汉书 · 班固 · Chapter 25 of 120

志·律历志下

PinyinModern Translation
Size

tǒng mǔ

统母

rì fǎ bā shí yī

日法八十一。

yuán shǐ huáng zhōng chū jiǔ zì chéng yī yuè zhī shù de rì fǎ

元始黄钟初九自乘,一龠之数,得日法。

rùn fǎ shí jiǔ yīn wèi zhāng suì

闰法十九,因为章岁。

hé tiān de zhōng shù de rùn fǎ

合天地终数,得闰法。

tǒng fǎ yī qiān wǔ bǎi sān shí jiǔ

统法一千五百三十九。

yǐ rùn fǎ chéng rì fǎ de tǒng fǎ

以闰法乘日法,得统法。

yuán fǎ sì qiān liù bǎi yī shí qī

元法四千六百一十七。

cān tǒng fǎ de yuán fǎ

参统法,得元法。

huì shù sì shí qī

会数四十七。

cān tiān jiǔ liǎng dì shí de huì shù

参天九,两地十,得会数。

zhāng yuè èr bǎi sān shí wǔ

章月二百三十五。

wǔ wèi chéng huì shù de zhāng yuè

五位乘会数,得章月。

yuè fǎ èr qiān sān bǎi jiǔ shí èr

月法二千三百九十二。

tuī dà yǎn xiàng de yuè fǎ

推大衍象,得月法。

tōng fǎ wǔ bǎi jiǔ shí bā

通法五百九十八。

sì fēn yuè fǎ de tōng fǎ

四分月法,得通法。

zhōng fǎ shí sì wàn wǔ bǎi sān shí

中法十四万五百三十。

yǐ zhāng yuè chéng tōng fǎ dé zhōng fǎ

以章月乘通法,得中法。

zhōu tiān wǔ shí liù wàn èr qiān yī bǎi èr shí

周天五十六万二千一百二十。

yǐ zhāng yuè chéng yuè fǎ de zhōu tiān

以章月乘月法,得周天。

suì zhōng shí èr

岁中十二。

yǐ sān tǒng chéng sì shí de suì zhōng

以三统乘四时,得岁中。

yuè zhōu èr bǎi wǔ shí sì

月周二百五十四。

yǐ zhāng yuè jiā rùn fǎ de yuè zhōu

以章月加闰法,得月周。

shuò wàng zhī huì bǎi sān shí wǔ

朔望之会百三十五。

cān tiān shù èr shí wǔ liǎng dì shù sān shí de shuò wàng zhī huì

参天数二十五,两地数三十,得朔望之会。

huì yuè liù qiān sān bǎi sì shí wǔ

会月六千三百四十五。

yǐ huì shù chéng shuò wàng zhī huì de huì yuè

以会数乘朔望之会,得会月。

tǒng yuè yī wàn jiǔ qiān sān shí wǔ

统月一万九千三十五。

cān huì yuè de tǒng yuè

参会月,得统月。

yuán yuè wǔ wàn qī qiān yī bǎi wǔ

元月五万七千一百五。

cān tǒng yuè de yuán yuè

参统月,得元月。

zhāng zhōng èr bǎi èr shí bā

章中二百二十八。

yǐ rùn fǎ chéng suì zhōng de zhāng zhōng

以闰法乘岁中,得章中。

tǒng zhōng yī wàn bā qiān sì bǎi liù shí bā

统中一万八千四百六十八。

yǐ rì fǎ chéng zhāng zhōng de tǒng zhōng

以日法乘章中,得统中。

yuán zhōng wǔ wàn wǔ qiān sì bǎi sì

元中五万五千四百四。

cān tǒng zhōng de yuán zhōng

参统中,得元中。

cè yú bā qiān bā shí

策余八千八十。

shén chéng yuán zhōng yǐ jiǎn zhōu tiān de cè yú

什乘元中,以减周天,得策余。

zhōu zhì wǔ shí qī

周至五十七。

cān rùn fǎ de zhōu zhì

参闰法,得周至。

jì mǔ

纪母。

mù jīn xiàng chéng wèi shí èr shì wèi suì xīng xiǎo zhōu

木金相乘为十二,是为岁星小周。

xiǎo zhōu chéng kūn cè wèi qiān qī bǎi èr shí bā shì wèi suì xīng suì shù

小周乘“坤”策,为千七百二十八,是为岁星岁数。

jiàn zhōng fēn èr wàn qī bǎi sān shí liù

见中分二万七百三十六。

jī zhōng shí sān zhōng yú bǎi wǔ shí qī

积中十三,中余百五十七。

jiàn zhōng fǎ yī qiān wǔ bǎi bā shí sān

见中法一千五百八十三。

jiàn shù yě

见数也。

jiàn rùn fēn wàn èr qiān jiǔ shí liù

见闰分万二千九十六。

jī yuè shí sān yuè yú yī wàn wǔ qiān qī shí jiǔ

积月十三,月余一万五千七十九。

jiàn yuè fǎ sān wàn qī shí qī

见月法三万七十七。

jiàn zhōng rì fǎ qī bǎi sān shí wàn bā qiān qī bǎi yī shí yī

见中日法七百三十万八千七百一十一。

jiàn yuè rì fǎ èr bǎi sì shí sān wàn liù qiān èr bǎi sān shí qī

见月日法二百四十三万六千二百三十七。

jīn huǒ xiāng chéng wèi bā yòu yǐ huǒ chéng zhī wèi shí liù ér xiǎo fù

金火相乘为八,又以火乘之为十六而小复。

xiǎo fù chéng qián cè wèi sān qiān sì bǎi wǔ shí liù shì wèi tài bái suì shù

小复乘“干”策,为三千四百五十六,是为太白岁数。

jiàn zhōng fēn sì wàn yī qiān sì bǎi qī shí èr

见中分四万一千四百七十二。

jī zhōng shí jiǔ zhōng yú sì bǎi yī shí sān

积中十九,中余四百一十三。

jiàn zhōng fǎ èr qiān yī bǎi liù shí yī

见中法二千一百六十一。

fù shù

复数。

jiàn rùn fēn èr wàn sì qiān yī bǎi jiǔ shí èr

见闰分二万四千一百九十二。

jī yuè shí jiǔ yuè yú sān wàn èr qiān sān shí jiǔ

积月十九,月余三万二千三十九。

jiàn yuè fǎ sì wàn yī qiān wǔ shí jiǔ

见月法四万一千五十九。

chen zhōng fēn èr wàn sān qiān sān bǎi èr shí bā

晨中分二万三千三百二十八。

jī zhōng qī zhōng yú qiān qī bǎi yī shí bā

积中七,中余千七百一十八。

xī zhōng fēn yī wàn bā qiān yī bǎi sì shí sì

夕中分一万八千一百四十四。

jī zhōng bā zhōng yú bā bǎi wǔ shí liù

积中八,中余八百五十六。

chen rùn fēn wàn sān qiān liù bǎi bā

晨闰分万三千六百八。

jī yuè shí yī yuè yú wǔ qiān yī bǎi jiǔ shí yī

积月十一,月余五千一百九十一。

xī rùn fēn wàn wǔ bǎi bā shí sì

夕闰分万五百八十四。

jī yuè bā yuè yú èr wàn liù qiān bā bǎi sì shí bā

积月八,月余二万六千八百四十八。

jiàn zhōng rì fǎ jiǔ bǎi jiǔ shí qī wàn qī qiān sān bǎi sān shí qī

见中日法九百九十七万七千三百三十七。

jiàn yuè rì fǎ sān bǎi sān shí èr wàn wǔ qiān qī bǎi qī shí jiǔ

见月日法三百三十二万五千七百七十九。

tǔ mù xiāng chéng ér hé jīng wěi wèi sān shí shì wèi zhèn xīng xiǎo zhōu

土木相乘而合经纬为三十,是为镇星小周。

xiǎo zhōu chéng kūn cè wèi sì qiān sān bǎi èr shí shì wèi zhèn xīng suì shù

小周乘“坤”策,为四千三百二十,是为镇星岁数。

jiàn zhōng fēn wǔ wàn yī qiān bā bǎi sì shí

见中分五万一千八百四十。

jī zhōng shí èr zhōng yú yī qiān qī bǎi sì shí

积中十二,中余一千七百四十。

jiàn zhōng fǎ sì qiān yī bǎi qī shí wǔ

见中法四千一百七十五。

jiàn shù yě

见数也。

jiàn rùn fēn sān wàn èr bǎi sì shí

见闰分三万二百四十。

jī yuè shí èr yuè yú liù wàn sān qiān sān bǎi

积月十二,月余六万三千三百。

jiàn yuè fǎ qī wàn jiǔ qiān sān bǎi èr shí wǔ

见月法七万九千三百二十五。

jiàn zhōng rì fǎ yī qiān jiǔ bǎi èr shí qī wàn wǔ qiān jiǔ bǎi qī shí wǔ

见中日法一千九百二十七万五千九百七十五。

jiàn yuè rì fǎ liù bǎi sì shí èr wàn wǔ qiān sān bǎi èr shí wǔ

见月日法六百四十二万五千三百二十五。

huǒ jīng tè chéng gù èr suì ér guò chū sān shí èr guò chū wèi liù shí sì suì ér xiǎo zhōu

火经特成,故二岁而过初,三十二过初为六十四岁而小周。

xiǎo zhōu chéng qián cè zé tài yáng dà zhōu wèi yī wàn sān qiān bā bǎi èr shí sì suì shì wèi yíng huò suì shù

小周乘“干”策,则太阳大周,为一万三千八百二十四岁,是为荧惑岁数。

jiàn zhōng fēn shí liù wàn wǔ qiān bā bǎi bā shí bā

见中分十六万五千八百八十八。

jī zhōng èr shí wǔ zhōng yú sì qiān yī bǎi liù shí sān

积中二十五,中余四千一百六十三。

jiàn zhōng fǎ liù qiān sì bǎi liù shí jiǔ

见中法六千四百六十九。

jiàn shù yě

见数也。

jiàn rùn fēn jiǔ wàn liù qiān qī bǎi liù shí bā

见闰分九万六千七百六十八。

jī yuè èr shí liù yuè yú wǔ wàn èr qiān jiǔ bǎi wǔ shí sì

积月二十六,月余五万二千九百五十四。

jiàn yuè fǎ yī shí èr wàn èr qiān jiǔ bǎi yī shí yī

见月法一十二万二千九百一十一。

jiàn zhōng rì fǎ èr qiān jiǔ bǎi bā shí liù wàn qī qiān sān bǎi qī shí sān

见中日法二千九百八十六万七千三百七十三。

jiàn yuè rì fǎ jiǔ bǎi jiǔ shí wǔ wàn wǔ qiān qī bǎi jiǔ shí yī

见月日法九百九十五万五千七百九十一。

shuǐ jīng tè chéng gù yī suì ér jí chū liù shí sì jí chū ér xiǎo fù

水经特成,故一岁而及初,六十四及初而小复。

xiǎo fù chéng kūn cè zé tài yīn dà zhōu wèi jiǔ qiān èr bǎi yī shí liù suì shì wèi chén xīng suì shù

小复乘“坤”策,则太阴大周,为九千二百一十六岁,是为辰星岁数。

jiàn zhōng fēn shí yī wàn wǔ bǎi jiǔ shí èr

见中分十一万五百九十二。

jī zhōng sān zhōng yú èr wàn sān qiān sì bǎi liù shí jiǔ

积中三,中余二万三千四百六十九。

jiàn zhōng fǎ èr wàn jiǔ qiān sì shí yī

见中法二万九千四十一。

fù shù yě

复数也。

jiàn rùn fēn liù wàn sì qiān wǔ bǎi yī shí èr

见闰分六万四千五百一十二。

jī yuè sān yuè yú wǔ shí yī wàn sì bǎi èr shí sān

积月三,月余五十一万四百二十三。

jiàn yuè fǎ wǔ shí wǔ wàn yī qiān qī bǎi qī shí jiǔ

见月法五十五万一千七百七十九。

chen zhōng fēn liù wàn èr qiān èr bǎi bā

晨中分六万二千二百八。

jī zhōng èr zhōng yú sì qiān yī bǎi èr shí liù

积中二,中余四千一百二十六。

xī zhōng fēn sì wàn bā qiān sān bǎi bā shí sì

夕中分四万八千三百八十四。

jī zhōng yī zhōng yú yī wàn jiǔ qiān sān bǎi sì shí sān

积中一,中余一万九千三百四十三。

chen rùn fēn sān wàn liù qiān èr bǎi bā shí bā

晨闰分三万六千二百八十八。

jī yuè èr yuè yú shí yī wàn sì qiān liù bǎi bā shí èr

积月二,月余十一万四千六百八十二。

jiǔ rùn fēn èr wàn bā qiān èr bǎi èr shí sì

久闰分二万八千二百二十四。

jī yuè yī yuè yú sān shí jiǔ wàn wǔ qiān qī bǎi sì shí yī

积月一,月余三十九万五千七百四十一。

jiàn zhōng rì fǎ yī yì sān qiān sì bǎi bā wàn èr qiān èr bǎi jiǔ shí qī

见中日法一亿三千四百八万二千二百九十七。

jiàn yuè rì fǎ sì qiān sì bǎi liù shí jiǔ wàn sì qiān jiǔ shí jiǔ

见月日法四千四百六十九万四千九十九。

hé tài yīn tài yáng zhī suì shù ér zhōng fēn zhī gè wàn yī qiān wǔ bǎi èr shí

合太阴太阳之岁数而中分之,各万一千五百二十。

yáng shī qí qì yīn chéng qí wù

阳施其气,阴成其物。

yǐ xīng xíng lǜ jiǎn suì shù yú zé jiàn shù yě

以星行率减岁数,余则见数也。

dōng jiǔ xi qī chéng suì shù bìng jiǔ qī wéi fǎ dé yī jīn shuǐ chén xī suì shù

东九西七乘岁数,并九七为法,得一,金、水晨夕岁数。

yǐ suì zhōng chéng suì shù shì wèi xīng jiàn zhōng fēn

以岁中乘岁数,是为星见中分。

xīng jiàn shù shì wèi jiàn zhōng fǎ

星见数,是为见中法。

yǐ suì rùn chéng suì shù shì wèi xīng jiàn rùn fēn

以岁闰乘岁数,是为星见闰分。

yǐ zhāng suì chéng jiàn shù shì wèi jiàn yuè fǎ

以章岁乘见数,是为见月法。

yǐ yuán fǎ chéng jiàn shù shì wèi jiàn zhōng rì fǎ

以元法乘见数,是为见中日法。

yǐ tǒng fǎ chéng jiàn shù shì wèi jiàn yuè rì fǎ

以统法乘见数,是为见月日法。

wǔ bù

五步

mù chen shǐ jiàn qù rì bàn cì

木,晨始见,去日半次。

shùn rì xíng shí yī fēn dù èr bǎi èr shí yī rì

顺,日行十一分度二,百二十一日。

shǐ liú èr shí wǔ rì ér xuán

始留,二十五日而旋。

nì rì xíng qī fēn dù yī bā shí sì rì

逆,日行七分度一,八十四日。

fù liú èr shí sì rì sān fēn ér xuán

复留,二十四日三分而旋。

fù shùn rì xíng shí yī fēn dù èr bǎi yī shí yī rì yǒu bǎi bā shí èr wàn bā qiān sān bǎi liù shí èr fēn ér fú

复顺,日行十一分度二,百一十一日有百八十二万八千三百六十二分而伏。

fán jiàn sān bǎi liù shí wǔ rì yǒu bǎi bā shí èr wàn bā qiān sān bǎi liù shí wǔ fēn chú nì dìng xíng xīng sān shí dù bǎi liù shí liù wàn yī qiān èr bǎi bā shí liù fēn

凡见三百六十五日有百八十二万八千三百六十五分,除逆,定行星三十度百六十六万一千二百八十六分。

fán jiàn yī suì xíng yī cì ér hòu fú

凡见一岁,行一次而后伏。

rì xíng bù yíng shí yī fēn dù yī

日行不盈十一分度一。

fú sān shí sān rì sān bǎi sān shí sān wàn sì qiān qī bǎi sān shí qī fēn xíng xīng sān dù bǎi liù shí qī wàn sān qiān sì bǎi wǔ shí yī fēn

伏三十三日三百三十三万四千七百三十七分,行星三度百六十七万三千四百五十一分。

yī jiàn sān bǎi jiǔ shí bā rì wǔ bǎi yī shí liù wàn sān qiān yī bǎi èr fēn xíng xīng sān shí sān dù sān bǎi sān shí sān wàn sì qiān qī bǎi sān shí qī fēn

一见,三百九十八日五百一十六万三千一百二分,行星三十三度三百三十三万四千七百三十七分。

tōng qí lǜ gù yuē rì xíng qiān qī bǎi èr shí bā fēn dù zhī bǎi sì shí wǔ

通其率,故曰日行千七百二十八分度之百四十五。

jīn chen shǐ jiàn qù rì bàn cì

金,晨始见,去日半次。

nì rì xíng èr fēn dù yī liù rì shǐ liú bā rì ér xuán

逆,日行二分度一,六日,始留,八日而旋。

shǐ shùn rì xíng sì shí liù fēn dù sān shí sān sì shí liù rì

始顺,日行四十六分度三十三,四十六日。

shùn jí rì xíng yí dù jiǔ shí èr fēn dù shí wǔ bǎi bā shí sì rì ér fú

顺,疾,日行一度九十二分度十五,百八十四日而伏。

fán jiàn èr bǎi sì shí sì rì chú nì dìng xíng xīng èr bǎi sì shí sì dù

凡见二百四十四日,除逆,定行星二百四十四度。

fú rì xíng yí dù jiǔ shí èr fēn dù sān shí sān yǒu qí

伏,日行一度九十二分度三十三有奇。

fú bā shí sān rì xíng xīng bǎi yī shí sān dù sì bǎi sān shí liù wàn wǔ qiān èr bǎi èr shí fēn

伏八十三日,行星百一十三度四百三十六万五千二百二十分。

fán chen jiàn fú sān bǎi èr shí qī rì xíng xīng sān bǎi wǔ shí qī dù sì bǎi sān shí liù wàn wǔ qiān èr bǎi èr shí fēn

凡晨见、伏三百二十七日,行星三百五十七度四百三十六万五千二百二十分。

xī shǐ jiàn qù rì bàn cì

夕始见,去日半次。

shùn rì xíng yí dù jiǔ shí èr fēn dù shí wǔ bǎi bā shí yī rì bǎi qī fēn rì sì shí wǔ

顺,日行一度九十二分度十五,百八十一日百七分日四十五。

shùn chí rì xíng sì shí liù fēn dù sì shí sān sì shí liù rì

顺,迟,日行四十六分度四十三,四十六日。

shǐ liú qī rì bǎi qī fēn rì liù shí èr fēn ér xuán

始留,七日百七分日六十二分而旋。

nì rì xíng èr fēn dù yī liù rì ér fú

逆,日行二分度一,六日而伏。

fán jiàn èr bǎi sì shí yī rì chú nì dìng xíng xīng èr bǎi sì shí yí dù

凡见二百四十一日,除逆,定行星二百四十一度。

fú nì rì xíng bā fēn dù qī yǒu jī

伏,逆,日行八分度七有奇。

fú shí liù rì bǎi èr shí jiǔ wàn wǔ qiān sān bǎi wǔ shí èr fēn xíng xīng shí sì dù sān bǎi liù wàn jiǔ qiān bā bǎi liù shí bā fēn

伏十六日百二十九万五千三百五十二分,行星十四度三百六万九千八百六十八分。

yī fán xī jiàn fú èr bǎi wǔ shí qī rì bǎi èr shí jiǔ wàn wǔ qiān sān bǎi wǔ shí yī fēn xíng xīng èr bǎi èr shí liù dù liù bǎi jiǔ shí wàn qī qiān sì bǎi liù shí jiǔ fēn

一凡夕见伏,二百五十七日百二十九万五千三百五十一分,行星二百二十六度六百九十万七千四百六十九分。

yī fù wǔ bǎi bā shí sì rì bǎi èr shí jiǔ wàn wǔ qiān sān bǎi wǔ shí èr fēn

一复,五百八十四日百二十九万五千三百五十二分。

xíng xīng yì rú zhī gù yuē rì xíng yí dù

行星亦如之,故曰日行一度。

tǔ chen shǐ jiàn qù rì bàn cì

土,晨始见,去日半次。

shùn rì xíng shí wǔ fēn dù yī bā shí qī rì

顺,日行十五分度一,八十七日。

shǐ liú sān shí sì rì ér xuán

始留,三十四日而旋。

nì rì xíng bā shí yī fēn dù wǔ bǎi yī rì

逆,日行八十一分度五,百一日。

fù liú sān shí sān rì bā shí liù wàn èr qiān sì bǎi wǔ shí wǔ fēn ér xuán

复留,三十三日八十六万二千四百五十五分而旋。

fù shùn rì xíng shí wǔ fēn dù yī bā shí wǔ rì ér fú

复顺,日行十五分度一,八十五日而伏。

fán jiàn sān bǎi sì shí rì bā shí liù wàn èr qiān sì bǎi wǔ shí wǔ fēn chú nì dìng yú xíng xīng wǔ dù sì bǎi sì shí qī wàn sān qiān jiǔ bǎi sān shí fēn

凡见三百四十日八十六万二千四百五十五分,除逆,定余行星五度四百四十七万三千九百三十分。

fú rì xíng bù yíng shí wǔ fēn dù sān

伏,日行不盈十五分度三。

sān shí qī rì qiān qī bǎi yī shí qī wàn yī bǎi qī shí fēn xíng xīng qī dù bā bǎi qī shí sān wàn liù qiān wǔ bǎi qī shí fēn

三十七日千七百一十七万一百七十分,行星七度八百七十三万六千五百七十分。

yī jiàn sān bǎi qī shí qī rì qiān bā bǎi sān wàn èr qiān liù bǎi èr shí wǔ fēn xíng xīng shí èr dù qiān sān bǎi èr shí yī wàn wǔ bǎi fēn

一见,三百七十七日千八百三万二千六百二十五分,行星十二度千三百二十一万五百分。

tōng qí lǜ gù yuē rì xíng sì qiān sān bǎi èr shí fēn dù zhī bǎi sì shí wǔ

通其率,故曰日行四千三百二十分度之百四十五。

huǒ chen shǐ jiàn qù rì bàn cì shùn rì xíng jiǔ shí èr fēn dù wǔ shí sān èr bǎi qī shí liù rì shǐ liú shí rì ér xuán

火,晨始见,去日半次,顺,日行九十二分度五十三,二百七十六日,始留,十日而旋。

nì rì xíng liù shí èr fēn dù shí qī liù shí èr rì

逆,日行六十二分度十七,六十二日。

fù liú shí rì ér xuán

复留,十日而旋。

fù shùn rì xíng jiǔ shí èr fēn dù wǔ shí sān èr bǎi qī shí liù rì ér fú

复顺,日行九十二分度五十三,二百七十六日而伏。

fán jiàn liù bǎi sān shí sì rì chú nì dìng xíng xīng sān bǎi yí dù

凡见六百三十四日,除逆,定行星三百一度。

fú rì xíng bù yíng jiǔ shí èr fēn dù qī shí sān fú bǎi sì shí liù rì qiān wǔ bǎi liù shí bā wàn jiǔ qiān qī bǎi fēn xíng xīng bǎi yī shí sì dù bā bǎi èr shí yī wàn bā qiān wǔ fēn

伏,日行不盈九十二分度七十三,伏百四十六日千五百六十八万九千七百分,行星百一十四度八百二十一万八千五分。

yī jiàn qī bǎi bā shí rì qiān wǔ bǎi liù shí bā wàn jiǔ qiān qī bǎi fēn fán xíng xīng sì bǎi yī shí wǔ dù bā bǎi èr shí yī wàn bā qiān wǔ fēn

一见,七百八十日千五百六十八万九千七百分,凡行星四百一十五度八百二十一万八千五分。

tōng qí lǜ gù yuē rì xíng wàn sān qiān bā bǎi èr shí sì fēn dù zhī qī qiān sān bǎi wǔ shí wǔ

通其率,故曰日行万三千八百二十四分度之七千三百五十五。

shuǐ chen shǐ jiàn qù rì bàn cì

水,晨始见,去日半次。

nì rì xíng èr dù yī rì

逆,日行二度,一日。

shǐ liú èr rì ér xuán

始留,二日而旋。

shùn rì xíng qī fēn dù liù qī rì

顺,日行七分度六,七日。

shùn jí rì xíng yí dù sān fēn dù yī shí bā rì ér fú

顺,疾,日行一度三分度一,十八日而伏。

fán jiàn èr shí bā rì chú nì dìng xíng xīng èr shí bā dù

凡见二十八日,除逆,定行星二十八度。

fú rì xíng yí dù jiǔ fēn dù qī yǒu jī sān shí qī rì yī yì èr qiān èr bǎi èr wàn jiǔ qiān liù bǎi wǔ fēn xíng xīng liù shí bā dù sì qiān liù bǎi liù shí yī wàn yī bǎi èr shí bā fēn

伏,日行一度九分度七有奇,三十七日一亿二千二百二万九千六百五分,行星六十八度四千六百六十一万一百二十八分。

fán chen jiàn fú liù shí wǔ rì yī yì èr qiān èr bǎi èr wàn jiǔ qiān liù bǎi wǔ fēn xíng xīng jiǔ shí liù dù sì qiān liù bǎi liù shí yī wàn yī bǎi èr shí bā fēn

凡晨见、伏,六十五日一亿二千二百二万九千六百五分,行星九十六度四千六百六十一万一百二十八分。

xī shǐ jiàn qù rì bàn cì

夕始见,去日半次。

shùn jí rì xíng yí dù sān fēn dù yī shí liù rì èr fēn rì yī

顺,[疾],日行一度三分度一,十六日二分日一。

shùn chí rì xíng qī fēn dù liù qī rì

顺,迟,日行七分度六,七日。

liú yī rì èr fēn rì yī ér xuán

留,一日二分日一而旋。

nì rì xíng èr dù yī rì ér fú

逆,日行二度,一日而伏。

fán jiàn èr shí liù rì chú nì dìng xíng xīng èr shí liù dù

凡见二十六日,除逆,定行星二十六度。

fú nì rì xíng shí wǔ fēn dù sì yǒu jī èr shí sì rì xíng xīng liù bǎi wǔ qiān bā bǎi liù shí liù wàn èr qiān bā bǎi èr shí fēn

伏,逆,日行十五分度四有奇,二十四日,行星六百五千八百六十六万二千八百二十分。

fán xī jiàn fú wǔ shí rì xíng xīng shí jiǔ dù qī qiān wǔ bǎi sì shí yī wàn jiǔ qiān sì bǎi qī shí qī fēn

凡夕见伏,五十日,行星十九度七千五百四十一万九千四百七十七分。

yī fù bǎi yī shí wǔ rì yī yì èr qiān èr bǎi èr wàn jiǔ qiān liù bǎi wǔ fēn

一复,百一十五日一亿二千二百二万九千六百五分。

xíng xīng yì rú zhī gù yuē rì xíng yí dù

行星亦如之,故曰日行一度。

tǒng shù

统术

tuī rì yuè yuán tǒng zhì tài jí shàng yuán yǐ lái wài suǒ qiú nián yíng yuán fǎ chú zhī yú bù yíng tǒng zhě zé tiān tǒng jiǎ zǐ yǐ lái nián shù yě

推日月元统,置太极上元以来,外所求年,盈元法除之,余不盈统者,则天统甲子以来年数也。

yíng tǒng chú zhī yú zé dì tǒng jiǎ chén yǐ lái nián shù yě

盈统,除之,余则地统甲辰以来年数也。

yòu yíng tǒng chú zhī yú zé rén tǒng jiǎ shēn yǐ lái nián shù yě

又盈统,除之,余则人统甲申以来年数也。

gè yǐ qí tǒng shǒu rì wèi jì

各以其统首日为纪。

tuī tiān zhèng yǐ zhāng yuè chéng rù tǒng suì shù yíng zhāng suì dé yī míng yuē jī yuè bù yíng zhě míng yuē rùn yú

推天正,以章月乘入统岁数,盈章岁得一,名曰积月,不盈者名曰闰余。

rùn yú shí èr yǐ shàng suì yǒu rùn

闰余十二以上,岁有闰。

qiú de zhèng jiā jī yuè yī

求地正,加积月一;

qiú rù zhèng jiā èr

求入正,加二。

tuī zhēng yuè shuò yǐ yuè fǎ chéng jī yuè yíng rì fǎ dé yī míng yuē jī rì bù yíng zhě míng yuē xiǎo yú

推正月朔,以月法乘积月,盈日法得一,名曰积日,不盈者名曰小余。

xiǎo yú sān shí bā yǐ shàng qí yuè dà

小余三十八以上,其月大。

jī rì yíng liù shí chú zhī bù yíng zhě míng yuē dà yú

积日盈六十,除之,不盈者名曰大余。

shù cóng tǒng shǒu rì qǐ suàn wài zé shuò rì yě

数从统首日起,算外,则朔日也。

qiú qí cì yuè jiā dà yú èr shí jiǔ xiǎo yú sì shí sān

求其次月,加大余二十九,小余四十三。

xiǎo yú yíng rì fǎ dé yī cóng dà yú shù chú rú fǎ

小余盈日法得一,从大余,数除如法。

qiú xián jiā dà yú qī xiǎo yú sān shí yī

求弦,加大余七,小余三十一。

qiú wàng bèi xián

求望,倍弦。

tuī rùn yú suǒ zài yǐ shí èr chéng rùn yú jiā qī dé yī

推闰余所在,以十二乘闰余,加七得一。

yíng zhāng zhōng shù suǒ de qǐ dōng zhì suàn wài zé zhōng zhì zhōng rùn yíng

盈章中,数所得,起冬至,算外,则中至终闰盈。

zhōng qì zài shuò ruò èr rì zé qián yuè rùn yě

中气在朔若二日,则前月闰也。

tuī dōng zhì yǐ cè yú chéng rù tǒng suì shù yíng xián fǎ dé yī míng yuē dà yú bù yíng zhě míng yuē xiǎo yú

推冬至,以策余乘入统岁数,盈弦法得一,名曰大余,不盈者名曰小余。

chú shù rú fǎ zé suǒ qiú dōng zhì rì yě

除数如法,则所求冬至日也。

qiú bā jié jiā dà yú sì shí wǔ xiǎo yú qiān yī shí

求八节,加大余四十五,小余千一十。

qiú èr shí sì qì sān qí xiǎo yú jiā dà yú shí wǔ xiǎo yú qiān yī shí

求二十四气,三其小余,加大余十五,小余千一十。

tuī zhōng bù èr shí sì qì jiē yǐ yuán wéi fǎ

推中部二十四气,皆以元为法。

tuī wǔ xíng qí sì háng gè qī shí sān rì tǒng fǎ fēn zhī qī shí qī

推五行,其四行各七十三日,统法分之七十七。

zhōng yāng gè shí bā rì tǒng fǎ fēn zhī sì bǎi sì

中央各十八日,统法分之四百四。

dōng zhì hòu zhōng yāng èr shí qī rì liù bǎi liù fēn

冬至后,中央二十七日六百六分。

tuī hé chen suǒ zài xīng zhì jī rì yǐ tǒng fǎ chéng zhī yǐ shí jiǔ chéng xiǎo yú ér bìng zhī

推合晨所在星,置积日,以统法乘之,以十九乘小余而并之。

yíng zhōu tiān chú qù zhī

盈周天,除去之;

bù yíng zhě lìng yíng tǒng fǎ dé yī dù

不盈者,令盈统法得一度。

shù qǐ qiān niú suàn wài zé hé chen suǒ rù xīng dù yě

数起牵牛,算外,则合晨所入星度也。

tuī qí rì yè bàn suǒ zài xīng yǐ zhāng suì chéng yuè xiǎo yú yǐ jiǎn hé chen dù

推其日夜半所在星,以章岁乘月小余,以减合晨度。

xiǎo yú bù zú zhě pò quán dù

小余不足者,破全度。

tuī qí yuè yè bàn suǒ zài xīng yǐ yuè zhōu chéng yuè xiǎo yú yíng tǒng fǎ dé yī dù yǐ jiǎn hé chen dù

推其月夜半所在星,以月周乘月小余,盈统法得一度,以减合晨度。

tuī zhū jiā shí yǐ shí èr chéng xiǎo yú wèi shí gè yíng fēn mǔ wéi fǎ shù qǐ yú zi suàn wài zé suǒ jiā chén yě

推诸加时,以十二乘小余为实,各盈分母为法,数起于子,算外,则所加辰也。

tuī yuè shí zhì huì yú suì jī yuè yǐ èr shí sān shèng zhī yíng bǎi sān shí wǔ chú zhī

推月食,置会余岁积月,以二十三乘之,盈百三十五,除之。

bù yíng zhě jiā èr shí sān dé yī yuè yíng bǎi sān shí wǔ shù suǒ de qǐ qí zhèng suàn wài zé shí yuè yě

不盈者,加二十三得一月,盈百三十五,数所得,起其正,算外,则食月也。

jiā shí zài wàng rì chōng chén

加时,在望日冲辰。

jì shù

纪术

tuī wǔ xīng jiàn fù zhì tài jí shàng yuán yǐ lái jǐn suǒ qiú nián chéng dà zhōng jiàn fù shù yíng suì shù dé yī zé dìng jiàn fù shù yě

推五星见复,置太极上元以来,尽所求年,乘大终见复数,盈岁数得一,则定见复数也。

bù yíng zhě míng yuē jiàn fù yú

不盈者名曰见复余。

jiàn fù yú yíng qí jiàn fù shù yī yǐ shàng jiàn zài wǎng nián bèi yī yǐ shàng yòu zài qián wǎng nián bù yíng zhě zài jīn nián yě

见复余盈其见复数,一以上见在往年,倍一以上,又在前往年,不盈者在今年也。

tuī xīng suǒ jiàn zhōng cì yǐ jiàn zhōng fēn chéng dìng jiàn fù shù yíng jiàn zhōng fǎ dé yī zé jī zhōng yě

推星所见中次,以见中分乘定见复数,盈见中法得一则积中也。

bù yíng zhě míng yuē zhōng yú

不盈者名曰中余。

yǐ yuán zhōng chú jī zhōng yú zé zhōng yuán yú yě

以元中除积中,余则中元余也。

yǐ zhāng zhōng chú zhī yú zé rù zhāng zhōng shù yě

以章中除之,余则入章中数也。

yǐ shí èr chú zhī yú zé xīng jiàn zhōng cì yě

以十二除之,余则星见中次也。

zhōng shù cóng dōng zhì qǐ cì shù cóng xīng jì qǐ suàn wài zé xīng suǒ jiàn zhōng cì yě

中数从冬至起,次数从星纪起,算外,则星所见中次也。

tuī xīng jiàn yuè yǐ rùn fēn chéng dìng jiàn fù shù yǐ zhāng suì chéng zhōng yú cóng zhī yíng jiàn yuè fǎ dé yī bìng jī zhōng zé jī yuè yě

推星见月,以闰分乘定见复数,以章岁乘中余从之,盈见月法得一,并积中,则积月也。

bù yíng zhě míng yuē yuè yú

不盈者名曰月余。

yǐ yuán yuè chú jī yuè yú míng yuē yuè yuán yú

以元月除积月余,名曰月元余。

yǐ zhāng yuè chú yuè yuán yú zé rù zhāng yuè shù yě

以章月除月元余,则入章月数也。

yǐ shí èr chú zhī zhì yǒu rùn zhī suì chú shí sān rù zhāng

以十二除之,至有闰之岁,除十三入章。

sān suì yī rùn liù suì èr rùn jiǔ suì sān rùn shí yī suì sì rùn shí sì suì wǔ rùn shí qī suì liù rùn shí jiǔ suì qī rùn

三岁一闰,六岁二闰,九岁三闰,十一岁四闰,十四岁五闰,十七岁六闰,十九岁七闰。

bù yíng zhě shù qǐ yú tiān zhèng suàn wài zé xīng suǒ jiàn yuè yě

不盈者数起于天正,算外,则星所见月也。

tuī zhì rì yǐ zhōng fǎ chéng zhōng yuán yú yíng yuán fǎ dé yī míng yuē jī rì bù yíng zhě míng yuē xiǎo yú

推至日,以中法乘中元余,盈元法得一,名曰积日,不盈者名曰小余。

xiǎo yú yíng èr qiān wǔ bǎi jiǔ shí qī yǐ shàng zhōng dà

小余盈二千五百九十七以上,中大。

shù chú jī rì rú fǎ suàn wài zé dōng zhì yě

数除积日如法,算外,则冬至也。

tuī shuò rì yǐ yuè fǎ chéng yuè yuán yú yíng rì fǎ dé yī míng yuē jī rì yú míng yuē xiǎo yú

推朔日,以月法乘月元余,盈日法得一,名曰积日,余名曰小余。

xiǎo yú sān shí bā yǐ shàng yuè dà

小余三十八以上,月大。

shù chú jī rì rú fǎ suàn wài zé xīng jiàn yuè shuò rì yě

数除积日如法,算外,则星见月朔日也。

tuī rù zhōng cì rì dù shù yǐ zhōng fǎ chéng zhōng yú yǐ jiàn zhōng fǎ chéng qí xiǎo yú bìng zhī

推入中次日度数,以中法乘中余,以见中法乘其小余并之。

yíng jiàn zhōng rì fǎ dé yī zé rù zhōng rì rù cì dù shù yě

盈见中日法得一,则入中日入次度数也。

zhōng yǐ zhì rì shù cì yǐ cì chū shù suàn wài zé xīng suǒ jiàn jí rì suǒ zài dù shù yě

中以至日数,次以次初数,算外,则星所见及日所在度数也。

qiú xī zài rì hòu shí wǔ dù

求夕,在日后十五度。

tuī rù yuè rì shù yǐ yuè fǎ chéng yuè yú yǐ jiàn yuè fǎ chéng qí xiǎo yú bìng zhī yíng jiàn yuè rì fǎ dé yī zé rù yuè rì shù yě

推入月日数,以月法乘月余,以见月法乘其小余并之,盈见月日法得一,则入月日数也。

bìng zhī dà yú shù chú rú fǎ zé jiàn rì yě

并之大余,数除如法,则见日也。

tuī hòu jiàn zhōng jiā jī zhōng yú zhōng yuán yú jiā hòu zhōng yú yú zhōng yú yíng qí fǎ dé yī cóng zhōng yuán yú chú shù rú fǎ zé hòu jiàn zhōng yě

推后见中,加积中于中元余,加后中余于中余,盈其法得一,从中元余,除数如法,则后见中也。

tuī hòu jiàn yuè jiā jī yuè yú yuè yuán yú jiā hòu yuè yú yú yuè yú yíng qí fǎ dé yī cóng yuè yuán yú chú shù rú fǎ zé hòu jiàn yuè yě

推后见月,加积月于月元余,加后月余于月余,盈其法得一,从月元余,除数如法,则后见月也。

tuī zhì rì jí rén zhōng cì dù shù rú shàng fǎ

推至日及人中次度数,如上法。

tuī shuò rì jí rù yuè shù rú shàng fǎ

推朔日及入月数,如上法。

tuī chen jiàn jiā xī xī jiàn jiā chen jiē rú shàng fǎ

推晨见加夕,夕见加晨,皆如上法。

tuī wǔ bù zhì shǐ jiàn yǐ lái rì shù zhì suǒ qiú rì gè yǐ qí xíng dù shù chéng zhī

推五步,置始见以来日数,至所求日,各以其行度数乘之。

qí xīng ruò rì yǒu fèn zhě fèn zǐ chéng quán wèi shí fēn mǔ wéi fǎ

其星若日有分者,分子乘全为实,分母为法。

qí liǎng yǒu fèn zhě fēn mǔ fēn dù shù chéng quán fèn zǐ cóng zhī lìng xiāng chéng wèi shí fēn mǔ xiāng chéng wéi fǎ shí rú fǎ dé yī míng yuē jī dù

其两有分者,分母分度数乘全,分子从之,令相乘为实,分母相乘为法,实如法得一,名曰积度。

shù qǐ xīng chū jiàn suǒ zài sù dù suàn wài zé xīng suǒ zài sù dù yě

数起星初见所在宿度,算外,则星所在宿度也。

suì shù

岁术

tuī suì suǒ zài zhì shàng yuán yǐ lái wài suǒ qiú nián yíng suì shù chú qù zhī bù yíng zhě yǐ bǎi sì shí wǔ chéng zhī yǐ bǎi sì shí sì wéi fǎ rú fǎ dé yī míng yuē jī cì bù yíng zhě míng yuē cì yú

推岁所在,置上元以来,外所求年,盈岁数,除去之,不盈者以百四十五乘之,以百四十四为法,如法得一,名曰积次,不盈者名曰次余。

jī cì yíng shí èr chú qù zhī bù yíng zhě míng yuē dìng cì

积次盈十二,除去之,不盈者名曰定次。

shù cóng xīng jì qǐ suàn jǐn zhī wài zé suǒ zài cì yě

数从星纪起,算尽之外,则所在次也。

yù zhī tài suì yǐ liù shí chú jī cì yú bù yíng zhě shù cóng bǐng zǐ qǐ suàn jǐn zhī wài zé tài suì rì yě

欲知太岁,以六十除积次,余不盈者,数从丙子起,算尽之外,则太岁日也。

yíng suō

赢缩。

chuán yuē suì qì qí cì ér lǚ yú míng nián zhī cì yǐ hài niǎo tǎng zhōu chu è zhī

传曰:“岁弃其次而旅于明年之次,以害鸟帑,周、楚恶之。

wǔ xīng zhī yíng suō bú shì guò yě

”五星之赢缩不是过也。

guò cì zhě yāng dà guò shě zhě zāi xiǎo bù guò zhě wáng jiù

过次者殃大,过舍者灾小,不过者亡咎。

cì dù

次度。

liù wù zhě suì shí rì yuè xīng chén yě

六物者,岁时日月星辰也。

chén zhě rì yuè zhī huì ér jiàn suǒ zhǐ yě

辰者,日月之会而建所指也。

xīng jì chū dòu shí èr dù dà xuě

星纪,初斗十二度,大雪。

zhōng qiān niú chū dōng zhì

中牵牛初,冬至。

yú xià wèi shí yī yuè shāng wèi shí èr yuè zhōu wèi zhēng yuè

于夏为十一月,商为十二月,周为正月。

zhōng yú wù nǚ qī dù

终于婺女七度。

xuán xiāo chū wù nǚ bā dù xiǎo hán

玄枵,初婺女八度,小寒。

zhōng wēi chū dà hán

中危初,大寒。

yú xià wèi shí èr yuè shāng wèi zhēng yuè zhōu wèi èr yuè

于夏为十二月,商为正月,周为二月。

zhōng yú wēi shí wǔ dù

终于危十五度。

zōu zī chū wēi shí liù dù lì chūn

诹訾,初危十六度,立春。

zhōng yíng shì shí sì dù jīng zhé

中营室十四度,惊蛰。

jīn rì yǔ shuǐ yú xià wèi zhēng yuè shāng wèi èr yuè zhōu wèi sān yuè

今日雨水,于夏为正月,商为二月,周为三月。

zhōng yú kuí sì dù

终于奎四度。

jiàng lóu chū kuí wǔ dù yǔ shuǐ

降娄,初奎五度,雨水。

jīn rì jīng zhé

今日惊蛰。

zhōng lóu sì dù chūn fēn

中娄四度,春分。

yú xià wèi èr yuè shāng wèi sān yuè zhōu wèi sì yuè

于夏为二月,商为三月,周为四月。

zhōng yú wèi liù dù

终于胃六度。

dà liáng chū wèi qī dù gǔ yǔ

大梁,初胃七度,谷雨。

jīn rì qīng míng

今日清明。

zhōng mǎo bā dù qīng míng

中昴八度,清明。

jīn rì gǔ yǔ yú xià wèi sān yuè shāng wèi sì yuè zhōu wèi wǔ yuè

今日谷雨,于夏为三月,商为四月,周为五月。

zhōng yú bì shí yī dù

终于毕十一度。

shí shěn chū bì shí èr dù lì xià

实沈、初毕十二度,立夏。

zhōng jǐng chū xiǎo mǎn

中井初,小满。

yú xià wèi sì yuè shāng wèi wǔ yuè zhōu wèi liù yuè

于夏为四月,商为五月,周为六月。

zhōng yú jǐng shí wǔ dù

终于井十五度。

chún shǒu chū jǐng shí liù dù máng zhòng

鹑首,初井十六度,芒种。

zhōng jǐng sān shí yí dù xià zhì

中井三十一度,夏至。

yú xià wèi wǔ yuè

于夏为五月。

shāng wèi liù yuè zhōu wèi qī yuè

商为六月,周为七月。

zhōng yú liǔ bā dù

终于柳八度。

chún huǒ chū liǔ jiǔ dù xiǎo shǔ

鹑火,初柳九度,小暑。

zhōng zhāng sān dù dà shǔ

中张三度,大暑。

yú xià wèi liù yuè shāng wèi qī yuè zhōu wèi bā yuè

于夏为六月,商为七月,周为八月。

zhōng yú zhāng shí qī dù

终于张十七度。

chún wěi chū zhāng shí bā dù lì qiū

鹑尾,初张十八度,立秋。

zhōng jì shí wǔ dù chǔ shǔ

中冀十五度,处暑。

yú xià wèi qī yuè shāng wèi bā yuè zhōu wèi jiǔ yuè

于夏为七月,商为八月,周为九月。

zhōng yú zhěn shí yī dù

终于轸十一度。

shòu xīng chū zhěn shí èr dù bái lù

寿星,初轸十二度,白露。

zhōng jiǎo shí dù qiū fēn

中角十度,秋分。

yú xià wèi bā yuè shāng wèi jiǔ yuè zhōu wèi shí yuè

于夏为八月,商为九月,周为十月。

zhōng yú dǐ sì dù

终于氐四度。

dà huǒ chū dǐ wǔ dù hán lù

大火,初氐五度,寒露。

zhōng fáng wǔ dù shuāng jiàng

中房五度,霜降。

yú xià wèi jiǔ yuè shāng wèi shí yuè zhōu wèi shí yī yuè

于夏为九月,商为十月,周为十一月。

zhōng yú wěi jiǔ dù

终于尾九度。

xī mù chū wěi shí dù lì dōng

析木,初尾十度,立冬。

zhōng jī qī dù xiǎo xuě

中箕七度,小雪。

yú xià wèi shí yuè shāng wèi shí yī yuè zhōu wèi shí èr yuè

于夏为十月,商为十一月,周为十二月。

zhōng yú dòu shí yī dù

终于斗十一度。

jiǎo shí èr

角十二。

gāng jiǔ

亢九。

dǐ shí wǔ

氐十五。

fáng wǔ

房五。

xīn wǔ

心五。

wěi shí bā

尾十八。

jī shí yī

箕十一。

dōng qī shí wǔ dù

东七十五度。

dòu èr shí liù

斗二十六。

niú bā

牛八。

nǚ shí èr

女十二。

xū shí

虚十。

wēi shí qī

危十七。

yíng shì shí liù

营室十六。

bì jiǔ

壁九。

běi jiǔ shí bā dù

北九十八度。

kuí shí liù

奎十六。

lóu shí èr

娄十二。

wèi shí sì

胃十四。

mǎo shí yī

昴十一。

bì shí liù

毕十六。

zī èr

觜二。

cān jiǔ

参九。

xi bā shí dù

西八十度。

jǐng sān shí sān

井三十三。

guǐ sì

鬼四。

liǔ shí wǔ

柳十五。

xīng qī

星七。

zhāng shí bā

张十八。

yì shí bā

翼十八。

zhěn shí qī

轸十七。

nán bǎi yī shí èr dù

南百一十二度。

jiǔ zhāng suì wèi bǎi qī shí yī suì ér jiǔ dào xiǎo zhōng

九章岁为百七十一岁,而九道小终。

jiǔ zhōng qiān wǔ bǎi sān shí jiǔ suì ér dà zhōng

九终千五百三十九岁而大终。

sān zhōng ér yǔ yuán zhōng

三终而与元终。

jìn tuì yú qiān niú zhī qián sì dù wǔ fēn

进退于牵牛之前四度五分。

jiǔ huì

九会。

yáng yǐ jiǔ zhōng gù yuē yǒu jiǔ dào

阳以九终,故曰有九道。

yīn jiān ér chéng zhī gù yuè yǒu shí jiǔ dào

阴兼而成之,故月有十九道。

yáng míng chéng gōng gù jiǔ huì ér zhōng

阳名成功,故九会而终。

sì yíng ér chéng yì gù sì suì zhōng yú yī sì zhāng ér shuò yú yī wèi piān shǒu bā shí yī zhāng ér zhōng yī tǒng

四营而成易,故四岁中余一,四章而朔余一,为篇首,八十一章而终一统。

yī jiǎ zǐ yuán shǒu

一,甲子元首。

hàn tài chū yuán nián

汉太初元年。

shí xīn yǒu

十,辛酉。

shí jiǔ jǐ wèi

十九,己未。

èr shí bā dīng sì

二十八,丁巳。

sān shí qī yǐ mǎo

三十七,乙卯。

sì shí liù rén zǐ

四十六,壬子。

wǔ shí wǔ gēng xū

五十五,庚戌。

liù shí sì wù shēn

六十四,戊申。

qī shí sān bǐng wǔ zhōng

七十三,丙午,中。

jiǎ chén èr tǒng

甲辰二统。

xīn chǒu

辛丑。

jǐ hài

己亥。

dīng yǒu

丁酉。

yǐ wèi

乙未。

rén chén

壬辰。

gēng yín

庚寅。

wù zǐ

戊子。

bǐng xū jì

丙戌,季。

jiǎ shēn sān tǒng

甲申三统。

xīn sì

辛巳。

yǐ mǎo

乙卯。

dīng chǒu

丁丑。

wén wáng sì shí èr nián

文王[四]十二年。

yǐ hài

乙亥。

wēi èr shí liù nián

[微二十六年]。

rén shēn

壬申。

gēng wǔ

庚午。

wù chén

戊辰。

bǐng yín mèng

丙寅,孟。

mǐn èr shí èr nián

愍二十二年。

èr guǐ mǎo

二,癸卯。

shí yī xīn chǒu

十一,辛丑。

èr shí jǐ hài

二十,己亥。

èr shí jiǔ dīng yǒu

二十九,丁酉。

sān shí bā jiǎ wǔ

三十八,甲午。

sì shí qī rén chén

四十七,壬辰。

wǔ shí liù gēng yín

五十六,庚寅。

liù shí wǔ wù zǐ

六十五,戊子。

qī shí sì yǐ yǒu zhōng

七十四,乙酉,中。

guǐ wèi

癸未。

xīn sì

辛巳。

jǐ mǎo

己卯。

dīng chǒu

丁丑。

jiǎ xū

甲戌。

rén shēn

壬申。

gēng wǔ

庚午。

wù chén

戊辰。

yǐ chǒu jì

乙丑,季。

guǐ hài

癸亥。

xīn yǒu

辛酉。

jǐ wèi

己未。

dīng sì

丁巳。

zhōu gōng wǔ nián

周公五年。

jiǎ yín

甲寅。

rén zǐ

壬子。

gēng xū

庚戌。

wù shēn

戊申。

yuán sì nián

元四年。

yǐ sì mèng

乙巳,孟。

sān guǐ wèi

三,癸未。

shí èr xīn sì

十二,辛巳。

èr shí yī jǐ mǎo

二十一,己卯。

sān shí bǐng zǐ

三十,丙子。

sān shí jiǔ jiǎ xū

三十九,甲戌。

sì shí bā rén shēn

四十八,壬申。

wǔ shí qī gēng wǔ

五十七,庚午。

liù shí liù dīng mǎo

六十六,丁卯。

qī shí wǔ yǐ chǒu zhōng

七十五,乙丑,中。

guǐ hài

癸亥。

xīn yǒu

辛酉。

jǐ wèi

己未。

bǐng chén

丙辰。

jiǎ yín

甲寅。

rén zǐ

壬子。

gēng xū

庚戌。

dīng wèi

丁未。

yǐ sì jì

乙巳,季。

guǐ mǎo

癸卯。

xīn chǒu

辛丑。

jǐ hài

己亥。

bǐng shēn

丙申。

jiǎ wǔ

甲午。

rén chén

壬辰。

gēng yín

庚寅。

chéng shí èr nián

成十二年。

dīng hài

丁亥。

yǐ yǒu mèng

乙酉,孟。

sì guǐ hài

四,癸亥。

chū yuán èr nián

[初元二年]。

shí sān xīn yǒu

十三,辛酉。

èr shí èr wù wǔ

二十二,戊午。

sān shí yī bǐng chén

三十一,丙辰。

sì shí jiǎ yín

四十,甲寅。

sì shí jiǔ rén zǐ

四十九,壬子。

wǔ shí bā jǐ yǒu

五十八,己酉。

liù shí qī dīng wèi

六十七,丁未。

qī shí liù yǐ sì zhōng

七十六,乙巳,中。

guǐ mǎo

癸卯。

xīn chǒu

辛丑。

wù xū

戊戌。

bǐng shēn

丙申。

jiǎ wǔ

甲午。

rén chén

壬辰。

jǐ chǒu

己丑。

dīng hài

丁亥。

yǐ yǒu jì

乙酉,季。

guǐ wèi

癸未。

xīn sì

辛巳。

wù yín

戊寅。

bǐng zǐ

丙子。

jiǎ xū

甲戌。

rén shēn

壬申。

huì sān shí bā nián

[惠三十八年]。

jǐ sì

己巳。

dīng mǎo

丁卯。

yǐ chǒu mèng

乙丑,孟。

wǔ guǐ mǎo

五,癸卯。

hé píng yuán nián

河平元年。

shí sì gēng zǐ

十四,庚子。

èr shí sān wù xū

二十三,戊戌。

sān shí èr bǐng shēn

三十二,丙申。

sì shí yī jiǎ wǔ

四十一,甲午。

wǔ shí xīn mǎo

五十,辛卯。

wǔ shí jiǔ jǐ chǒu

五十九,己丑。

liù shí bā dīng hài

六十八,丁亥。

qī shí qī yǐ yǒu zhōng

七十七,乙酉,中。

guǐ wèi

癸未。

gēng chén

庚辰。

wù yín

戊寅。

bǐng zǐ

丙子。

jiǎ xū

甲戌。

xīn wèi

辛未。

jǐ sì

己巳。

dīng mǎo

丁卯。

yǐ chǒu jì

乙丑,季。

guǐ hài

癸亥。

gēng shēn

庚申。

wù wǔ

戊午。

bǐng chén

丙辰。

jiǎ yín

甲寅。

xiàn shí wǔ nián

献十五年。

xīn hài

辛亥。

jǐ yǒu

己酉。

dīng wèi

丁未。

yǐ sì mèng

乙巳,孟。

shāng tài jiǎ yuán nián

商太甲元年。

chu yuán sān nián

楚元三年。

liù rén wǔ

六,壬午。

shí wǔ gēng chén

十五,庚辰。

èr shí sì wù yín

二十四,戊寅。

sān shí sān bǐng zǐ

三十三,丙子。

sì shí èr guǐ yǒu

四十二,癸酉。

wǔ shí yī xīn wèi

五十一,辛未。

liù shí jǐ sì

六十,己巳。

liù shí jiǔ dīng mǎo

六十九,丁卯。

qī shí bā jiǎ zǐ zhōng

七十八,甲子,中。

rén xū

壬戌。

gēng shēn

庚申。

wù wǔ

戊午。

bǐng chén

丙辰。

guǐ chǒu

癸丑。

xīn hài

辛亥。

sì yǒu

巳酉。

dīng wèi

丁未。

jiǎ chén jì

甲辰,季。

rén yín

壬寅。

gēng zǐ

庚子。

wù xū

戊戌。

bǐng shēn

丙申。

yáng èr shí sì nián

炀二十四年。

guǐ sì

癸巳。

xīn mǎo

辛卯。

jǐ chǒu

己丑。

dīng hài

丁亥。

kāng sì nián

康四年。

jiǎ shēn mèng

甲申,孟。

qī rén xū

七,壬戌。

shǐ jiàn guó sān nián

始建国三年。

shí liù gēng shēn

十六,庚申。

èr shí wǔ wù wǔ

二十五,戊午。

sān shí sì yǐ mǎo

三十四,乙卯。

sì shí sān guǐ chǒu

四十三,癸丑。

wǔ shí èr xīn hài

五十二,辛亥。

liù shí yī jǐ yǒu

六十一,己酉。

qī shí bǐng wǔ

七十,丙午。

qī shí jiǔ jiǎ chén zhōng

七十九,甲辰,中。

rén yín

壬寅。

gēng zǐ

庚子。

wù xū

戊戌。

yǐ wèi

乙未。

guǐ jǐ

癸己。

xīn mǎo

辛卯。

jǐ chǒu

己丑。

bǐng xū

丙戌。

jiǎ shēn jì

甲申,季。

rén wǔ

壬午。

gēng chén

庚辰。

xū yín

戌寅。

yǐ hài

乙亥。

guǐ yǒu

癸酉。

xīn wèi

辛未。

jǐ sì

己巳。

dìng qī nián

定七年。

bǐng yín

丙寅。

jiǎ zǐ mèng

甲子,孟。

bā rén yín

八,壬寅。

shí qī gēng zǐ

十七,庚子。

èr shí liù dīng yǒu

二十六,丁酉。

sān shí wǔ yǐ wèi

三十五,乙未。

sì shí sì guǐ sì

四十四,癸巳。

wǔ shí sān xīn mǎo

五十三,辛卯。

liù shí èr wù zǐ

六十二,戊子。

qī shí yī bǐng xū

七十一,丙戌。

bā shí jiǎ shēn zhōng

八十,甲申,中。

rén wǔ

壬午。

gēng chén

庚辰。

dīng chǒu

丁丑。

yǐ hài

乙亥。

guǐ yǒu

癸酉。

xīn wèi

辛未。

wù chén

戊辰。

bǐng yín

丙寅。

jiǎ zǐ jì

甲子,季。

rén xū

壬戌。

gēng shēn

庚申。

dīng sì

丁巳。

yǐ mǎo

乙卯。

guǐ chǒu

癸丑。

xīn hài

辛亥。

xī wǔ nián

僖五年。

wù shēn

戊申。

bǐng wǔ

丙午。

jiǎ chén mèng

甲辰,孟。

jiǔ rén wǔ

九,壬午。

shí bā jǐ mǎo

十八,己卯。

èr shí qī dīng chǒu

二十七,丁丑。

sān shí liù yǐ hài

三十六,乙亥。

sì shí wǔ guǐ yǒu

四十五,癸酉。

wǔ shí sì gēng wǔ

五十四,庚午。

liù shí sān wù chén

六十三,戊辰。

qī shí èr bǐng yín

七十二,丙寅。

bā shí yī jiǎ zǐ zhōng

八十一,甲子,中。

rén xū

壬戌。

jǐ wèi

己未。

dīng sì

丁巳。

yǐ mǎo

乙卯。

guǐ chǒu

癸丑。

gēng xū

庚戌。

wù shēn

戊申。

bǐng wǔ

丙午。

jiǎ chén jì

甲辰,季。

rén yín

壬寅。

jǐ hài

己亥。

dīng yǒu

丁酉。

yǐ wèi

乙未。

guǐ sì

癸巳。

yì jiǔ nián

懿九年。

gēng yín

庚寅。

wù zǐ

戊子。

bǐng xū

丙戌。

jiǎ shēn mèng

甲申,孟。

yuán shuò liù nián

元朔六年。

tuī zhāng shǒu shuò dàn dōng zhì rì zhì dà yú sān shí jiǔ xiǎo yú liù shí yī shù chú rú fǎ gè cóng qí tǒng shǒu qǐ

推章首朔旦冬至日,置大余三十九,小余六十一,数除如法,各从其统首起。

qiú qí hòu zhāng dāng jiā dà yú sān shí jiǔ xiǎo yú liù shí yī gè jǐn qí bā shí yī zhāng

求其后章,当加大余三十九,小余六十一,各尽其八十一章。

tuī piān dà yú yì rú zhī xiǎo yú jiā yī

推篇,大余亦如之,小余加一。

qiú zhōu zhì jiā dà yú wǔ shí jiǔ xiǎo yú èr shí yī

求周至,加大余五十九,小余二十一。

shì jīng

世经

chūn qiū zhāo gōng shí qī nián tán zǐ lái cháo chuán yuē zhāo zi wèn shǎo hào shì niǎo míng hé gù duì yuē wú zǔ yě wǒ zhī zhī yǐ

《春秋》昭公十七年“郯子来朝”,《传》曰:昭子问少昊氏鸟名何故,对曰:“吾祖也,我知之矣。

xī zhě huáng dì shì yǐ yún jì gù wèi yún shī ér yún míng

昔者,黄帝氏以云纪,故为云师而云名;

yán dì shì yǐ wéi jì gù wèi huǒ shī ér huǒ míng

炎帝氏以为纪,故为火师而火名;

gòng gōng shì yǐ shuǐ jì gù wèi shuǐ shī ér shuǐ míng

共工氏以水纪,故为水师而水名;

tài hào shì yǐ lóng jì gù wèi lóng shī ér lóng míng

太昊氏以龙纪,故为龙师而龙名。

wǒ gāo zǔ shǎo hào zhì zhī lì yě fèng niǎo shì zhì gù jì yú niǎo wèi niǎo shī ér niǎo míng

我高祖少昊挚之立也,凤鸟适至,故纪于鸟,为鸟师而鸟名。

yán tán zi jù shǎo hào shòu huáng dì huáng dì shòu yán dì yán dì shòu gòng gōng gòng gōng shòu tài hào gù xiān yán huáng dì shàng jí tài hào

”言郯子据少昊受黄帝,黄帝受炎帝,炎帝受共工,共工受太昊,故先言黄帝,上及太昊。

jī zhī yú yì pào xī shén nóng huáng dì xiāng jì zhī shì kě zhī

稽之于《易》,砲牺、神农、黄帝相继之世可知。

tài hào dì yì yuē pào xī shì zhī wàng tiān xià yě

太昊帝 《易》曰:“砲牺氏之王天下也。

yán pào xī jì tiān ér wáng wèi bǎi wáng xiān shǒu dé shǐ yú mù gù wèi dì tài hào

”言砲牺继天而王,为百王先,首德始于木,故为帝太昊。

zuò wǎng gǔ yǐ tián yú qǔ xī shēng gù tiān xià hào yuē pào xī shì

作罔罟以田渔,取牺牲,故天下号曰砲牺氏。

jì diǎn yuē gòng gōng shì bó jiǔ yù

《祭典》曰:“共工氏伯九域。

yán suī yǒu shuǐ dé zài huǒ mù zhī jiān qí fēi xù yě

”言虽有水德,在火、木之间,其非序也。

rèn zhī xíng yǐ qiáng gù bó ér bù wáng

任知刑以强,故伯而不王。

qín yǐ shuǐ dé zài zhōu hàn mù huǒ zhī jiān

秦以水德,在周、汉木火之间。

zhōu rén qiān qí xíng xù gù yì bù zài

周人迁其行序,故《易》不载。

yán dì yì yuē pào xī shì méi shén nóng shì zuò

炎帝 《易》曰:“砲牺氏没,神农氏作。

yán gòng gōng bó ér bù wáng suī yǒu shuǐ dé fēi qí xù yě

”言共工伯而不王,虽有水德,非其序也。

yǐ huǒ chéng mù gù wèi yán dì

以火承木,故为炎帝。

jiào mín gēng nóng gù tiān xià hào yuē shén nóng shì

教民耕农,故天下号曰神农氏。

huáng dì yì yuē shén nóng shì méi huáng dì shì zuò

黄帝 《易》曰:“神农氏没,黄帝氏作。

huǒ shēng tǔ gù wèi tǔ dé

”火生土,故为土德。

yǔ yán dì zhī hòu zhàn yú bǎn quán suì wàng tiān xià

与炎帝之后战于坂泉,遂王天下。

shǐ chuí yī shang yǒu xuān miǎn zhī fú gù tiān xià hào yuē xuān yuán shì

始垂衣裳,有轩、冕之服,故天下号曰轩辕氏。

shǎo hào dì xiào dé yuē shǎo hào yuē qīng

少昊帝 《孝德》曰少昊曰清。

qīng zhě huáng dì zhī zǐ qīng yáng yě shì qí zǐ sūn míng zhì lì

清者,黄帝之子清阳也,是其子孙名挚立。

tǔ shēng jīn gù wèi jīn dé tiān xià hào yuē jīn tiān shì

土生金,故为金德,天下号曰金天氏。

zhōu qiān qí lè gù yì bù zài xù yú xíng

周迁其乐,故《易》不载,序于行。

zhuān xū dì chūn qiū wài zhuàn yuē shǎo hào zhī shuāi jiǔ lí luàn dé zhuān xū shòu zhī nǎi mìng zhòng lí

颛顼帝 《春秋外传》曰:少昊之衰,九黎乱德,颛顼受之,乃命重黎。

cāng lín chāng yì zhī zǐ yě

苍林昌意之子也。

jīn shēng shuǐ gù wèi shuǐ dé

金生水,故为水德。

tiān xià hào yuē gāo yáng shì

天下号曰高阳氏。

zhōu qiān qí lè gù yì bù zài xù yú xíng

周迁其乐,故《易》不载,序于行。

dì kù chūn qiū wài zhuàn yuē zhuān xū zhī suǒ jiàn dì kù shòu zhī

帝喾 《春秋外传》曰:颛顼之所建,帝喾受之。

qīng yáng xuán xiāo zhī sūn yě

清阳玄嚣之孙也。

shuǐ shēng mù gù wèi mù dé

水生木,故为木德。

tiān xià hào yuē gāo xīn shì

天下号曰高辛氏。

dì zhì jì zhī bù zhī shì shù

帝挚继之,不知世数。

zhōu qiān qí lè gù yì bù zài

周迁其乐,故《易》不载。

zhōu rén dì zhī

周人禘之。

táng dì dì xì yuē dì kù sì fēi chén fēng shēng dì yáo fēng yú táng

唐帝 《帝系》曰:帝喾四妃,陈丰生帝尧,封于唐。

gài gāo xīn shì shuāi tiān xià guī zhī

盖高辛氏衰,天下归之。

mù shēng huǒ gù wèi huǒ dé tiān xià hào yuē táo táng shì

木生火,故为火德,天下号曰陶唐氏。

ràng tiān xià yú yú shǐ zi zhū chǔ yú dān yuān wèi zhū hóu

让天下于虞,使子朱处于丹渊为诸侯。

jí wèi qī shí zài

即位七十载。

yú dì dì xì yuē zhuān xū shēng qióng chán wǔ shì ér shēng gǔ sǒu gǔ sǒu shēng dì shùn chù yú zhī guī ruì yáo shàn yǐ tiān xià

虞帝 《帝系》曰:颛顼生穷蝉,五世而生瞽叟,瞽叟生帝舜,处虞之妫汭,尧嬗以天下。

huǒ shēng tǔ gù wèi tǔ dé

火生土,故为土德。

tiān xià hào yuē yǒu yú shì

天下号曰有虞氏。

ràng tiān xià yú yǔ shǐ zi shāng jūn wèi zhū hóu

让天下于禹,使子商均为诸侯。

jí wèi wǔ shí zài

即位五十载。

bó yǔ dì xì yuē zhuān xū wǔ shì ér shēng gǔn gǔn shēng yǔ yú shùn shàn yǐ tiān xià

伯禹 《帝系》曰:颛顼五世而生鲧,鲧生禹,虞舜嬗以天下。

tǔ shēng jīn gù wèi jīn dé

土生金,故为金德。

tiān xià hào yuē xià hòu shì

天下号曰夏后氏。

jì shì shí qī wáng sì bǎi sān shí èr suì

继世十七王,四百三十二岁。

chéng tāng shū jīng tāng shì tāng fá xià jié

成汤 《书经·汤誓》:汤伐夏桀。

jīn shēng shuǐ gù wèi shuǐ dé

金生水,故为水德。

tiān xià hào yuē shāng hòu yuē yīn

天下号曰商,后曰殷。

sān tǒng shàng yuán zhì fá jié zhī suì shí sì wàn yī qiān sì bǎi bā shí suì suì zài dà huǒ fáng wǔ dù gù chuán yuē dà huǒ è bó zhī xīng yě shí jì shāng rén

《三统》,上元至伐桀之岁,十四万一千四百八十岁,岁在大火房五度,故《传》曰:“大火,阏伯之星也,实纪商人。

hòu wèi chéng tāng fāng jí shì bēng méi zhī shí wèi tiān zǐ yòng shì shí sān nián yǐ

”后为成汤,方即世崩没之时,为天子用事十三年矣。

shāng shí èr yuè yǐ chǒu shuò dàn dōng zhì gù shū xù yuē chéng tāng jì méi tài jiǎ yuán nián shǐ yī yǐn zuò yī xun

商十二月乙丑朔旦冬至,故《书序》曰:“成汤既没,太甲元年,使伊尹作《伊训》。

yī xun piān yuē wéi tài jiǎ yuán nián shí yǒu èr yuè yǐ chǒu shuò yī yǐn sì yú xiān wáng dàn zī yǒu mù fāng míng

”《伊训》篇曰:“惟太甲元年十有二月乙丑朔,伊尹祀于先王,诞资有牧方明。

yán suī yǒu chéng tāng tài dīng wài bǐng zhī fú yǐ dōng zhì yuè sì xiān wáng yú fāng míng yǐ pèi shàng dì shì shuò dàn dōng zhì zhī suì yě

”言虽有成汤、太丁、外丙之服,以冬至越BD51祀先王于方明以配上帝,是朔旦冬至之岁也。

hòu jiǔ shí wǔ suì shāng shí èr yuè jiǎ shēn shuò dàn dōng zhì wáng yú fēn shì wèi mèng tǒng

后九十五岁,商十二月甲申朔旦冬至,亡余分,是为孟统。

zì fá jié zhì wǔ wáng fá zhòu liù bǎi èr shí jiǔ suì gù chuán yuē yīn zǎi sì liù bǎi

自伐桀至武王伐纣,六百二十九岁,故《传》曰殷“载祀六百”。

yīn lì yuē dàng chéng tāng fāng jí shì yòng shì shí sān nián shí yī yuè jiǎ zǐ shuò dàn dōng zhì zhōng liù fǔ shǒu

《殷历》曰:当成汤方即世用事十三年,十一月甲子朔旦冬至,终六府首。

dāng zhōu gōng wǔ nián zé wèi jù fá jié sì bǎi wǔ shí bā suì shǎo bǎi qī shí yī suì bù yíng liù bǎi èr shí jiǔ

当周公五年,则为距伐桀四百五十八岁,少百七十一岁,不盈六百二十九。

yòu yǐ xià shí yǐ chǒu wèi jiǎ zǐ jì qí nián nǎi mèng tǒng hòu wǔ zhāng guǐ hài shuò dàn dōng zhì yě

又以夏时乙丑为甲子,计其年乃孟统后五章,癸亥朔旦冬至也。

yǐ wéi jiǎ zǐ fǔ shǒu jiē fēi shì

以为甲子府首,皆非是。

fán yīn shì jì sì sān shí yī wáng liù bǎi èr shí jiǔ suì

凡殷世继嗣三十一王,六百二十九岁。

sì fēn shàng yuán zhì fá jié shí sān wàn èr qiān yī bǎi yī shí sān suì qí bā shí bā jì jiǎ zǐ fǔ shǒu rù fá jié hòu bǎi èr shí qī suì

《四分》,上元至伐桀十三万二千一百一十三岁,其八十八纪,甲子府首,入伐桀后百二十七岁。

chūn qiū lì zhōu wén wáng sì shí èr nián shí èr yuè dīng chǒu shuò dàn dōng zhì mèng tǒng zhī èr huì shǒu yě

《春秋历》,周文王四十二年十二月丁丑朔旦冬至,孟统之二会首也。

hòu bā suì ér wǔ wáng fá zhòu

后八岁而武王伐纣。

wǔ wáng shū jīng mù shì wǔ wáng fá shāng zhòu

武王 《书经·牧誓》:武王伐商纣。

shuǐ shēng mù gù wèi mù dé

水生木,故为木德。

tiān xià hào yuē zhōu shì

天下号曰周室。

sān tǒng shàng yuán zhì fá zhòu zhī suì shí sì wàn èr qiān yī bǎi jiǔ suì suì zài chún huǒ zhāng shí sān dù

《三统》,上元至伐纣之岁,十四万二千一百九岁,岁在鹑火张十三度。

wén wáng shòu mìng jiǔ nián ér bēng zài qī zài dà xiáng ér fá zhòu gù shū xù yuē wéi shí yǒu yī nián wǔ wáng fá zhòu zuò tài shì

文王受命九年而崩,再期,在大祥而伐纣,故《书序》曰:“惟十有一年,武王伐纣,作《太誓》。

bā bǎi zhū hóu huì

”八百诸侯会。

hái guī èr nián nǎi suì fá zhòu kè yīn yǐ jī zǐ guī shí sān nián yě

还归二年,乃遂伐纣克殷,以箕子归,十三年也。

gù shū xù yuē wǔ wáng kè yīn yǐ jī zǐ guī zuò hóng fàn

故《书序》曰:“武王克殷,以箕子归,作《洪范》。

hóng fàn piān yuē wéi shí yǒu sān sì wáng fǎng yú jī zǐ

《洪范》篇曰:“惟十有三祀,王访于箕子。

zì wén wáng shòu mìng ér zhì cǐ shí sān nián suì yì zài chún huǒ gù chuán yuē suì zài chún huǒ zé wǒ yǒu zhōu zhī fēn yě yě

”自文王受命而至此十三年,岁亦在鹑火,故《传》曰:“岁在鹑火,则我有周之分野也。

shī chū fā yǐ yīn shí yī yuè wù zǐ rì zài xī mù jī qī dù gù chuán yuē rì zài xī mù

”师初发,以殷十一月戊子,日在析木箕七度,故《传》曰:“日在析木。

shì xī yě yuè zài fáng wǔ dù

”是夕也,月在房五度。

fáng wèi tiān sì gù chuán yuē yuè zài tiān sì

房为天驷,故《传》曰:“月在天驷。

hòu sān rì de zhōu zhēng yuè xīn mǎo shuò hé chén zài dòu qián yí dù dǒu bǐng yě gù chuán yuē chén zài dǒu bǐng

”后三日得周正月辛卯朔,合辰在斗前一度,斗柄也,故《传》曰:“辰在斗柄。

míng rì rén chén chén xīng shǐ jiàn

”明日壬辰,晨星始见。

guǐ sì wǔ wáng shǐ fā bǐng wǔ hái shī wù wǔ dù yú mèng jīn

癸巳武王始发,丙午还师,戊午度于孟津。

mèng jīn qù zhōu jiǔ bǎi lǐ shī xíng sān shí lǐ gù sān shí yī rì ér dù

孟津去周九百里,师行三十里,故三十一日而度。

míng rì jǐ wèi dōng zhì chén xīng yǔ wù nǚ fú lì jiàn xīng jí qiān niú zhì yú wù nǚ tiān yuán zhī shǒu gù chuán yuē xīng zài tiān yuán

明日己未冬至,晨星与婺女伏,历建星及牵牛,至于婺女天鼋之首,故《传》曰:“星在天鼋。

zhōu shū wǔ chéng piān wéi yī yuè rén chén páng sǐ bà ruò yì rì guǐ sì wǔ wáng nǎi cháo bù zì zhōu yú zhēng fá zhòu

”《周书·武成》篇:“惟一月壬辰,旁死霸,若翌日癸巳,武王乃朝步自周,于征伐纣。

xù yuē yī yuè wù wǔ shī dù yú mèng jīn

”《序》曰:“一月戊午,师度于孟津。

zhì gēng shēn èr yuè shuò rì yě

”至庚申,二月朔日也。

sì rì guǐ hài zhì mù yě yè chén jiǎ zǐ mèi shuǎng ér hé yǐ

四日癸亥,至牧野,夜陈,甲子昧爽而合矣。

gù wài zhuàn yuē wáng yǐ èr yuè guǐ hài yè chén

故《外传》曰:“王以二月癸亥夜陈。

wǔ chéng piān yuē yuè ruò lái sān yuè jì sǐ bà yuè wǔ rì jiǎ zǐ xián liú shāng wáng zhòu

”《武成》篇曰:“粤若来三月,既死霸,粤五日甲子,咸刘商王纣。

shì suì yě rùn shù yú shí bā zhèng dà hán zhōng zài zhōu èr yuè jǐ chǒu huì

”是岁也,闰数余十八,正大寒中,在周二月己丑晦。

míng rì rùn yuè gēng yín shuò

明日闰月庚寅朔。

sān yuè èr rì gēng shēn jīng zhé

三月二日庚申惊蛰。

sì yuè jǐ chǒu shuò sǐ bà

四月己丑朔死霸。

sǐ bà shuò yě

死霸,朔也。

shēng bà wàng yě

生霸,望也。

shì yuè jiǎ chén wàng yǐ sì páng zhī

是月甲辰望,乙巳,旁之。

gù wǔ chéng piān yuē wéi sì yuè jì páng shēng bà yuè liù rì gēng xū wǔ wáng liǎo yú zhōu miào

故《武成》篇曰:“惟四月既旁生霸,粤六日庚戌,武王燎于周庙。

yì rì xīn hài sì yú tiān wèi

翌日辛亥,祀于天位。

yuè wǔ rì yǐ mǎo nǎi yǐ shù guó sì guó yú zhōu miào

粤五日乙卯,乃以庶国祀馘于周庙。

wén wáng shí wǔ ér shēng wǔ wáng shòu mìng jiǔ nián ér bēng bēng hòu sì nián ér wǔ wáng kè yīn

”文王十五而生武王,受命九年而崩,崩后四年而武王克殷。

kè yīn zhī suì bā shí liù yǐ hòu qī suì ér bēng

克殷之岁八十六矣,后七岁而崩。

gù lǐ jì wén wáng shì zǐ yuē wén wáng jiǔ shí qī ér zhōng wǔ wáng jiǔ shí sān ér zhōng

故《礼记·文王世子》曰:“文王九十七而终,武王九十三而终。

fán wǔ wáng jí wèi shí yī nián zhōu gōng shè zhèng wǔ nián zhēng yuè dīng sì shuò dàn dōng zhì yīn lì yǐ wéi liù nián wù wǔ jù yáng gōng qī shí liù suì rù mèng tǒng èr shí jiǔ zhāng shǒu yě

”凡武王即位十一年,周公摄政五年,正月丁巳朔旦冬至,《殷历》以为六年戊午,距炀公七十六岁,入孟统二十九章首也。

hòu èr suì de zhōu gōng qī nián fù zǐ míng bì zhī suì

后二岁,得周公七年“复子明辟”之岁。

shì suì èr yuè yǐ hài shuò gēng yín wàng hòu liù rì de yǐ wèi

是岁二月乙亥朔,庚寅望,后六日得乙未。

gù zhào gào yuē wéi èr yuè jì wàng yuè liù rì yǐ wèi

故《召诰》曰:“惟二月既望,粤六日乙未。

yòu qí sān yuè jiǎ chén shuò sān rì bǐng wǔ

”又其三月甲辰朔,三日丙午。

zhào gào yuē wéi sān yuè bǐng wǔ fěi

《召诰》曰:“惟三月丙午朏。

gǔ wén yuè cǎi piān yuē sān rì yuē fěi

”古文《月采》篇曰“三日曰朏”。

shì suì shí èr yuè wù chén huì zhōu gōng yǐ fǎn zhèng

是岁十二月戊辰晦,周公以反政。

gù luò gào piān yuē wù chén wáng zài xīn yì jì suì

故《洛诰》篇曰:“戊辰,王在新邑,C02C祭岁。

mìng zuò cè wéi zhōu gōng dàn bǎo wén wǔ shòu mìng wéi qī nián

命作策,惟周公诞保文、武受命,惟七年。

chéng wáng yuán nián zhēng yuè jǐ sì shuò cǐ mìng bó qín bǐ hóu yú lǔ zhī suì yě

成王元年正月己巳朔,此命伯禽俾侯于鲁之岁也。

hòu sān shí nián sì yuè gēng xū shuò shí wǔ rì jiǎ zǐ zāi shēng bà

后三十年四月庚戌朔,十五日甲子哉生霸。

gù gù mìng yuē wéi sì yuè zāi shēng bà wáng yǒu jí bù yù jiǎ zǐ wáng nǎi táo shuǐ zuò gù mìng

故《顾命》曰“惟四月哉生霸,王有疾不豫,甲子,王乃洮B047水”,作《顾命》。

yì rì yǐ chǒu chéng wáng bēng

翌日乙丑,成王崩。

kāng wáng shí èr nián liù yuè wù chén shuò sān rì gēng wǔ gù bì mìng fēng xíng yuē wéi shí yǒu èr nián liù yuè gēng wǔ fěi wáng mìng zuò cè fēng xíng

康王十二年六月戊辰朔,三日庚午,故《毕命丰刑》曰:“惟十有二年六月庚午朏,王命作策《丰刑》。

chūn qiū yīn lì jiē yǐ yīn lǔ zì zhōu zhāo wáng yǐ xià wáng nián shù gù jù zhōu gōng bó qín yǐ xià wèi jì

《春秋》、《殷历》皆以殷,鲁自周昭王以下亡年数,故据周公、伯禽以下为纪。

lǔ gōng bó qín tuī jí wèi sì shí liù nián zhì kāng wáng shí liù nián ér hōng

鲁公伯禽,推即位四十六年,至康王十六年而薨。

gù chuán yuē xiè fù qín fù bìng shì kāng wáng yán jìn hóu xiè lǔ gōng bó qín jù shì kāng wáng yě

故《传》曰“燮父、禽父并事康王”,言晋侯燮、鲁公伯禽俱事康王也。

zi kǎo gōng jiù lì qiú

子考公就立,酋。

kǎo gōng shì jiā jí wèi sì nián jí yáng gōng xī lì

考公,《世家》:即位四年,及炀公熙立。

yáng gōng èr shí sì nián zhēng yuè bǐng shēn shuò dàn dōng zhì yīn lì yǐ wéi dīng yǒu jù wēi gōng qī shí liù suì

炀公二十四年正月丙申朔旦冬至,《殷历》以为丁酉,距微公七十六岁。

shì jiā yáng gōng jí wèi liù shí nián zi yōu gōng zǎi lì

《世家》:炀公即位六十年,子幽公宰立。

yōu gōng shì jiā jí wèi shí sì nián jí wēi gōng lì

幽公,《世家》:即位十四年,及微公BD51立,。

wēi gōng èr shí liù nián zhēng yuè yǐ hài shuò dàn dōng zhì yīn lì yǐ wéi bǐng zǐ jù xiàn gōng qī shí liù suì

微公二十六年正月乙亥朔旦冬至,《殷历》以为丙子,距献公七十六岁。

shì jiā wēi gōng jí wèi wǔ shí nián zi lì gōng dí lì zhuó

《世家》:微公即位五十年,子厉公翟立,擢。

lì gōng shì jiā jí wèi sān shí qī nián jí xiàn gōng jù lì

厉公,《世家》:即位三十七年,及献公具立。

xiàn gōng shí wǔ nián zhēng yuè jiǎ yín shuò dàn dōng zhì yīn lì yǐ wéi yǐ mǎo jù yì gōng qī shí liù suì

献公十五年正月甲寅朔旦冬至,《殷历》以为乙卯,距懿公七十六岁。

shì jiā xiàn gōng jí wèi wǔ shí nián zi shèn gōng zhí lì pì

《世家》:献公即位五十年,子慎公执立,嚊。

shèn gōng shì jiā jí wèi sān shí nián jí wǔ gōng áo lì

慎公,《世家》:即位三十年,及武公敖立。

wǔ gōng shì jiā jí wèi èr nián zi yì gōng bèi lì xì

武公,《世家》:即位二年,子懿公被立,戏。

yì gōng jiǔ nián zhēng yuè guǐ sì shuò dàn dōng zhì yīn lì yǐ wéi jiǎ wǔ jù huì gōng qī shí liù suì

懿公九年正月癸巳朔旦冬至,《殷历》以为甲午,距惠公七十六岁。

shì jiā yì gōng jí wèi jiǔ nián xiōng zi bǎi yù lì

《世家》:懿公即位九年,兄子柏御立。

bǎi yù shì jiā jí wèi shí yī nián shū fù xiào gōng chēng lì

柏御,《世家》:即位十一年,叔父孝公称立。

xiào gōng shì jiā jí wèi èr shí qī nián zǐ huì gōng huáng lì

孝公,《世家》:即位二十七年,子惠公皇立。

huì gōng sān shí bā nián zhēng yuè rén shēn shuò dàn dōng zhì yīn lì yǐ wéi guǐ yǒu jù lí gōng qī shí liù suì

惠公三十八年正月壬申朔旦冬至,《殷历》以为癸酉,距厘公七十六岁。

shì jiā huì gōng jí wèi sì shí liù nián zi yǐn gōng xi lì

《世家》:惠公即位四十六年,子隐公息立。

fán bó qín zhì chūn qiū sān bǎi bā shí liù nián

凡伯禽至春秋,三百八十六年。

chūn qiū yǐn gōng chūn qiū jí wèi shí yī nián jí huán gōng guǐ lì

春秋隐公,《春秋》:即位十一年,及桓公轨立。

cǐ yuán nián shàng jù fá zhòu sì bǎi suì

此元年上距伐纣四百岁。

huán gōng chūn qiū jí wèi shí bā nián zi zhuāng gōng tóng lì

桓公,《春秋》:即位十八年,子庄公同立。

zhuāng gōng chūn qiū jí wèi sān shí èr nián zi mǐn gōng qǐ fāng lì

庄公,《春秋》:即位三十二年,子愍公启方立。

mǐn gōng chūn qiū jí wèi èr nián jí lí gōng shēn lì

愍公,《春秋》:即位二年,及厘公申立。

lí gōng wǔ nián zhēng yuè xīn hài shuò dàn dōng zhì yīn lì yǐ wéi rén zǐ jù chéng gōng qī shí liù suì

厘公五年正月辛亥朔旦冬至,《殷历》以为壬子,距成公七十六岁。

shì suì jù shàng yuán shí sì wàn èr qiān wǔ bǎi qī shí qī suì de mèng tǒng wǔ shí sān zhāng shǒu

是岁距上元十四万二千五百七十七岁,得孟统五十三章首。

gù chuán yuē wǔ nián chūn wáng zhēng yuè xīn hài shuò rì nán zhì

故《传》曰:“五年春,王正月辛亥朔,日南至。

bā yuè jiǎ wǔ jìn hóu wéi shàng yáng

”“八月甲午,晋侯围上阳。

tóng yáo yún bǐng zǐ zhī chén lóng wěi fú chén fú zhèn zhèn qǔ guó zhī qí

”童谣云:“丙子之辰,龙尾伏辰,C17A服振振,取虢之旗。

chun zhī bēn bēn tiān cè huǒ zhōng chéng jūn guó gōng qí bēn

鹑之贲贲,天策CA64CA64,火中成军,虢公其奔。

bo yǎn yuē qí jiǔ yuè shí yuè zhī jiāo hu

”卜偃曰:“其九月十月之交乎?

bǐng zǐ dàn rì zài wěi yuè zài cè chún huǒ zhōng bì shì shí yě

丙子旦,日在尾,月在策,鹑火中,必是时也。

dōng shí èr yuè bǐng zǐ miè guó

”冬十二月丙子灭虢。

yán lì zhě yǐ xià shí gù zhōu shí èr yuè xià shí yuè yě

言历者以夏时,故周十二月,夏十月也。

shì suì suì zài dà huǒ

是岁,岁在大火。

gù chuán yuē jìn hóu shǐ sì rén pī fá pú zhòng ěr bēn dí

故《传》曰晋侯使寺人披伐蒲,重耳奔狄。

dǒng yīn yuē jūn zhī xíng suì zài dà huǒ

董因曰:“君之行,岁在大火。

hòu shí èr nián lí zhī shí liù suì suì zài shòu xīng

”后十二年,厘之十六岁,岁在寿星。

gù chuán yuē zhòng ěr chù dí shí èr nián ér xíng guò wèi wǔ lù qǐ shí yú yě rén yě rén jǔ kuài ér yǔ zhī

故《传》曰:重耳处狄十二年而行,过卫五鹿,乞食于野人,野人举块而与之。

zi fàn yuē tiān cì yě hòu shí èr nián bì huò cǐ tǔ

子犯曰:“天赐也,后十二年,必获此土。

suì fù yú shòu xīng bì huò zhū hóu

岁复于寿星,必获诸侯。

hòu bā suì zhī èr shí sì nián yě suì zài shí shěn qín bó nà zhī

”后八岁,B341之二十四年也,岁在实沈,秦伯纳之。

gù chuán yuē dǒng yīn yún jūn yǐ chén chū ér yǐ cān rén bì huò zhū hóu

故《传》曰董因云:“君以辰出,而以参人,必获诸侯。

chūn qiū lí gōng jí wèi sān shí sān nián zi wén gōng xīng lì

《春秋》:厘公即位三十三年,子文公兴立。

wén gōng yuán nián jù xīn hài dàn dōng zhì èr shí jiǔ suì

文公元年,距辛亥旦冬至二十九岁。

shì suì rùn yú shí sān zhèng xiǎo xuě rùn dāng zài shí yī yuè hòu ér zài sān yuè gù chuán yuē fēi lǐ yě

是岁闰余十三,正小雪,闰当在十一月后,而在三月,故《传》曰“非礼也”。

hòu wǔ nián rùn yú shí shì suì wáng rùn ér zhì rùn

后五年,闰余十,是岁亡闰,而置闰。

rùn suǒ yǐ zhèng zhōng shuò yě

闰,所以正中朔也。

wáng rùn ér zhì rùn yòu bù gù shuò gù jīng yuē rùn yuè bù gù shuò yán wáng cǐ yuè yě

亡闰而置闰,又不告朔,故《经》曰“闰月不告朔”,言亡此月也。

chuán yuē bù gù shuò fēi lǐ yě

《传》曰:“不告朔,非礼也。

chūn qiū wén gōng jí wèi shí bā nián zi xuān gōng wēi lì

《春秋》:文公即位十八年,子宣公倭立。

xuān gōng chūn qiū jí wèi shí bā nián zi chéng gōng hēi gōng lì

宣公,《春秋》:即位十八年,子成公黑肱立。

chéng gōng shí èr nián zhēng yuè gēng yín shuò dàn dōng zhì yīn lì yǐ wéi xīn mǎo jù dìng gōng qī nián qī shí liù suì

成公十二年正月庚寅朔旦冬至,《殷历》以为辛卯,距定公七年七十六岁。

chūn qiū chéng gōng jí wèi shí bā nián zi xiāng gōng wǔ lì

《春秋》:成公即位十八年,子襄公午立。

xiāng gōng èr shí qī nián jù xīn hài bǎi jiǔ suì

襄公二十七年,距辛亥百九岁。

jiǔ yuè yǐ hài shuò shì jiàn shēn zhī yuè yě

九月乙亥朔,是建申之月也。

lǔ shǐ shū shí èr yuè yǐ hài shuò rì yǒu shí zhī

鲁史书:“十二月乙亥朔,日有食之。

chuán yuē dōng shí yī yuè yǐ hài shuò rì yǒu shí zhī yú shì chén zài shēn sī lì guò yě zài shī rùn yǐ

”《传》曰:“冬十一月乙亥朔,日有食之,于是辰在申,司历过也,再失闰矣。

yán shí shí xíng yǐ wéi shí yī yuè yě bù chá qí jiàn bù kǎo zhī yú tiān yě

”言时实行以为十一月也,不察其建,不考之于天也。

èr shí bā nián jù xīn hài bǎi yī shí suì suì zài xīng jì gù jīng yuē chūn wú bīng

二十八年距辛亥百一十岁,岁在星纪,故《经》曰:“春无冰。

chuán yuē suì zài xīng jì ér yín yú xuán xiāo

”《传》曰:“岁在星纪,而淫于玄枵。

sān shí nián suì zài zǐ

”三十年岁在C330訾。

sān shí yī nián suì zài jiàng lóu

三十一年岁在降娄。

shì suì jù xīn hài bǎi yī shí sān nián èr yuè yǒu guǐ wèi shàng jù wén gōng shí yī nián huì yú chéng kuāng zhī suì xià zhēng yuè jiǎ zǐ shuò fán sì bǎi sì shí yǒu wǔ jiǎ zi qí èr shí rì wèi rì èr wàn liù qiān liù bǎi yǒu liù xún

是岁距辛亥百一十三年,二月有癸未,上距文公十一年会于承匡之岁夏正月甲子朔凡四百四十有五甲子,奇二十日,为日二万六千六百有六旬。

gù chuán yuē jiàng xiàn lǎo rén yuē chén shēng zhī suì zhēng yuè jiǎ zǐ shuò sì bǎi sì shí yǒu wǔ jiǎ zi yǐ

故《传》曰:绛县老人曰:“臣生之岁,正月甲子朔,四百四十有五甲子矣。

qí jì yú jīn sān zhī yī yě

其季于今,三之一也。

shī kuàng yuē chéng zi huì yú chéng kuāng zhī suì yě qī shí sān nián yǐ

”师旷曰:“C23B成子会于承匡之岁也,七十三年矣。

shǐ zhào yuē hài yǒu èr shǒu liù shēn xià èr rú shēn zé qí rì shù yě

”史赵曰:“亥有二首六身,下二如身,则其日数也。

shì wén bó yuē rán zé èr wàn liù qiān liù bǎi yǒu liù xún yě

”士文伯曰:“然则二万六千六百有六旬也。

chūn qiū xiāng gōng jí wèi sān shí yī nián zi zhāo gōng chóu lì

《春秋》:襄公即位三十一年,子昭公稠立。

zhāo gōng bā nián suì zài xī mù shí nián suì zài zhuān xū zhī xū xuán xiāo yě

昭公八年,岁在析木,十年,岁在颛顼之虚,玄枵也。

shí bā nián jù xīn hài bǎi sān shí yī suì wǔ yuè yǒu bǐng zǐ wù yín rén wǔ huǒ shǐ hūn jiàn sòng wèi chén zhèng huǒ

十八年距辛亥百三十一岁,五月有丙子、戊寅、壬午,火始昏见,宋、卫、陈、郑火。

èr shí nián chūn wáng zhēng yuè jù xīn hài bǎi sān shí sān suì shì xīn hài hòu bā zhāng shǒu yě

二十年春王正月,距辛亥百三十三岁,是辛亥后八章首也。

zhēng yuè jǐ chǒu shuò dàn dōng zhì shī rùn

正月己丑朔旦冬至,失闰。

gù chuán yuē èr yuè jǐ chǒu rì nán zhì

故《传》曰:“二月己丑,日南至。

sān shí èr nián suì zài xīng jì jù xīn hài bǎi sì shí wǔ suì yíng yī cì yǐ

”三十二年,岁在星纪,距辛亥百四十五岁,盈一次矣。

gù chuán yuē yuè de suì wú fá zhī bì shòu qí jiù

故《传》曰:“越得岁,吴伐之,必受其咎。

chūn qiū zhāo gōng jí wèi sān shí èr nián jí dìng gōng sòng lì

《春秋》:昭公即位三十二年,及定公宋立。

dìng gōng qī nián zhēng yuè jǐ sì shuò dàn dōng zhì yīn lì yǐ wéi gēng wǔ jù yuán gōng qī shí liù nián

定公七年,正月己巳朔旦冬至,《殷历》以为庚午,距元公七十六年。

chūn qiū dìng gōng jí wèi shí wǔ nián zi āi gōng jiǎng lì

《春秋》:定公即位十五年,子哀公蒋立。

āi gōng shí èr nián dōng shí èr yuè liú huǒ fēi jiàn xū zhī yuè yě

哀公十二年冬十二月流火,非建戌之月也。

shì yuè yě zhōng gù chuán yuē huǒ fú ér hòu zhé zhě bì jīn huǒ yóu xi liú sī lì guò yě

是月也螽,故《传》曰:“火伏而后蛰者毕,今火犹西流,司历过也。

shī yuē qī yuè liú huǒ

”《诗》曰:“七月流火。

chūn qiū āi gōng jí wèi èr shí qī nián

”《春秋》:哀公即位二十七年。

zì chūn qiū jìn āi shí sì nián fán èr bǎi sì shí èr nián

自《春秋》尽哀十四年,凡二百四十二年。

liù guó chūn qiū āi gōng hòu shí sān nián xùn yú zhū zi dào gōng màn lì níng

六国《春秋》:哀公后十三年逊于邾,子悼公曼立,宁。

dào gōng shì jiā jí wèi sān shí qī nián zi yuán gōng jiā lì

悼公,《世家》:即位三十七年,子元公嘉立。

yuán gōng sì nián zhēng yuè wù shēn shuò dàn dōng zhì yīn lì yǐ wéi jǐ yǒu jù kāng gōng qī shí liù suì

元公四年正月戊申朔旦冬至,《殷历》以为己酉,距康公七十六岁。

yuán gōng shì jiā jí wèi èr shí yī nián zi mù gōng yǎn lì xiǎn

元公,《世家》:即位二十一年,子穆公衍立,显。

mù gōng shì jiā jí wèi sān shí sān nián zi gōng gōng fèn lì

穆公,《世家》:即位三十三年,子恭公奋立。

gōng gōng shì jiā jí wèi èr shí èr nián zi kāng gōng máo lì

恭公,《世家》:即位二十二年,子康公毛立。

kāng gōng sì nián zhēng yuè dīng hài shuò dàn dōng zhì yīn lì yǐ wéi wù zǐ jù mín gōng qī shí liù suì

康公四年正月丁亥朔旦冬至,《殷历》以为戊子,距缗公七十六岁。

kāng gōng shì jiā jí wèi jiǔ nián zi jǐng gōng yǎn gōng

康公,《世家》:即位九年,子景公偃公。

jǐng gōng shì jiā jí wèi èr shí jiǔ nián zǐ píng gōng lǚ lì

景公,《世家》:即位二十九年,子平公旅立。

píng gōng shì jiā jí wèi èr shí nián zi mín gōng gǔ lì

平公,《世家》:即位二十年,子缗公贾立。

mín gōng èr shí èr nián zhēng yuè bǐng yín shuò dàn dōng zhì yīn lì yǐ wéi dīng mǎo jù chu yuán qī shí liù suì

缗公二十二年正月丙寅朔旦冬至,《殷历》以为丁卯,距楚元七十六岁。

mín gōng shì jiā jí wèi èr shí sān nián zi qǐng gōng chóu lì

缗公,《世家》:即位二十三年,子顷公仇立。

qǐng gōng biǎo shí bā nián qín zhāo wáng zhī wǔ shí yī nián yě qín shǐ miè zhōu

顷公,《表》:十八年,秦昭王之五十一年也,秦始灭周。

zhōu fán sān shí liù wáng bā bǎi liù shí qī suì

周凡三十六王,八百六十七岁。

qín bó zhāo wáng běn jì wú tiān zǐ wǔ nián

秦伯昭王,《本纪》:无天子五年。

xiào wén wáng běn jì jí wèi yī nián

孝文王,《本纪》:即位一年。

yuán nián chu kǎo liè wáng miè lǔ qǐng gōng wèi jiā rén zhōu miè hòu liù guó yě

元年,楚考烈王灭鲁,顷公为家人,周灭后六国也。

zhuāng xiāng wáng běn jì jí wèi sān nián

庄襄王,《本纪》:即位三年。

shǐ huáng běn jì jí wèi sān shí qī nián

始皇,《本纪》:即位三十七年。

èr shì běn jì jí wèi sān nián

二世,《本纪》:即位三年。

fán qín bó wǔ shì sì shí jiǔ suì

凡秦伯五世,四十九岁。

hàn gāo zǔ huáng dì zhe jì fá qín jì zhōu

汉高祖皇帝,著《纪》,伐秦继周。

mù shēng huǒ gù wèi huǒ dé

木生火,故为火德。

tiān xià hào yuē hàn

天下号曰“汉”。

jù shàng yuán nián shí sì wàn sān qiān èr shí wǔ suì suì zài dà dì zhī dōng jǐng èr shí èr dù chún shǒu zhī liù dù yě

距上元年十四万三千二十五岁,岁在大棣之东井二十二度,鹑首之六度也。

gù hàn zhì yuē suì zài dà dì míng yuē dūn zāng tài suì zài wǔ

故《汉志》曰:岁在大棣,名曰敦牂,太岁在午。

bā nián shí yī yuè yǐ sì shuò dàn dōng zhì chu yuán sān nián yě

八年十一月乙巳朔旦冬至,楚元三年也。

gù yīn lì yǐ wéi bǐng wǔ jù yuán shuò qī shí liù suì

故《殷历》以为丙午,距元朔七十六岁。

zhe jì gāo dì jí wèi shí èr nián

著《纪》,高帝即位十二年。

huì dì zhe jì jí wèi qī nián

惠帝,著《纪》,即位七年。

gāo hòu zhe jì jí wèi bā nián

高后,著《纪》,即位八年。

wén dì qián shí liù nián hòu qī nián zhe jì jí wèi èr shí sān nián

文帝,前十六年,后七年,著《纪》,即位二十三年。

jǐng dì qián qī nián zhōng liù nián hòu sān nián zhe jì jí wèi shí liù nián

景帝,前七年,中六年,后三年,著《纪》,即位十六年。

wǔ dì jiàn yuán yuán guāng yuán shuò gè liù nián

武帝建元、元光、元朔各六年。

yuán shuò liù nián shí yī yuè jiǎ shēn shuò dàn dōng zhì yīn lì yǐ wéi yǐ yǒu jù chū yuán qī shí liù suì

元朔六年十一月甲申朔旦冬至,《殷历》以为乙酉,距初元七十六岁。

yuán shòu yuán dǐng yuán fēng gè liù nián

元狩、元鼎、元封各六年。

hàn lì tài chū yuán nián jù shàng yuán shí sì wàn sān qiān yī bǎi èr shí qī suì

汉历太初元年,距上元十四万三千一百二十七岁。

qián shí yī yuè jiǎ zǐ shuò dàn dōng zhì suì zài xīng jì wù nǚ liù dù gù hàn zhì yuē suì míng kùn dūn zhēng yuè suì xīng chū wù nǚ

前十一月甲子朔旦冬至,岁在星纪婺女六度,故《汉志》曰:岁名困敦,正月岁星出婺女。

tài chū tiān hàn tài shǐ zhēng hé gè sì nián hòu èr nián zhe jì jí wèi wǔ shí sì nián

太初、天汉、太始、征和各四年,后二年,著《纪》,即位五十四年。

zhāo dì shǐ yuán yuán fèng gè liù nián yuán píng yī nián zhe jì jí wèi shí sān nián

昭帝始元、元凤各六年,元平一年,著《纪》,即位十三年。

xuān dì běn shǐ dì jié yuán kāng shén jué wǔ fèng gān lù gè sì nián huáng lóng yī nián zhe jì jí wèi èr shí wǔ nián

宣帝本始、地节、元康、神爵、五凤、甘露各四年,黄龙一年,著《纪》,即位二十五年。

yuán dì chū yuán èr nián shí yī yuè guǐ hài shuò dàn dōng zhì yīn lì yǐ wéi jiǎ zǐ yǐ wéi jì shǒu

元帝初元二年十一月癸亥朔旦冬至,《殷历》以为甲子,以为纪首。

shì suì yě shí yuè rì shí fēi hé chén zhī huì bù dé wèi jì shǒu

是岁也,十月日食,非合辰之会,不得为纪首。

jù jiàn wǔ qī shí liù suì

距建武七十六岁。

chū yuán yǒng guāng jiàn zhāo gè wǔ nián jìng níng yī nián zhe jì jí wèi shí liù nián

初元、永光、建昭各五年,竟宁一年,著《纪》,即位十六年。

chéng dì jiàn shǐ hé píng yáng shuò hóng jiā yǒng shǐ yuán yán gè sì nián suí hé èr nián zhe jì jí wèi èr shí liù nián

成帝建始、河平、阳朔、鸿嘉、永始、元延各四年,绥和二年,著《纪》,即位二十六年。

āi dì jiàn píng sì nián yuán shòu èr nián zhe jì jí wèi liù nián

哀帝建平四年,元寿二年,著《纪》,即位六年。

píng dì zhe jì jí wèi yuán shǐ wǔ nián yǐ xuān dì xuán sūn yīng wèi sì wèi zhī rú zǐ

平帝,著《纪》,即位元始五年,以宣帝玄孙婴为嗣,谓之孺子。

rú zǐ zhe jì xīn dū hòu wáng mǎng jū shè sān nián wáng mǎng jū shè dào xí dì wèi qiè hào yuē xīn shì

孺子,著《纪》,新都侯王莽居摄三年,王莽居摄,盗袭帝位,窃号曰“新室”。

shǐ jiàn guó wǔ nián tiān fèng liù nián dì huáng sān nián zhe jì dào wèi shí sì nián

始建国五年,天凤六年,地皇三年,著《纪》,盗位十四年。

gēng shǐ dì zhe jì yǐ hàn zōng shì miè wáng mǎng jí wèi èr nián

更始帝,著《纪》,以汉宗室灭王莽,即位二年。

chì méi zéi lì zōng shì liú pén zi miè gēng shǐ dì

赤眉贼立宗室刘盆子,灭更始帝。

zì hàn yuán nián qì gēng shǐ èr nián fán èr bǎi sān shí suì

自汉元年讫更始二年,凡二百三十岁。

guāng wǔ huáng dì zhe jì yǐ jǐng dì hòu gāo zǔ jiǔ shì sūn shòu mìng zhōng xīng fù hàn gǎi yuán yuē jiàn wǔ suì zài chún wěi zhī zhāng dù

光武皇帝,著《纪》,以景帝后高祖九世孙受命中兴复汉,改元曰建武,岁在鹑尾之张度。

jiàn wǔ sān shí yī nián zhōng yuán èr nián jí wèi sān shí sān nián

建武三十一年,中元二年,即位三十三年。

✦ You read 志·律历志下

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.