xiào yuán wáng huáng hòu chéng dì mǔ yě
孝元王皇后,成帝母也。
jiā fán shí hóu wǔ dà sī mǎ wài qī mò shèng yān
家凡十侯,五大司马,外戚莫盛焉。
zì yǒu chuán
自有传。
xiào chéng xǔ huáng hòu dà sī mǎ chē qí jiāng jūn píng ēn hóu jiā nǚ yě
孝成许皇后,大司马车骑将军平恩侯嘉女也。
yuán dì dào shāng mǔ gōng āi hòu jū wèi rì qiǎn ér zāo huò shì zhī gū gù xuǎn jiā nǚ yǐ pèi huáng tài zǐ
元帝悼伤母恭哀后居位日浅而遭霍氏之辜,故选嘉女以配皇太子。
chū rù tài le jiā shàng lìng zhōng cháng shì huáng mén qīn jìn zhě shì sòng hái bái tài zǐ huān shuō zhuàng yuán dì xǐ wèi zuǒ yòu zhuó jiǔ hè wǒ
初入太了家,上令中常侍黄门亲近者侍送,还白太子欢说状,元帝喜谓左右:“酌酒贺我!
zuǒ yòu jiē chēng wàn suì
”左右皆称万岁。
jiǔ zhī yǒu yī nán shī zhī
久之,有一男,失之。
nǎi chéng dì jí wèi lì xǔ fēi wèi huáng hòu fù shēng yī nǚ shī zhī
乃成帝即位,立许妃为皇后,复生一女,失之。
chū hòu fù jiā zì yuán dì shí wéi dà sī mǎ chē qí jiāng jūn fǔ zhèng yǐ bā jiǔ nián yǐ
初,后父嘉自元帝时为大司马车骑将军辅政,已八九年矣。
jí chéng dì lì fù yǐ yuán jiù yáng píng hòu wáng fèng wèi dà sī mǎ dà jiàng jūn yǔ jiā bìng
及成帝立,复以元舅阳平侯王凤为大司马、大将军,与嘉并。
dù qīn yǐ wéi gù shì hòu fù zhòng yú dì jiù nǎi shuō fèng yuē chē qí jiāng jūn zhì guì jiāng jūn yi zūn zhī jìng zhī wú shī qí yì
杜钦以为故事后父重于帝舅,乃说凤曰:“车骑将军至贵,将军宜尊之敬之,无失其意。
gài qīng xì wēi miǎo zhī jiàn bì shēng guāi wǔ zhī huàn bù kě bù shèn
盖轻细微眇之渐,必生乖忤之患,不可不慎。
wèi jiāng jūn zhī rì shèng yú gài hóu jìn shì zhī shì yǔ shàng zài yú zhǎng lǎo zhī ěr wéi jiāng jūn chá yān
卫将军之日盛于盖侯,近世之事,语尚在于长老之耳,唯将军察焉。
jiǔ zhī shàng yù zhuān wěi rèn fèng nǎi cè jiā yuē jiāng jūn jiā chóng shēn zūn bù yí yǐ lì zhí zì lèi
”久之,上欲专委任凤,乃策嘉曰:“将军家重身尊,不宜以吏职自累。
cì huáng jīn èr bǎi jīn yǐ tè jìn hóu jiù cháo wèi
赐黄金二百斤,以特进侯就朝位。
hòu suì yú hōng shì yuē gōng hóu
”后岁余薨,谥曰恭侯。
hòu cōng huì shàn shǐ shū zì wèi fēi zhì jí wèi cháng chǒng yú shàng hòu gōng xī de jìn jiàn
后聪慧,善史书,自为妃至即位,常宠于上,后宫希得进见。
huáng tài hòu jí dì zhū jiù yōu shàng wú jì sì shí yòu shù yǒu zāi yì liú xiàng gǔ yǒng děng jiē chén qí jiù zài yú hòu gōng
皇太后及帝诸舅忧上无继嗣,时又数有灾异,刘向、谷永等皆陈其咎在于后宫。
shàng rán qí yán yú shì shěng jiǎn jiāo fáng yè tíng yòng dù
上然其言,于是省减椒房掖廷用度。
huáng hòu jí shàng shū yuē
皇后及上疏曰:
qiè kuā bù fú lì liáng jiā yǐ yòu zhì yú huò bù míng yì lǐ xìng de miǎn lí máo wū zhī xià bèi hòu gōng sǎo chú
妾夸布服粝粮,加以幼稚愚惑,不明义理,幸得免离茅屋之下,备后宫扫除。
méng guò wù zhī chǒng jū fēi mìng suǒ dāng tuō wū huì bù xiū kuàng zhí shī guān shù nì zhì fǎ yú yuè zhì dù dāng fú fàng liú zhī zhū bù zú yǐ sè zé
蒙过误之宠,居非命所当托,污秽不修,旷职尸官,数逆至法,逾越制度,当伏放流之诛,不足以塞责。
nǎi rén yín rì dà cháng qiū shòu zhào jiāo fáng yí fǎ yù fú yú jià suǒ fā zhū guān shǔ jí suǒ zào zuò yí cì wài jiā qún chén qiè jiē rú jìng níng yǐ qián gù shì
乃壬寅日大长秋受诏:“椒房仪法,御服舆驾,所发诸官署,及所造作,遗赐外家群臣妾,皆如竟宁以前故事。
qiè fú zì niàn rù jiāo fáng yǐ lái yí cì wài jiā wèi cháng yú gù shì měi zhé jué shàng kě fù wèn yě
”妾伏自念,入椒房以来,遗赐外家未尝逾故事,每辄决上,可复问也。
jīn chéng shí shì yì zhì cháng duǎn xiāng bǔ bù chū hàn zhì ér yǐ xiān wēi zhī jiān wèi bì kě tóng
今诚时世异制,长短相补,不出汉制而已,纤微之间,未必可同。
ruò jìng níng qián yǔ huáng lóng qián qǐ xiāng fàng zāi
若竟宁前与黄龙前,岂相放哉?
jiā lì bù xiǎo jīn yī shòu zhào rú cǐ qiě shǐ qiè yáo shǒu bù dé
家吏不晓,今一受诏如此,且使妾摇手不得。
jīn yán wú de fā qǔ zhū guān dài wèi wèi yāng guān bù shǔ qiè bù yí dú qǔ yě
今言无得发取诸官,殆谓未央官不属妾,不宜独取也。
yán qiè jiā fǔ yì bù dàng de qiè qiè huò yān
言妾家府亦不当得,妾窃惑焉。
xìng de cì tāng mù yì yǐ zì fèng yǎng yì xiǎo fā qǔ qí zhōng hé hài yú yì ér bù kě zāi
幸得赐汤沐邑以自奉养,亦小发取其中,何害于谊而不可哉?
yòu zhào shū yán fú yù suǒ zào jiē rú jìng níng qián lì chéng bù néng kuí qí yì jí qiě lìng qiè bèi fú suǒ wéi bù dé bù rú qián
又诏书言服御所造,皆如竟宁前,吏诚不能揆其意,即且令妾被服所为不得不如前。
shè qiè yù zuò mǒu píng fēng zhāng yú mǒu suǒ yuē gù shì wú yǒu huò bù néng de zé bì shéng qiè yǐ zhào shū yǐ
设妾欲作某屏风张于某所,曰故事无有,或不能得,则必绳妾以诏书矣。
cǐ èr shì chéng bù kě xíng wéi bì xià xǐng chá
此二事诚不可行,唯陛下省察。
huàn lì zhì hěn bì yù zì shèng
宦吏忮佷,必欲自胜。
xìng qiè shàng guì shí yóu yǐ bù jí shì cāo rén kuàng jīn rì rì yì qīn yòu huò cǐ zhào qí cāo yuē rén qǐ yǒu suǒ su
幸妾尚贵时,犹以不急事操人,况今日日益侵,又获此诏,其操约人,岂有所诉?
bì xià jiàn qiè zài jiāo fáng zhōng bù kěn gěi qiè xiān wēi nèi yá
陛下见妾在椒房,终不肯给妾纤微内邪?
ruò bù sī fǔ xiǎo qǔ jiāng ān suǒ yǎng hu
若不私府小取,将安所仰乎?
jiù gù zhōng guān nǎi sī duó zuǒ yòu zhī jiàn zēng nǎi fā chéng yú fú zēng yán wèi dài zhào bǔ yǐ ér mào yì qí zhōng
旧故,中官乃私夺左右之贱缯,乃发乘舆服缯,言为待诏补,已而贸易其中。
zuǒ yòu duō qiè yuàn zhě shén chǐ wèi zhī
左右多窃怨者,甚耻为之。
yòu gù shì yǐ tè niú cí dà fù mǔ dài hóu jìng hóu jiē de méng ēn yǐ tài láo cí jīn dāng lǜ rú gù shì wéi bì xià āi zhī
又故事以特牛祠大父母,戴侯、敬侯皆得蒙恩以太牢祠,今当率如故事,唯陛下哀之!
jīn lì fu shòu zhào dú jì zhí yù yán shǐ hòu zhī zhī fēi kě fù ruò sī fǔ yǒu suǒ qǔ yě
今吏甫受诏读记,直豫言使后知之,非可复若私府有所取也。
qí méng yá suǒ yǐ yuē zhì qiè zhě kǒng shī rén lǐ
其萌牙所以约制妾者,恐失人理。
jīn dàn sǔn chē jià jí wú ruò wèi yāng guān yǒu suǒ fā yí cì yī fú rú gù shì zé kě yǐ
今但损车驾,及毋若未央官有所发,遗赐衣服如故事,则可矣。
qí yú chéng tài pò jí nài hé
其余诚太迫急,奈何?
qiè bó mìng duān yù jìng níng qián jìng níng qián yú jīn shì ér bǐ zhī qǐ kě yá
妾薄命,端遇竟宁前,竟宁前于今世而比之,岂可邪?
gù shí jiǔ ròu yǒu suǒ cì wài jiā zhé shàng biǎo nǎi jué
故时酒肉有所赐外家,辄上表乃决。
yòu gù dù líng liáng měi rén suì shí yí jiǔ yī shí ròu bǎi jīn ěr
又故杜陵梁美人岁时遗酒一石,肉百斤耳。
qiè shén shǎo zhī yí tián bā zǐ chéng bù kě ruò shì
妾甚少之,遗田八子诚不可若是。
shì lǜ zhòng duō bù kě shèng yǐ wén chén
事率众多,不可胜以文陈。
sì zì xiàn suǒ yán zhī wéi bì xià shēn chá yān
俟自见,索言之,唯陛下深察焉!
shàng yú shì cǎi liú xiàng gǔ yǒng zhī yán yǐ bào yuē
上于是采刘向、谷永之言以报曰:
huáng dì xiàng huáng hòu suǒ yán shì wén zhī
皇帝向皇后,所言事闻之。
fu rì zhě zhòng yáng zhī zōng tiān guāng zhī guì wáng zhě zhī xiàng rén jūn zhī wèi yě
夫日者众阳之宗,天光之贵,王者之象,人君之位也。
fu yǐ yīn ér qīn yáng kuī qí zhèng tǐ shì fēi xià líng shàng qī chéng fu jiàn yú guì zhī biàn yǔ
夫以阴而侵阳,亏其正体,是非下陵上,妻乘夫,贱逾贵之变与?
chūn qiū èr bǎi sì shí èr nián biàn yì wèi zhòng mò ruò rì shí dà
春秋二百四十二年,变异为众,莫若日蚀大。
zì hàn xìng rì shí yì wèi lǚ huò zhī shǔ jiàn
自汉兴,日蚀亦为吕、霍之属见。
yǐ jīn kuí zhī qǐ yǒu cǐ děng zhī xiào yǔ
以今揆之,岂有此等之效与?
zhū hóu jū pò hàn zhì mù xiāng zhí chí zhī yě yòu ān huò qí zhào qī guó zhī nán
诸侯拘迫汉制,牧相执持之也,又安获齐、赵七国之难?
jiàng xiàng dà chén huái chéng bǐng zhōng wéi yì shì cóng yòu è yǒu shàng guān bó lù xuān chéng zhī móu
将相大臣怀诚秉忠,唯义是从,又恶有上官、博陆、宣成之谋?
ruò nǎi tú bù háo jié fēi yǒu chén shèng xiàng liáng zhī qún yě
若乃徒步豪桀,非有陈胜、项梁之群也;
xiōng nú yí dí fēi yǒu mò dú zhì zhī zhī lún yě
匈奴、夷狄,非有冒顿、郅支之伦也。
fāng wài nèi xiāng bǎi mán bīn fú shū sú mù yì bā zhōu huái dé suī shǐ qí huái jiā xié yì dí bù zú yōu yòu kuàng qí wú hu
方外内乡,百蛮宾服,殊俗慕义,八州怀德,虽使其怀挟邪意,狄不足忧,又况其无乎?
qiú yú yí dí wú yǒu qiú yú chén xià wú yǒu wēi hòu guān yě dāng hé yǐ sāi zhī
求于夷狄无有,求于臣下无有,微后官也当,何以塞之?
rì zhě jiàn shǐ yuán nián zhēng yuè bái qì chū yú yíng shì
日者,建始元年正月,白气出于营室。
yíng shì zhě tiān zǐ zhī hòu guān yě
营室者,天子之后官也。
zhēng yuè yú shàng shū wèi huáng jí
正月于《尚书》为皇极。
huáng jí zhě wáng qì zhī jí yě
皇极者,王气之极也。
bái zhě xī fāng zhī qì qí yú chūn dāng fèi
白者西方之气,其于春当废。
jīn zhèng yú huáng jí zhī yuè xīng fèi qì yú hòu gōng shì hòu qiè wú néng huái rèn bǎo quán zhě yǐ zhe jì sì zhī wēi jiàn rén jiāng qǐ yě
今正于皇极之月,兴废气于后宫,视后妾无能怀任保全者,以著继嗣之微,贱人将起也。
zhì qí jiǔ yuè liú xīng rú guā chū yú wén chāng guàn zǐ gōng wěi wěi qū rú lóng lín yú gōu chén cǐ yòu zhāng xiǎn qián yóu zhe zài nèi yě
至其九月,流星如瓜,出于文昌,贯紫宫,尾委曲如龙,临于钩陈,此又章显前尤,著在内也。
qí hòu zé yǒu běi gōng jǐng yì nán liú nì lǐ shù jùn shuǐ chū liú shā rén mín
其后则有北宫井溢,南流逆理,数郡水出,流杀人民。
hòu zé é yán chuán xiāng jīng zhèn nǚ tóng rù diàn xián mò jué zhī
后则讹言传相惊震,女童入殿,咸莫觉知。
fu hé zhě shuǐ yīn sì dú zhī zhǎng jīn nǎi dà jué méi piāo líng yì sī zhāo yīn shèng yíng yì wéi jīng jué jì zhī yīng yě
夫河者水阴,四渎之长,今乃大决,没漂陵邑,斯昭阴盛盈溢,违经绝纪之应也。
nǎi xī zhī yuè shǔ cháo yú shù yě que biàn sè
乃昔之月,鼠巢于树,野鹊变色。
wǔ yuè gēng zǐ niǎo fén qí cháo tài shān zhī yù
五月庚子,鸟焚其巢太山之域。
yì yuē niǎo fén qí cháo lǚ rén xiān xiào hòu hào táo
《易》曰:“鸟焚其巢,旅人先笑后号啕。
sàng niú yú yì xiōng
在易地丢失了牛,凶险。
yán wáng zhě chù mín shàng rú niǎo zhī chù cháo yě bù gù xù bǎi xìng bǎi xìng pàn ér qù zhī ruò niǎo zhī zì fén yě suī xiān kuài yì shuō xiào qí hòu bì hào ér wú jí yě
”言王者处民上,如鸟之处巢也,不顾恤百姓,百姓畔而去之,若鸟之自焚也,虽先快意说笑,其后必号而无及也。
bǎi xìng sàng qí jūn ruò niú wáng qí máo yě gù chēng xiōng
百姓丧其君,若牛亡其毛也,故称凶。
tài shān wáng zhě yì xìng gào dài zhī chù jīn zhèng yú dài zōng zhī shān shén kě jù yě
泰山,王者易姓告代之处,今正于岱宗之山,甚可惧也。
sān yuè guǐ wèi dà fēng zì xi yáo zǔ zōng qǐn miào yáng liè wéi xí zhé bá shù mù dùn jiāng chē niǎn huǐ huài kǎn wū zāi jí zōng miào zú wèi hán xīn
三月癸未,大风自西摇祖宗寝庙,扬裂帷席,折拔树木,顿僵车辇,毁坏槛屋,灾及宗庙,足为寒心!
sì yuè jǐ hài rì shí dōng jǐng zhuǎn lǚ qiě suǒ yǔ jì wú yì
四月己亥,日蚀东井,转旅且索,与既无异。
jǐ yóu wù yě hài fù shuǐ yě míng yīn shèng jiù zài nèi
己犹戊也,亥复水也,明阴盛,咎在内。
yú wù jǐ kuī jūn tǐ zhe jué shì yú huáng jí xiǎn huò bài jí jīng dū
于戊己,亏君体,著绝世于皇极,显祸败及京都。
yú dōng jǐng biàn guài zhòng bèi mò zhòng yì dà lái shù yì shén
于东井,变怪众备,末重益大,来数益甚。
chéng xíng zhī huò yuè yǐ pò qiè bù jiù zhī huàn rì qǐn lǚ shēn jiù bài zhuó zhuó ruò cǐ qǐ kě yǐ hū zāi
成形之祸月以迫切,不救之患日寝屡深,咎败灼灼若此,岂可以忽哉!
shū yún gāo zōng róng rì yuè yǒu gòu zhì
《书》云:“高宗肜日,粤有雊雉。
zǔ jǐ yuē wéi xiān jiǎ wáng zhèng jué shì
祖己曰:‘惟先假王正厥事。
yòu yuē suī xiū wù xiū wéi jìng wǔ xíng yǐ chéng sān dé
’”又曰:“虽休勿休,惟敬五刑,以成三德。
jí chì jiāo fáng jí yè tíng ěr
”即饬椒房及掖庭耳。
jīn huáng hòu yǒu suǒ yí biàn bù biàn qí tiáo cì shǐ dà cháng qiū lái bái zhī
今皇后有所疑,便不便,其条刺,使大长秋来白之。
lì jū yú fǎ yì ān zú guò
吏拘于法,亦安足过?
gài jiǎo wǎng zhě guò zhí gǔ jīn tóng zhī
盖矫枉者过直,古今同之。
qiě cái bì zhī shěng tè niú zhī cí qí yú huáng hòu suǒ yǐ fú zhù dé měi wèi huá chǒng yě
且财币之省,特牛之祠,其于皇后,所以扶助德美,为华宠也。
jiù gēn bù chú zāi biàn xiāng xí zǔ zōng qiě bù xuè shí hé dài hóu yě
咎根不除,灾变相袭,祖宗且不血食,何戴侯也!
chuán bù yún hū
传不云乎!
yǐ nà shī zhī zhě xiān
“以纳失之者鲜。
shěn huáng hòu yù cóng qí shē yǔ
”审皇后欲从其奢与?
zhèn yì dāng fǎ xiào wǔ huáng dì yě rú cǐ zé gān quán jiàn zhāng kě fù xīng yǐ
朕亦当法孝武皇帝也,如此则甘泉、建章可复兴矣。
shì sú suì shū shí biàn rì huà zāo shì zhì yí yīn shí ér yí jiù zhī fēi zhě hé kě fàng yān
世俗岁殊,时变日化,遭事制宜,因时而移,旧之非者,何可放焉!
jùn zi zhī dào lè yīn xún ér zhòng gǎi zuò
郡子之道,乐因循而重改作。
xī lǔ rén wèi cháng fǔ mǐn zǐ qiān yuē réng jiù guàn rú zhī hé
昔鲁人为长府,闵子骞曰:“仍旧贯如之何?
hé bì gǎi zuò
何必改作!
gài è zhī yě
”盖恶之也。
shī yún suī wú lǎo chéng rén shàng yǒu diǎn xíng céng shì mò tīng dà mìng yǐ qīng
《诗》云:“虽无老成人,尚有典刑,曾是莫听,大命以倾。
xiào wén huáng dì zhèn zhī shī yě
”孝文皇帝,朕之师也。
huáng tài hòu huáng hòu chéng fǎ yě
皇太后,皇后成法也。
jiǎ shǐ tài hòu zài bǐ shí bù rú zhí jīn jiàn qīn hòu yòu è kě yǐ yú hu
假使太后在彼时不如职,今见亲厚,又恶可以逾乎!
huáng hòu qí kè xīn bǐng dé wú wéi xiān hòu zhī zhì dù lì yì miǎn xíng chēng shùn fù dào jiǎn shěng qún shì qiān yuē wèi yòu qí xiào dōng gōng wú jué shuò wàng tuī chéng yǒng jiū yuán hé bù zāng
皇后其刻心秉德,毋违先后之制度,力谊勉行,称顺妇道,减省群事,谦约为右,其孝东宫,毋厥朔望,推诚永究,爰何不臧!
yǎng míng xiǎn xíng yǐ xi zhòng yán guàn chuí zé liè qiè shǐ yǒu fǎ yān
养名显行,以息众讠雚,垂则列妾,使有法焉。
huáng hòu shēn wéi wú hū
皇后深惟毋忽!
shì shí dà jiàng jūn fèng yòng shì wēi quán yóu shèng
是时,大将军凤用事,威权尤盛。
qí hòu bǐ sān nián rì shí yán shì zhě pō guī jiù yú fèng yǐ
其后,比三年日蚀,言事者颇归咎于凤矣。
ér gǔ yǒng děng suì zhe zhī xǔ shì xǔ shì zì zhī wèi fèng suǒ bù yòu
而谷永等遂著之许氏,许氏自知为凤所不佑。
jiǔ zhī huáng hòu chǒng yì yì shuāi ér hòu gōng duō xīn ài
久之,皇后宠亦益衰,而后宫多新爱。
hòu zǐ píng ān gāng hóu fū rén yè děng wéi mèi dào zhòu zǔ hòu gōng yǒu shēn zhě wáng měi rén jí fèng děng shì fā jué tài hòu dà nù xià lì kǎo wèn yè děng zhū sǐ xǔ hòu zuò fèi chù zhāo tái gōng qīn shǔ jiē guī gù jùn shān yáng hòu dì zǐ píng ēn hóu dàn jiù guó
后姊平安刚侯夫人谒等为媚道祝诅后宫有身者王美人及凤等,事发觉,太后大怒,下吏考问,谒等诛死,许后坐废处昭台宫,亲属皆归故郡山阳,后弟子平恩侯旦就国。
fán lì shí sì nián ér fèi zài zhāo tái suì yú hái xǐ zhǎng dìng gōng
凡立十四年而废,在昭台岁余,还徙长定宫。
hòu jiǔ nián shàng lián xǔ shì xià zhào yuē gài wén rén bù yí yuǎn yì bù wàng qīn
后九年,上怜许氏,下诏曰:“盖闻仁不遗远,谊不忘亲。
qián píng ān gāng hóu fū rén yè zuò dà nì zuì jiā shǔ xìng méng shè lìng guī gù jùn
前平安刚侯夫人谒坐大逆罪,家属幸蒙赦令,归故郡。
zhèn wéi píng ēn dài hóu xiān dì wài zǔ hún shén fèi qì mò fèng jì sì niàn zhī wèi cháng wàng yú xīn
朕惟平恩戴侯,先帝外祖,魂神废弃,莫奉祭祀,念之未尝忘于心。
qí hái píng ēn hóu dàn jí qīn shǔ zài shān yáng jùn zhě
其还平恩侯旦及亲属在山阳郡者。
shì suì fèi hòu bài
”是岁,废后败。
xiān shì fèi hòu zǐ mǐ guǎ jū yǔ dìng líng hóu chún yú zhǎng sī tōng yīn wèi zhī xiǎo qī
先是,废后姊孊寡居,与定陵侯淳于长私通,因为之小妻。
zhǎng dài zhī yuē wǒ néng bái dōng gōng fù lì xǔ hòu wèi zuǒ huáng hòu
长绐之曰:“我能白东宫,复立许后为左皇后。
fèi hòu yīn mǐ sī lù yí zhǎng shù tōng shū jì xiāng bào xiè
”废后因孊私赂遗长,数通书记相报谢。
cháng shū yǒu bèi màn fā jué tiān zǐ shǐ tíng wèi kǒng guāng chí jié cì fèi hòu yào zì shā zàng yán líng jiāo dào jiù xi
长书有悖谩,发觉,天子使廷尉孔光持节赐废后药,自杀,葬延陵交道厩西。
xiào chéng bān jié yú
孝成班婕妤。
dì chū jí wèi xuǎn rù hòu gōng
帝初即位选入后宫。
shǐ wèi shǎo shǐ é ér dà xìng wèi jié yú jū zēng chéng shě zài jiù guǎn yǒu nán shù yuè shī zhī
始为少使,蛾而大幸,为婕妤,居增成舍,再就馆,有男,数月失之。
chéng dì yóu yú hòu tíng cháng yù yǔ jié yú tóng niǎn zài jié yú cí yuē guān gǔ tú huà xián shèng zhī jūn jiē yǒu míng chén zài cè sān dài mò zhǔ nǎi yǒu bì nǚ jīn yù tóng niǎn dé wú jìn sì zhī hu
成帝游于后庭,尝欲与婕妤同辇载,婕妤辞曰:“观古图画,贤圣之君皆有名臣在侧,三代末主乃有嬖女,今欲同辇,得无近似之乎?
shàng shàn qí yán ér zhǐ
”上善其言而止。
tài hòu wén zhī xǐ yuē gǔ yǒu fán jī jīn yǒu bān jié yú
太后闻之,喜曰:“古有樊姬,今有班婕妤。
jié yú sòng shī jí qiè tiǎo dé xiàng nǚ shī zhī piān
”婕妤诵《诗》及《窃窕》、《德象》、《女师》之篇。
měi jìn jiàn shàng shū yī zé gǔ lǐ
每进见上疏,依则古礼。
zì hóng jiā hòu shàng shāo lóng yú nèi chǒng
自鸿嘉后,上稍隆于内宠。
jié yú jìn shì zhě li píng píng de xìng lì wèi jié yú
婕妤进侍者李平,平得幸,立为婕妤。
shàng yuē shǐ wèi huáng hòu yì cóng wēi qǐ
上曰:“始卫皇后亦从微起。
nǎi cì píng xìng yuē wèi suǒ wèi wèi jié yú yě
”乃赐平姓曰卫,所谓卫婕妤也。
qí hòu zhào fēi yàn zǐ dì yì cóng zì wēi jiàn xìng yú yuè lǐ zhì jìn shèng yú qián
其后,赵飞燕姊弟亦从自微贱兴,逾越礼制,浸盛于前。
bān jié yú jí xǔ huáng hòu jiē shī chǒng xī fù jìn jiàn
班婕妤及许皇后皆失宠,稀复进见。
hóng jiā sān nián zhào fēi yàn zèn gào xǔ huáng hòu bān jié yú xié mèi dào zhòu zǔ hòu gōng lì jí zhǔ shàng
鸿嘉三年,赵飞燕谮告许皇后、班婕妤挟媚道,祝诅后宫,詈及主上。
xǔ huáng hòu zuò fèi
许皇后坐废。
xiào wèn bān jié yú jié yú duì yuē qiè wén sǐ shēng yǒu mìng fù guì zài tiān
孝问班婕妤,婕妤对曰:“妾闻‘死生有命,富贵在天。
xiū zhèng shàng wèi méng fú wèi xié yù yǐ hé wàng
’修正尚未蒙福,为邪欲以何望?
shǐ guǐ shén yǒu zhī bù shòu bù chén zhī su
使鬼神有知,不受不臣之诉;
rú qí wú zhī su zhī hé yì
如其无知,诉之何益?
gù bù wéi yě
所以我不做这种事。”
shàng shàn qí duì lián mǐn zhī cì huáng jīn bǎi jīn
”上善其对,怜悯之,赐黄金百斤。
zhào shì zǐ dì jiāo dù jié yú kǒng jiǔ jiàn wēi qiú gòng yǎng tài hòu cháng xìn gōng shàng xǔ yān
赵氏姊弟骄妒,婕妤恐久见危,求共养太后长信宫,上许焉。
jié yú tuì chǔ dōng gōng zuò fù zì shāng dào qí cí yuē
婕妤退处东宫,作赋自伤悼,其辞曰:
chéng zǔ kǎo zhī yí dé xī hé xìng mìng zhī shū líng dēng báo qū yú gōng què xī chōng xià chén yú hòu tíng
承祖考之遗德兮,何性命之淑灵,登薄躯于宫阙兮,充下陈于后庭。
méng shèng huáng zhī wò huì xī dāng rì yuè zhī shèng míng yáng guāng liè zhī xī hè xī fèng lóng chǒng yú zēng chéng
蒙圣皇之渥惠兮,当日月之盛明,扬光烈之翕赫兮,奉隆宠于增成。
jì guò xìng yú fēi wèi xī qiè shù jī hū jiā shí měi wù mèi ér lèi xī xī shēn pèi lí yǐ zì sī chén nǚ tú yǐ jìng jiān xī gù nǚ shǐ ér wèn shī
既过幸于非位兮,窃庶几乎嘉时,每寤寐而累息兮,申佩离以自思,陈女图以镜监兮,顾女史而问诗。
bēi chén fù zhī zuò jiè xī āi bāo yán zhī wèi yóu
悲晨妇之作戒兮,哀褒、阎之为邮;
měi huáng yīng zhī nǚ yú xī róng rèn sì zhī mǔ zhōu
美皇、英之女虞兮,荣任、姒之母周。
suī yú lòu qí mí jí xī gǎn shě xīn ér wàng cí
虽愚陋其靡及兮,敢舍心而忘兹?
lì nián suì ér dào jù xī mǐn fán huá zhī bù zī
历年岁而悼惧兮,闵蕃华之不滋。
tòng yáng lù yǔ zhè guǎn xī réng qiǎng bǎo ér lí zāi qǐ qiè rén zhī yāng jiù xī
痛阳禄与柘馆兮,仍襁褓而离灾,岂妾人之殃咎兮?
jiāng tiān mìng zhī bù kě qiú
将天命之不可求。
bái rì hū yǐ yí guāng xī suì àn mò ér mèi yōu yóu bèi fù zài zhī hòu dé xī bù fèi juān yú zuì yóu
白日忽已移光兮,遂暗莫而昧幽,犹被覆载之厚德兮,不废捐于罪邮。
fèng gòng yǎng yú dōng gōng xī tuō cháng xìn zhī mò liú gòng sǎ sǎo yú wéi wò xī yǒng zhōng sǐ yǐ wéi qī
奉共养于东宫兮,托长信之末流,共洒扫于帷幄兮,永终死以为期。
yuàn guī gǔ yú shān zú xī yī sōng bǎi zhī yú xiū
愿归骨于山足兮,依松柏之余休。
zhòng yuē qián xuán guān xī yōu yǐ qīng yìng mén bì xī jìn tà jiōng
重曰:“潜玄官兮幽以清,应门闭兮禁闼扃。
huá diàn chén xī yù jiē tái zhōng tíng qī xī lǜ cǎo shēng
华殿尘兮玉阶菭,中庭萋兮绿草生。
guǎng shì yīn xī wéi wò àn fáng lóng xū xī fēng líng líng
广室阴兮帷幄暗,房栊虚兮风泠泠。
gǎn wéi cháng xī fā hóng luō fēn cuì cài xī wán sù shēng
感帷裳兮发红罗,纷綷縩兮纨素声。
shén miǎo miǎo xī mì liàng chù jūn bù yù xī shuí wèi róng
神眇眇兮密靓处,君不御兮谁为荣?
fǔ shì xī dan chi sī jūn xī lǚ qí
俯视兮丹墀,思君兮履綦。
yǎng shì xī yún wū shuāng tì xī héng liú
仰视兮云屋,双涕兮横流。
gù zuǒ yòu xī hé yán zhuó yǔ shāng xī xiāo yōu
顾左右兮和颜,酌羽觞兮销忧。
wéi rén shēng xī yī shì hū yī guò xī ruò fú
惟人生兮一世,忽一过兮若浮。
yǐ dú xiǎng xī gāo míng chù shēng mín xī jí xiū
已独享兮高明,处生民兮极休。
miǎn yú jīng xī jí lè yǔ fú lù xī wú qī
勉虞精兮极乐,与福禄兮无期。
lǜ yī xī bái huá zì gǔ xī yǒu zhī
《绿衣》兮《白华》,自古兮有之。
zhì chéng dì bēng jié yú chōng fèng yuán líng hōng yīn zàng yuán zhōng
至成帝崩,婕妤充奉园陵,薨,因葬园中。
xiào chéng zhào huáng hòu běn cháng ān gōng rén
孝成赵皇后,本长安宫人。
chū shēng shí fù mǔ bù jǔ sān rì bù sǐ nǎi shōu yǎng zhī
初生时,父母不举,三日不死,乃收养之。
jí zhuàng shǔ yáng ā zhǔ jiā xué gē wǔ hào yuē fēi yàn
及壮,属阳阿主家,学歌舞,号曰飞燕。
chéng dì cháng wēi xíng chū
成帝尝微行出。
guò yáng ā zhǔ zuò yuè shàng jiàn fēi yàn ér shuō zhī zhào rù gōng dà xìng
过阳阿主,作乐,上见飞燕而说之,召入宫,大幸。
yǒu nǚ dì fù zhào rù jù wèi jié yú guì qīng hòu gōng
有女弟复召入,俱为婕妤,贵倾后宫。
xǔ hòu zhī fèi yě shàng yù lì zhào jié yú
许后之废也,上欲立赵婕妤。
huáng tài hòu xián qí suǒ chū wēi shén nán zhī
皇太后嫌其所出微甚,难之。
tài hòu zǐ zi chún yú zhǎng wèi shì zhōng shù wǎng lái chuán yǔ de tài hòu zhǐ shàng lì fēng zhào jié yú fù lín wèi chéng yáng hòu
太后姊子淳于长为侍中,数往来传语,得太后指,上立封赵婕妤父临为成阳侯。
hòu yuè yú nǎi lì jié yú wèi huáng hòu
后月余,乃立婕妤为皇后。
zhuī yǐ zhǎng qián bái ba chāng líng gōng fēng wèi dìng líng hóu
追以长前白罢昌陵功,封为定陵侯。
huáng hòu jì lì hòu kuān shǎo shuāi ér dì jué xìng wèi zhāo yí
皇后既立,后宽少衰,而弟绝幸,为昭仪。
jū zhāo yáng shě qí zhōng tíng tóng zhū ér diàn shàng xiū qī qiè jiē tóng tà huáng jīn tu bái yù jiē bì dài wǎng wǎng wèi huáng jīn gāng hán lán tián bì míng zhū cuì yǔ shì zhī zì hòu gōng wèi cháng yǒu yān
居昭阳舍,其中庭彤朱,而殿上髤漆,切皆铜沓黄金涂,白玉阶,壁带往往为黄金釭,函蓝田璧,明珠、翠羽饰之,自后宫未尝有焉。
zǐ dì zhuān chǒng shí yú nián zú jiē wú zi
姊弟颛宠十余年,卒皆无子。
mò nián dìng táo wáng lái cháo wáng zǔ mǔ fu tài hòu sī lù yí zhào huáng hòu zhāo yí dìng táo wáng jìng wèi tài zǐ
末年,定陶王来朝,王祖母傅太后私赂遗赵皇后、昭仪,定陶王竟为太子。
míng nián chūn chéng dì bēng
明年春,成帝崩。
dì sù qiáng wú jí bìng
帝素强,无疾病。
shì shí chu sī wáng yǎn liáng wáng lì lái cháo míng dàn dāng cí qù shàng sù gòng zhāng bái hǔ diàn
是时,楚思王衍、梁王立来朝,明旦当辞去,上宿供张白虎殿。
yòu yù bài zuǒ jiāng jūn kǒng guāng wèi chéng xiàng yǐ kè hòu yìn shū zàn
又欲拜左将军孔光为丞相,已刻侯印书赞。
hūn yè píng shàn xiāng chén fu kù wà yù qǐ yīn shī yī bù néng yán zhòu lòu shàng shí kè ér bēng
昏夜平善,乡晨,傅裤袜欲起,因失衣,不能言,昼漏上十刻而崩。
mín jiān guī zuì zhào zhāo yí huáng tài hòu zhào dà sī mǎ mǎng chéng xiàng dà sī kōng yuē huáng dì bào bēng qún zhòng yán guàn huā guài zhī
民间归罪赵昭仪,皇太后诏大司马莽、丞相大司空曰:“皇帝暴崩,群众讠雚哗怪之。
yè tíng lìng fǔ děng zài hòu tíng zuǒ yòu shì yàn pò jìn zá yǔ yù shǐ chéng xiàng tíng wèi zhì wèn huáng dì qǐ jū fā bìng zhuàng
掖庭令辅等在后庭左右,侍燕迫近,杂与御史、丞相、廷尉治问皇帝起居发病状。
zhào zhāo yí zì shā
”赵昭仪自杀。
āi dì jì lì zūn zhào huáng hòu wèi huáng tài hòu fēng tài hòu dì shì zhōng fù mǎ dū wèi qīn wèi xīn chéng hóu
哀帝既立,尊赵皇后为皇太后,封太后弟侍中驸马都尉钦为新成侯。
zhào shì hòu zhě fán èr rén
赵氏侯者凡二人。
hòu shù yuè sī lì jiě guāng zòu yán
后数月,司隶解光奏言:
chén wén xǔ měi rén jí gù zhōng gōng shǐ cáo gōng jiē yù xìng xiào chéng huáng dì chǎn zǐ zi yǐn bú jiàn
臣闻许美人及故中宫史曹宫皆御幸孝成皇帝,产子,子隐不见。
chén qiǎn cóng shì yuàn yè shǐ wàng yàn wèn zhī zhuàng zhě yè tíng yù chéng jí wǔ
臣遣从事掾业、史望验问知状者掖庭狱丞籍武,
gù zhōng huáng mén wáng shùn wú gōng jìn yán
故中黄门王舜、吴恭、靳严,
guān bì cáo xiǎo dào fáng zhāng qì
官婢曹晓、道房、张弃,
gù zhào zhāo yí yù zhě yú kè zǐ wáng piān zāng jiān děng
故赵昭仪御者于客子、王偏、臧兼等,
jiē yuē gōng jí xiǎo zǐ nǚ
皆曰宫即晓子女,
qián shǔ zhōng gōng
前属中宫,
wéi xué shì shǐ
为学事史,
tōng shī
通《诗》,
shòu huáng hòu
授皇后。
fáng yǔ gōng duì shí yuán yán yuán nián zhōng gōng yǔ fáng yuē bì xià xìng gōng
房与宫对食,元延元年中宫语房曰:“陛下幸宫。
hòu shù yuè xiǎo rù diàn zhōng jiàn gōng fù dà wèn gōng
”后数月,晓入殿中,见宫腹大,问宫。
gōng yuē yù xìng yǒu shēn
宫曰:“御幸有身。
qí shí yuè zhōng gōng rǔ yè tíng niú guān lìng shè yǒu bì liù rén zhōng huáng mén tián kè chí zhào jì shèng lǜ tí fāng dǐ fēng yù shǐ zhōng chéng yìn yǔ wǔ yuē qǔ niú guān lìng shè fù rén xīn chǎn ér bì liù rén jǐn zhì bào shì yù wú wèn ér nán nǚ shuí r yě
”其十月中,宫乳掖庭牛官令舍,有婢六人,中黄门田客持诏记,盛绿绨方底,封御史中丞印,予武曰:“取牛官令舍妇人新产儿,婢六人,尽置暴室狱,毋问儿男女,谁儿也!
wǔ yíng zhì yù gōng yuē shàn zāng wǒ r bāo chéng zhī shì hé děng r yě
”武迎置狱,宫曰:“善臧我儿胞,丞知是何等儿也!
hòu sān rì kè chí zhào jì yǔ wǔ wèn r sǐ wèi
”后三日,客持诏记与武,问:“儿死未?
shǒu shū duì dú bèi
手书对牍背。
wǔ jí shū duì r jiàn zài wèi sǐ
”武即书对:“儿见在,未死。
yǒu qǐng kè chū yuē shàng yǔ zhāo yí dà nù nài hé bù shā
”有顷,客出曰:“上与昭仪大怒,奈何不杀?
wǔ kòu tóu tí yuē bù shā r zì zhī dāng sǐ
”武叩头啼曰:“不杀儿,自知当死;
shā zhī yì sǐ
杀之,亦死!
jí yīn kè zòu fēng shì yuē bì xià wèi yǒu jì sì zi wú guì jiàn wéi liú yì
”即因客奏封事,曰:“陛下未有继嗣,子无贵贱,唯留意!
zòu rù kè fù chí zhào jì yǔ wǔ yuē jīn yè lòu shàng wǔ kè chí r yǔ shùn huì dōng jiāo yè mén
”奏入,客复持诏记予武曰:“今夜漏上五刻,持儿与舜,会东交掖门。
wǔ yīn wèn kè bì xià de wǔ shū yì hé rú
”武因问客:“陛下得武书,意何如?
yuē chēng yě
”曰:“瞠也。
wǔ yǐ r fù shùn
”武以儿付舜。
shùn shòu zhào nèi r diàn zhōng wèi zé rǔ mǔ gào shàn yǎng ér qiě yǒu shǎng
舜受诏,内儿殿中,为择乳母,告“善养儿,且有赏。
wú lìng lòu xiè
毋令漏泄!
shùn zé qì wèi rǔ mǔ shí r shēng bā jiǔ rì
”舜择弃为乳母,时儿生八九日。
hòu sān rì kè fù chí zhào jì fēng rú qián yǔ wǔ zhōng yǒu fēng xiǎo lǜ qiè jì yuē gào wǔ yǐ qiè zhōng wù shū yǔ yù zhōng fù rén wǔ zì lín yǐn zhī
后三日,客复持诏记,封如前予武,中有封小绿箧,记曰:“告武以箧中物书予狱中妇人,武自临饮之。
wǔ fā qiè zhōng yǒu guǒ yào èr méi hè tí shū yuē gào wěi néng nǔ lì yǐn cǐ yào bù kě fù rù
”武发箧中有裹药二枚,赫蹄书,曰:“告伟能:努力饮此药,不可复入。
nǚ zì zhī zhī
女自知之!
wěi néng jí gōng
”伟能即宫。
gōng dú shū yǐ yuē guǒ yě yù zǐ dì shàn tiān xià
宫读书已,曰:“果也,欲姊弟擅天下!
wǒ ér nán yě é shàng yǒu zhuàng fā lèi xiào yuán huáng dì
我儿男也,额上有壮发,类孝元皇帝。
jīn ér ān zài
今儿安在?
wēi shā zhī yǐ
危杀之矣!
nài hé lìng zhǎng xìn de wén zhī
奈何令长信得闻之?
gōng yǐn yào sǐ
宫饮药死。
hòu gōng bì liù rén zhào rù chū yǔ wǔ yuē zhāo yí yán nǚ wú guò
后宫婢六人召入,出语武曰:“昭仪言‘女无过。
níng zì shā yá ruò wài jiā yě
宁自杀邪,若外家也?
wǒ cáo yán yuàn zì shā
’我曹言愿自杀。
jí zì miào sǐ
”即自缪死。
wǔ jiē biǎo zòu zhuàng
武皆表奏状。
qì suǒ yǎng ér shí yī rì gōng zhǎng li nán yǐ zhào shū qǔ r qù bù zhī suǒ zhì
弃所养儿十一日,宫长李南以诏书取儿去,不知所置。
xǔ měi rén qián zài shàng lín zhuō mù guǎn shù zhào rù shì shì zhōng ruò shě yī suì zài sān zhào liú shù yuè huò bàn suì yù xìng
许美人前在上林涿沐馆,数召入饰室中若舍,一岁再三召,留数月或半岁御幸。
yuán yán èr nián huái zǐ qí shí yī yuè rǔ
元延二年怀子,其十一月乳。
zhào shǐ yán chí rǔ yī jí wǔ zhǒng huò yào wán sān sòng měi rén suǒ
诏使严持乳医及五种和药丸三,送美人所。
hòu kè zǐ piān jiān wén zhāo yí wèi chéng dì yuē cháng gěi wǒ yán cóng zhōng gōng lái jí cóng zhōng gōng lái xǔ měi rén r hé cóng shēng zhōng
后客子、偏、兼闻昭仪谓成帝曰:“常给我言从中宫来,即从中宫来,许美人儿何从生中?
xǔ shì jìng dāng fù lì yá
许氏竟当复立邪!
duì yǐ shǒu zì dǎo yǐ tóu jī bì hù zhù cóng chuáng shàng zì tóu de tí qì bù kěn shí yuē jīn dāng ān zhì wǒ yù guī ěr
”怼,以手自捣,以头击壁户柱,从床上自投地,啼泣不肯食,曰:“今当安置我,欲归耳!
dì yuē jīn gù gào zhī fǎn nù wèi
”帝曰:“今故告之,反怒为!
shū bù kě xiǎo yě
殊不可晓也。
dì yì bù shí
”帝亦不食。
zhāo yí yuē bì xià zì zhī shì bù shí wèi hé
昭仪曰:“陛下自知是,不食为何?
bì xià cháng zì yán yuē bù fù nǚ jīn měi rén yǒu zi jìng fù yuē wèi hé
陛下常自言‘约不负女’,今美人有子,竟负约,谓何?
dì yuē yuē yǐ zhào shì gù bù lì xǔ shì
”帝曰:“约以赵氏,故不立许氏。
shǐ tiān xià wú chū zhào shì shàng zhě wú yōu yě
使天下无出赵氏上者,毋忧也!
hòu zhào shǐ yán chí lǜ náng shū yǔ xǔ měi rén gào yán yuē měi rén dāng yǒu yǐ yǔ nǚ shòu lái zhì shì shì zhōng lián nán
”后诏使严持绿囊书予许美人,告严曰:“美人当有以予女,受来,置饰室中帘南。
měi rén yǐ wěi qiè yī hé shèng suǒ shēng r jiān fēng jí lǜ náng bào shū yǔ yán
”美人以苇箧一合盛所生儿,缄封,及绿囊报书予严。
yán chí qiè shū zhì shì shì lián nán qù
严持箧书,置饰室帘南去。
dì yǔ zhāo yí zuò shǐ kè zi jiě qiè jiān
帝与昭仪坐,使客子解箧缄。
wèi yǐ dì shǐ kè zi piān jiān jiē chū zì bì hù dú yǔ zhāo yí zài
未已,帝使客子、偏、兼皆出,自闭户,独与昭仪在。
xū yú kāi hù hū kè zǐ piān jiān shǐ jiān fēng qiè jí lǜ tí fāng dǐ tuī zhì píng fēng dōng
须臾开户,呼客子、偏、兼,使缄封箧及绿绨方底,推置屏风东。
gōng shòu zhào chí qiè fāng dǐ yǔ wǔ jiē fēng yǐ yù shǐ zhōng chéng yìn yuē gào wǔ qiè zhōng yǒu sǐ r mái píng chǔ wù lìng rén zhī
恭受诏,持箧方底予武,皆封以御史中丞印,曰:“告武:箧中有死儿,埋屏处,勿令人知。
wǔ chuān yù lóu yuán xià wèi kǎn mái qí zhōng
”武穿狱楼垣下为坎,埋其中。
gù zhǎng dìng xǔ guì rén jí gù chéng dū píng ā hòu jiā bì wáng yè rèn lí gōng sūn xí qián miǎn wèi shù rén zhào zhào rù shǔ zhāo yí wèi sī bì
故长定许贵人及故成都、平阿侯家婢王业、任㛤、公孙习前免为庶人,诏召入,属昭仪为私婢。
chéng dì bēng wèi xìng zǐ gōng cāng cù bēi āi zhī shí zhāo yí zì zhī zuì è dà zhī yè děng gù xǔ shì wáng shì bì kǒng shì xiè ér yǐ dà bì yáng zǐ děng cì yǔ yè děng gè qiě shí rén yǐ wèi qí yì shǔ wú dào wǒ jiā guò shī
成帝崩,未幸梓宫,仓卒悲哀之时,昭仪自知罪恶大,知业等故许氏、王氏婢,恐事泄,而以大婢羊子等赐予业等各且十人,以尉其意,属“无道我家过失。
yuán yán èr nián wǔ yuè gù yè tíng lìng wú qiū zūn wèi wǔ yuē yè tíng chéng lì yǐ xià jiē yǔ zhāo yí hé tōng wú kě yǔ yǔ zhě dú yù yǔ wǔ yǒu suǒ yán
元延二年五月,故掖庭令吾丘遵谓武曰:“掖庭丞吏以下皆与昭仪合通,无可与语者,独欲与武有所言。
wǒ wú zi wǔ yǒu zi shì jiā qīng zú rén dé wú bù gǎn hu
我无子,武有子,是家轻族人,得无不敢乎?
yè tíng zhōng yù xìng shēng zǐ zhě zhé sǐ yòu yǐn yào shāng duò zhě wú shù yù yǔ wǔ gòng yán zhī dà chén piào qí jiāng jūn tān qí qián bù zú jì shì nài hé lìng zhǎng xìn de wén zhī
掖庭中御幸生子者辄死,又饮药伤堕者无数,欲与武共言之大臣,票骑将军贪耆钱,不足计事,奈何令长信得闻之?
zūn hòu bìng kùn wèi wǔ jīn wǒ yǐ sǐ qián suǒ yǔ shì wǔ bù néng dú wèi yě shèn yǔ
”遵后病困,谓武:“今我已死,前所语事,武不能独为也,慎语!
jiē zài jīn nián sì yuè bǐng chén shè lìng qián
皆在今年四月丙辰赦令前。
chén jǐn àn yǒng guāng sān nián nán zǐ zhōng děng fā cháng líng fu fū rén zhǒng
臣谨案永光三年男子忠等发长陵傅夫人冢。
shì gèng dà shè xiào yuán huáng dì xià zhào yuē cǐ zhèn bù dàng suǒ de shè yě
事更大赦,孝元皇帝下诏曰:“此朕不当所得赦也。
qióng zhì jǐn fú gū tiān xià yǐ wéi dāng
”穷治,尽伏辜,天下以为当。
lǔ yán gōng fū rén shā shì zǐ qí huán zhào ér zhū yān chūn qiū yǔ zhī
鲁严公夫人杀世子,齐桓召而诛焉,《春秋》予之。
zhào zhāo yí qīng luàn shèng cháo qīn miè jì sì jiā shǔ dāng fú tiān zhū
赵昭仪倾乱圣朝,亲灭继嗣,家属当伏天诛。
qián píng ān gāng hóu fū rén yè zuò dà nì tóng chǎn dāng zuò yǐ méng shè lìng guī gù jùn
前平安刚侯夫人谒坐大逆,同产当坐,以蒙赦令,归故郡。
jīn zhāo yí suǒ fàn yóu bèi nì zuì zhòng yú yè ér tóng chǎn qīn shǔ jiē zài zūn guì zhī wèi pò jìn wéi wò qún xià hán xīn fēi suǒ yǐ chéng è chóng yì shì sì fāng yě
今昭仪所犯尤悖逆,罪重于谒,而同产亲属皆在尊贵之位,迫近帏幄,群下寒心,非所以惩恶崇谊示四方也。
qǐng shì qióng jìng chéng xiàng yǐ xià yì zhèng fǎ
请事穷竟,丞相以下议正法。
āi dì yú shì miǎn xīn chéng hóu zhào qīn qīn xiōng zi chéng yáng hòu jiē wèi shù rén jiāng jiā shǔ xǐ liáo xī jùn
哀帝于是免新成侯赵钦、钦兄子成阳侯,皆为庶人,将家属徙辽西郡。
shí yì láng gěng yù shàng shū yán
时议郎耿育上疏言:
chén wén jì sì shī tǒng fèi shì lì zhù shèng rén fǎ jìn gǔ jīn zhì jiè
臣闻继嗣失统,废适立庶,圣人法禁,古今至戒。
rán dà pà jiàn lì zhī shì qūn xún gù ràng wěi shēn wú yuè quán biàn suǒ shè bù jì cháng fǎ zhì wèi wáng jì yǐ chóng shèng sì zú yǒu tiān xià zǐ sūn chéng yè qī bā bǎi zǎi gōng guān sān wáng dào dé zuì bèi shì yǐ zūn hào zhuī jí dài wáng
然大怕见历知适,逡循固让,委身吴粤,权变所设,不计常法,致位王季,以崇圣嗣,卒有天下,子孙承业,七八百载,功冠三王,道德最备,是以尊号追及大王。
gù shì bì yǒu fēi cháng zhī biàn rán hòu nǎi yǒu fēi cháng zhī móu
故世必有非常之变,然后乃有非常之谋。
xiào chéng huáng dì zì zhī jì sì bù yǐ shí lì niàn suī mò yǒu huáng zǐ wàn suì zhī hòu wèi néng chí guó quán bǐng zhī zhòng zhì yú nǚ zhǔ nǚ zhǔ jiāo shèng zé qí yù wú jí shǎo zhǔ yòu ruò zé dà chén bù shǐ shì wú zhōu gōng bào fù zhī fǔ kǒng wēi shè jì qīng luàn tiān xià
孝成皇帝自知继嗣不以时立,念虽末有皇子,万岁之后未能持国,权柄之重,制于女主,女主骄盛则耆欲无极,少主幼弱则大臣不使,世无周公抱负之辅,恐危社稷,倾乱天下。
zhī bì xià yǒu xián shèng tōng míng zhī dé rén xiào zǐ ài zhī ēn huái dú jiàn zhī míng nèi duàn yú shēn gù fèi hòu gōng jiù guǎn zhī jiàn jué wēi sì huò luàn zhī gēn nǎi yù zhì wèi bì xià yǐ ān zōng miào
知陛下有贤圣通明之德,仁孝子爱之恩,怀独见之明,内断于身,故废后宫就馆之渐,绝微嗣祸乱之根,乃欲致位陛下以安宗庙。
yú chén jì bù néng shēn yuán ān wēi dìng jīn kuì zhī jì yòu bù zhī tuī yǎn shèng dé shù xiān dì zhī zhì nǎi fǎn fù xiào shěng nèi bào lù sī yàn wū wū xiān dì qīng huò zhī guò chéng jié chǒng qiè dù mèi zhī zhū shén shī xián shèng yuǎn jiàn zhī míng nì fù xiān dì yōu guó zhī yì
愚臣既不能深援安危,定金匮之计,又不知推演圣德,述先帝之志,乃反复校省内,暴露私燕,诬污先帝倾惑之过,成结宠妾妒媚之诛,甚失贤圣远见之明,逆负先帝忧国之意。
fu lùn dà dé bù jū sú lì dà gōng bù hé zhòng cǐ nǎi xiào chéng huáng dì zhì sī suǒ yǐ wàn wàn yú zhòng chén bì xià shèng dé shèng mào suǒ yǐ fú hé yú huáng tiān yě qǐ dāng shì yōng yōng dǒu shāo zhī chén suǒ néng jí zāi
夫论大德不拘俗,立大功不合众,此乃孝成皇帝至思所以万万于众臣,陛下圣德盛茂所以符合于皇天也,岂当世庸庸斗筲之臣所能及哉!
qiě bāo guǎng jiāng shùn jūn fù zhī měi kuāng jiù xiāo miè jì wǎng zhī guò gǔ jīn tōng yì yě
且褒广将顺君父之美,匡救销灭既往之过,古今通义也。
shì bù dàng shí gù zhēng fáng huò yú wèi rán gè suí zhǐ ā cóng yǐ qiú róng mèi yàn jià zhī hòu zūn hào yǐ dìng wàn shì yǐ qì nǎi tàn zhuī bù jí zhī shì jié yáng yōu mèi zhī guò cǐ chén suǒ shēn tòng yě
事不当时固争,防祸于未然,各随指阿从,以求容媚,晏驾之后,尊号已定,万事已讫,乃探追不及之事,讦扬幽昧之过,此臣所深痛也!
yuàn xià yǒu sī yì jí rú chén yán yi xuān bù tiān xià shǐ xián xiāo zhī xiān dì shèng yì suǒ qǐ
愿下有司议,即如臣言,宜宣布天下,使咸哓知先帝圣意所起。
bù rán kōng shǐ bàng yì shàng jí shān líng xià liú hòu shì yuǎn wén bǎi mán jìn bù hǎi nèi shén fēi xiān dì tuō hòu zhī yì yě
不然,空使谤议上及山陵,下流后世,远闻百蛮,近布海内,甚非先帝托后之意也。
gài xiào zǐ shàn shù fù zhī zhì shàn chéng rén zhī shì wéi bì xià xǐng chá
盖孝子善述父之志,善成人之事,唯陛下省察!
āi dì wèi tài zǐ yì pō de zhào tài hòu lì suì bù jìng qí shì
哀帝为太子,亦颇得赵太后力,遂不竟其事。
fu tài hòu ēn zhào tài hòu zhào tài hòu yì guī xīn gù chéng dì mǔ jí wáng shì jiē yuàn zhī
傅太后恩赵太后,赵太后亦归心,故成帝母及王氏皆怨之。
āi dì bēng wáng mǎng bái tài hòu zhào yǒu sī yuē qián huáng tài hòu yǔ zhāo yí jù shì wéi wò zǐ dì zhuān chǒng gù qǐn zhí zéi luàn zhī móu cán miè jì sì yǐ wēi zōng miào bèi tiān fàn zǔ wú wéi tiān xià mǔ zhī yì
哀帝崩,王莽白太后诏有司曰:“前皇太后与昭仪俱侍帷幄,姊弟专宠锢寝,执贼乱之谋,残灭继嗣以危宗庙,悖天犯祖,无为天下母之义。
biǎn huáng tài hòu wèi xiào chéng huáng hòu xǐ jū běi gōng
贬皇太后为孝成皇后,徙居北宫。
hòu yuè yú fù xià zhào yuē huáng hòu zì zhī zuì è shēn dà cháo qǐng xī kuò shī fù dào wú gòng yǎng zhī lǐ ér yǒu láng hǔ zhī dú zōng shì suǒ yuàn hǎi nèi zhī chóu yě ér shàng zài xiǎo jūn zhī wèi chéng fēi huáng tiān zhī xīn
”后月余,复下诏曰:“皇后自知罪恶深大,朝请希阔,失妇道,无共养之礼,而有狼虎之毒,宗室所怨,海内之仇也,而尚在小君之位,诚非皇天之心。
fu xiǎo bù rěn luàn dà móu ēn zhī suǒ bù néng yǐ zhě yì zhī suǒ gē yě
夫小不忍乱大谋,恩之所不能已者义之所割也。
jīn fèi huáng hòu wèi shù rén jiù qí yuán
今废皇后为庶人,就其园。
shì rì zì shā
”是日自杀。
lì shí liù nián ér zhū
立十六年而诛。
xiān shì yǒu tóng yáo yuē yàn yàn wěi tǐng zhāng gōng zǐ shí xiāng jiàn
先是,有童谣曰:“燕燕,尾涏々,张公子,时相见。
mù mén cāng láng gēn yàn fēi lái zhuó huáng sūn
木门仓琅根,燕飞来,啄皇孙。
huáng sūn sǐ yàn zhuó shǐ
皇孙死,燕啄矢。
chéng dì měi wēi xíng chū cháng yǔ zhāng fàng jù ér chēng fù píng hòu jiā gù yuē zhāng gōng zǐ
”成帝每微行出,常与张放俱,而称富平侯家,故曰张公子。
cāng láng gēn gōng mén tóng huán yě
仓琅根,宫门铜锾也。
xiào yuán fu zhāo yí āi dì zǔ mǔ yě
孝元傅昭仪,哀帝祖母也。
fù hé nèi wēn rén zǎo zú mǔ gēng jià wèi wèi jùn zhèng wēng qī shēng nán yùn
父河内温人,蚤卒,母更嫁为魏郡郑翁妻,生男恽。
zhāo yí shǎo wéi shàng guān tài hòu cái rén zì yuán dì wèi tài zǐ de jìn xìng
昭仪少为上官太后才人,自元帝为太子,得进幸。
yuán dì jí wèi lì wèi jié yú shén yǒu chǒng
元帝即位,立为婕妤,甚有宠。
wéi rén yǒu cái lüè shàn shì rén xià zhì gōng rén zuǒ yòu yǐn jiǔ lèi dì jiē zhù yán zhī
为人有材略,善事人,下至宫人左右,饮酒酹地,皆祝延之。
chǎn yī nán yī nǚ nǚ wèi píng dōu gōng zhǔ nán wèi dìng táo gōng wáng
产一男一女,女为平都公主,男为定陶恭王。
gōng wáng yǒu cái yì yóu ài yú shàng
恭王有材艺,尤爱于上。
yuán dì jì zhòng fu jié yú jí féng jié yú yì xìng shēng zhōng shān xiào wáng shàng yù shū zhī yú hòu gōng yǐ èr rén jiē yǒu zi wèi wáng shàng shàng zài wèi de chēng tài hòu nǎi gēng hào yuē zhāo yí cì yǐ yìn shòu zài jié yú shàng
元帝既重傅婕妤,及冯婕妤亦幸,生中山孝王,上欲殊之于后宫,以二人皆有子为王,上尚在,未得称太后,乃更号曰昭仪,赐以印绶,在婕妤上。
zhāo qí yí zūn zhī yě
昭其仪,尊之也。
zhì chéng āi shí zhào zhāo yí dǒng zhāo yí jiē wú zi yóu chēng yān
至成、哀时,赵昭仪、董昭仪皆无子,犹称焉。
yuán dì bēng fu zhāo yí suí wáng guī guó chēng dìng táo tài hòu
元帝崩,傅昭仪随王归国,称定陶太后。
hòu shí nián gōng wáng hōng zǐ dài wèi wáng
后十年,恭王薨,子代为王。
wáng mǔ yuē dīng jī
王母曰丁姬。
fu tài hòu gōng zì yǎng shì jì zhuàng dà chéng dì wú jì sì
傅太后躬自养视,既壮大,成帝无继嗣。
shí zhōng shān xiào wáng zài
时中山孝王在。
yuán yán sì nián xiào wáng jí dìng táo wáng jiē rù cháo
元延四年,孝王及定陶王皆入朝。
fu tài hòu duō yǐ zhēn bǎo lù yí zhào zhāo yí jí dì jiù piào qí jiāng jūn wáng gēn yīn wèi wáng qiú hàn sì
傅太后多以珍宝赂遗赵昭仪及帝舅票骑将军王根,阴为王求汉嗣。
zhāo yí jí gēn jiē jiàn shàng wú zi yù yù zì jié wéi jiǔ cháng jì gèng chēng yù dìng táo wáng
昭仪及根皆见上无子,欲豫自结为久长计,更称誉定陶王。
shàng yì zì qì zhī míng nián suì zhēng dìng táo wáng lì wèi tài zǐ yǔ zài āi jì
上亦自器之,明年,遂征定陶王立为太子,语在《哀纪》。
yuè yú tiān zǐ lì chu xiào wáng sūn jǐng wèi dìng táo wáng fèng gōng wáng hòu
月余,天子立楚孝王孙景为定陶王,奉恭王后。
tài zǐ yì yù xiè shǎo fù yán chóng yǐ wéi chūn qiū bù yǐ fù mìng fèi wáng fù mìng wéi rén hòu zhī lǐ bù dé gù sī qīn bù dàng xiè
太子议欲谢,少傅阎崇以为:“《春秋》不以父命废王父命,为人后之礼不得顾私亲,不当谢。
tài fù zhào xuán yǐ wéi dāng xiè tài zǐ cóng zhī
”太傅赵玄以为当谢,太子从之。
zhào wèn suǒ yǐ xiè zhuàng shàng shū hé zòu xuán zuǒ qiān shào fǔ yǐ guāng lù xūn shī dān wèi tài fù
诏问所以谢状,尚书劾奏玄,左迁少府,以光禄勋师丹为太傅。
zhào fu tài hòu yǔ tài zǐ mǔ dīng jī zì jū dìng táo guó dǐ xià yǒu sī yì huáng tài zǐ de yǔ fu tài hòu dīng jī xiāng jiàn bù yǒu sī qín yì bù dé xiāng jiàn
诏傅太后与太子母丁姬自居定陶国邸,下有司议皇太子得与傅太后、丁姬相见不,有司秦议不得相见。
qǐng zhī chéng dì mǔ wáng tài hòu yù lìng fu tài hòu dīng jī shí rì yī zhì tài zǐ jiā chéng dì yuē tài zǐ chéng zhèng tǒng dāng gòng yǎng bì xià bù dé fù gù sī qīn
顷之,成帝母王太后欲令傅太后、丁姬十日一至太子家,成帝曰:“太子丞正统,当共养陛下,不得复顾私亲。
wáng tài hòu yuē tài zǐ xiǎo ér fu tài hòu bào yǎng zhī
”王太后曰:“太子小,而傅太后抱养之。
jīn zhì tài zǐ jiā yǐ rǔ mǔ ēn ěr bù zú yǒu suǒ fáng
今至太子家,以乳母恩耳,不足有所妨。
yú shì lìng fu tài hòu de zhì tài zǐ jiā
”于是令傅太后得至太子家。
dīng jī yǐ bù ān yǎng tài zǐ dú bù dé
丁姬以不安养太子,独不得。
chéng dì bēng āi dì jí wèi
成帝崩,哀帝即位。
wáng tài hòu zhào lìng fu tài hòu dīng jī shí rì yī zhì wèi yāng gōng
王太后诏令傅太后、丁姬十日一至未央宫。
gāo chāng hòu dǒng hóng xī zhǐ shàng shū yán yi lì dīng jī wèi dì tài hòu
高昌侯董宏希指,上书言宜立丁姬为帝太后。
shī dān hé zòu hóng huái xié wù cháo bù dào
师丹劾奏:“宏怀邪误朝,不道。
shàng chū jí wèi qiān ràng cóng shī dān yán zhǐ
”上初即位,谦让,从师丹言止。
hòu nǎi bái lìng wáng tài hòu xià zhào zūn dìng táo gōng wáng wèi gōng huáng
后乃白令王太后下诏,尊定陶恭王为恭皇。
āi dì yīn shì yuē chūn qiū mǔ yǐ zǐ guì zūn fu tài hòu wèi gōng huáng tài hòu dīng jī wèi gōng huáng hòu gè zhì zuǒ yòu zhān shì shí yì rú cháng xìn gōng zhōng gōng
哀帝因是曰:“《春秋》‘母以子贵’,尊傅太后为恭皇太后,丁姬为恭皇后,各置左右詹事,食邑如长信宫、中宫。
zhuī zūn gōng huáng tài hòu fù wèi chóng zǔ hóu gōng huáng hòu fù wèi bāo dé hóu
追尊恭皇太后父为崇祖侯,恭皇后父为褒德侯。
hòu suì yú suì xià zhào yuē hàn jiā zhī zhì tuī qīn qīn yǐ xiǎn zūn zūn dìng táo gōng huáng zhī hào bù yí fù chēng dìng táo
”后岁余,遂下诏曰:“汉家之制,推亲亲以显尊尊,定陶恭皇之号不宜复称定陶。
qí zūn gōng huáng tài hòu wèi dì tài tài hòu dīng hòu wèi dì tài hòu
其尊恭皇太后为帝太太后,丁后为帝太后。
hòu yòu gēng hào dì tài tài hòu wèi huáng tài tài hòu chēng yǒng xìn gōng dì tài hòu chēng zhōng ān gōng ér chéng dì mǔ tài huáng tài hòu běn chēng cháng xìn gōng chéng dì zhào hòu wèi huáng tài hòu bìng sì tài hòu gè zhì shào fǔ tài pú zhì jiē zhōng èr qiān dàn
”后又更号帝太太后为皇太太后,称永信宫,帝太后称中安宫,而成帝母太皇太后本称长信宫,成帝赵后为皇太后,并四太后,各置少府、太仆,秩皆中二千石。
wèi gōng huáng lì qǐn miào yú jīng shī bǐ xuān dì fù dào huáng kǎo zhì dù xù zhāo mù yú qián diàn
为恭皇立寝庙于京师,比宣帝父悼皇考制度,序昭穆于前殿。
fu tài hòu fù tóng chǎn dì sì rén yuē zi mèng zhōng shū zi yuán yòu jūn
傅太后父同产弟四人,曰子孟、中叔、子元、幼君。
zi mèng zǐ xǐ zhì dà sī mǎ fēng gāo wǔ hòu
子孟子喜至大司马,封高武侯。
zhōng shū zi yàn yì dà sī mǎ fēng kǒng xiāng hòu
中叔子晏亦大司马,封孔乡侯。
yòu jūn zi shāng fēng rǔ chāng hòu wèi tài hòu fù chóng zǔ hóu hòu gēng hào chóng zǔ yuē rǔ chāng āi hóu
幼君子商封汝昌侯,为太后父崇祖侯后,更号崇祖曰汝昌哀侯。
tài hòu tóng mǔ dì zhèng yùn qián sǐ yǐ yùn zi yè wèi yáng xìn hóu zhuī zūn yùn wèi yáng xìn jié hóu
太后同母弟郑恽前死,以恽子业为阳信侯,追尊恽为阳信节侯。
zhèng shì fu shì hòu zhě fán liù rén dà sī mǎ èr rén jiǔ qīng èr qiān dàn liù rén shì zhōng zhū cáo shí yú rén
郑氏、傅氏侯者凡六人,大司马二人,九卿二千石六人,侍中诸曹十余人。
fu tài hòu jì zūn hòu yóu jiāo yǔ chéng dì mǔ yǔ zhì wèi zhī yù
傅太后既尊,后尤骄,与成帝母语,至谓之妪。
yǔ zhōng shān xiào wáng mǔ féng tài hòu bìng shì yuán dì zhuī yuàn zhī xiàn yǐ zhòu zǔ zuì lìng zì shā
与中山孝王母冯太后并事元帝,追怨之,陷以祝诅罪,令自杀。
yuán shòu yuán nián bēng hé zàng wèi líng chēng xiào yuán fu huáng hòu yún
元寿元年崩,合葬渭陵,称孝元傅皇后云。
dìng táo dīng jī āi dì mǔ yě yì zǔ shī dīng jiāng jūn zhī xuán sūn
定陶丁姬,哀帝母也,《易》祖师丁将军之玄孙。
jiā zài shān yáng xiá qiū fù zhì lú jiāng tài shǒu
家在山阳瑕丘,父至庐江太守。
shǐ dìng táo gōng wáng xiān wéi shān yáng wáng ér dīng shì nèi qí nǚ wèi jī
始,定陶恭王先为山阳王,而丁氏内其女为姬。
wáng hòu xìng zhāng shì qí mǔ zhèng lǐ jí fu tài hòu tóng mǔ dì yě
王后姓张氏,其母郑礼,即傅太后同母弟也。
tài hòu yǐ qīn qī gù yù qí yǒu zi rán zhōng wú yǒu
太后以亲戚故,欲其有子,然终无有。
wéi dīng jī hé píng sì nián shēng āi dì
唯丁姬河平四年生哀帝。
dīng jī wèi dì tài hòu liǎng xiōng zhōng míng
丁姬为帝太后,两兄忠、明。
míng yǐ dì jiù fēng yáng ān hóu
明以帝舅封阳安侯。
zhōng zǎo sǐ fēng zhōng zǐ mǎn wèi píng zhōu hóu
忠蚤死,封忠子满为平周侯。
tài hòu shū fù xiàn wàng wàng wèi zuǒ jiāng jūn xiàn wèi tài pú
太后叔父宪、望,望为左将军,宪为太仆。
míng wèi dà sī mǎ piào qí jiāng jūn fǔ zhèng
明为大司马票骑将军,辅政。
dīng shì hòu zhě fán èr rén dà sī mǎ yī rén jiāng jūn jiǔ qīng èr qiān dàn liù rén shì zhōng zhū cáo yì shí yú rén
丁氏侯者凡二人,大司马一人,将军、九卿、二千石六人,侍中、诸曹亦十余人。
dīng fu yǐ yī èr nián jiān bào xìng yóu shèng
丁、傅以一二年间暴兴尤盛。
rán āi dì bù shèn jiǎ yǐ quán shì quán shì bù rú wáng shì zài chéng dì shì yě
然哀帝不甚假以权势,权势不如王氏在成帝世也。
jiàn píng èr nián dīng tài hòu bēng
建平二年,丁太后崩。
shàng yuē shī yún gǔ zé yì shì sǐ zé tóng xué
上曰:“《诗》云‘谷则异室,死则同穴’。
xī jì wǔ zi chéng qǐn dù shì zhī mù zài xī jiē xià qǐng hé zàng ér xǔ zhī
昔季武子成寝,杜氏之墓在西阶下,请合葬而许之。
fù zàng zhī lǐ zì zhōu xìng yān
附葬之礼,自周兴焉。
xiào zǐ shì wáng rú shì cún dì tài hòu yi qǐ líng gōng huáng zhī yuán
孝子事亡如事存,帝太后宜起陵恭皇之园。
qiǎn dà sī mǎ piào qí jiāng jūn míng dōng sòng zàng yú dìng táo guì zhèn shān dōng
”遣大司马票骑将军明,东送葬于定陶,贵震山东。
āi dì bēng wáng mǎng bǐng zhèng shǐ yǒu sī jǔ zòu dīng fu zuì è
哀帝崩,王莽秉政,使有司举奏丁、傅罪恶。
mǎng yǐ tài huáng tài hòu zhào jiē miǎn guān jué dīng shì xǐ guī gù jùn
莽以太皇太后诏皆免官爵,丁氏徙归故郡。
mǎng zòu biǎn fu tài hòu hào wèi dìng táo gòng wáng mǔ dīng tài hòu hào yuē dīng jī
王莽奏请贬傅太后的尊号为定陶共王母,丁太后称为丁姬。
yuán shǐ wǔ nián mǎng fù yán gòng wáng mǔ dīng jī qián bù chén qiè zhì zàng wèi líng zhǒng gāo yǔ yuán dì shān qí huái dì tài hòu huáng tài tài hòu xǐ shòu yǐ zàng bù yīng lǐ
元始五年,莽复言:“共王母、丁姬前不臣妾,至葬渭陵,冢高与元帝山齐,怀帝太后、皇太太后玺绶以葬,不应礼。
lǐ yǒu gǎi zàng qǐng fā gòng wáng mǔ jí dīng jī zhǒng qǔ qí xǐ shòu xiāo miè xǐ gòng wáng mǔ jí dīng jī guī dìng táo zàng gòng wáng zhǒng cì ér zàng dīng jī fù qí gù
礼有改葬,请发共王母及丁姬冢,取其玺绶消灭,徙共王母及丁姬归定陶,葬共王冢次,而葬丁姬复其故。
tài hòu yǐ wéi jì yǐ zhī shì bù xū fù fā
”太后以为既已之事,不须复发。
mǎng gù zhēng zhī tài hòu zhào yuē yīn gù guān wèi zhì guǒ zuò zhǒng cí yǐ tài láo
莽固争之,太后诏曰:“因故棺为致椁作冢,祠以太牢。
yè zhě hù jì fā fu tài hòu zhǒng bēng yā shā shù bǎi rén
”谒者护既发傅太后冢,崩压杀数百人;
kāi dīng jī guǒ hù huǒ chū yán sì wǔ zhàng lì zú yǐ shuǐ wò miè nǎi de rù shāo fán guǒ zhōng qì wù
开丁姬椁户,火出炎四五丈,吏卒以水沃灭乃得入,烧燔椁中器物。
mǎng fù zòu yán qián gòng wáng mǔ shēng tiě jū guì gōng huáng tiān zhèn nù zāi qí zhèng diàn
莽复奏言:“前共王母生,僣居桂宫,皇天震怒,灾其正殿;
dīng jī sǐ zàng yú zhì dù jīn huǒ fén qí guǒ cǐ tiān jiàn biàn yǐ gào dāng gǎi rú yìng qiè yě
丁姬死,葬逾制度,今火焚其椁,此天见变以告,当改如媵妾也。
chén qián zòu qǐng zàng dīng jī fù gù fēi shì
臣前奏请葬丁姬复故,非是。
gòng wáng mǔ jí dīng jī guān jiē míng zǐ gōng zhū yù zhī yī fēi fān qiè fú qǐng gèng yǐ mù guān dài qù zhū yù yī zàng dīng jī yìng qiè zhī cì
共王母及丁姬棺皆名梓宫,珠玉之衣非藩妾服,请更以木棺代,去珠玉衣,葬丁姬媵妾之次。
zòu kě
”奏请得到批准。
jì kāi fu tài hòu guān chòu wén shù lǐ
既开傅太后棺,臭闻数里。
gōng qīng zài wèi jiē ā mǎng zhǐ rù qián bó qiǎn zǐ dì jí zhū shēng sì yí fán shí yú wàn rén cāo chi zuò jù zhù jiāng zuò jué píng gòng wáng mǔ dīng jī gù zhǒng èr xún jiān jiē píng
公卿在位皆阿莽指,入钱帛,遣子弟及诸生四夷,凡十余万人,操持作具,助将作掘平共王母、丁姬故冢,二旬间皆平。
mǎng yòu zhōu jí qí chǔ yǐ wèi shì jiè yún
莽又周棘其处以为世戒云。
shí yǒu qún yàn shù qiān xián tǔ tóu dīng jī chuān zhōng
时有群燕数千,衔土投丁姬穿中。
dīng fu jì bài kǒng xiāng hòu yàn jiāng jiā shǔ xǐ hé pǔ zōng zú jiē guī gù jùn
丁、傅既败,孔乡侯晏将家属徙合浦,宗族皆归故郡。
wéi gāo wǔ hòu xǐ de quán zì yǒu chuán
唯高武侯喜得全,自有传。
xiào āi fu huáng hòu dìng táo tài hòu cóng dì zi yě
孝哀傅皇后,定陶太后从弟子也。
āi dì wèi dìng táo wáng shí fu tài hòu yù zhòng qīn qǔ yǐ pèi wáng
哀帝为定陶王时,傅太后欲重亲,取以配王。
wáng rù wèi hàn tài zǐ fu shì nǚ wèi fēi
王入为汉太子,傅氏女为妃。
āi dì jí wèi chéng dì dà xíng shàng zài qián diàn ér fu tài hòu fēng fu fēi fù yàn wèi kǒng xiāng hòu yǔ dì jiù yáng ān hóu dīng míng tóng rì jù fēng
哀帝即位,成帝大行尚在前殿,而傅太后封傅妃父晏为孔乡侯,与帝舅阳安侯丁明同日俱封。
shí shī dān jiàn yǐ wéi tiān xià zì wáng zhě suǒ yǒu qīn qī hé huàn bù fù guì
时师丹谏,以为:“天下自王者所有,亲戚何患不富贵?
ér cāng cù ruò shì qí bù jiǔ zhǎng yǐ
而仓卒若是,其不久长矣!
yàn fēng hòu yuè yú fu fēi lì wèi huáng hòu
”晏封后月余,傅妃立为皇后。
fu shì jì shèng yàn zuì zūn zhòng
傅氏既盛,晏最尊重。
āi dì bēng wáng mǎng bái tài huáng tài hòu xià zhào yuē dìng táo gòng wáng tài hòu yǔ kǒng xiāng hòu yàn tóng xīn hé móu bèi ēn wàng běn zhuān zì bù guǐ yǔ zhì zūn tóng chēng hào zhōng méi zhì nǎi pèi shí yú zuǒ zuò bèi nì wú dào
哀帝崩,王莽白太皇太后下诏曰:“定陶共王太后与孔乡侯晏同心合谋,背恩忘本,专恣不轨,与至尊同称号,终没,至乃配食于左坐,悖逆无道。
jīn lìng xiào āi huáng hòu tuì jiù guì gōng
今令孝哀皇后退就桂宫。
hòu yuè yú fù yǔ xiào chéng zhào huáng hòu jù fèi wèi shù rén jiù qí yuán zì shā
”后月余,复与孝成赵皇后俱废为庶人,就其园自杀。
xiào yuán féng zhāo yí píng dì zǔ mǔ yě
孝元冯昭仪,平帝祖母也。
yuán dì jí wèi èr nián yǐ xuǎn rù hòu gōng
元帝即位二年,以选入后宫。
shí fù fèng shì wèi zhí jīn wú
时父奉世为执金吾。
zhāo yí shǐ wèi cháng shǐ shù yuè zhì měi rén hòu wǔ nián jiù guǎn shēng nán bài wèi jié yú
昭仪始为长使,数月至美人,后五年就馆生男,拜为婕妤。
shí fù fèng shì wèi yòu jiāng jūn guāng lù xūn fèng shì cháng nán yě wáng wèi zuǒ féng yì fù zǐ bìng jū cháo tíng yì zhě yǐ wéi qì néng dāng qí wèi fēi yòng nǚ chǒng gù yě
时父奉世为右将军光禄勋,奉世长男野王为左冯翊,父子并居朝廷,议者以为器能当其位,非用女宠故也。
ér féng jié yú nèi chǒng yǔ fu zhāo yí děng
而冯婕妤内宠与傅昭仪等。
jiàn zhāo zhōng shàng xìng hǔ quān dòu shòu hòu gōng jiē zuò
建昭中,上幸虎圈斗兽,后宫皆坐。
xióng yì chū quān pān kǎn yù shàng diàn
熊佚出圈,攀槛欲上殿。
zuǒ yòu guì rén fu zhāo yí děng jiē jīng zǒu féng jié yú zhí qián dāng xióng ér lì zuǒ yòu gé shā xióng
左右贵人傅昭仪等皆惊走,冯婕妤直前当熊而立,左右格杀熊。
shàng wèn rén qíng jīng jù hé gù qián dāng xióng
上问:“人情惊惧,何故前当熊?
jié yú duì yuē měng shòu dé rén ér zhǐ qiè kǒng xióng zhì yù zuò gù yǐ shēn dāng zhī
”婕妤对曰:“猛兽得人而止,妾恐熊至御坐,故以身当之。
yuán dì jiē tàn yǐ cǐ bèi jìng zhòng yān
”元帝嗟叹,以此倍敬重焉。
fu zhāo yí děng jiē cán
傅昭仪等皆惭。
míng nián xià féng jié yú nán lì wèi xìn dōu wáng zūn jié yú wèi zhāo yí
明年夏,冯婕妤男立为信都王,尊婕妤为昭仪。
yuán dì bēng wèi xìn dōu tài hòu yǔ wáng jù jū chǔ yuán gōng
元帝崩,为信都太后,与王俱居储元宫。
hé píng zhōng suí wáng zhī guó
河平中,随王之国。
hòu xǐ zhōng shān shì wèi xiào wáng
后徙中山,是为孝王。
hòu zhēng dìng táo wáng wèi tài zǐ fēng zhōng shān wáng jiù cān wèi yi xiāng hòu
后征定陶王为太子,封中山王舅参为宜乡侯。
cān féng tài hòu shǎo dì yě
参,冯太后少弟也。
shì suì xiào wáng hōng yǒu yī nán sì wèi wáng shí wèi mǎn suì yǒu shěng bìng tài hòu zì yǎng shì shù dǎo cí jiě
是岁,孝王薨,有一男,嗣为王,时未满岁,有眚病,太后自养视,数祷祠解。
āi dì jí wèi qiǎn zhōng láng yè zhě zhāng yóu jiāng yī zhì zhōng shān xiǎo wáng
哀帝即位,遣中郎谒者张由将医治中山小王。
yóu sù yǒu kuáng yì bìng bìng fā nù qù xī guī cháng ān
由素有狂易病,病发怒去,西归长安。
shàng shū bù zé shàn qù zhuàng yóu kǒng yīn wū yán zhōng shān tài hòu zhòu zǔ shàng jí tài hòu
尚书簿责擅去状,由恐,因诬言中山太后祝诅上及太后。
tài hòu jí fu zhāo yí yě sù cháng yuàn féng tài hòu yīn shì qiǎn yù shǐ dīng xuán àn yàn jǐn shōu yù zhě guān lì jí féng shì kūn dì zài guó zhě bǎi yú rén fēn xì luò yáng wèi jùn jù lù
太后即傅昭仪也,素常怨冯太后,因是遣御史丁玄案验,尽收御者官吏及冯氏昆弟在国者百余人,分系雒阳、魏郡、巨鹿。
shù shí rì wú suǒ de gèng shǐ zhōng yè zhě lìng shǐ lì yǔ chéng xiàng zhǎng shǐ dà hóng lú chéng zá zhì
数十日无所得,更使中谒者令史立与丞相长史、大鸿胪丞杂治。
lì shòu fu tài hòu zhǐ jǐ de fēng hóu zhì féng tài hòu nǚ dì xí jí guǎ dì fù jūn zhī sǐ zhě shù shí rén
立受傅太后指,几得封侯,治冯太后女弟习及寡弟妇君之,死者数十人。
wū liú wú fú zhòu zǔ
巫刘吾服祝诅。
yī xú suì chéng yán xí jūn zhī yuē wǔ dì shí yī xiū shì là zhì wǔ dì dé èr qiān wàn ěr jīn yù shàng bù dé fēng hóu bù rú shā shàng lìng zhōng shān wáng dài kě de fēng
医徐遂成言习、君之曰:“武帝时医修氏剌治武帝得二千万耳,今愈上,不得封侯,不如杀上,令中山王代,可得封。
lì děng hé zòu zhòu zǔ móu fǎn dà nì
”立等劾奏祝诅谋反,大逆。
zé wèn féng tài hòu wú fú cí
责问冯太后,无服辞。
lì yuē xióng zhī shàng diàn hé qí yǒng jīn hé qiè yě
立曰:“熊之上殿何其勇,今何怯也!
tài hòu hái wèi zuǒ yòu cǐ nǎi zhōng yǔ qián shì shì lì hé yòng zhī zhī
”太后还谓左右:“此乃中语,前世事,吏何用知之?
shì yù xiàn wǒ xiào yě
是欲陷我效也!
nǎi yǐn yào zì shā
”乃饮药自杀。
xiān wèi sǐ yǒu sī qǐng zhū zhī shàng bù rěn zhì fǎ fèi wèi shù rén xǐ yún yáng gōng
先未死,有司请诛之,上不忍致法,废为庶人,徙云阳宫。
jì sǐ yǒu sī fù zòu tài hòu sǐ zài wèi fèi qián
既死,有司复奏:“太后死在未废前。
yǒu zhào yǐ zhū hóu wáng tài hòu yí zàng zhī
”有诏以诸侯王太后仪葬之。
yi xiāng hòu cān jūn zhī xí fu jí zi dāng xiāng zuò zhě huò zì shā huò fú fǎ
宜乡侯参、君之、习夫及子当相坐者,或自杀,或伏法。
cān nǚ biàn wèi xiào wáng hòu yǒu liǎng nǚ yǒu sī zòu miǎn wèi shù rén yǔ féng shì zōng zú xǐ guī gù jùn
参女弁为孝王后,有两女,有司奏免为庶人,与冯氏宗族徙归故郡。
zhāng yóu yǐ xiān gào cì jué guān nèi hóu shǐ lì qiān zhōng tài pú
张由以先告赐爵关内侯,史立迁中太仆。
āi dì bēng dà sī tú kǒng guāng zòu yóu qián wū gào gǔ ròu lì xiàn rén rù dà bì wèi guó jiā jié yuàn yú tiān xià yǐ qǔ zhì qiān huò jué yì xìng méng shè lìng qǐng miǎn wèi shù rén tú hé pǔ yún
哀帝崩,大司徒孔光奏“由前诬告骨肉,立陷人入大辟,为国家结怨于天下,以取秩迁,获爵邑,幸蒙赦令,请免为庶人,徒合浦”云。
zhōng shān wèi jī píng dì mǔ yě
中山卫姬,平帝母也。
fù zǐ háo zhōng shān lú nú rén guān zhì wèi wèi
父子豪,中山卢奴人,官至卫尉。
zi háo nǚ dì wèi xuān dì jié yú shēng chu xiào wáng
子豪女弟为宣帝婕妤,生楚孝王;
cháng nǚ yòu wèi yuán dì jié yú shēng píng yáng gōng zhǔ
长女又为元帝婕妤,生平阳公主。
chéng dì shí zhōng shān xiào wáng wú zi shàng yǐ wèi shì jí xiáng yǐ zi háo shǎo nǚ pèi xiào wáng
成帝时,中山孝王无子,上以卫氏吉祥,以子豪少女配孝王。
yuán yán sì nián shēng píng dì
元延四年,生平帝。
píng dì nián èr suì xiào wáng hōng dài wéi wáng
平帝年二岁,孝王薨,代为王。
āi dì bēng wú sì
哀帝崩,无嗣。
tài huáng tài hòu yǔ xīn dū hóu mǎng yíng zhōng shān wáng lì wèi dì
太皇太后与新都侯莽迎中山王立为帝。
mǎng yù zhuān guó quán chéng dīng fu xíng shì yǐ dì wèi chéng dì hòu mǔ wèi jī jí wài jiā bù dàng de zhì jīng shī
莽欲颛国权,惩丁、傅行事,以帝为成帝后,母卫姬及外家不当得至京师。
nǎi gēng lì zōng shì táo xiāng hòu zi chéng dū wèi zhōng shān wáng fèng xiào wáng hòu qiǎn shǎo fù zuǒ jiāng jūn zhēn fēng cì wèi jī xǐ shòu jí bài wèi zhōng shān xiào wáng hòu yǐ kǔ xíng xiàn wèi tāng mù yì
乃更立宗室桃乡侯子成都为中山王,奉孝王后,遣少傅左将军甄丰赐卫姬玺绶,即拜为中山孝王后,以苦陉县为汤沐邑。
yòu cì dì jiù wèi bǎo bǎo dì xuán jué guān nèi hóu
又赐帝舅卫宝、宝弟玄爵关内侯。
cì dì sān mèi yè chén hào xiū yì jūn zāi pí wèi chéng lǐ jūn gé zǐ wèi zūn dé jūn shí yì gè èr qiān hù
赐帝三妹,谒臣号修义君,哉皮为承礼君,鬲子为尊德君,食邑各二千户。
mǎng zhǎng zǐ yǔ fēi mǎng gé jué wèi shì kǒng jiǔ hòu shòu huò jí sī yǔ wèi bǎo tōng shū jì jiào wèi hòu shàng shū xiè ēn yīn chén dīng fu jiù è jǐ de zhì jīng shī
莽长子宇非莽隔绝卫氏,恐久后受祸,即私与卫宝通书记,教卫后上书谢恩,因陈丁、傅旧恶,几得至京师。
mǎng bái tài huáng tài hòu zhào yǒu sī yuē zhōng shān xiào wáng hòu shēn fēn míng wéi rén hòu zhī yì
莽白太皇太后诏有司曰:“中山孝王后深分明为人后之义,
tiáo chén gù dìng táo fu tài hòu dīng jī bèi tiān nì lǐ
条陈故定陶傅太后、丁姬悖天逆理,
shàng tiě wèi hào
上僣位号,
xǐ dìng táo wáng yú xìn dōu
徙定陶王于信都,
wèi gòng wáng lì miào yú jīng shī
为共王立庙于京师,
rú tiān zǐ zhì
如天子制,
bù wèi tiān mìng
不畏天命,
wǔ shèng rén yán
侮圣人言,
huài luàn fǎ dù
坏乱法度,
jū fēi qí zhì
居非其制,
chēng fēi qí hào
称非其号。
shì yǐ huáng tiān zhèn nù huǒ shāo qí diàn liù nián zhī jiān dà mìng bù suí huò yāng réng zhòng jìng lìng xiào āi dì shòu qí yú zāi dà shī tiān xīn yāo mìng bào bēng yòu lìng gòng wáng jì sì jué fèi jīng hún wú suǒ yī guī
是以皇天震怒,火烧其殿,六年之间大命不遂,祸殃仍重,竟令孝哀帝受其余灾,大失天心,夭命暴崩,又令共王祭祀绝废,精魂无所依归。
zhèn wéi xiào wáng hòu shēn shuō jīng yì míng jìng shèng fǎ jù gǔ rén zhī huò bài jìn shì zhī jiù yāng wèi tiān mìng fèng shèng yán shì nǎi jiǔ bǎo yī guó zhǎng huò tiān lù ér lìng xiào wáng yǒng xiǎng wú jiāng zhī sì fú xiáng zhī dà zhě yě
朕惟孝王后深说经义,明镜圣法,惧古人之祸败,近事之咎殃,畏天命,奉圣言,是乃久保一国,长获天禄,而令孝王永享无疆之祀,福祥之大者也。
zhèn shén jiā zhī
朕甚嘉之。
fu bāo yì shǎng shàn shèng wáng zhī zhì qí yǐ zhōng shān gù ān hù qī qiān yì zhōng shān hòu tāng mù yì jiā cì jí zhōng shān wáng huáng jīn gè bǎi jīn zēng fù xiāng yǐ xià zhì
夫褒义赏善,圣王之制,其以中山故安户七千益中山后汤沐邑,加赐及中山王黄金各百斤,增傅相以下秩。
wèi hòu rì yè tí qì sī jiàn dì ér dàn yì hù yì
卫后日夜啼泣,思见帝,而但益户邑。
yǔ fù jiào lìng shàng shū qiú zhì jīng shī
宇复教令上书求至京师。
huì shì fā jué mǎng shā yǔ jǐn zhū wèi shì zhī shǔ
会事发觉,莽杀宇,尽诛卫氏支属。
wèi bǎo nǚ wèi zhōng shān wáng hòu miǎn hòu xǐ hé pǔ
卫宝女为中山王后,免后,徙合浦。
wéi wèi hòu zài wáng mǎng cuàn guó fèi wèi jiā rén hòu suì yú zú zàng xiào wáng páng
唯卫后在,王莽篡国,废为家人,后岁余卒,葬孝王旁。
xiào píng wáng huáng hòu ān hàn gōng tài fù dà sī mǎ mǎng nǚ yě
孝平王皇后,安汉公太傅大司马莽女也。
píng dì jí wèi nián jiǔ suì chéng dì mǔ tài huáng tài hòu chēng zhì ér mǎng bǐng zhèng
平帝即位,年九岁,成帝母太皇太后称制,而莽秉政。
mǎng yù yī huò guāng gù shì yǐ nǚ pèi dì tài hòu yì bù yù yě
莽欲依霍光故事,以女配帝,太后意不欲也。
mǎng shè biàn zhà lìng nǚ bì rù yīn yǐ zì zhòng shì zài mǎng chuán
莽设变诈,令女必入,因以自重,事在《莽传》。
tài hòu bù dé yǐ ér xǔ zhī
太后不得已而许之,
qiǎn cháng lè shào fǔ xià hóu fān zōng zhèng liú hóng shào fǔ zōng bó fèng shàng shū lìng píng yàn nà cǎi tài shī guāng dà sī tú mǎ gōng dà sī kōng zhēn fēng zuǒ jiāng jūn sūn jiàn zhí jīn wú yǐn shǎng xíng tài cháng shì tài zhōng dài fū liú xīn jí tài bǔ tài shǐ lìng yǐ xià sì shí jiǔ rén cì pí biàn sù jī
遣长乐少府夏侯藩、宗正刘宏、少府宗伯凤、尚书令平晏纳采、太师光、大司徒马宫、大司空甄丰、左将军孙建、执金吾尹赏、行太常事太中大夫刘歆及太卜、太史令以下四十九人赐皮弁素绩,
yǐ lǐ zá bǔ shì
以礼杂卜筮,
tài láo cí zōng miào
太牢祠宗庙,
dài jí yuè rì
待吉月日。
míng nián chūn qiǎn dà sī tú gōng dà sī kōng fēng zuǒ jiāng jūn jiàn yòu jiāng jūn zhēn hán guāng lù dài fu xīn fèng shèng yú fǎ jià yíng huáng hòu yú ān hàn gōng dì
明年春,遣大司徒宫、大司空丰、左将军建、右将军甄邯、光禄大夫歆奉乘舆法驾,迎皇后于安汉公第。
gōng fēng xīn shòu huáng hòu xǐ fú dēng chē chēng jǐng bì biàn shí shàng lín yán shòu mén rù wèi yāng gōng qián diàn
宫、丰、歆授皇后玺绂,登车称警跸,便时上林延寿门,入未央宫前殿。
qún chén jiù wèi xíng lǐ dà shè tiān xià
群臣就位行礼,大赦天下。
yì fēng fù ān hàn gōng dì mǎn bǎi lǐ cì yíng huáng hòu jí xíng lǐ zhě zì sān gōng yǐ xià zhì zōu zǎi zhí shì cháng lè wèi yāng gōng ān hàn gōng dì zhě jiē zēng zhì cì jīn bó gè yǒu chà
益封父安汉公地满百里,赐迎皇后及行礼者,自三公以下至驺宰执事长乐、未央宫、安汉公第者,皆增秩,赐金、帛各有差。
huáng hòu lì sān yuè yǐ lǐ jiàn gāo miào
皇后立三月,以礼见高庙。
zūn fù ān hàn gōng hào yuē zǎi héng wèi zài zhū hóu wáng shàng
尊父安汉公号曰宰衡,位在诸侯王上。
cì gōng fū rén hào yuē gōng xiǎn jūn shí yì
赐公夫人号曰功显君,食邑。
fēng gōng zǐ ān wèi bāo xīn hóu lín wèi shǎng dōu hóu
封公子安为褒新侯,临为赏都侯。
hòu lì suì yú píng dì bēng
后立岁余,平帝崩。
mǎng lì xiào xuān dì xuán sūn yīng wèi rú zǐ mǎng shè dì wèi zūn huáng hòu wèi huáng tài hòu
莽立孝宣帝玄孙婴为孺子,莽摄帝位,尊皇后为皇太后。
sān nián mǎng jí zhēn yǐ yīng wèi dìng ān gōng gǎi huáng tài hòu hào wèi dìng ān gōng tài hòu
三年,莽即真,以婴为定安公,改皇太后号为定安公太后。
tài hòu shí nián shí bā yǐ wéi rén wǎn yì yǒu jié cāo
太后时年十八矣,为人婉𪽷有节操。
zì liú shì fèi cháng chēng jí bù cháo huì
自刘氏废,常称疾不朝会。
mǎng jìng dàn shāng āi yù jià zhī nǎi gēng hào wèi huáng huáng shì zhǔ lìng lì guó jiāng jūn chéng xīn gōng sūn jiàn shì zǐ shì xiàng shì jiāng yī wǎng wèn jí
莽敬惮伤哀,欲嫁之,乃更号为黄皇室主,令立国将军成新公孙建世子礻象饰将医往问疾。
hòu dà nù chī biān qí páng shì yù
后大怒,笞鞭其旁侍御。
yīn fā bìng bù kěn qǐ mǎng suì bù fù qiáng yě
因发病,不肯起,莽遂不复强也。
jí hàn bīng zhū mǎng fán shāo wèi yāng gōng hòu yuē hé miàn mù yǐ jiàn hàn jiā
及汉兵诛莽,燔烧未央宫,后曰:“何面目以见汉家!
zì tóu huǒ zhōng ér sǐ
”自投火中而死。
zàn yuē yì zhe jí xiōng ér yán qiān yíng zhī xiào tiān dì guǐ shén zhì yú rén dào mǐ bù tóng zhī
赞曰:《易》著吉凶而言谦盈之效,天地鬼神至于人道靡不同之。
fu nǚ chǒng zhī xìng yóu zhì wēi ér tǐ zhì zūn qióng fù guì ér bù yǐ gōng cǐ gù dào jiā suǒ wèi huò fú zhī zōng yě
夫女宠之兴,由至微而体至尊,穷富贵而不以功,此固道家所畏,祸福之宗也。
xù zì hàn xìng zhōng yú xiào píng wài qī hòu tíng sè chǒng zhe wén èr shí yǒu yú rén rán qí bǎo wèi quán jiā zhě wéi wén jǐng wǔ dì tài hòu jí qióng chéng hòu sì rén ér yǐ
序自汉兴,终于孝平,外戚后庭色宠著闻二十有余人,然其保位全家者,唯文、景、武帝太后及邛成后四人而已。
zhì rú shǐ liáng dì wáng dào hòu xǔ gōng āi hòu shēn jiē yāo zhé bù gū ér jiā yī tuō jiù ēn bù gǎn zòng zì shì yǐ néng quán
至如史良娣、王悼后、许恭哀后身皆夭折不辜,而家依托旧恩,不敢纵恣,是以能全。
qí yú dà zhě yí miè xiǎo zhě fàng liú wū hū
其余大者夷灭,小者放流,呜呼!
jiàn cí xíng shì biàn yì bèi yǐ
鉴兹行事,变亦备矣。