xī shī shū shù yú xià zhī jì shùn yǔ shòu shàn jī dé lěi gōng zhì yú bǎi xìng shè wèi xíng zhèng xiào zhī yú tiān jīng shù shí nián rán hòu zài wèi
昔《诗》、《书》述虞、夏之际，舜、禹受禅，积德累功，治于百姓，摄位行政，孝之于天，经数十年，然后在位。
yīn zhōu zhī wáng nǎi yáo xiè jì xiū rén xíng yì lì shí yú shì zhì yú tāng wǔ rán hòu fàng shā
殷、周之王，乃繇卨、稷，修仁行义，历十余世，至于汤、武，然后放杀。
qín qǐ xiāng gōng zhāng wén miào xiàn xiào zhāo yán shāo cán shí liù guó bǎi yǒu yú zài zhì shǐ huáng nǎi bìng tiān xià
秦起襄公，章文、缪、献、孝、昭、严，稍蚕食六国，百有余载，至始皇，乃并天下。
yǐ dé ruò bǐ yòng lì rú cǐ qí jiān nán yě
以德若彼，用力如此其艰难也。
qín jì chēng dì huàn zhōu zhī bài yǐ wéi qǐ yú chǔ shì hèng yì zhū hóu lì zhēng sì yí jiāo qīn yǐ ruò jiàn duó
秦既称帝，患周之败，以为起于处士横议，诸侯力争，四夷交侵，以弱见夺。
yú shì xuē qù wǔ děng duò chéng xiāo rèn qián yǔ shāo shū nèi chú xióng jùn wài ràng hú yuè yǒu yī wēi quán wèi wàn shì ān
于是削去五等，堕城销刃，箝语烧书，内锄雄俊，外攘胡、粤，有一威权，为万世安。
rán shí yú nián jiān měng dí héng fā hu bù yú shì shù qiáng yú wǔ bó lǘ yán bī yú róng dí xiǎng yìng cǎn yú bàng yì fèn bì wēi yú jiá bīng xiāng qín zhī jìn shì suǒ yǐ zī háo jié ér sù zì bì yě
然十余年间，猛敌横发乎不虞，适戍强于五伯，闾阎逼于戎狄，响应㿊于谤议，奋臂威于甲兵，乡秦之禁，适所以资豪杰而速自毙也。
shì yǐ hàn wáng chǐ tǔ zhī jiē yáo yī jiàn zhī rèn wǔ zài ér chéng dì yè
是以汉亡尺土之阶，繇一剑之任，五载而成帝业。
shū chuán suǒ jì wèi cháng yǒu yān
书传所记，未尝有焉。
hé zé
为什么呢？
gǔ shì xiàng gé jiē chéng shèng wáng zhī liè jīn hàn dú shōu gū qín zhī bì
古世相革，皆承圣王之烈，今汉独收孤秦之弊。
juān jīn shí zhě nán wéi gōng cuī kū xiǔ zhě yì wéi lì qí shì rán yě
镌金石者难为功，摧枯朽者易为力，其势然也。
gù jù hàn shòu mìng pǔ shí bā wáng yuè ér liè zhī tiān xià yī tǒng nǎi yǐ nián shù
故据汉受命，谱十八王，月而列之，天下一统，乃以年数。
qì yú xiào wén yì xìng jǐn yǐ
讫于孝文，异姓尽矣。
biǎo lüè
表略