì

似龙者为文吏(似龙者甚贵。

lóng xíng zhě wèi sān gōng yě

龙行者为三公也。

shì hǔ zhě wèi jiāng jūn hǔ xíng zhě wèi jiāng jūn

似虎者为将军(虎行者为将军。

yì mǎ gǔ gāo wèi jiāng jūn yě

驿马骨高,为将军也。

shì niú zhě wèi zǎi fǔ

似牛者为宰辅,

shì mǎ zhě wèi wǔ lì shì mǎ yì shén guì yě

似马者为武吏(似马亦甚贵也。

shì gǒu zhě yǒu qīng guān wèi fāng bó shì zhū shì hóu zhě dà fù guì

似狗者有清官、为方伯(似猪似猴者,大富贵。

shì shǔ zhě wéi fù ér yǐ

似鼠者,惟富而已。

fán chēng shì zhě wèi dòng jìng bìng shì zhī

凡称似者,谓动静并似之。

ruò piān shì yī chù nǎi pín hán zhě yě

若偏似一处,乃贫寒者也。

tiān zhōng zhǔ guì qì píng mǎn zhě yi guān lù yě

天中主贵,气平满者宜官禄也。

tiān zhōng zuì gāo jìn fà jì fā huáng sè shàng rù zhèng jiǎo zhì gāo guǎng cān jià qiān cì shǐ mù shǒu

(天中最高,近发际,发黄色,上入正角,至高广,参驾迁刺史牧守。

huáng sè rú rì yuè zài tiān zhōng zuǒ yòu shì tiān zǐ yě

黄色如日月,在天中左右,侍天子也。

huáng sè chū tiān zhōng yuán dà guāng zhòng zhě bào jiàn tiān zǐ jīng nián jí jǐng zào yǒu gōng shòu fēng héng yǒu huáng qì rú xuán zhōng gǔ sān gōng zhī xiāng yě

黄色出天中,圆大光重者,暴见天子,经年及井灶,有功受封,恒有黄气,如悬钟鼓,三公之相也。

yòu fā huáng qì rú lóng xíng yì shòu fēng yě

又发黄气如龙形,亦受封也。

sì shí guān qì fā tiān bù rú jìng guāng zhě bào guì xiāng yě

四时官气发天部,如镜光者,暴贵相也。

tiān tíng zhǔ shàng gōng dà chéng xiàng zhī qì tiān tíng zhí xià cì tiān zhōng yǒu hēi zǐ zhǔ sǐ

天庭主上公,大丞相之气(天庭直下,次天中,有黑子,主死。

sī kōng zhǔ tiān gōng yì sān gōng zhī qì sī kōng zhí xià cì tiān zhōng sè è zhǔ shàng shū dà xiōng

司空主天宫,亦三公之气(司空直下,次天中,色恶,主上书,大凶。

zhōng zhèng zhǔ qún liáo zhī qì píng pǐn rén wù zhī sī yě zhōng zhèng zhí xià cì sī kōng sè hǎo zhě qiān guān zhuǎn zhí ruò sī kōng zhōng zhèng fā chì sè ér lì lì zhě zài zhōng zhèng wèi xiàn guān zài tiān tíng wèi jùn guān zhōu xiàn lán tái shàng shū gè shì suǒ bù yě

中正主群寮之气,平品人物之司也(中正直下,次司空,色好者,迁官转职,若司空中正发赤色而历历者,在中正为县官,在天庭为郡官州县、兰台尚书,各视所部也。

yìn táng zhǔ tiān xià yìn shòu zhǎng fú yìn zhī guān yě yìn táng zài liǎng méi jiān wēi xià méi tóu shǎo xǔ cì zhōng zhèng

印堂主天下印绶,掌符印之官也(印堂在两眉间,微下眉头少许,次中正。

fā chì sè rú lián dāo shàng zhì tiān tíng xià zhì bí zhǔn wèi xiàn lìng

发赤色,如连刀,上至天庭,下至鼻准,为县令;

zhí què tíng fā sè zhě zhǎng lì yě

直阙庭,发色者,长吏也。

rú chē lún yǔ fǔ jiǎo xiāng yìng zhě dà guì

如车轮与辅角相应者,大贵。

yìn táng yī míng què tíng yě

印堂一名阙庭也。

shān gēn píng měi jí yǒu jī gǔ fú qǐ wèi hūn lián dì shì gōng zhǔ xù yě shān gēn zhí xià cì yìn táng yì zhǔ yǒu shì wú shì yě

山根平美,及有奇骨伏起,为婚连帝室,公主婿也(山根直下,次印堂,亦主有势无势也。

gāo guǎng zhǔ fāng bó zhī zuò cóng tiān zhōng héng liè zhì fà jì fán qī míng gāo guǎng wèi zài dì sān

高广主方伯之坐(从天中横列至发际,凡七名,高广位在第三。

gāo guǎng hū fā huáng sè rú liǎng rén zhuō gǔ zhě jiāng jūn xiāng yě

高广忽发黄色,如两人捉鼓者,将军相也。

yáng chǐ zhǔ zhōu zuǒ zhī guān héng cì gāo guǎng wèi zài dì sì

阳尺主州佐之官(横次高广,位在第四。

yáng chǐ yì zhǔ shǎo chū fāng bó yǒu qì yōu yuǎn xíng yě

阳尺亦主少出,方伯有气,忧远行也。

wǔ kù zhǔ bīng jiǎ diǎn kù zhī lì héng cì yáng chǐ wèi zài dì wǔ

武库主兵甲典库之吏(横次阳尺,位在第五。

fǔ jiǎo zhǔ yuǎn zhōu cì shǐ zhī guān héng cì wǔ kù wèi zài dì liù

辅角主远州刺史之官(横次武库,位在第六。

gǔ qǐ sè hǎo zhǔ huáng mén shè rén zhī guān yě

骨起色好,主黄门舍人之官也。

biān dì zhǔ biān zhōu zhī rèn héng cì fǔ jiǎo wèi zài dì qī

边地主边州之任(横次辅角,位在第七。

yǒu hēi zǐ luò nàn wèi nú yě

有黑子,落难为奴也。

rì jiǎo zhǔ gōng hóu zhī zuò cóng tiān tíng héng liè zhì fà jì fán bā míng rì jiǎo wèi zài dì yī

日角主公侯之坐(从天庭横列至发际,凡八名,日角位在第一。

píng mǎn chōng zhí zhě yi guān zhí

平满充直者,宜官职。

fáng xīn zhǔ jīng niǎn zhī rèn héng cì rì jiǎo wèi zài dì èr

房心主京辇之任(横次日角,位在第二。

fáng xīn zuǒ wéi wén yòu wèi wǔ

房心左为文,右为武。

gǔ qǐ yi zuò rén shī

骨起宜做人师。

huáng sè jiàn fáng xīn shàng zhì tiān tíng wèi chéng lìng

黄色见房心,上至天庭,为丞令。

zhí jiàn fáng xīn ér guāng zé zhě zhào wèi guó shī yě

直见房心而光泽者,召为国师也。

yì mǎ zhǔ jí jí zhī lì héng cì wèi zài dì qī

驿马主急疾之吏(横次,位在第七。

yì mǎ hào sè yīng yìn táng shàng qiū dōng de guān yě

驿马好色应印堂上,秋冬得官也。

é jiǎo zhǔ qīng sì zhī wèi cóng sī kōng héng liè zhì fà jì fán bā míng é jiǎo héng cì wèi zài dì yī

额角主卿寺之位(从司空横列至发际,凡八名,额角横次,位在第一。

sè hóng huáng dà jí chāng yě

色红黄,大吉昌也。

shàng qīng zhǔ dì qīng zhī wèi héng cì é jiǎo shàng qīng yuè yuè fēng qīng dà lè

上卿主帝卿之位(横次额角,上卿跃跃,封卿大乐。

hǔ méi zhǔ dà jiàng jūn cóng zhōng zhèng héng liè zhì fà jì fán jiǔ míng hǔ méi héng cì wèi zài dì èr

虎眉主大将军(从中正横列至发际,凡九名,虎眉横次,位在第二。

fā qīng bái sè zhě yìng xíng yě

发青白色者,应行也。

niú jiǎo zhǔ wáng zhī tǒng shī xiǎo jiàng héng cì hǔ méi wèi zài dì sān yì zhǔ fēng hóu shí lù

牛角主王之统师小将(横次虎眉,位在第三,亦主封侯食禄。

chéng jiǎo zhě gèng shèng yú ròu yě

成角者,更胜于肉也。

xuán jiǎo zhǔ jiàng jūn zhī xiāng héng cì wèi zài dì wǔ

玄角主将军之相(横次,位在第五。

wú jiǎo zhě bù kě qiú guān

无角者,不可求官。

fán yù zhī zhě de guān zài rèn jiǔ bù xiān shì nián shàng fā sè cháng duǎn fā sè zhǎng yī fēn zhǔ yī nián èr fēn èr nián yǐ cǐ xiāo xī zé kě zhī yě

凡欲知者得官在任久不,先视年上发色长短,发色长一分主一年,二分二年,以此消息,则可知也。

yǒu è sè jiān zhī zhě zhǔ qí nián yǒu shì

有恶色间之者,主其年有事。

bái sè zāo sàng chì sè dàn duó hēi sè bìng qīng sè yù ě

白色遭丧,赤色弹夺,黑色病,青色狱厄。

tiān zhōng yǒu qì héng qiān zhě wú guān yě

天中有气横千者,无官也。

rán guān sè jì jiǔ hū yǒu sǐ ě sè jiān zhī zhě dài rén sǐ yě

然官色既久,忽有死厄色间之者,代人死也。

ruò nián shàng yǒu hào sè rú lián shān chū yún yǔ chǔ chù jiē tōng zé wú chǔ bù dá

若年上有好色,如连山出云雨,处处皆通,则无处不达。

fà jì yǒu huáng qì wèi yǐ de guān

发际有黄气,为已得官;

ruò hēi qì wèi yě

若黑气,未也。

yǒu huáng qì rú yī dài fā é shàng qiān guān yì lù yě

有黄气如衣带,发额上,迁官益禄也。

fū rén yǒu liù jiàn

夫人有六贱:

tóu xiǎo shēn dà wèi yī jiàn yòu yuē é jiǎo xiàn quē tiān zhōng yín xià yì wèi yī jiàn

头小身大,为一贱(又曰:额角陷缺,天中霪下,亦为一贱。

jīng yuē é cù ér zhǎi zhì lǎo qióng è

《经》曰:额促而窄,至老穷厄。

shé jǐng báo qū zāo kāng bù zú

蛇颈薄曲,糟糠不足。

shé tóu píng báo cái wù liáo luò

蛇头平薄,财物寥落。

mò tóu jiān dùn qióng è wú jì yě

貉头尖钝,穷厄无计也。

mù wú guāng zé wèi èr jiàn yòu yuē xiōng bèi jù báo yì wèi èr jiàn

目无光泽,为二贱(又曰:胸背俱薄,亦为二贱。

jīng yuē xiàn xiōng báo kāo jí hóu mù jiē qióng xiāng yě

《经》曰:陷胸薄尻及猴目,皆穷相也。

jǔ dòng bù biàn wèi sān jiàn yòu yuē yīn shēng cí sàn yì wèi sān jiàn

举动不便,为三贱(又曰:音声雌散,亦为三贱。

jīng yuē yǔ shēng pēn pēn miàn bù kū zào miàn máo róng róng wú fēng ér chén jiē pín jiàn xiāng yě

《经》曰:语声喷喷,面部枯燥,面毛戎戎,无风而尘,皆贫贱相也。

fu shēng zhī è zhě chén zhuó fēi sàn xì shà liáo luàn shēng shàng zé ruò jǐn wǎng zé bù hái qiǎn luàn sè xì chén zhuó wěi bì shé duǎn chún qiáng jiǎn chī wú xiǎng cǐ è xiàng yě

夫声之恶者,尘浊飞散,细嗄聊乱,声上则若尽,往则不还,浅乱涩细,沉浊痿弊,舌短唇强,蹇吃无响,此恶相也。

fū rén bù xiào shì xiào

夫人不笑似笑,

bù tián shì tián

不嗔似嗔,

bù xǐ shì xǐ

不喜似喜,

bù wèi shì wèi

不畏似畏,

bù zuì shì zuì

不醉似醉,

cháng rú sù xǐng

常如宿醒,

bù chóu shì chóu

不愁似愁,

cháng rú yōu qī

常如忧戚,

róng mào quē fá

容貌阙乏,

rú jīng xián bìng

如经痫病,

shén sè qī chuàng

神色凄怆,

cháng rú yǒu shī

常如有失,

jǔ zhǐ zhāng huáng

举止慞惶,

héng rú qū jí

恒如趋急,

yán yǔ sè suō

言语涩缩,

ruò yǒu yǐn cáng

若有隐藏,

tǐ mào dī cuī

体貌低摧,

rú zāo líng rǔ

如遭凌辱,

cǐ bìng shén bù zú yě

此并神不足也。

shén bù zú zhě duō láo yù ě

神不足者,多牢狱厄。

yǒu guān yǐn cáng ér shī yǒu wèi biǎn zhú ér chù zhě yě

有官隐藏而失,有位贬逐而黜者也。

bí bù chéng jiù zhǔn xiàng qián dī wèi sì jiàn yòu yuē miǎo mù xié shì yì wèi sì jiàn

鼻不成就,准向前低,为四贱(又曰:眇目斜视,亦为四贱。

jīng yuē rén zhōng píng mǎn ěr wú lún kuò jiē pín jiàn xiāng yě

《经》曰:人中平满,耳无轮廓,皆贫贱相也。

jiǎo cháng yāo duǎn wèi wǔ jiàn yòu yuē chún qīng bí qū yì wèi wǔ jiàn

脚长腰短,为五贱(又曰:唇倾鼻曲,亦为五贱。

jīng yuē shé xíng què qū cái wù wú chǔ

《经》曰:蛇行雀趋,财物无储。

bí zhù báo zhǔ lì nuò

鼻柱薄,主立诺。

bí tóu dī chuí zhì lǎo dú chuī

鼻头低垂,至老独炊。

yáo yāo jí bù bì wú suǒ shǐ

摇腰急步,必无所使。

yāo duǎn zhě zé bèi rén duó zhí yě

腰短者则被人夺职也。

wén cè bù chéng chún xì héng zhǎng wèi liù jiàn yòu yuē duō yán shǎo xìn yì wèi liù jiàn

文策不成,唇细横长,为六贱(又曰:多言少信,亦为六贱。

jīng yuē kǒu báo rén bù tí xié pì cè wéi rén suǒ huǐ

《经》曰:口薄,人不提携,僻侧,为人所毁。

kǒu rú chuī huǒ zhì lǎo dú zuò

口如炊火,至老独坐。

shé sè bái xià jiàn rén yě

舌色白,下贱人也;

shé duǎn pín jiàn rén yě

舌短,贫贱人也。

fán yù zhī rén shì jiàn zhě guì chǔ shǎo ér jiàn chǔ duō duō zhě guǎng yě shǎo zhě xiá yě

凡欲知人是贱者,贵处少而贱处多,多者广也,少者狭也。

liù jiàn bèi jù wèi pú lì zhī rén yě

六贱备具,为仆隶之人也。

cǐ guì jiàn cún hu gǔ gē zhě yě

此贵贱存乎骨胳者也。

lùn yuē yáo méi bā cǎi shùn mù zhòng tóng yǔ ěr sān lòu wén wáng sì rǔ rán zé shì rén yì shí yǒu sì rǔ zhě cǐ zé nú mǎ yī máo shì jì yě

(论曰:尧眉八彩,舜目重瞳,禹耳三漏,文王四乳,然则世人亦时有四乳者,此则驽马一毛似骥也。

ruò rì jiǎo yuè yǎn zhī qí lóng qī hǔ jù zhī měi de jìng zhèn yú chéng yīn tiān pì yùn yú zhǎng cè jīn chuí yù zhěn lěi luò xiāng wàng fú xī qǐ gài yǐn lín jiāo yìng

若日角月偃之奇、龙栖虎踞之美,地静镇于城堙,天辟运于掌策,金槌玉枕,磊落相望,伏犀起盖,隐辚交映。

jǐng zhái jì jiān cāng kuì yǐ shí

井宅既兼,仓匮已实。

sī nǎi qīng xiàng zhī míng xiào yě

斯乃卿相之明效也。

ruò shēn mù zhǎng jǐng tuí yán cù é shé xíng zhì lì xiā huì niǎo zhuó jīn bù shù tǐ miàn wú huá sè shǒu wú chūn tí zhī róu fā yǒu hán péng zhī cuì shì zé qióng fá zhēng yàn yě

若深目长颈,颓颜蹙额,蛇行鸷立,虾喙鸟啄,筋不束体,面无华色,手无春荑之柔,发有寒蓬之悴,是则穷乏征验也。

xī gū bù zi qīng wèi zǐ gòng yuē zhèng dōng mén yǒu yī rén qí zhǎng jiǔ chǐ liù cùn hé mù ér lóng sǎng qí tóu shì yáo qí xiàng shì gāo yáo qí jiān shì zǐ chǎn rán zì yāo yǐ xià bù jí yǔ sān cùn léi rán ruò sàng jiā zhī gǒu

昔姑布子卿谓子贡曰:“郑东门有一人,其长九尺六寸,河目而隆颡,其头似尧,其项似皋陶,其肩似子产,然自腰以下不及禹三寸,儡然若丧家之狗。

hé mù wèi shàng xià kuāng ér zhǎng yě

”河目谓上下匡而长也。

sǎng é yě

颡,额也。

hàn gāo zǔ lóng zhǔn ér lóng yán

汉高祖隆准而龙颜。

zhǔn bí yě

准,鼻也。

yán é sǎng yě

颜,额颡也。

liǎng jiǎo wèi lóng jiǎo yī jiǎo wèi xī jiǎo

两角为龙角,一角为犀角。

yán gāo zǔ shì lóng liǎng méi sǎng gǔ gāo ér bí shàng lóng

言高祖似龙两眉,颡骨高而鼻上隆。

wèi chén liú wáng fēng xià duì shàng yǒu yáo tú zhī biǎo

魏陈留王丰下兑上,有尧图之表。

chén xuān dì jǐng zhěn mào ruò bù huì

陈宣帝颈缜,貌若不惠。

chū jiàn shí yáng zhōng jiàn ér qí zhī yuē cǐ rén hǔ jǐng bì dāng dà guì

初贱时,杨忠见而奇之曰:“此人虎颈,必当大贵。

hòu jiē guǒ rán

”后皆果然。

cǐ guì jiàn zhī xiào yě

此贵贱之效也。

fu mù zhǔ chūn shēng zhǎng zhī xíng yě chūn zhǔ gān gān zhǔ mù mù zhǔ rén

夫木主春,生长之行也(春主肝,肝主目,目主仁。

shēng zhǎng fū róng zhě shī shù huì yǔ zhī yì yě

生长敷荣者,施恕惠与之意也);

huǒ zhǔ xià fēng shèng zhī shí yě xià zhǔ xīn xīn zhǔ shé shé zhǔ lǐ

火主夏,丰盛之时也(夏主心,心主舌,舌主礼。

fēng shèng yīn fù zhě fù bó hóng tōng zhī yì yě

丰盛殷阜者,富博宏通之义也);

jīn zhǔ qiū shōu cáng zhī jié yě qiū zhǔ fèi fèi zhǔ bí bí zhǔ yì

金主秋,收藏之节也(秋主肺,肺主鼻,鼻主义。

shōu cáng jù liǎn zhě lìn sè qiān bǐ zhī qíng yě

收藏聚敛者,吝啬悭鄙之情也);

shuǐ zhǔ dōng wàn wù fú nì zhī rì yě dōng zhǔ shèn shèn zhǔ ěr ěr zhǔ zhì

水主冬,万物伏匿之日也(冬主肾,肾主耳,耳主智。

fú nì yǐn bì zhě xié chǎn jiān nìng zhī huái yě

伏匿隐蔽者,邪谄奸佞之怀也);

tǔ zhǔ jì xià wàn wù jiē shi zhī yuè yě jì xià zhǔ pí pí zhǔ chún chún zhǔ xìn

土主季夏,万物结实之月也(季夏主脾,脾主唇,唇主信。

jiē shi jiān què zhě zhēn xìn jǐn hòu zhī lǐ yě

结实坚确者,贞信谨厚之礼也)。

gù yuē fán rén měi méi mù hǎo zhǐ guā zhě shù jī hào shī rén yě

故曰:凡人美眉目、好指瓜者,庶几好施人也。

gān chū wèi yǎn yòu zhǔ jīn qióng wèi zhǎo róng yú méi cáng yú hún

(肝出为眼,又主筋,穷为爪,荣于眉,藏于魂。

jīng yuē fán rén méi zhí ér tóu áng yì qì xióng qiáng

《经》曰:凡人眉直而头昂,意气雄强。

quē sǔn jí báo wú xìn rén yě

缺损及薄,无信人也。

rú gōng zhě shàn rén yě

如弓者,善人也。

yǎn yǒu guāng cǎi ér mèi hǎo zhě xìng shí wù lǐ ér míng zhé rén yě

眼有光彩而媚好者,性识物理而明哲人也。

yǎn guāng yì chū jiǎn wài bù sàn bù dòng yòu bù jí bù huǎn ér jīng bù lù zhě zhì huì rén yě

眼光溢出睑外,不散不动,又不急不缓,而精不露者,智惠人也。

jiǎn jiǎn suō jīng wú guāng zhě yú dùn rén yě

睑蹇缩,精无光者,愚钝人也。

yǎn guāng bù chū jiǎn zhě cáng qíng rén yě jiā yǐ jiǎn sè dào shì zhě bì zuò tōu yě

眼光不出睑者,藏情人也,加以睑涩盗视者,必作偷也。

ruò xiū yǐ máo yì xīn yú yīn mào mù jiāo mù niè ér cài qiè zhě qū jí rén yě

若[修以矛易心]睮(因茂)[目交][目聂](而菜切)者,蛆嫉人也。

jí mù jí cè jiā qiè zhě bù jí dù zé xū wàng rén yě

急[目亟](侧夹切)者,不嫉妒则虚妄人也。

dīng zhú gēng qiè jū zhì xuè zhě è xìng rén yě

盯(竹耕切)雎晊血者,恶性人也。

mù mán mù yán shí jiān qiè tǎng huang zhě hān kǒu hè hū gè qiè rén yě

[目蛮][目延](时间切)矘晃者,憨[口贺](呼个切)人也。

mù zhàn dīng niàn qiè mù jiān xīn niàn qiè yù mín mù qín shí jīn qiè zhě yín luàn rén yě

[目占](丁念切)[目兼](馨念切),[玉民][目秦](时巾切)者,淫乱人也。

mí jiōng yǐ yán yì sī méng huì zhě jiān zhà rén yě

弥[䌹以言易纟]蒙瞺者,奸诈人也。

shuǐ yīng chéng shǒu gōu wū qiǎo qiè mù xiào hú qiǎo qiè zhě jué jiàng rén yě

[水应]澄[手勾](乌巧切)[目效](胡巧切)者,掘强人也。

yáng rì rì jiāng wū jiāng qiè tóng chì jiāng qiè zhě dú hài rén yě

羊日[日江](乌江切)瞳(敕江切)者,毒害人也。

huī xū mù jiā shuò zhě huí xié rén yě

睢盱[目夹]烁者,回邪人也。

jīng sè zá ér guāng cǎi fú qiǎn zhě xīn yì bù dìng wú xìn rén yě

精色杂而光彩浮浅者,心意不定,无信人也。

jīng qīng guāng yì zhě cōng míng rén yě

精清光溢者,聪明人也。

jīng chén guāng dìng zhě dà dǎn rén yě

精沉光定者,大胆人也。

shàng mù zì xià zì zhōng shēn hòu qì sè nóng hòu zhě yǒu wēi wǔ yì dà dǎn rén yě

上目眦下眦中深厚,气色秾厚者,有威武亦大胆人也。

qì sè piāo miǎo qiǎn bó rén yě

气色飘眇,浅薄人也。

tǔ dì bù jié zhě wú wēi qiè nuò rén yě

土地不洁者,无威、怯懦人也。

jīng zǐ hēi ér guāng cǎi duān dìng zhě gāng liè rén yě

精紫黑而光彩端定者,刚烈人也。

jīng jié bái ér duān dìng zhě hǎo yǐn dùn rén yě

精洁白而端定者,好隐遁人也。

jīng duō guāng ér bù yì sàn qīng chè ér shì duān shěn zhě zhí xìng rén yě

精多光而不溢散,清澈而视端审者,直性人也。

jīng huáng ér guāng cǎi chéng chè zhě mù dào shù rén yě

精黄而光彩澄澈者,慕道术人也。

diǎn jīng jìn shàng zhě zhì yì xià liè rén yě

点精近上者,志意下劣人也。

huái jí dù lóu gū rì xīn nán de fu zhǐ zhě yù xiān nóng rú é yǒu pí xiàng lián zhě xìng chún hé rén yě

怀嫉妒,蝼姑日心难得,夫指者欲纤秾如鹅,有皮相连者,性淳和人也。

zhǐ tou fāng duì zhě jiàn shì chí rén yě

指头方怼者,见事迟人也。

yán měi zhě zhǔ shòu rén xìn zhī

妍美者,嘱授人信之;

è zhě rén bù zūn chéng yě

恶者,人不遵承也。

máo fà guāng zé chún kǒu rú zhū zhě cái néng xué yì rén yě

毛发光泽,唇口如朱者,才能学艺人也。

xīn chū wèi shé yòu zhǔ xuè

(心出为舌,又主血。

xuè qióng wèi máo fā róng yú ěr cáng yú shén

血穷为毛发,荣于耳,藏于神。

jīng yuē yě hú bìn nán qī xìn

《经》曰:野狐鬓,难期信;

gǔ yáng lì bìn duō hú yí

羖[羊历]鬓,多狐疑。

chún jí chǐ lù nán yǔ wèi you

唇急齿露,难与为友;

chún kuān duān zhèng chū yán yǒu zhāng

唇宽端正,出言有章;

chún kǒu bù jiā chū yán bù xìn

唇口不佳,出言不信。

kǒu biān wú mèi hǎo yáng rén è

口边无媚,好扬人恶;

kǒu zhuó rú niǎo bù kě yǔ jū ě xīn rén yě

口啄如鸟,不可与居,恶心人也。

jí huǎn rú niǎo yán yǔ cuō jù zhě cǐ rén duō kǒu shé

急缓如鸟,言语撮聚者,此人多口舌。

huǎn jí bù tóng shǎo xìn rén yě

缓急不同,少信人也。

bí kǒng xiǎo suō zhǔn tou dī qū zhě qiān lìn rén yě

鼻孔小缩,准头低曲者,悭吝人也。

fèi chū wèi bí kǒng yòu zhǔ pí fū yòu wéi qì xi cáng yú pò

(肺出为鼻孔,又主皮肤,又为气息,藏于魄。

hǎo bí zhě yǒu shēng yù

好鼻者,有声誉。

bí zhù báo ér liáng xiàn zhě duō bìng ě rén yě

鼻柱薄而梁陷者,多病厄人也。

bí wú mèi hān chǔn rén yě

鼻无媚,憨蠢人也。

qiāng láng bí shǎo yì zhì rén yě

蜣蜋鼻,少意智人也。

ěr kǒng xiǎo chǐ bàn xì zhě xié chǎn jiān nìng rén yě

耳孔小,齿瓣细者,邪谄奸佞人也。

shèn chū wèi gǔ yòu zhǔ suǐ

(肾出为骨,又主髓。

suǐ qióng wèi ěr kǒng gǔ qióng wèi chǐ cáng yú zhì

髓穷为耳孔,骨穷为齿,藏于志。

jīng yuē ěr kǒng shēn guǎng zhě xīn xū ér shi xuán

《经》曰:耳孔深广者,心虚而识玄。

ěr kǒng chǒu xiǎo zhě wú zhì ér bù xìn shén lǐ

耳孔丑小者,无智而不信神理。

ěr biān wú mèi bǐ zhuō rén yě

耳边无媚,鄙拙人也。

ěr kǒng xiǎo ér jié gǔ qǔ lì zhě wú yì zhì rén yě

耳孔小而节骨曲戾者,无意智人也。

lǎo shǔ ěr zhě shā zhī bù sǐ

老鼠耳者,杀之不死。

yòu yún shǔ ěr zhī rén duō zuò tōu dào zhě yě

又云:鼠耳之人,多作偷盗者也。

ěr lún hòu dà bí zhǔn yuán shí rǔ tóu duān jìng kē yí shēn guǎng hòu dà zhě zhōng xìn jǐn hòu rén yě

耳轮厚大,鼻准圆实,乳头端净,颏颐深广厚大者,忠信谨厚人也。

pí chū wèi ròu ròu qióng wèi kǒng yòu zhǔ ěr lún zhǔn bí liáng kē yí děng cáng yú yì

(脾出为肉,肉穷为孔,又主耳轮,准鼻梁、颏颐等,藏于意。

jīng yuē fū tóu gāo dà zhě xìng zì zài ér hǎo líng rén

《经》曰:夫头高大者,性自在而好凌人。

tóu bēi bì zhě xìng suí rén ér xì suì

头卑弊者,性随人而细碎。

gù yuē lù tóu cè zhǎng zhì qì xióng qiáng

故曰:鹿头侧长,志气雄强;

tù tóu miè jié yì zhì xià liè

兔头蔑颉,意志下劣;

tǎ tóu héng kuò xīn yì huò dá

獭头横阔,心意豁达。

fu jǐng xì ér qū zhě bù zì shù lì rén yě

夫颈细而曲者,不自树立人也。

ruò sè bān bó huò bù jié jìng zhě xìng suí yí ér bù jiān gù

若色斑驳或不洁净者,性随宜而不坚固。

fu shǒu xiān cháng zhě hào shī shě

夫手纤长者,好施舍;

duǎn hòu zhě hǎo qǔ

短厚者,好取;

shě zé shù jī qǔ zé tān xī

舍则庶几,取则贪惜。

gù yuē shǒu rú jī zú yì zhì biǎn cù

故曰:手如鸡足,意智褊促。

shǒu rú zhū tí zhì yì hūn mí

手如猪蹄,志意昏迷。

shǒu rú hóu zhǎng qín qú jì liǎng

手如猴掌,勤劬伎俩。

fu bèi hòu kuò zhě gāng jué rén yě

夫背厚阔者,刚决人也;

báo zhě qiè ruò rén yě

薄者,怯弱人也。

fu fù duān yán zhě cái huá rén yě

夫腹端妍者,才华人也。

gù yuē niú fù lán tān cái wù zì yān

故曰:牛腹婪贪,财物自淹。

há má fù zhě lǎn rén yě

蛤蟆腹者,懒人也。

fu yāo duān měi zhě zé lè ér néng rèn rén yě

夫腰端美者,则乐而能任人也。

xī yì yāo zhě huǎn rén yě

蜥蜴腰者,缓人也。

fu bì bì hòu guǎng zhě kě yǐ rèn ān wěn rén yě

夫臂髀厚广者,可倚任,安稳人也。

fu shé xíng zhě hán dú rén yě bù kě yǔ zhī gòng shì

夫蛇行者,含毒人也,不可与之共事。

niǎo xíng qiàng qiàng xìng xíng bù liáng shì niǎo que xíng yě

鸟行跄跄,性行不良,似鸟鹊行也。

yīng xíng xióng liè

鹰行雄烈。

chái láng xíng zhě xìng cū mì lì rén yě

豺狼行者,性粗觅利人也。

niú xíng xìng zhí yě

牛行,性直也。

mǎ xíng měng liè rén yě

马行,猛烈人也。

cǐ xìng líng cún hu róng zhǐ zhě yě

此性灵存乎容止者也。

fàn lǐ yuē yuè wáng wéi rén cháng jǐng niǎo huì kě yǔ gòng huàn nàn bù kě yǔ gòng ān lè

(范蠡曰:“越王为人,长颈鸟喙,可与共患难,不可与共安乐。

wèi liáo yuē qín shǐ huáng lóng zhǔn zhǎng mù zhì yīng chái shēng shǎo ēn xìn hǔ láng xīn

尉缭曰:“秦始皇,隆准长目,鸷膺豺声,少恩信,虎狼心。

jū yuē yì chū rén xià dé zhì yì qīng shí rén

居约易出人下,得志亦轻食人。

bù kě yǔ zhī jiǔ yóu

不可与之久游。

shū yú shēng qí mǔ shì zhī yuē shì hǔ mù ér shǐ xīn yuān jiān ér niú fù

叔鱼生,其母视之曰:“是虎目而豕心,鸢肩而牛腹。

xī hè kě yíng shì bù kě yàn yě

溪壑可盈,是不可厌也。

jìn shū xiàng yù qǔ yú wū chén shì qí mǔ bù yù yuē xī yǒu réng shì shēng nǚ xiá hēi ér shén měi guāng kě yǐ jiàn míng yuē xuán qī

晋叔向欲娶于巫臣氏,其母不欲,曰:“昔有仍氏生女,黠黑而甚美,光可以鉴,名曰玄妻。

yuè zhèng hòu kuí qǔ zhī shēng bó fēng shí yǒu shǐ xīn tān lán wú yàn fèn lèi wú qī wèi zhī fēng shǐ

乐正后夔娶之,生伯封,实有豕心,贪婪无厌,忿类无期,谓之封豕。

yǒu qióng hòu yì miè zhī kuí shì yǐ bù sì

有穷后羿灭之,夔是以不祀。

qiě sān dài zhī wáng jiē shì wù yě

且三代之亡,皆是物也。

rǔ hé wéi zāi

汝何为哉?

tiān yǒu yóu wù zú yǐ yí rén

天有尤物,足以移人。

gǒu fēi dé yì zé bì yǒu huò

苟非德义,则必有祸。

shū xiàng jù nǎi zhǐ

”叔向惧,乃止。

wèi ān xī wáng wèn zi cóng yuē mǎ huí gěng gěng liàng zhí dài fū zhī jié wú yù wèi xiāng kě hu

魏安厘王问子从曰:“马回梗梗亮直,大夫之节,吾欲为相,可乎?

dá yuē zhǎng mù ér shǐ shì zé tǐ fāng ér xīn yuán

”答曰:“长目而豕视,则体方而心圆。

měi yǐ qí fǎ xiāng rén qiān wàn bù shī yī

每以其法相人,千万不失一。

chén jiàn huí fēi bù wèi wěi qí tǐ gàn rán shén yí qí mù

臣见回非不为伟其体干,然甚疑其目。

píng yuán jūn xiāng qín jiāng bái qǐ wèi zhào wáng yuē wǔ ān jūn zhī wéi rén yě xiǎo tóu ér ruì xià tóng zǐ bái hēi fēn míng shì zhān bù zhuǎn

平原君相秦将白起,谓赵王曰:“武安君之为人也,小头而锐下,瞳子白黑分明,视瞻不转。

xiǎo tóu ér ruì xià zhě duàn gǎn xíng yě

小头而锐下者,断敢行也;

tóng zǐ bái hēi fēn míng zhě jiàn shì míng yě

瞳子白黑分明者,见事明也;

shì zhān bù zhuǎn zhě zhí zhì qiáng yě

视瞻不转者,执志强也。

kě yǔ chí jiǔ nán yǔ zhēng fēng

可与持久,难与争锋。

wáng mǎng dà kǒu jué yí lù mù chì jīng shēng dà ér shēn cháng qī chǐ wǔ cùn fǎn yīng yǎng shì kàn lín zuǒ yòu

王莽大口蹶颐,露目赤精,声大而身长七尺五寸,反膺仰视,瞰临左右。

huò yán mǎng suǒ wèi chī mù hǔ zhuó chái láng zhī shēng gù kàn shí rén yì dāng wéi rén suǒ shā

或言莽所谓鸱目虎啄,豺狼之声,故瞰食人,亦当为人所杀。

hòu cuàn hàn wèi hòu bīng bài guī guǒ bèi shā yě

后篡汉位,后兵败归,果被杀也。

fu mìng zhī yǔ xiāng yóu shēng zhī yǔ xiǎng yě

夫命之与相,犹声之与响也。

shēng dòng hu jǐ xiǎng qióng hu yīng bì rán zhī lǐ yǐ

声动乎几,响穷乎应,必然之理矣。

suī yún yǐ yán xìn xíng shī zhī zǎi yú

虽云:以言信行,失之宰予;

yǐ mào dù xìng shī zhī zǐ yǔ

以貌度性,失之子羽。

rán chuán chēng wú yōu ér qi yōu bì jí zhī

然《传》称:“无忧而戚,忧必及之;

wú qìng ér huan lè bì hái zhī

无庆而欢,乐必还之。

cǐ xīn yǒu xiān dòng ér shén yǒu xiān zhī zé sè yǒu xiān jiàn

”此心有先动而神有先知,则色有先见。

gù biǎn què jiàn huán gōng zhī qí jiāng wáng

故扁鹊见桓公,知其将亡;

shēn shū jiàn wū chén zhī qí qiè qī

申叔见巫臣,知其窃妻。

huò yuè mǎ shàn zhēn huò fēi ér shí ròu huò zǎo lì wǎn hóu huò chū xíng mò wáng

或跃马膳珍,或飞而食肉,或早隶晚侯,或初刑末王。

tóng yán wú yǐ bǎo shēng yù zhuàn zhōng hu è sǐ

铜岩无以饱生,玉馔终乎饿死。

zé bǐ dù biǎo mén gǔ zhǐ sè zhāi lǐ bù kě wū yě

则彼度表扪骨,指色摘理,不可诬也。

gù liè yún ěr

故列云尔。

✦ You read 察相

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.