汉书 · 班固 · Chapter 26 of 120

志·礼乐志

PinyinModern Translation
Size

liù jīng zhī dào tóng guī ér lǐ lè zhī yòng wèi jí

《六经》之道同归,而《礼》、《乐》之用为急。

zhì shēn zhě sī xū wàng lǐ zé bào màn rù zhī yǐ

治身者斯须忘礼,则暴嫚入之矣;

wèi guó zhě yī zhāo shī lǐ zé huāng luàn jí zhī yǐ

为国者一朝失礼,则荒乱及之矣。

rén hán tiān de yīn yáng zhī qì yǒu xǐ nù āi lè zhī qíng

人函天、地、阴、阳之气,有喜、怒、哀、乐之情。

tiān bǐng qí xìng ér bù néng jié yě shèng rén néng wéi zhī jié ér bù néng jué yě gù xiàng tiān de ér zhì lǐ lè suǒ yǐ tōng shén míng lì rén lún zhèng qíng xìng jié wàn shì zhě yě

天禀其性而不能节也,圣人能为之节而不能绝也,故象天、地而制礼、乐,所以通神明,立人伦,正情性,节万事者也。

rén xìng yǒu nán nǚ zhī qíng dù jì zhī bié wèi zhì hūn yīn zhī lǐ

人性有男女之情,妒忌之别,为制婚姻之礼;

yǒu jiāo jiē zhǎng yòu zhī xù wèi zhì xiāng yǐn zhī lǐ

有交接长幼之序,为制乡饮之礼;

yǒu āi sǐ sī yuǎn zhī qíng wèi zhì sàng jì zhī lǐ

有哀死思远之情,为制丧祭之礼;

yǒu zūn zūn jìng shàng zhī xīn wèi zhì cháo jìn zhī lǐ

有尊尊敬上之心,为制朝觐之礼。

āi yǒu kū yǒng zhī jié lè yǒu gē wǔ zhī róng zhèng rén zú yǐ fù qí chéng xié rén zú yǐ fáng qí shī

哀有哭踊之节,乐有歌舞之容,正人足以副其诚,邪人足以防其失。

gù hūn yīn zhī lǐ fèi zé fū fù zhī dào kǔ ér yín pì zhī zuì duō

故婚姻之礼废,则夫妇之道苦,而淫辟之罪多;

xiāng yǐn zhī lǐ fèi zé zhǎng yòu zhī xù luàn ér zhēng dòu zhī yù fán

乡饮之礼废,则长幼之序乱,而争斗之狱蕃;

sàng jì zhī lǐ fèi zé gǔ ròu zhī ēn báo ér bèi sǐ wàng xiān zhě zhòng

丧祭之礼废,则骨肉之恩薄,而背死忘先者众;

cháo pìn zhī lǐ fèi zé jūn chén zhī wèi shī ér qīn líng zhī jiàn qǐ

朝聘之礼废,则君臣之位失,而侵陵之渐起。

gù kǒng zǐ yuē ān shàng zhì mín mò shàn yú lǐ

故孔子曰:“安上治民,莫善于礼;

yí fēng yì sú mò shàn yú lè

移风易俗,莫善于乐。

lǐ jié mín xīn lè hé mín shēng zhèng yǐ xíng zhī xíng yǐ fáng zhī

”礼节民心,乐和民声,政以行之,刑以防之。

lǐ lè zhèng xíng sì dá ér bù bèi zé wáng dào bèi yǐ

礼、乐、政、刑四达而不誖,则王道备矣。

lè yǐ zhì nèi ér wèi tóng lǐ yǐ xiū wài ér wèi yì

乐以治内而为同,礼以修外而为异;

tóng zé hé qīn yì zé wèi jìng

同则和亲,异则畏敬;

hé qīn zé wú yuàn wèi jìng zé bù zhēng

和亲则无怨,畏敬则不争。

yī ràng ér tiān xià zhì zhě lǐ lè zhī wèi yě

揖让而天下治者,礼、乐之谓也。

èr zhě bìng xíng hé wéi yī tǐ

二者并行,合为一体。

wèi jìng zhī yì nán jiàn zé zhe zhī yú xiǎng xiàn cí shòu dēng jiàng guì bài

畏敬之意难见,则著之于享献、辞受,登降、跪拜;

hé qīn zhī shuō nán xíng zé fā zhī yú shī gē yǒng yán zhōng shí guǎn xián

和亲之说难形,则发之于诗歌咏言,钟石、管弦。

gài jiā qí jìng yì ér bù jí qí cái huì měi qí huān xīn ér bù liú qí shēng yīn

盖嘉其敬意而不及其财贿,美其欢心而不流其声音。

gù kǒng zǐ yuē lǐ yún lǐ yún yù bó yún hū zāi

故孔子曰:“礼云礼云,玉帛云乎哉?

lè yún lè yún zhōng gǔ yún hū zāi

乐呀乐呀,难道只是指钟鼓之类的乐器吗?

cǐ lǐ yuè zhī běn yě

”此礼乐之本也。

gù yuē zhī lǐ lè zhī qíng zhě néng zuò shi lǐ yuè zhī wén zhě néng shù

故曰:“知礼乐之情者能作,识礼乐之文者能述;

zuò zhě zhī wèi shèng shù zhě zhī wèi míng

作者之谓圣,述者之谓明。

míng shèng zhě shù zuò zhī wèi yě

明圣者,述作之谓也。

wáng zhě bì yīn qián wáng zhī lǐ shùn shí shī yí yǒu suǒ sǔn yì jí mín zhī xīn shāo shāo zhì zuò zhì tài píng ér dà bèi

王者必因前王之礼,顺时施宜,有所损益,即民之心,稍稍制作,至太平而大备。

zhōu jiān yú èr dài lǐ wén yóu jù shì wéi zhī zhì qū wèi zhī fáng gù chēng lǐ jīng sān bǎi wēi yí sān qiān

周监于二代,礼文尤具,事为之制,曲为之防,故称礼经三百,威仪三千。

yú shì jiào huà jiā qià mín yòng hé mù zāi hài bù shēng huò luàn bù zuò líng yǔ kōng xū sì shí yú nián

于是教化浃洽,民用和睦,灾害不生,祸乱不作,囹圄空虚,四十余年。

kǒng zǐ měi zhī yuē yù yù hu wén zāi

孔子美之曰:“郁郁乎文哉!

wú cóng zhōu

我遵从周朝。”

jí qí shuāi yě zhū hóu yú yuè fǎ dù è lǐ zhì zhī hài jǐ qù qí piān jí

”及其衰也,诸侯逾越法度,恶礼制之害己,去其篇籍。

zāo qín miè xué suì yǐ luàn wáng

遭秦灭学,遂以乱亡。

hàn xìng bō luàn fǎn zhèng rì bù xiá jǐ yóu mìng shū sūn tōng zhì lǐ yí yǐ zhèng jūn chén zhī wèi

汉兴,拨乱反正,日不暇给,犹命叔孙通制礼仪,以正君臣之位。

gāo zǔ shuō ér tàn yuē wú nǎi jīn rì zhī wèi tiān zǐ zhī guì yě

高祖说而叹曰:“吾乃今日知为天子之贵也!

yǐ tōng wèi fèng cháng suì dìng yí fǎ wèi jǐn bèi ér tōng zhōng

”以通为奉常,遂定仪法,未尽备而通终。

zhì wén dì shí jiǎ yì yǐ wéi hàn chéng qín zhī bài sú fèi lǐ yì juān lián chǐ jīn qí shèn zhě shā fù xiōng dào zhě qǔ miào qì ér dà chén tè yǐ bù shū bù bào qī huì wèi gù zhì yú fēng sú liú yì tián ér bù guài yǐ wéi shì shì rán ěr

至文帝时,贾谊以为:“汉承秦之败俗,废礼义,捐廉耻,今其甚者杀父兄,盗者取庙器,而大臣特以簿书不报,期会为故,至于风俗流溢,恬而不怪,以为是适然耳。

fu yí fēng yì sú shǐ tiān xià huí xīn ér xiāng dào lèi fēi sú lì zhī suǒ néng wèi yě

改变风俗习惯,使天下人回心转意向往正道,大抵不是平庸官吏所能做到的。

fu lì jūn chén děng shàng xià shǐ gāng jì yǒu xù liù qīn hé mù cǐ fēi tiān zhī suǒ wéi rén zhī suǒ shè yě

夫立君臣,等上下,使纲纪有序,六亲和睦,此非天之所为,人之所设也。

rén zhī suǒ shè bù wéi bù lì bù xiū zé huài

人之所设,不为不立,不修则坏。

hàn xìng zhì jīn èr shí yú nián yi dìng zhì dù xìng lǐ yuè rán hòu zhū hóu guǐ dào bǎi xìng sù piáo yù sòng shuāi xī

汉兴至今二十余年,宜定制度,兴礼乐,然后诸侯轨道,百姓素朴,狱讼衰息。

nǎi cǎo jù qí yí tiān zǐ shuō yān

”乃草具其仪,天子说焉。

ér dà chén jiàng guàn zhī shǔ hài zhī gù qí yì suì qǐn

而大臣绛、灌之属害之,故其议遂寝。

zhì wǔ dì jí wèi jìn yòng yīng jùn yì lì míng táng zhì lǐ fú yǐ xìng tài píng

至武帝即位,进用英隽,议立明堂,制礼服,以兴太平。

huì dòu tài hòu hǎo huáng lǎo yán bù shuō rú shù qí shì yòu fèi

会窦太后好黄老言,不说儒术,其事又废。

hòu dǒng zhòng shū duì cè yán wáng zhě yù yǒu suǒ wèi yi qiú qí duān yú tiān

后董仲舒对策言:“王者欲有所为,宜求其端于天。

tiān dào dà zhě zài yú yīn yáng

天道大者,在于阴阳。

yáng wèi dé yīn wèi xíng

阳为德,阴为刑。

tiān shǐ yáng cháng jū dà xià ér yǐ shēng yù cháng yǎng wéi shì

天使阳常居大夏,而以生育长养为事;

yīn cháng jū dà dōng ér jī yú kōng xū bù yòng zhī chù yǐ cǐ jiàn tiān zhī rèn dé bù rèn xíng yě

阴常居大冬,而积于空虚不用之处,以此见天之任德不任刑也。

yáng chū bù shī yú shàng ér zhǔ suì gōng yīn rù fú cáng yú xià ér shí chū zuǒ yáng

阳出布施于上而主岁功,阴入伏藏于下而时出佐阳。

yáng bù dé yīn zhī zhù yì bù néng dú chéng suì gōng

阳不得阴之助,亦不能独成岁功。

wáng zhě chéng tiān yì yǐ cóng shì gù wu dé jiào ér shěng xíng fá

王者承天意以从事,故务德教而省刑罚。

xíng fá bù kě rèn yǐ zhì shì yóu yīn zhī bù kě rèn yǐ chéng suì yě

刑罚不可任以治世,犹阴之不可任以成岁也。

jīn fèi xiān wáng zhī dé jiào dú yòng zhí fǎ zhī lì zhì mín ér yù dé huà bèi sì hǎi gù nán chéng yě

今废先王之德教,独用执法之吏治民,而欲德化被四海,故难成也。

shì gù gǔ zhī wáng zhě mò bù yǐ jiào huà wèi dà wù lì dà xué yǐ jiào yú guó shè xiáng xù yǐ huà yú yì

是故古之王者,莫不以教化为大务,立大学以教于国,设庠序以化于邑。

jiào huà yǐ míng xí sú yǐ chéng tiān xià cháng wú yī rén zhī yù yǐ

教化以明,习俗以成,天下尝无一人之狱矣。

zhì zhōu mò shì dà wéi wú dào yǐ shī tiān xià

至周末世,大为无道,以失天下。

qín jì qí hòu yòu yì shén zhī

秦继其后,又益甚之。

zì gǔ yǐ lái wèi cháng yǐ luàn jì luàn dà bài tiān xià rú qín zhě yě

自古以来,未尝以乱济乱,大败天下如秦者也。

xí sú báo è mín rén dǐ mào

习俗薄恶,民人抵冒。

jīn hàn jì qín zhī hòu suī yù zhì zhī wú kě nài hé

今汉继秦之后,虽欲治之,无可奈何。

fǎ chū ér jiān shēng lìng xià ér zhà qǐ yī suì zhī yù yǐ wàn qiān shù rú yǐ tāng zhǐ fèi fèi shù shèn ér wú yì

法出而奸生,令下而诈起,一岁之狱以万千数,如以汤止沸,沸俞甚而无益。

pì zhī qín sè bù tiáo shèn zhě bì jiě ér gēng zhāng zhī nǎi kě gǔ yě

辟之琴瑟不调,甚者必解而更张之,乃可鼓也。

wéi zhèng ér bù xíng shèn zhě bì biàn ér gēng huà zhī nǎi kě lǐ yě

治理政事而无法推行,严重的必须改变并革新,才能治理好。

gù hàn dé tiān xià yǐ lái cháng yù shàn zhì ér zhì jīn bù néng shèng cán qù shā zhě shī zhī dāng gēng huà ér bù néng gēng huà yě

故汉得天下以来,常欲善治,而至今不能胜残去杀者,失之当更化而不能更化也。

gǔ rén yǒu yán lín yuān xiàn yú bù rú guī ér jié wǎng

古人有言:‘临渊羡鱼,不如归而结网。

jīn lín zhèng ér yuàn zhì qī shí yú suì yǐ bù rú tuì ér gēng huà

’今临政而愿治七十余岁矣,不如退而更化。

gēng huà zé kě shàn zhì ér zāi hài rì qù fú lù rì lái yǐ

更化则可善治,而灾害日去,福禄日来矣。

shì shí shàng fāng zhēng tǎo sì yí ruì zhì wǔ gōng bù xiá liú yì lǐ wén zhī shì

”是时,上方征讨四夷,锐志武功,不暇留意礼文之事。

zhì xuān dì shí láng yá wáng jí wèi jiàn dài fū yòu shàng shū yán yù zhì zhī zhǔ bu shi chū gōng qīng xìng de zāo yù qí shí wèi yǒu jiàn wàn shì zhī cháng cè jǔ míng zhǔ yú sān dài zhī lóng zhě yě

至宣帝时,琅邪王吉为谏大夫,又上疏言:“欲治之主不世出,公卿幸得遭遇其时,未有建万世之长策,举明主于三代之隆者也。

qí wu zài yú bù shū duàn yù tīng sòng ér yǐ cǐ fēi tài píng zhī jī yě

其务在于簿书、断狱、听讼而已,此非太平之基也。

jīn sú lì suǒ yǐ mù mín zhě fēi yǒu lǐ yì kē zhǐ kě shì shì tōng xíng zhě yě yǐ yì chuān záo gè qǔ yī qiè

今俗吏所以牧民者,非有礼义科指可世世通行者也,以意穿凿,各取一切。

shì yǐ zhà wěi méng shēng xíng fá wú jí zhì piáo rì xiāo ēn ài jìn báo

是以诈伪萌生,刑罚无极,质朴日消,恩爱浸薄。

kǒng zǐ yuē ān shàng zhì mín mò shàn yú lǐ fēi kōng yán yě

孔子曰‘安上治民,莫善于礼’,非空言也。

yuàn yǔ dà chén yán jí rú shēng shù jiù lǐ míng wáng zhì qū yī shì zhī mín jì zhī rén shòu zhī yù zé sú hé yǐ bù ruò chéng kāng

愿与大臣延及儒生,述旧礼,明王制,驱一世之民,济之仁寿之域,则俗何以不若成、康?

shòu hé yǐ bù ruò gāo zōng

寿何以不若高宗?

shàng bù nà qí yán jí yǐ bìng qù

”上不纳其言,吉以病去。

zhì chéng dì shí qián wéi jùn yú shuǐ bīn de gǔ pán shí liù méi yì zhě yǐ wéi shàn xiáng

至成帝时,犍为郡于水滨得古磐十六枚,议者以为善祥。

liú xiàng yīn shì shuō shàng yí xīng pì yōng shè xiáng xù chén lǐ yuè lóng yǎ sòng zhī shēng shèng yī ràng zhī róng yǐ fēng huà tiān xià

刘向因是说上:“宜兴辟雍,设庠序,陈礼乐,隆雅颂之声,盛揖攘之容,以风化天下。

rú cǐ ér bù zhì zhě wèi zhī yǒu yě

如此而不治者,未之有也。

huò yuē bù néng jù lǐ

或曰,不能具礼。

lǐ yǐ yǎng rén wèi běn rú yǒu guò chà shì guò ér yǎng rén yě

礼以养人为本,如有过差,是过而养人也。

xíng fá zhī guò huò zhì sǐ shāng

刑罚之过,或至死伤。

jīn zhī xíng fēi gāo yáo zhī fǎ yě ér yǒu sī qǐng dìng fǎ xuē zé xuē bǐ zé bǐ jiù shí wu yě

今之刑,非皋陶之法也,而有司请定法,削则削,笔则笔,救时务也。

zhì yú lǐ yuè zé yuē bù gǎn shì gǎn yú shā rén bù gǎn yú yǎng rén yě

至于礼乐,则曰不敢,是敢于杀人不敢于养人也。

wèi qí zǔ dòu guǎn xián zhī jiān xiǎo bù bèi yīn shì jué ér bù wéi shì qù xiǎo bù bèi ér jiù dà bù bèi huò mò shén yān

为其俎豆、管弦之间小不备,因是绝而不为,是去小不备而就大不备,或莫甚焉。

fu jiào huà zhī bǐ yú xíng fǎ xíng fǎ qīng shì shě suǒ zhòng ér jí suǒ qīng yě

夫教化之比于刑法,刑法轻,是舍所重而急所轻也。

qiě jiào huà suǒ shì yǐ wéi zhì yě xíng fǎ suǒ yǐ zhù zhì yě

且教化,所恃以为治也,刑法所以助治也。

jīn fèi suǒ shì ér dú lì qí suǒ zhù fēi suǒ yǐ zhì tài píng yě

今废所恃而独立其所助,非所以致太平也。

zì jīng shī yǒu bèi nì bù shùn zhī zǐ sūn zhì yú xiàn dà bì shòu xíng lù zhě bù jué yáo bù xí wǔ cháng zhī dào yě

自京师有誖逆不顺之子孙,至于陷大辟受刑戮者不绝,繇不习五常之道也。

fu chéng qiān suì zhī shuāi zhōu jì bào qín zhī yú bì mín jiān zì è sú tān tāo xiǎn bì bù xián yì lǐ bù shì yǐ dà huà ér dú qū yǐ xíng fá zhōng yǐ bù gǎi

夫承千岁之衰周,继暴秦之余敝,民渐渍恶俗,贪饕险诐,不闲义理,不示以大化,而独驱以刑罚,终已不改。

gù yuē dǎo zhī yǐ lǐ yuè ér mín hé mù

故曰:‘导之以礼乐,而民和睦。

chū shū sūn tōng jiāng zhì dìng lǐ yí jiàn fēi yú qí lǔ zhī shì rán zú wèi hàn rú zōng yè chuí hòu sì sī chéng fǎ yě

’初,叔孙通将制定礼仪,见非于齐、鲁之士,然卒为汉儒宗,业垂后嗣,斯成法也。

chéng dì yǐ xiàng yán xià gōng qīng yì huì xiàng bìng zú chéng xiàng dà sī kōng zòu qǐng lì pì yōng

”成帝以向言下公卿议,会向病卒,丞相大司空奏请立辟雍。

àn xíng cháng ān chéng nán yíng biǎo wèi zuò zāo chéng dì bēng qún chén yǐn yǐ dìng shì

案行长安城南,营表未作,遭成帝崩,群臣引以定谥。

jí wáng mǎng wèi zǎi héng yù yào zhòng shù suì xìng pì yōng yīn yǐ cuàn wèi hǎi nèi pàn zhī

及王莽为宰衡,欲耀众庶,遂兴辟雍,因以篡位,海内畔之。

shì zǔ shòu mìng zhōng xīng bō luàn fǎn zhèng gǎi dìng jīng shī yú tǔ zhōng

世祖受命中兴,拨乱反正,改定京师于土中。

jí wèi sān shí nián sì yí bīn fú bǎi xìng jiā jǐ zhèng jiào qīng míng nǎi yíng lì míng táng pì yōng

即位三十年,四夷宾服,百姓家给,政教清明,乃营立明堂、辟雍。

xiǎn zōng jí wèi gōng xíng qí lǐ zōng sì guāng wǔ huáng dì yú míng táng yǎng sān lǎo wǔ gēng yú pì yōng wēi yí jì shèng měi yǐ

显宗即位,躬行其礼,宗祀光武皇帝于明堂,养三老、五更于辟雍,威仪既盛美矣。

rán dé huà wèi liú qià zhě lǐ yuè wèi jù qún xià wú suǒ sòng shuō ér xiáng xù shàng wèi shè zhī gù yě

然德化未流洽者,礼乐未具,群下无所诵说,而庠序尚未设之故也。

kǒng zǐ yuē pì rú wéi shān wèi chéng yī kuì zhǐ wú zhǐ yě

孔子曰:“辟如为山,未成一匮,止,吾止也。

jīn shū sūn tōng suǒ zhuàn lǐ yí yǔ lǜ lìng tóng lù zāng yú lǐ guān fǎ jiā yòu fù bù chuán

”今叔孙通所撰礼仪,与律令同录,臧于理官,法家又复不传。

hàn diǎn qǐn ér bù zhe mín chén mò yǒu yán zhě

汉典寝而不著,民臣莫有言者。

yòu tōng méi zhī hòu hé jiān xiàn wáng cǎi lǐ lè gǔ shì shāo shāo zēng ji zhì wǔ bǎi yú piān

又通没之后,河间献王采礼乐古事,稍稍增辑,至五百余篇。

jīn xué zhě bù néng zhāo jiàn dàn tuī shì lǐ yǐ jí tiān zǐ shuō yì yòu pō miù yì gù jūn chén zhǎng yòu jiāo jiē zhī dào jìn yǐ bù zhāng

今学者不能昭见,但推士礼以及天子,说义又颇谬异,故君臣长幼交接之道浸以不章。

lè zhě shèng rén zhī suǒ lè yě ér kě yǐ shàn mín xīn

音乐,是圣人所喜爱的,可以用来改善民心。

qí gǎn rén shēn yí fēng yì sú gù xiān wáng zhe qí jiào yān

其感人深,移风易俗,故先王著其教焉。

fu mín yǒu xuè qì xīn zhī zhī xìng ér wú āi lè xǐ nù zhī cháng yìng gǎn ér dòng rán hòu xīn shù xíng yān

夫民有血、气、心、知之性,而无哀、乐、喜、怒之常,应感而动,然后心术形焉。

shì yǐ xiān wēi qiáo cuì zhī yīn zuò ér mín sī yōu

是以纤微憔瘁之音作,而民思忧;

chǎn xié màn yì zhī yīn zuò ér mín kāng lè

阐谐嫚易之音作,而民康乐;

cū lì měng fèn zhī yīn zuò ér mín gāng yì

粗厉猛奋之音作,而民刚毅;

lián zhí zhèng chéng zhī yīn zuò ér mín sù jìng

廉直正诚之音作,而民肃敬;

kuān yù hé shùn zhī yīn zuò ér mín cí ài

宽裕和顺之音作,而民慈爱;

liú pì xié sàn zhī yīn zuò ér mín yín luàn

流辟邪散之音作,而民淫乱。

xiān wáng chǐ qí luàn yě

先王耻其乱也,

gù zhì yǎ sòng zhī shēng

故制雅颂之声,

běn zhī qíng xìng

本之情性,

jī zhī dù shù

稽之度数,

zhì zhī lǐ yí

制之礼仪,

hé shēng qì zhī hé

合生气之和,

yì wǔ cháng zhī xíng

异五常之行,

shǐ zhī yáng ér bù sàn

使之阳而不散,

yīn ér bù jí

阴而不集,

gāng qì bù nù

刚气不怒,

róu qì bù shè

柔气不慑,

sì chàng jiāo yú zhōng

四畅交于中,

ér fā zuò yú wài

而发作于外,

jiē ān qí wèi ér bù xiāng duó

皆安其位而不相夺,

zú yǐ gǎn dòng rén zhī shàn xīn yě

足以感动人之善心也,

bù shǐ xié qì de jiē yān

不使邪气得接焉,

shì xiān wáng lì lè zhī fāng yě

是先王立乐之方也。

wáng zhě wèi zuò yuè zhī shí yīn xiān wáng zhī yuè yǐ jiào huà bǎi xìng shuō lè qí sú rán hòu gǎi zuò yǐ zhāng gōng dé

王者未作乐之时,因先王之乐以教化百姓,说乐其俗,然后改作,以章功德。

yì yuē xiān wáng yǐ zuò yuè chóng dé yīn jiàn zhī shàng dì yǐ pèi zǔ kǎo

《易》曰:“先王以作乐崇德,殷荐之上帝,以配祖考。

xī huáng dì zuò xián chí zhuān xū zuò liù jīng dì kù zuò wǔ yīng yáo zuò dà zhāng shùn zuò zhāo yǔ zuò xià tāng zuò huò wǔ wáng zuò wǔ zhōu gōng zuò sháo

”昔黄帝作《咸池》,颛顼作《六茎》,帝喾作《五英》,尧作《大章》,舜作《招》,禹作《夏》,汤作《濩》,武王作《武》,周公作《勺》。

sháo yán néng sháo xiān zǔ zhī dào yě

《勺》,言能勺先祖之道也。

wǔ yán yǐ gōng dìng tiān xià yě

《武》,言以功定天下也。

yán jiù mín yě

《B324》言救民也。

xià dà chéng èr dì yě

《夏》,大承二帝也。

zhāo jì yáo yě

《招》,继尧也。

dà zhāng zhāng zhī yě

《大章》,章之也。

wǔ yīng yīng mào yě

《五英》,英茂也。

liù jīng jí gēn jīng yě

《六茎》,及根茎也。

xián chí bèi yǐ

《咸池》,就已齐全了。

zì xià yǐ wǎng qí liú bù kě wén yǐ yīn sòng yóu yǒu cún zhě

自夏以往,其流不可闻已,殷《颂》犹有存者。

zhōu shī jì bèi ér qí qì yòng zhāng chén zhōu guān jù yān

周《诗》既备,而其器用张陈,《周官》具焉。

diǎn zhě zì qīng dài fū shī gǔ yǐ xià jiē xuǎn yǒu dào dé zhī rén zhāo xī xí yè yǐ jiào guó zǐ

典者自卿大夫、师瞽以下,皆选有道德之人,朝夕习业,以教国子。

guó zǐ zhě qīng dài fū zhī zǐ dì yě jiē xué gē jiǔ dé sòng liù shī xí liù wǔ wǔ shēng bā yīn zhī hé

国子者,卿大夫之子弟也,皆学歌九德,诵六诗,习六舞,五声、八音之和。

gù dì shùn mìng kuí yuē nǚ diǎn yuè jiào zhòu zi zhí ér wēn kuān ér lì gāng ér wú nüè jiǎn ér wú áo

故帝舜命夔曰:“女典乐,教胄子,直而温,宽而栗,刚而无虐,简而无敖。

shī yán zhì gē yǒng yán shēng yī yǒng lǜ hé shēng bā yīn kè xié

诗言志,歌咏言,声依咏,律和声,八音克谐。

cǐ zhī wèi yě

”说的就是这种情况。

yòu yǐ wài shǎng zhū hóu dé shèng ér jiào zūn zhě

又以外赏诸侯德盛而教尊者。

qí wēi yí zú yǐ chōng mù yīn shēng zú yǐ dòng ěr shī yǔ zú yǐ gǎn xīn gù wén qí yīn ér dé hé shěng qí shī ér zhì zhèng lùn qí shù ér fǎ lì

其威仪足以充目,音声足以动耳,诗语足以感心,故闻其音而德和,省其诗而志正,论其数而法立。

shì yǐ jiàn zhī jiāo miào zé guǐ shén xiǎng zuò zhī cháo tíng zé qún chén hé lì zhī xué guān zé wàn mín xié

是以荐之郊庙则鬼神飨,作之朝廷则群臣和,立之学官则万民协。

tīng zhě wú bù xū jǐ sǒng shén shuō ér chéng liú shì yǐ hǎi nèi biàn zhī shàng dé bèi fú qí fēng guāng huī rì xīn huà shàng qiān shàn ér bù zhī suǒ yǐ rán zhì yú wàn wù bù yāo tiān dì shùn ér jiā yìng jiàng

听者无不虚己竦神,说而承流,是以海内遍知上德,被服其风,光辉日新,化上迁善,而不知所以然,至于万物不夭,天地顺而嘉应降。

gù shī yuē zhōng gǔ huáng huáng pán guǎn qiāng qiāng jiàng fú rǎng rǎng

故《诗》曰:“钟鼓锽锽,磐管锵锵,降福穰穰。

shū yún jī shí fǔ shí bǎi shòu shuài wǔ

”《书》云:“击石拊石,百兽率舞。

niǎo shòu qiě yóu gǎn yìng ér kuàng yú rén hu

”鸟兽且犹感应,而况于人乎?

kuàng yú guǐ shén hu

况于鬼神乎?

gù lè zhě shèng rén zhī suǒ yǐ gǎn tiān dì tōng shén míng ān wàn mín chéng xìng lèi zhě yě

故乐者,圣人之所以感天地,通神明,安万民,成性类者也。

rán zì yā sòng zhī xìng ér suǒ chéng shuāi luàn zhī yīn yóu zài shì wèi yín guò xiōng màn zhī shēng wèi shè jìn yān

然自《雅》、《颂》之兴,而所承衰乱之音犹在,是谓淫过凶嫚之声,为设禁焉。

shì shuāi mín sàn xiǎo rén chéng jūn zǐ xīn ěr qiǎn bó zé yá shèng zhèng

世衰民散,小人乘君子,心耳浅薄,则邪胜正。

gù shū xù yīn zhòu duàn qì xiān zǔ zhī lè nǎi zuò yín shēng yòng biàn luàn zhèng shēng yǐ shuō fù rén

故《书》序:“殷纣断弃先祖之乐,乃作淫声,用变乱正声,以说妇人。

yuè guān shī gǔ bào qí qì ér bēn sàn huò shì zhū hóu huò rù hé hǎi

”乐官师瞽抱其器而奔散,或适诸侯,或入河海。

fu lè běn qíng xìng jiā jī fū ér zāng gǔ suǐ suī jīng hu qiān zǎi qí yí fēng yú liè shàng yóu bù jué

夫乐本情性,浃肌肤而臧骨髓,虽经乎千载,其遗风余烈尚犹不绝。

zhì chūn qiū shí chén gōng zǐ wán bēn qí

至春秋时,陈公子完奔齐。

chén shùn zhī hòu zhāo lè cún yān

陈,舜之后,《招》乐存焉。

gù kǒng zǐ shì qí wén zhāo sān yuè bù zhī ròu wèi yuē bù tú wéi lè zhī zhì yú sī

故孔子适齐闻《招》,三月不知肉味,曰:“不图为乐之至于斯!

měi zhī shén yě

”美之甚也。

zhōu dào shǐ quē yuàn cì zhī shī qǐ

周道始缺,怨刺之诗起。

wáng zé jì jié ér shī bù néng zuò

王泽既竭,而诗不能作。

wáng guān shī yè yā sòng xiāng cuò kǒng zǐ lùn ér dìng zhī gù yuē wú zì wèi fǎn lǔ rán hòu yuè zhèng yā sòng gè dé qí suǒ

王官失业,《雅》、《颂》相错,孔子论而定之,故曰:“吾自卫反鲁,然后乐正,《雅》、《颂》各得其所。

shì shí zhōu shì dà huài zhū hóu zì xíng shè liǎng guān chéng dà lù

”是时,周室大坏,诸侯恣行,设两观,乘大路。

péi chén guǎn zhòng jì shì zhī shǔ sān guī yōng chè bā yì wǔ tíng

陪臣管仲、季氏之属,三归《雍》彻,八佾舞廷。

zhì dù suì huài líng yí ér bù fǎn sāng jiān pú shàng zhèng wèi sòng zhào zhī shēng bìng chū

制度遂坏,陵夷而不反,桑间、濮上,郑、卫、宋、赵之声并出。

nèi zé zhì jí sǔn shòu wài zé luàn zhèng shāng mín

内则致疾损寿,外则乱政伤民。

qiǎo wěi yīn ér shì zhī yǐ yíng luàn fù guì zhī ěr mù

巧伪因而饰之,以营乱富贵之耳目。

shù rén yǐ qiú lì liè guó yǐ xiāng jiàn

庶人以求利,列国以相间。

gù qín mù yí róng ér yóu yú qù qí rén kuì lǔ ér kǒng zǐ xíng

故秦穆遗戎而由余去,齐人馈鲁而孔子行。

zhì yú liù guó wèi wén hóu zuì wéi hào gǔ ér wèi zi xià yuē guǎ rén tīng gǔ lè zé yù mèi jí wén zhèng wèi yú bù zhī juàn yān

至于六国,魏文侯最为好古,而谓子夏曰:“寡人听古乐则欲寐,及闻郑、卫,余不知倦焉。

zi xià cí ér biàn zhī zhōng bú jiàn nà zì cǐ lǐ yuè sàng yǐ

”子夏辞而辨之,终不见纳,自此礼乐丧矣。

hàn xìng lè jiā yǒu zhì shì yǐ yǎ yuè shēng lǜ shì shì zài dà lè guān dàn néng jì qí kēng chēng gǔ wǔ ér bù néng yán qí yì

汉兴,乐家有制氏,以雅乐声律世世在大乐官,但能纪其铿鎗鼓舞,而不能言其义。

gāo zǔ shí shū sūn tōng yīn qín lè rén zhì zōng miào lè

高祖时,叔孙通因秦乐人制宗庙乐。

dà zhù yíng shén yú miào mén zòu jiā zhì yóu gǔ jiàng shén zhī lè yě

大祝迎神于庙门,奏《嘉至》,犹古降神之乐也。

huáng dì rù miào mén zòu yǒng zhì yǐ wéi xíng bù zhī jié yóu gǔ cǎi qí sì xià yě

皇帝入庙门,奏《永至》,以为行步之节,犹古《采荠》、《肆夏》也。

qián dòu shàng zòu dēng gē dú shàng gē bù yǐ guǎn xián luàn rén shēng yù zài wèi zhě biàn wén zhī yóu gǔ qīng miào zhī gē yě

干豆上,奏《登歌》,独上歌,不以管弦乱人声,欲在位者遍闻之,犹古《清庙》之歌也。

dēng gē zài zhōng xià zòu xiū chéng zhī lè měi shén míng jì xiǎng yě

《登歌》再终,下奏《休成》之乐,美神明既飨也。

huáng dì jiù jiǔ dōng xiāng zuò dìng zòu yǒng ān zhī lè měi lǐ yǐ chéng yě

皇帝就酒东厢,坐定,奏《永安》之乐,美礼已成也。

yòu yǒu fáng zhōng cí lè gāo zǔ táng shān fū rén suǒ zuò yě

又有《房中祠乐》,高祖唐山夫人所作也。

zhōu yǒu fáng zhōng lè zhì qín míng yuē shòu rén

周有《房中乐》,至秦名曰《寿人》。

fán lè lè qí suǒ shēng lǐ bù wàng běn

凡乐,乐其所生,礼不忘本。

gāo zǔ lè chu shēng gù fáng zhōng lè chu shēng yě

高祖乐楚声,故《房中乐》楚声也。

xiào huì èr nián shǐ yuè fǔ lìng xià hóu kuān bèi qí xiāo guǎn gēng míng yuē ān shì lè

孝惠二年,使乐府令夏侯宽备其箫管,更名曰《安世乐》。

gāo miào zòu wǔ dé wén shǐ wǔ xíng zhī wǔ

高庙奏《武德》、《文始》、《五行》之舞;

xiào wén miào zòu zhāo dé wén shǐ sì shí wǔ xíng zhī wǔ

孝文庙奏《昭德》、《文始》、《四时》、《五行》之舞;

xiào wǔ miào zòu shèng dé wén shǐ sì shí wǔ xíng zhī wǔ

孝武庙奏《盛德》、《文始》、《四时》、《五行》之舞。

wǔ dé wǔ zhě gāo zǔ sì nián zuò yǐ xiàng tiān xià lè jǐ xíng wǔ yǐ chú luàn yě

《武德舞》者,高祖四年作,以象天下乐己行武以除乱也。

wén shǐ wǔ zhě yuē běn shùn zhāo wǔ yě gāo zǔ liù nián gēng míng yuē wén shǐ yǐ shì bù xiāng xí yě

《文始舞》者,曰本舜《招舞》也,高祖六年更名曰《文始》,以示不相袭也。

wǔ háng wǔ zhě běn zhōu wǔ yě qín shǐ huáng èr shí liù nián gēng míng yuē wǔ xíng yě

《五行舞》者,本周舞也,秦始皇二十六年更名曰《五行》也。

sì shí wǔ zhě xiào wén suǒ zuò yǐ shì tiān xià zhī ān hé yě

《四时舞》,是孝文帝所创作的,用来表示天下的安详平和。

gài lè jǐ suǒ zì zuò míng yǒu zhì yě

盖乐己所自作,明有制也;

lè xiān wáng zhī yuè míng yǒu fǎ yě

乐先王之乐,明有法也。

xiào jǐng cǎi wǔ dé wǔ yǐ wéi zhāo dé yǐ zūn dà zōng miào

孝景采《武德舞》以为《昭德》,以尊大宗庙。

zhì xiào xuān cǎi zhāo dé wǔ wèi shèng dé yǐ zūn shì zōng miào

至孝宣,采《昭德舞》为《盛德》,以尊世宗庙。

zhū dì miào jiē cháng zòu wén shǐ sì shí wǔ háng wǔ yún

诸帝庙皆常奏《文始》、《四时》、《五行舞》云。

gāo zǔ liù nián yòu zuò zhāo róng lè lǐ róng lè

高祖六年又作《昭容乐》、《礼容乐》。

zhāo róng zhě yóu gǔ zhī zhāo xià yě zhǔ chū wǔ dé wǔ

《昭容》者,犹古之《昭夏》也,主出《武德舞》。

lǐ róng zhě zhǔ chū wén shǐ wǔ háng wǔ

《礼容》者,主出《文始》、《五行舞》。

wǔ rén wú lè zhě jiāng zhì zhì zūn zhī qián bù gǎn yǐ lè yě

舞人无乐者,将至至尊之前不敢以乐也;

chū yòng lè zhě yán wǔ bù shī jié néng yǐ lè zhōng yě

出用乐者,言舞不失节,能以乐终也。

dà dī jiē yīn qín jiù shì yān

大氐皆因秦旧事焉。

chū gāo zǔ jì dìng tiān xià guò pèi yǔ gù rén fù lǎo xiāng lè zuì jiǔ huan āi zuò fēng qǐ zhī shī lìng pèi zhōng tóng r bǎi èr shí rén xí ér gē zhī

初,高祖既定天下,过沛,与故人父老相乐,醉酒欢哀,作“风起”之诗,令沛中僮儿百二十人习而歌之。

zhì xiào huì shí yǐ pèi gōng wèi yuán miào jiē lìng gē r xí chuī yǐ xiāng hè cháng yǐ bǎi èr shí rén wéi yuán

至孝惠时,以沛宫为原庙,皆令歌儿习吹以相和,常以百二十人为员。

wén jǐng zhī jiān lǐ guān yì yè ér yǐ

文、景之间,礼官肄业而已。

zhì wǔ dì dìng jiāo sì zhī lǐ cí tài yī yú gān quán jiù qián wèi yě

至武帝定郊祀之礼,祠太一于甘泉,就干位也;

jì hòu tǔ yú fén yīn zé zhōng fāng qiū yě

祭后土于汾阴,泽中方丘也。

nǎi lì yuè fǔ cǎi shī yè sòng yǒu zhào dài qín chu zhī ōu

乃立乐府,采诗夜诵,有赵、代、秦、楚之讴。

yǐ li yán nián wèi xié lǜ dū wèi duō jǔ sī mǎ xiàng rú děng shù shí rén zào wèi shī fù lüè lùn lǜ lǚ yǐ hé bā yīn zhī diào zuò shí jiǔ zhāng zhī gē

以李延年为协律都尉,多举司马相如等数十人造为诗赋,略论律吕,以合八音之调,作十九章之歌。

yǐ zhēng yuè shàng xīn yòng shì gān quán yuán qiū shǐ tóng nán nǚ qī shí rén jù gē hūn cí zhì míng

以正月上辛用事甘泉圜丘,使童男女七十人俱歌,昏祠至明。

yè cháng yǒu shén guāng rú liú xīng zhǐ jí yú cí tán tiān zǐ zì zhú gōng ér wàng bài bǎi guān shì cí zhě shù bǎi rén jiē sù rán dòng xīn yān

夜常有神光如流星止集于祠坛,天子自竹宫而望拜,百官侍祠者数百人皆肃然动心焉。

ān shì fáng zhōng gē shí qī zhāng qí shī yuē

《安世房中歌》十七章,其诗曰:

dà xiào bèi yǐ xiū dé zhāo qīng

大孝备矣,休德昭清。

gāo zhāng sì xiàn lè chōng guān tíng

高张四县,乐充官庭。

fēn shù yǔ lín yún jǐng yǎo míng jīn zhī xiù huá shù máo cuì jīng

芬树羽林,云景杳冥,金支秀华,庶旄翠旌。

qī shǐ huá shǐ sù chàng hé shēng

《七始华始》,要恭敬演唱和谐的声部。

shén lái yàn xī shù jī shì tīng

神来宴娭,庶几是听。

yù yù yīn sòng xì qí rén qíng

鬻鬻音送,细齐人情。

hū chéng qīng xuán xī shì bèi chéng

忽乘青玄,熙事备成。

qīng sī yǎo jīng wěi míng míng

清思眑々,经纬冥冥。

wǒ dìng lì shǔ rén gào qí xīn

我定历数,人告其心。

chì shēn zhāi jiè shī jiào shēn shēn

敕身齐戒,施教申申。

nǎi lì zǔ miào jìng míng zūn qīn

乃立祖庙,敬明尊亲。

dà yǐ xiào xī sì jí yuán zhēn

大矣孝熙,四极爰轃。

wáng hóu bǐng dé qí lín yì yì xiǎn míng zhāo shì

王侯秉德,其邻翼翼,显明昭式。

qīng míng yǐ huáng dì xiào dé

清明DBCB矣,皇帝孝德。

jìng quán dà gōng fǔ ān sì jí

竟全大功,抚安四极。

hǎi nèi yǒu jiān fēn luàn dōng běi

海内有奸,纷乱东北。

zhào fǔ chéng shī wǔ chén chéng dé

诏抚成师,武臣承德。

xíng lè jiāo nì xiāo sháo qún tè

行乐交逆,《箫》、《勺》群慝。

sù wèi jì zāi gài dìng yān guó

肃为济哉,盖定燕国。

dà hǎi dàng dàng shuǐ suǒ guī gāo xián yú yú mín suǒ huái

大海荡荡水所归,高贤愉愉民所怀。

tài shān cuī bǎi huì zhí

大山崔,百卉殖。

mín hé guì

民何贵?

guì yǒu dé

贵有德。

ān qí suǒ lè zhōng chǎn

安其所,乐终产。

lè zhōng chǎn shì jì xù

乐终产,世继绪。

fēi lóng qiū yóu shàng tiān

飞龙秋,游上天。

gāo xián yú lè mín rén

高贤愉,乐民人。

fēng cǎo yāo nǚ luó shī

丰草葽,女罗施。

shàn hé rú shuí néng huí

善何如,谁能回!

dà mò dà chéng jiào dé

大莫大,成教德;

zhǎng mò zhǎng bèi wú jí

长莫长,被无极。

léi zhèn zhèn diàn yào yào

雷声震震,电光闪闪。

míng dé xiāng zhì běn yuē

彰明德义的原则,治理政治的根本。

zhì běn yuē zé hóng dà

治本约,泽弘大。

jiā bèi chǒng xián xiāng bǎo

加被宠,咸相保。

dé shī dà shì màn shòu

德施大,世曼寿。

dōu lì suì fāng yǎo yǔ guì huá

都荔遂芳,窅寙桂华。

xiào zòu tiān yí ruò rì yuè guāng

孝奏天仪,若日月光。

chéng xuán sì lóng huí chí běi xíng

乘玄四龙,回驰北行。

yǔ máo yīn shèng fēn zāi máng máng

羽旄殷盛,芬哉芒芒。

xiào dào suí shì wǒ shǔ wén zhāng

孝道随世,我署文章。

guì huá

《桂华》

féng féng yì yì chéng tiān zhī zé

冯冯翼翼,承天之则。

wú yì jiǔ yuǎn zhú míng sì jí

吾易久远,烛明四极。

cí huì suǒ ài měi ruò xiū dé

慈惠所爱,美若休德。

yǎo yǎo míng míng kè chāo yǒng fú

杳杳冥冥,克绰永福。

měi ruò

《美若》

wèi wèi jí jí shī xiàng shān zé

硙硙即即,师象山则。

wū hū xiào zāi àn fǔ róng guó

乌呼孝哉,案抚戎国。

mán yí jié huan xiàng lái zhì fú

蛮夷竭欢,象来致福。

jiān lín shì ài zhōng wú bīng gé

兼临是爱,终无兵革。

jiā jiàn fāng yǐ gào líng xiǎng yǐ

嘉荐芳矣,告灵飨矣。

gào líng jì xiǎng dé yīn kǒng zāng

告灵既飨,德音孔臧。

wéi dé zhī zāng jiàn hòu zhī cháng

惟德之臧,建侯之常。

chéng bǎo tiān xiū lìng wèn bù wàng

承保天休,令问不忘。

huáng huáng hóng míng dàng hóu xiū dé

皇皇鸿明,荡侯休德。

jiā chéng tiān hé yī lè jué fú

嘉承天和,伊乐厥福。

zài lè bù huāng wéi mín zhī zé

在乐不荒,惟民之则。

jùn zé shī dé xià mín xián zhí

浚则师德,下民咸殖。

lìng wèn zài jiù kǒng róng yì yì

令问在旧,孔容翼翼。

kǒng róng zhī cháng chéng dì zhī míng

孔容之常,承帝之明。

xià mín zhī lè zǐ sūn bǎo guāng

下民之乐,子孙保光。

chéng shùn wēn liáng shòu dì zhī guāng

承顺温良,受帝之光。

jiā jiàn lìng fāng shòu kǎo bù wàng

嘉荐令芳,寿考不忘。

chéng dì míng dé shī xiàng shān zé

承帝明德,师象山则。

yún shī chēng mín yǒng shòu jué fú

云施称民,永受厥福。

chéng róng zhī cháng chéng dì zhī míng

承容之常,承帝之明。

xià mín ān lè shòu fú wú jiāng

下民安乐,受福无疆。

jiāo sì gē shí jiǔ zhāng qí shī yuē

《郊祀歌》十九章,其诗曰:

liàn shí rì hóu yǒu wàng ruò liáo xiāo yán sì fāng

练时日,侯有望,𦶟膋萧,延四方。

jiǔ zhòng kāi líng zhī liú chuí huì ēn hóng hù xiū

九重开,灵之斿,垂惠恩,鸿祜休。

líng zhī chē jié xuán yún jià fēi lóng yǔ máo fēn

灵之车,结玄云,驾飞龙,羽旄纷。

líng zhī xià ruò fēng mǎ zuǒ cāng lóng yòu bái hǔ

灵之下,若风马,左仓龙,右白虎。

líng zhī lái shén zāi pèi xiān yǐ yǔ bān yì yì

灵之来,神哉沛,先以雨,般裔裔。

líng zhī zhì qìng yīn yīn xiāng fàng fú zhèn dàn xīn

灵之至,庆阴阴,相放怫,震澹心。

líng yǐ zuò wǔ yīn chì yú zhì dàn chéng líng yì

灵已坐,五音饬,虞至旦,承灵亿。

shēng jiǎn lì zī chéng xiāng zūn guì jiǔ bīn bā xiāng

牲茧栗,粢盛香,尊桂酒,宾八乡。

líng ān liú yín qīng huáng biàn guān cǐ tiào yáo táng

灵安留,吟青黄,遍观此,眺瑶堂。

zhòng hù bìng chāo qí lì yán rú tú zhào zhú mí

众嫭并,绰奇丽,颜如荼,兆逐靡。

bèi huá wén cè wù hú yè ā xī pèi zhū yù

被华文,厕雾縠,曳阿锡,佩珠玉。

xiá jiā yè chǎi lán fāng dàn róng yǔ xiàn jiā shāng

侠嘉夜,茝兰芳,淡容与,献嘉觞。

liàn shí rì yī

《练时日》一

dì lín zhōng tán sì fāng chéng yǔ mǐn mǐn yì biàn bèi de qí suǒ

帝临中坛,四方承宇,绳绳意变,备得其所。

qīng hé liù hé zhì shù yǐ wǔ

清和六合,制数以五。

hǎi nèi ān níng xīng wén wǔ

海内安宁,兴文武。

hòu tǔ fù ǎo zhāo míng sān guāng

后土富媪,昭明三光。

mù mù yōu yóu jiā fú shàng huáng

穆穆优游,嘉服上黄。

dì lín èr

《帝临》二

qīng yáng kāi dòng gēn gāi yǐ suì gào rùn bìng ài qí xíng bì dǎi

青阳开动,根荄以遂,膏润并爱,跂行毕逮。

tíng shēng fā róng yán chù qǐng tīng kū gǎo fù chǎn nǎi chéng jué mìng

霆声发荣,壧处顷听,枯槁复产,乃成厥命。

zhòng shù xī xī shī jí yāo tāi qún shēng dàn shì wéi chūn zhī qí

众庶熙熙,施及夭胎,群生啿噬,惟春之祺。

qīng yáng sān zōu zǐ lè

《青阳》三邹子乐

zhū míng shèng zhǎng fū yǔ wàn wù tóng shēng mào yù mǐ yǒu suǒ qū

朱明盛长,敷与万物,桐生茂豫,靡有所诎。

fū huá jiù shí jì fù jì chāng dēng chéng fǔ tián bǎi guǐ dí cháng

敷华就实,既阜既昌,登成甫田,百鬼迪尝。

guǎng dà jiàn sì sù yōng bù wàng shén ruò yòu zhī chuán shì wú jiāng

广大建祀,肃雍不忘,神若宥之,传世无疆。

zhū míng sì zōu zǐ lè

《朱明》四邹子乐

xī hào hàng dàng qiū qì sù shā hán xiù chuí yǐng xù jiù bù fèi

西颢沆砀,秋气肃杀,含秀垂颖,续旧不废。

jiān wěi bù méng ǎo niè fú xī yú pì yuè yuǎn sì mò xián fú

奸伪不萌,袄孽伏息,隅辟越远,四貉咸服。

jì wèi cí wēi wéi mù chún dé fù ér bù jiāo zhèng xīn yì yì

既畏兹威,惟慕纯德,附而不骄,正心翊翊。

xī hào wǔ zōu zǐ lè

《西颢》五邹子乐

xuán míng líng yīn zhé chóng gài zāng cǎo mù líng luò dǐ dōng jiàng huò

玄冥陵阴,蛰虫盖臧,草木零落,抵冬降霍。

yì luàn chú xié gé zhèng yì sú zhào mín fǎn běn bào sù huái pǔ

易乱除邪,革正异俗,兆民反本,抱素怀朴。

tiáo lǐ xìn yì wàng lǐ wǔ yuè

条理信义,望礼五岳。

jí liǎn zhī shí yǎn shōu jiā gǔ

籍敛之时,掩收嘉谷。

xuán míng liù zōu zǐ lè

《玄冥》六邹子乐

wéi tài yuán zūn ǎo shén fán lí jīng wěi tiān dì zuò chéng sì shí

惟泰元尊,媪神蕃厘,经纬天地,作成四时。

jīng jiàn rì yuè xīng chén dù lǐ yīn yáng wǔ xíng zhōu ér fù shǐ

精建日月,星辰度理,阴阳五行,周而复始。

yún fēng léi diàn jiàng gān lù yǔ bǎi xìng fán zī xián xún jué xù

云风雷电,降甘露雨,百姓蕃滋,咸循厥绪。

jì tǒng gòng qín shùn huáng zhī dé luán lù lóng lín wǎng bù xī shì

继统共勤,顺皇之德,鸾路龙鳞,罔不肸饰。

jiā biān liè chén shù jī yàn xiǎng miè chú xiōng zāi liè téng bā huāng

嘉笾列陈,庶几宴享,灭除凶灾,烈腾八荒。

zhōng gǔ yú shēng yún wǔ xiáng xiáng zhāo yáo líng qí jiǔ yí bīn jiāng

钟鼓竽笙,云舞翔翔,招摇灵旗,九夷宾将。

wéi tài yuán qī jiàn shǐ yuán nián chéng xiàng kuāng héng zòu ba luán lù lóng lín gēng dìng shī yuē juān xuǎn xiū chéng

《惟泰元》七建始元年,丞相匡衡奏罢“鸾路龙鳞”,更定诗曰“涓选休成”。

tiān dì bìng kuàng wéi yǔ yǒu mù yuán xī zǐ tán sī qiú jué lù

天地并况,惟予有慕,爰熙紫坛,思求厥路。

gōng chéng yīn sì yù wèi fēn fǔ xiù zhōu zhāng chéng shén zhì zūn

恭承禋祀,豫为纷,黼绣周张,承神至尊。

qiān tóng luó wǔ chéng bā yì hé hǎo xiào huān yú tài yī

千童罗舞成八溢,合好效欢虞泰一。

jiǔ gē bì zòu fěi rán shū míng qín yú sè huì xuān zhū

九歌毕奏斐然殊,鸣琴竽瑟会轩朱。

qiú qìng jīn gǔ líng qí yǒu xǐ bǎi guān jì jì gè jìng jué shì

璆磬金鼓,灵其有喜,百官济济,各敬厥事。

shèng shèng shí zǔ jìn wén gāo shén yǎn liú lín xū yáo

盛胜实俎进闻膏,神奄留,临须摇。

cháng lì qián shàn guāng yào míng hán shǔ bù tè kuàng huáng zhāng

长丽前掞光耀明,寒暑不忒况皇章。

zhǎn shī yìng lǜ juān yù míng hán gōng tǔ jiǎo jī zhēng qīng

展诗应律𫓶玉鸣,函宫吐角激征清。

fā liáng yáng yǔ shēn yǐ shāng zào cí xīn yīn yǒng jiǔ zhǎng

发梁扬羽申以商,造兹新音永久长。

shēng qì yuǎn tiáo fèng niǎo yáng shén xī yǎn yú gài kǒng xiǎng

声气远条凤鸟鴹,神夕奄虞盖孔享。

tiān dì bā

《天地》八

chéng xiàng kuāng héng zòu ba fǔ xiù zhōu zhāng gēng dìng shī yuē sù ruò jiù diǎn

丞相匡衡奏罢“黼绣周张”,更定诗曰“肃若旧典”。

rì chū rù ān qióng

日出入安穷?

shí shì bù yǔ rén tóng

时世不与人同。

gù chūn fēi wǒ chūn xià fēi wǒ xià qiū fēi wǒ qiū dōng fēi wǒ dōng

故春非我春,夏非我夏,秋非我秋,冬非我冬。

bó rú sì hǎi zhī chí biàn guān shì yá wèi hé

泊如四海之池,遍观是邪谓何?

wú zhī suǒ lè dú lè liù lóng liù lóng zhī diào shǐ wǒ xīn ruò

吾知所乐,独乐六龙,六龙之调,使我心若。

zī huáng qí hé bù lái xià

訾黄其何不徕下?

rì chū rù jiǔ

《日出入》九

tài yī kuàng tiān mǎ xià zhān chì hàn mò liú zhě

太一况,天马下,沾赤汗,沫流赭。

zhì tì tǎng jīng quán qí fú yún àn shàng chí

志俶傥,精权奇,浮云,晻上驰。

tǐ róng yǔ wàn lǐ jīn ān pǐ lóng wèi you

体容与,万里,今安匹,龙为友。

yuán shòu sān nián mǎ shēng wò wā shuǐ zhōng zuò

元狩三年马生渥洼水中作。

tiān mǎ lái cóng xī jí shè liú shā jiǔ yí fú

天马徕,从西极,涉流沙,九夷服。

tiān mǎ lái chū quán shuǐ hǔ jǐ liǎng huà ruò guǐ

天马徕,出泉水,虎脊两,化若鬼。

tiān mǎ lái lì wú cǎo jìng qiān lǐ xún dōng dào

天马徕,历无草,径千里,循东道。

tiān mǎ lái zhí xú shí jiāng yáo jǔ shuí yǔ qī

天马徕,执徐时,将摇举,谁与期?

tiān mǎ lái kāi yuǎn mén sǒng yǔ shēn shì kūn lún

天马徕,开远门,竦予身,逝昆仑。

tiān mǎ lái lóng zhī méi yóu chāng hé guān yù tái

天马徕,龙之媒,游阊阖,观玉台。

tài chū sì nián zhū wǎn wáng huò wǎn mǎ zuò

太初四年诛宛王获宛马作。

tiān mǎ shí

《天马》十

tiān mén kāi dié dàng dàng mù bìng pìn yǐ lín xiǎng

天门开,詄荡荡,穆并聘,以临飨。

guāng yè zhú dé xìn zhe líng jìn hóng cháng shēng yù

光夜烛,德信著,灵浸鸿,长生豫。

dà zhū tu guǎng yí shí wèi táng shì yù shāo yǐ wǔ gē tǐ zhāo yáo ruò yǒng wàng

大朱涂广,夷石为堂,饰玉梢以舞歌,体招摇若永望。

xīng liú shù sāi yǔn guāng zhào zǐ wò zhū yún huáng

星留俞,塞陨光,照紫幄,珠𤈶黄。

fān bǐ chì huí jí èr shuāng fēi cháng yáng

幡比翅回集,贰双飞常羊。

yuè mù mù yǐ jīn bō rì huá yào yǐ xuān míng

月穆穆以金波,日华耀以宣明。

jiǎ qīng fēng zhá hū jī cháng zhì chóng shāng

假清风轧忽,激长至重觞。

shén péi huí ruò liú fàng jìn jì qīn yǐ sì zhāng

神裴回若留放,殣冀亲以肆章。

hán méng zhǐ fú cháng ruò qī jì miù shàng tiān zhī jué shí

函蒙祉福常若期,寂谬上天知厥时。

fàn fàn diān diān cóng gāo liú yīn qín cǐ lù lú suǒ qiú

泛泛滇滇从高斿,殷勤此路胪所求。

tiāo zhèng jiā jí hóng yǐ chāng xiū jiā pēng yǐn yì sì fāng

佻正嘉吉弘以昌,休嘉砰隐溢四方。

zhuān jīng lì yì shì jiǔ hé fēn yún liù mù fú dà hǎi

专精厉意逝九阂,纷云六幕浮大海。

tiān mén shí yī

《天门》十一

jǐng xīng xiǎn jiàn xìn xīng biāo liè xiàng zǎi zhāo tíng rì qīn yǐ chá

景星显见,信星彪列,象载昭庭,日亲以察。

cān móu kāi hé yuán tuī běn jì fén shuí chū dǐng huáng hù yuán shǐ

参侔开阖,爰推本纪,汾脽出鼎,皇祜元始。

wǔ yīn liù lǜ yī wéi xiǎng zhāo zá biàn bìng huì yǎ shēng yuǎn yáo

五音六律,依韦飨昭,杂变并会,雅声远姚。

kōng sāng qín sè jié xìn chéng sì xìng dì dài bā fēng shēng

空桑琴瑟结信成,四兴递代八风生。

yīn yīn zhōng shí yǔ yuè míng

殷殷钟石羽龠鸣。

hé lóng gōng lǐ chún xī shēng

河龙供鲤醇牺牲。

bǎi mò zhǐ jiǔ bù lán shēng

百末旨酒布兰生。

tài zūn zhè jiāng xī cháo chéng

泰尊柘浆析朝酲。

wēi gǎn xīn yōu tōng xiū míng zhōu liú cháng yáng sī suǒ bìng

微感心攸通修名,周流常羊思所并。

rǎng rǎng fù zhèng zhí wǎng níng féng xī qiè hé shū xiě píng

穰穰复正直往宁,冯蠵切和疏写平。

shàng tiān bù shī hòu tǔ chéng rǎng rǎng fēng nián sì shí róng

上天布施后土成,穰穰丰年四时荣。

jǐng xīng shí èr yuán dǐng wǔ nián de dǐng fén yīn zuò

《景星》十二元鼎五年得鼎汾阴作。

qí fáng chǎn cǎo jiǔ jīng lián yè gōng tóng xiào yì pī tú àn dié

齐房产草,九茎连叶,宫童效异,披图案谍。

xuán qì zhī jīng huí fù cǐ dōu màn màn rì mào zhī chéng líng huá

玄气之精,回复此都,蔓蔓日茂,芝成灵华。

qí fáng shí sān yuán fēng èr nián zhī shēng gān quán qí fáng zuò

《齐房》十三元封二年芝生甘泉齐房作。

hòu huáng jiā tán lì xuán huáng fú wù fā jì zhōu zhào méng zhǐ fú

后皇嘉坛,立玄黄服,物发冀州,兆蒙祉福。

sì sài jiǎ dí hé chù jīng yíng wàn yì xián suì jué yǔ

四塞,假狄合处,经营万亿,咸遂厥宇。

hòu huáng shí sì

《后皇》十四

huá yè yè gù líng gēn

华烨烨,固灵根。

shén zhī liú guò tiān mén chē qiān shèng dūn kūn lún

神之斿,过天门,车千乘,敦昆仑。

shén zhī chū pái yù fáng zhōu liú zá bá lán táng

神之出,排玉房,周流杂,拔兰堂。

shén zhī xíng jīng róng róng qí tà tà bān zòng zòng

神之行,旌容容,骑沓沓,般纵纵。

shén zhī lái fàn yì yì gān lù jiàng qìng yún jí

神之徕,泛翊翊,甘露降,庆云集。

shén zhī yú lín tán yǔ jiǔ yí bīn kuí lóng wǔ

神之揄,临坛宇,九疑宾,夔龙舞。

shén ān zuò yáng jí shí gòng yì yì hé suǒ sī

神安坐,鴹吉时,共翊翊,合所思。

shén jiā yú shēn èr shāng fú pāng yáng mài yán cháng

神嘉虞,申贰觞,福滂洋,迈延长。

pèi shī zhāo fén zhī ā yáng jīn guāng héng tài hé mǎng ruò yún zēng yáng bō

沛施晁,汾之阿,扬金光,横泰河,莽若云,增阳波。

biàn lú huān téng tiān gē

遍胪欢,腾天歌。

huá yè yè shí wǔ

《华烨烨》十五

wǔ shén xiāng bāo sì lín tǔ dì guǎng yáng fú yún

五神相,包四邻,土地广,扬浮云。

jiā tán jiāo lán fāng bì yù jīng chuí huá guāng

嘉坛,椒兰芳,璧玉精,垂华光。

yì yì nián měi shǐ xīng jiāo yú shén ruò yǒu chéng

益亿年,美始兴,交于神,若有承。

guǎng xuān yán xián bì shāng líng yú wèi yǎn jiǎn xiāng

广宣延,咸毕觞,灵舆位,偃蹇骧。

huì gǔ lú xī xī yí

卉汩胪,析奚遗?

yín lù zé wāng rán guī

淫渌泽,汪然归。

wǔ shén shí liù

《五神》十六

cháo lǒng shǒu lǎn xi yín léi diàn huò bái lín

朝陇首,览西垠,雷电,获白麟。

yuán wǔ zhǐ xiǎn huáng dé tú xiōng nüè xūn yù jí

爰五止,显黄德,图匈虐,熏鬻殛。

pì liú lí yì bù xiáng bīn bǎi liáo shān hé xiǎng

辟流离,抑不详,宾百僚,山河飨。

yǎn huí yuán zhǎng chí téng yǔ shī sǎ lù bēi

掩回辕,F063长驰,腾雨师,洒路陂。

liú xīng yǔn gǎn wéi fēng niè guī yún fǔ huái xīn

流星陨,感惟风,𥬞归云,抚怀心。

cháo lǒng shǒu shí qī yuán shòu yuán nián xíng xìng yōng huò bái lín zuò

《朝陇首》十七元狩元年行幸雍获白麟作。

xiàng zǎi yú bái jí xi shí gān lù yǐn róng quán

象载瑜,白集西,食甘露,饮荣泉。

chì yàn jí liù fēn yuán shū wēng zá wǔ cǎi wén

赤雁集,六纷员,殊翁杂,五采文。

shén suǒ jiàn shī zhǐ fú dēng péng lái jié wú jí

神所见,施祉福,登蓬莱,结无极。

xiàng zǎi yú shí bā tài shǐ sān nián xíng xìng dōng hǎi huò chì yàn zuò

《象载瑜》十八太始三年行幸东海获赤雁作。

chì jiāo suí huáng huá gài lù yè líng zhòu yǎn

赤蛟绥,黄华盖,露夜零,昼掩。

bǎi jūn lǐ liù lóng wèi sháo jiāo jiāng líng yǐ zuì

百君礼,六龙位,勺椒浆,灵已醉。

líng jì xiǎng xī jí xiáng máng máng jí jiàng jiā shāng

神灵享祭完毕,就赐给吉祥,广大无边,这是对好酒感到高兴的缘故。

líng yīn yīn làn yáng guāng yán shòu mìng yǒng wèi yāng

灵殷殷,烂扬光,延寿命,永未央。

yǎo míng míng sāi liù hé zé wāng wèi ji wàn guó

杳冥冥,塞六合,泽汪濊,辑万国。

líng sī sī xiàng yú yǐ piào rán shì qí wēi shé

灵禗禗,象舆轙,票然逝,旗逶蛇。

lǐ yuè chéng líng jiāng guī tuō xuán dé zhǎng wú shuāi

礼乐成,灵将归,托玄德,长无衰。

chì jiāo shí jiǔ

《赤蛟》十九

qí yú xún shòu fú yìng zhī shì bù xù jiāo miào gù fú lùn

其余巡狩福应之事,不序郊庙,故弗论。

shì shí hé jiān xiàn wáng yǒu yǎ cái yì yǐ wéi zhì dào fēi lǐ lè bù chéng yīn xiàn suǒ jí yǎ yuè

是时,河间献王有雅材,亦以为治道非礼乐不成,因献所集雅乐。

tiān zǐ xià dà lè guān cháng cún yì zhī suì shí yǐ bèi shù rán bù cháng yù cháng yù jí jiāo miào jiē fēi yǎ shēng

天子下大乐官,常存肄之,岁时以备数,然不常御,常御及郊庙皆非雅声。

rán shī lè shī yú hòu sì yóu de yǒu suǒ zǔ shù

然诗乐施于后嗣,犹得有所祖述。

xī yīn zhōu zhī yā sòng

昔殷、周之《雅》、《颂》,

nǎi shàng běn yǒu sōng jiāng yuán

乃上本有娀、姜原,

jì shǐ shēng

稷始生,

xuán wáng gōng liú gǔ gōng dà bó wáng jì jiāng nǚ dà rèn tài sì zhī dé

玄王、公刘、古公、大伯、王季、姜女、大任、太姒之德,

nǎi jí chéng tāng wén wǔ shòu mìng

乃及成汤、文、武受命,

wǔ dīng chéng kāng xuān wáng zhōng xīng

武丁、成、康、宣王中兴,

xià jí fǔ zuǒ ā héng zhōu zhào tài gōng shēn bó zhào hǔ zhòng shān fu zhī shǔ

下及辅佐阿衡、周、召、太公、申伯、召虎、仲山甫之属,

jūn chén nán nǚ yǒu gōng dé zhě

君臣男女有功德者,

mǐ bù bāo yáng

靡不褒扬。

gōng dé jì xìn měi yǐ bāo yáng zhī shēng yíng hu tiān dì zhī jiān shì yǐ guāng míng zhe yú dāng shì yí yù chuí yú wú qióng yě

功德既信美矣,褒扬之声盈乎天地之间,是以光名著于当世,遗誉垂于无穷也。

jīn hàn jiāo miào shī gē wèi yǒu zǔ zōng zhī shì bā yīn diào jūn yòu bù xié yú zhōng lǜ ér nèi yǒu yè tíng cái rén wài yǒu shàng lín yuè fǔ jiē yǐ zhèng shēng shī yú cháo tíng

今汉郊庙诗歌,未有祖宗之事,八音调均,又不协于钟律,而内有掖庭材人,外有上林乐府,皆以郑声施于朝廷。

zhì chéng dì shí yè zhě cháng shān wáng yǔ shì shòu hé jiān lè néng shuō qí yì qí dì zǐ sòng yè děng shàng shū yán zhī xià dài fū bó shì píng dāng děng kǎo shì

至成帝时,谒者常山王禹世受河间乐,能说其义,其弟子宋晔等上书言之,下大夫博士平当等考试。

dāng yǐ wéi hàn chéng qín miè dào zhī hòu lài xiān dì shèng dé bó shòu jiān tīng xiū fèi guān lì dà xué hé jiān xiàn wáng pìn qiú yōu yǐn xiū xìng yǎ yuè yǐ zhù huà

当以为:“汉承秦灭道之后,赖先帝圣德,博受兼听,修废官,立大学,河间献王聘求幽隐,修兴雅乐以助化。

shí dà rú gōng sūn hóng dǒng zhòng shū děng jiē yǐ wéi yīn zhōng zhèng yā lì zhī dà lè

时,大儒公孙弘、董仲舒等皆以为音中正雅,立之大乐。

chūn qiū xiāng shè zuò yú xué guān xī kuò bù jiǎng

春秋乡射,作于学官,希阔不讲。

gù zì gōng qīng dài fū guān tīng zhě dàn wén kēng chēng bù xiǎo qí yì ér yù yǐ fēng yù zhòng shù qí dào wú yóu

故自公卿大夫观听者,但闻铿鎗,不晓其意,而欲以风谕众庶,其道无由。

shì yǐ xíng zhī bǎi yǒu yú nián dé huà zhì jīn wèi chéng

是以行之百有余年,德化至今未成。

jīn yè děng shǒu xí gū xué dà zhǐ guī yú xìng zhù jiào huà

今晔等守习孤学,大指归于兴助教化。

shuāi wēi zhī xué xīng fèi zài rén

衰微之学,兴废在人。

yi lǐng shǔ yǎ yuè yǐ jì jué biǎo wēi

宜领属雅乐,以继绝表微。

kǒng zǐ yuē rén néng hóng dào fēi dào hóng rén

孔子说:‘人能弘扬道,不是道能弘扬人。

hé jiān qū qū xiǎo guó fān chén yǐ hào xué xiū gǔ néng yǒu suǒ cún mín dào yú jīn chēng zhī kuàng yú shèng zhǔ guǎng bèi zhī zī xiū qǐ jiù wén fàng zhèng jìn yā shù ér bù zuò xìn ér hào gǔ yú yǐ fēng shì hǎi nèi yáng míng hòu shì chéng fēi xiǎo gōng xiǎo měi yě

’河间区区,小国籓臣,以好学修古,能有所存,民到于今称之,况于圣主广被之资,修起旧文,放郑近雅,述而不作,信而好古,于以风示海内,扬名后世,诚非小功小美也。

shì xià gōng qīng yǐ wéi jiǔ yuǎn nán fēn míng dāng yì fù qǐn

”事下公卿,以为久远难分明,当议复寝。

shì shí zhèng shēng yóu shén

是时,郑声尤甚。

huáng mén míng chàng bǐng qiáng jǐng wǔ zhī shǔ fù xiǎn yú shì guì qī wǔ hòu dìng líng fù píng wài qī zhī jiā yín chǐ guò dù zhì yú rén zhǔ zhēng nǚ lè

黄门名倡丙强、景武之属富显于世,贵戚五侯定陵、富平外戚之家淫侈过度,至与人主争女乐。

āi dì zì wèi dìng táo wáng shí jí zhī yòu xìng bù hǎo yīn jí jí wèi xià zhào yuē wéi shì sú shē tài wén qiǎo ér zhèng wèi zhī shēng xìng

哀帝自为定陶王时疾之,又性不好音,及即位,下诏曰:“惟世俗奢泰文巧,而郑、卫之声兴。

fu shē tài zé xià bù sūn ér guó pín wén qiǎo zé qū mò bèi běn zhě zhòng zhèng wèi zhī shēng xìng zé yín pì zhī huà liú ér yù lí shù dūn piáo jiā jǐ yóu zhuó qí yuán ér qiú qí qīng liú qǐ bù nán zāi

夫奢泰则下不孙而国贫,文巧则趋末背本者众,郑、卫之声兴则淫辟之化流,而欲黎庶敦朴家给,犹浊其源而求其清流,岂不难哉!

kǒng zǐ bù yún hū

孔子不云乎?

fàng zhèng shēng zhèng shēng yín

‘放郑声,郑声淫。

qí ba yuè fǔ guān

’其罢乐府官。

jiāo jì lè jí gǔ bīng fǎ wǔ lè zài jīng fēi zhèng wèi zhī lè zhě tiáo zòu bié shǔ tā guān

郊祭乐及古兵法武乐,在经非郑、卫之乐者,条奏,别属他官。

chéng xiàng kǒng guāng dà sī kōng hé wǔ zòu jiāo jì lè rén yuán liù shí èr rén gěi cí nán běi jiāo

”丞相孔光、大司空何武奏:“郊祭乐人员六十二人,给祠南北郊。

dà lè gǔ yuán liù rén

大乐鼓员六人,

jiā zhì gǔ yuán shí rén

《嘉至》鼓员十人,

hán dān gǔ yuán èr rén

邯郸鼓员二人,

qí chuī gǔ yuán sān rén

骑吹鼓员三人,

jiāng nán gǔ yuán èr rén

江南鼓员二人,

huái nán gǔ yuán sì rén

淮南鼓员四人,

bā yú gǔ yuán sān shí liù rén

巴俞鼓员三十六人,

gē gǔ yuán èr shí sì rén

歌鼓员二十四人,

chu yán gǔ yuán yī rén

楚严鼓员一人,

liáng huáng gǔ yuán sì rén

梁皇鼓员四人,

lín huái gǔ yuán èr shí wǔ rén

临淮鼓员二十五人,

cí fāng gǔ yuán sān rén

兹邡鼓员三人,

fán gǔ shí èr

凡鼓十二,

yuán bǎi èr shí bā rén

员百二十八人,

cháo hè zhì jiǔ chén diàn xià

朝贺置酒陈殿下,

yīng gǔ bīng fǎ

应古兵法。

wài jiāo jì yuán shí sān rén

外郊祭员十三人,

zhū zú lè rén jiān yún zhāo gěi cí nán jiāo yòng liù shí qī rén

诸族乐人兼《云招》给祠南郊用六十七人,

jiān jǐ shì yǎ yuè yòng sì rén

兼给事雅乐用四人,

yè sòng yuán wǔ rén

夜诵员五人,

gāng bié fù yuán èr rén

刚、别柎员二人,

gěi shèng dé zhǔ diào chí yuán èr rén

给《盛德》主调篪员二人,

tīng gōng yǐ lǜ zhī rì dōng xià zhì yī rén

听工以律知日冬、夏至一人,

zhōng gōng qìng gōng xiāo gōng yuán gè yī rén

钟工、磬工、箫工员各一人,

pú yè èr rén zhǔ lǐng zhū lè rén

仆射二人主领诸乐人,

jiē bù kě ba

皆不可罢。

yú gōng yuán sān rén yī rén kě ba

竽工员三人,一人可罢。

qín gōng yuán wǔ rén sān rén kě ba

琴工员五人,三人可罢。

zhù gōng yuán èr rén yī rén kě ba

柱工员二人,一人可罢。

shéng xián gōng yuán liù rén sì rén kě ba

绳弦工员六人,四人可罢。

zhèng sì huì yuán liù shí èr rén yī rén jǐ shì yǎ yuè liù shí yī rén kě ba

郑四会员六十二人,一人给事雅乐,六十一人可罢。

zhāng sè yuán bā rén qī rén kě ba

张瑟员八人,七人可罢。

ān shì lè gǔ yuán èr shí rén shí jiǔ rén kě ba

《安世乐》鼓员二十人,十九人可罢。

pèi chuī gǔ yuán shí èr rén

沛吹鼓员十二人,

zú gē gǔ yuán èr shí qī rén

族歌鼓员二十七人,

chén chuī gǔ yuán shí sān rén

陈吹鼓员十三人,

shāng lè gǔ yuán shí sì rén

商乐鼓员十四人,

dōng hǎi gǔ yuán shí liù rén

东海鼓员十六人,

cháng lè gǔ yuán shí sān rén

长乐鼓员十三人,

màn lè gǔ yuán shí sān rén

缦乐鼓员十三人,

fán gǔ bā

凡鼓八,

yuán bǎi èr shí bā rén

员百二十八人,

cháo hè zhì jiǔ

朝贺置酒,

chén qián diàn fáng zhōng

陈前殿房中,

bù yīng jīng fǎ

不应经法,

zhì yú yuán wǔ rén

治竽员五人,

chu gǔ yuán liù rén

楚鼓员六人,

cháng cóng chàng sān shí rén

常从倡三十人,

cháng cóng xiàng rén sì rén

常从象人四人,

zhào suí cháng cóng chàng shí liù rén

诏随常从倡十六人,

qín chàng yuán èr shí jiǔ rén

秦倡员二十九人,

qín chàng xiàng rén yuán sān rén

秦倡象人员三人,

zhào suí qín chàng yī rén

诏随秦倡一人,

yā dà rén yuán jiǔ rén

雅大人员九人,

cháo hè zhì jiǔ wéi lè

朝贺置酒为乐。

chu sì huì yuán shí qī rén ba sì huì yuán shí èr rén diào sì huì yuán shí èr rén qí sì huì yuán shí jiǔ rén cài ōu yuán sān rén qí ōu yuán liù rén yú sè zhōng qìng yuán wǔ rén jiē zhèng shēng kě ba

楚四会员十七人,巴四会员十二人,铫四会员十二人,齐四会员十九人,蔡讴员三人,齐讴员六人,竽、瑟、钟、磬员五人,皆郑声,可罢。

shī xué bǎi sì shí èr rén qí qī shí èr rén gěi dà guān dòng mǎ jiǔ qí qī shí rén kě ba

师学百四十二人,其七十二人给大官挏马酒,其七十人可罢。

dà fán bā bǎi èr shí jiǔ rén qí sān bǎi bā shí bā rén bù kě ba kě lǐng shǔ dà lè qí sì bǎi sì shí yī rén bù yīng jīng fǎ huò zhèng wèi zhī shēng jiē kě ba

大凡八百二十九人,其三百八十八人不可罢,可领属大乐,其四百四十一人不应经法,或郑、卫之声,皆可罢。

zòu kě

”奏请得到批准。

rán bǎi xìng jiān zì rì jiǔ yòu bù zhì yǎ yuè yǒu yǐ xiāng biàn háo fù lì mín chén miǎn zì ruò líng yí huài yú wáng mǎng

然百姓渐渍日久,又不制雅乐有以相变,豪富吏民湛沔自若,陵夷坏于王莽。

jīn hǎi nèi gēng shǐ mín rén guī běn hù kǒu suì xi píng qí xíng pì mù yǐ xián liáng zhì yú jiā jǐ jì zhù qiě fù zé xū xiáng xù lǐ yuè zhī jiào huà yǐ

今海内更始,民人归本,户口岁息,平其刑辟,牧以贤良,至于家给,既庶且富,则须庠序、礼乐之教化矣。

jīn xìng yǒu qián shèng yí zhì zhī wēi yí chéng kě fǎ xiàng ér bǔ bèi zhī jīng jì kě yīn yuán ér cún zhe yě

今幸有前圣遗制之威仪,诚可法象而补备之,经纪可因缘而存著也。

kǒng zǐ yuē yīn yīn yú xià lǐ suǒ sǔn yì kě zhī yě

孔子曰:“殷因于夏礼,所损益可知也;

zhōu yīn yú yīn lǐ suǒ sǔn yì kě zhī yě

周朝沿袭商朝的礼制,增减之处可以知道;

qí huò jì zhōu zhě suī bǎi shì kě zhī yě

将来继承周朝的,即使经过百代也能推知。

jīn dà hàn jì zhōu jiǔ kuàng dà yí wèi yǒu lì lǐ chéng lè cǐ jiǎ yì zhòng shū wáng jí liú xiàng zhī tú suǒ wéi fā fèn ér zēng tàn yě

”今大汉继周,久旷大仪,未有立礼成乐,此贾谊、仲舒、王吉、刘向之徒所为发愤而增叹也。

✦ You read 志·礼乐志

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.