dù zhōu nán yáng dù yǎn rén yě
杜周，南阳杜衍人也。
yì zòng wèi nán yáng tài shǒu yǐ zhōu wèi zhǎo yá jiàn zhī zhāng tāng wèi tíng wèi shǐ
义纵为南阳太守，以周为爪牙，荐之张汤，为廷尉史。
shǐ àn biān shī wáng suǒ lùn shā shén duō
使案边失亡，所论杀甚多。
zòu shì zhòng yì rèn yòng yǔ jiǎn xuān gèng wéi zhōng chéng zhě shí yú suì
奏事中意，任用，与减宣更为中丞者十余岁。
zhōu shǎo yán zhòng chí ér nèi shēn cì gǔ
周少言重迟，而内深次骨。
xuān wèi zuǒ nèi shǐ zhōu wèi tíng wèi qí zhì dà dǐ fàng zhāng tāng ér shàn hòu sī
宣为左内史，周为廷尉，其治大抵放张汤，而善候司。
shàng suǒ yù jǐ zhě yīn ér xiàn zhī
皇上想排挤的人，就趁机陷害；
shàng suǒ yù shì jiǔ xì dài wèn ér wēi jiàn qí yuān zhuàng
上所欲释，久系待问而微见其冤状。
kè yǒu wèi zhōu yuē jūn wèi tiān xià jué píng bù xún sān chǐ fǎ zhuān yǐ rén zhǔ yì zhǐ wèi yù yù zhě gù rú shì hu
客有谓周曰：“君为天下决平，不循三尺法，专以人主意指为狱，狱者固如是乎？
zhōu yuē sān chǐ ān chū zāi
”杜周说：“法律是从哪里来的？
qián zhǔ suǒ shì zhe wèi lǜ hòu zhǔ suǒ shì shū wèi lìng
前主所是著为律，后主所是疏为令；
dāng shí wéi shì hé gǔ zhī fǎ hu
当时为是，何古之法乎！
zhì zhōu wèi tíng wèi zhào yù yì yì duō yǐ
到杜周担任廷尉时，皇帝交办的案件也更多了。
èr qiān dàn xì zhě xīn gù xiāng yīn bù jiǎn bǎi yú rén
二千石系者新故相因，不减百余人。
jùn lì dà fǔ jǔ zhī yán wèi yī suì zhì qiān yú zhāng
郡吏大府举之延尉，一岁至千余章。
zhāng dà zhě lián dǎi zhèng àn shù bǎi xiǎo zhě shù shí rén
大案牵连逮捕证人数百，小案也有数十人；
yuǎn zhě shù qiān lǐ jìn zhě shù bǎi lǐ
远者数千里，近者数百里。
huì yù lì yīn zé rú zhāng gào hé bù fú yǐ lüě chī dìng zhī
会狱，吏因责如章告劾，不服，以掠笞定之。
yú shì wén yǒu dǎi zhèng jiē wáng nì
于是闻有逮证，皆亡匿。
yù jiǔ zhě zhì gèng shù shè shí yú suì ér xiāng gào yán dà dī jǐn dǐ yǐ bù dào yǐ shàng yán wèi jí zhōng dōu guān zhào yù dǎi zhì liù qī wàn rén lì suǒ zēng jiā shí yǒu yú wàn
狱久者至更数赦十余岁而相告言，大氐尽诋以不道，以上延尉及中都官，诏狱逮至六七万人，吏所增加十有余万。
zhōu zhōng fèi hòu wèi zhí jīn wú zhú bǔ sāng hóng yáng wèi huáng hòu kūn dì zi kè shēn shàng yǐ wéi jìn lì wú sī qiān wèi yù shǐ dài fū
周中废，后为执金吾，逐捕桑弘羊、卫皇后昆弟子刻深，上以为尽力无私，迁为御史大夫。
shǐ zhōu wèi tíng shǐ yǒu yī mǎ jí jiǔ rèn shì liè sān gōng ér liǎng zi jiā hé wèi jùn shǒu jiā zī lèi jù wàn yǐ
始周为廷史，有一马，及久任事，列三公，而两子夹河为郡守，家訾累巨万矣。
zhì jiē kù bào wéi shǎo zǐ yán nián xíng kuān hòu yún
治皆酷暴，唯少子延年行宽厚云。
yán nián zì yòu gōng yì míng fǎ lǜ
延年字幼公，亦明法律。
zhāo dì chū lì dà jiàng jūn huò guāng bǐng zhèng yǐ yán nián sān gōng zǐ lì cái yǒu yú bǔ jūn sī kōng
昭帝初立，大将军霍光秉政，以延年三公子，吏材有余，补军司空。
shǐ yuán sì nián yì zhōu mán yí fǎn yán nián yǐ xiào wèi jiāng nán yáng shì jī yì zhōu hái wèi jiàn dài fū
始元四年，益州蛮夷反，延年以校尉将南阳士击益州，还，为谏大夫。
zuǒ jiāng jūn shàng guān jié fù zǐ yǔ gài zhǔ yàn wáng móu wèi nì luàn
左将军上官桀父子与盖主、燕王谋为逆乱。
jiǎ dào tián shǐ zhě yàn cāng zhī qí móu yǐ gào dà sī nóng yáng chang
假稻田使者燕仓知其谋，以告大司农杨敞。
bì huáng jù yí bìng yǐ yǔ yán nián
敝惶惧，移病，以语延年。
yán nián yǐ wén jié děng fú gū
延年以闻，桀等伏辜。
yán nián fēng wèi jiàn píng hóu
延年封为建平侯。
yán nián běn dà jiàng jūn huò guāng lì shǒu fā dà jiān yǒu zhōng jié yóu shì zhuó wèi tài pú yòu cáo jǐ shì zhōng
延年本大将军霍光吏，首发大奸，有忠节，由是擢为太仆、右曹、给事中。
guāng chí xíng fá yán yán nián fǔ zhī yǐ kuān
光持刑罚严，延年辅之以宽。
zhì yàn wáng yù shí yù shǐ dài fū sāng hóng yáng zǐ qiān wáng guò fù gù lì hòu shǐ wú
治燕王狱时，御史大夫桑弘羊子迁亡，过父故吏侯史吴。
hòu qiān bǔ de fú fǎ
后迁捕得，伏法。
huì shè hòu shǐ wú zì chū xì yù tíng wèi wáng píng yǔ shào fǔ xú rén zá zhì fǎn shì jiē yǐ wéi sāng qiān zuò fù móu fǎn ér hòu shǐ wú zāng zhī fēi nì fǎn zhě nǎi nì wèi suí zhě yě
会赦，侯史吴自出系狱，廷尉王平与少府徐仁杂治反事，皆以为桑迁坐父谋反而侯史吴臧之，非匿反者，乃匿为随者也。
jí yǐ shè lìng chú wú zuì
即以赦令除吴罪。
hòu shì yù shǐ zhì shí yǐ sāng qiān tōng jīng shù zhī fù móu fǎn ér bù jiàn zhēng yǔ fǎn zhě shēn wú yì
后侍御史治实，以桑迁通经术，知父谋反而不谏争，与反者身无异；
hòu shǐ wú gù sān bǎi shí lì shǒu nì qiān bù yǔ shù rén nì suí cóng zhě děng wú bù dé shè
侯史吴故三百石吏，首匿迁，不与庶人匿随从者等，吴不得赦。
zòu qǐng fù zhì hé tíng wèi shào fǔ zòng fǎn zhě
奏请复治，劾廷尉、少府纵反者。
shào fǔ xú rén jí chéng xiàng chē qiān qiū nǚ xù yě gù qiān qiū shù wèi hòu shǐ wú yán
少府徐仁即丞相车千秋女婿也，故千秋数为侯史吴言。
kǒng guāng bù tīng qiān qiū jí zhào zhōng èr qiān dàn bó shì huì gōng chē mén yì wèn wú fǎ
恐光不听，千秋即召中二千石、博士会公车门，议问吴法。
yì zhě zhī dà jiàng jūn zhǐ jiē zhí wú wèi bù dào
议者知大将军指，皆执吴为不道。
míng rì qiān qiū fēng shàng zhòng yì guāng yú shì yǐ qiān qiū shàn zhào zhōng èr qiān dàn yǐ xià wài nèi yì yán suì xià yán wèi píng shào fǔ rén yù
明日，千秋封上众议，光于是以千秋擅召中二千石以下，外内异言，遂下延尉平、少府仁狱。
cháo tíng jiē kǒng chéng xiàng zuò zhī
朝廷皆恐丞相坐之。
yán nián nǎi zòu jì guāng zhēng yǐ wéi lì zòng zuì rén yǒu cháng fǎ jīn gèng dǐ wú wèi bù dào kǒng yú fǎ shēn
延年乃奏记光争，以为“吏纵罪人，有常法，今更诋吴为不道，恐于法深。
yòu chéng xiàng sù wú suǒ shǒu chí ér wèi hǎo yán yú xià jǐn qí sù xíng yě
又丞相素无所守持，而为好言于下，尽其素行也。
zhì shàn zhào zhōng èr qiān dàn shén wú zhuàng
至擅召中二千石，甚无状。
yán nián yú yǐ wéi chéng xiàng jiǔ gù jí xiān dì yòng shì fēi yǒu dà gù bù kě qì yě
延年愚，以为丞相久故，及先帝用事，非有大故，不可弃也。
jiān zhě mín pō yán yù shēn lì wèi jùn dǐ jīn chéng xiàng suǒ yì yòu yù shì yě rú shì yǐ jí chéng xiàng kǒng bù hé zhòng xīn
间者民颇言狱深，吏为峻诋，今丞相所议，又狱事也，如是以及丞相，恐不合众心。
qún xià yán guàn huā shù rén sī yì liú yán sì bù yán nián qiè zhòng jiāng jūn shī cǐ míng yú tiān xià yě
群下讠雚哗，庶人私议，流言四布，延年窃重将军失此名于天下也！
guāng yǐ tíng wèi shào fǔ nòng fǎ qīng zhòng jiē lùn qì shì ér bù yǐ jí chéng xiàng zhōng yǔ xiāng jìng
”光以廷尉、少府弄法轻重，皆论弃市，而不以及丞相，终与相竟。
yán nián lùn yì chí píng hé hé cháo tíng jiē cǐ lèi yě
延年论议持平，合和朝廷，皆此类也。
jiàn guó jiā chéng wǔ dì shē chǐ shī lǚ zhī hòu shù wèi dà jiàng jūn guāng yán nián suì bǐ bù dēng liú mín wèi jǐn hái yí xiū xiào wén míng zhèng shì yǐ jiǎn yuē kuān hé shùn tiān xīn shuō mín yì nián suì yi yīng
见国家承武帝奢侈师旅之后，数为大将军光言：“年岁比不登，流民未尽还，宜修孝文明政，示以俭约宽和，顺天心，说民意，年岁宜应。
guāng nà qí yán jǔ xián liáng yì ba jiǔ què yán tiě jiē zì yán nián fā zhī
”光纳其言，举贤良，议罢酒榷、盐、铁，皆自延年发之。
lì mín shàng shū yán pián yí yǒu yì zhé xià yán nián píng chú fù zòu
吏民上书言便宜，有异，辄下延年平处复奏。
yán kě guān shì zhě zhì wéi xiàn lìng huò chéng xiàng yù shǐ chú yòng mǎn suì yǐ zhuàng wén huò dǐ qí zuì fǎ cháng yǔ liǎng fǔ jí tíng wèi fēn zhāng
言可官试者，至为县令，或丞相、御史除用，满岁以状闻，或抵其罪法，常与两府及廷尉分章。
zhāo dì mò qǐn jí zhēng tiān xià míng yī yán nián diǎn lǐng fāng yào
昭帝末，寝疾，征天下名医，延年典领方药。
dì bēng chāng yì wáng jí wèi fèi dà jiàng jūn guāng chē qí jiāng jūn zhāng ān shì yǔ dà chén yì suǒ lì
帝崩，昌邑王即位，废，大将军光、车骑将军张安世与大臣议所立。
shí xuān dì yǎng yú yè tíng hào huáng zēng sūn yǔ yán nián zhōng zǐ tuó xiāng ài shàn yán nián zhī zēng sūn dé měi quàn guāng ān shì lì yān
时，宣帝养于掖廷，号皇曾孙，与延年中子佗相爱善，延年知曾孙德美，劝光、安世立焉。
xuān dì jí wèi bāo shǎng dà chén yán nián yǐ dìng cè ān zōng miào yì hù èr qiān sān bǎi yǔ shǐ fēng suǒ shí yì fán sì qiān sān bǎi hù
宣帝即位，褒赏大臣，延年以定策安宗庙，益户二千三百，与始封所食邑凡四千三百户。
zhào yǒu sī lùn dìng cè gōng dà sī mǎ dà jiàng jūn guāng gōng dé guò tài wèi jiàng hòu zhōu bó
诏有司论定策功：大司马大将军光功德过太尉绛侯周勃；
chē qí jiāng jūn ān shì chéng xiàng yáng chang gōng bǐ chéng xiàng chén píng
车骑将军安世、丞相杨敞功比丞相陈平；
qián jiāng jūn hán zēng yù shǐ dài fū cài yì gōng bǐ yǐng yīn hóu guàn yīng
前将军韩增、御史大夫蔡谊功比颍阴侯灌婴；
tài pú dù yán nián gōng bǐ zhū xū hóu liú zhāng
太仆杜延年功比朱虚侯刘章；
hòu jiāng jūn zhào chōng guó dà sī nóng tián yán nián shào fǔ shǐ lè chéng gōng bǐ diǎn kè liú jiē jiē fēng hóu yì tǔ
后将军赵充国、大司农田延年、少府史乐成功比典客刘揭，皆封侯益土。
yán nián wéi rén ān hé bèi yú zhū shì jiǔ diǎn cháo zhèng shàng rèn xìn zhī chū jí fèng jià rù jǐ shì zhōng jū jiǔ qīng wèi shí yú nián shǎng cì lù yí zī shù qiān wàn
延年为人安和，备于诸事，久典朝政，上任信之，出即奉驾，入给事中，居九卿位十余年，赏赐赂遗，訾数千万。
huò guāng hōng hòu zi yǔ yǔ zōng zú móu fǎn zhū
霍光死后，子霍禹与宗族谋反，被诛。
shàng yǐ yán nián huò shì jiù rén yù tuì zhī ér chéng xiàng wèi xiāng zòu yán nián sù guì yòng shì guān zhí duō jiān
上以延年霍氏旧人，欲退之，而丞相魏相奏延年素贵用事，官职多奸。
qiǎn lì kǎo àn dàn de yuàn mǎ duō sǐ guān nú bì fá yī shí yán nián zuò miǎn guān xuē hù èr qiān
遣吏考案，但得苑马多死，官奴婢乏衣食，延年坐免官，削户二千。
hòu shù yuè fù zhào bài wèi běi dì tài shǒu
后数月，复召拜为北地太守。
yán nián yǐ gù jiǔ qīng wài wèi biān lì zhì jùn bù jìn shàng yǐ xǐ shū ràng yán nián
延年以故九卿外为边吏，治郡不进，上以玺书让延年。
yán nián nǎi xuǎn yòng liáng lì bǔ jī háo qiáng jùn zhōng qīng jìng
延年乃选用良吏，捕击豪强，郡中清静。
jū suì yú shàng shǐ yè zhě cì yán nián xǐ shū huáng jīn èr qiān jīn xǐ wèi xī hé tài shǒu zhì shén yǒu míng
居岁余，上使谒者赐延年玺书，黄金二千斤，徙为西河太守，治甚有名。
wǔ fèng zhōng zhēng rù wèi yù shǐ dài fū
五凤中，征入为御史大夫。
yán nián jū fù guān fǔ bù gǎn dāng jiù wèi zuò wò jiē yì qí chù
延年居父官府，不敢当旧位，坐卧皆易其处。
shì shí sì yí hé hǎi nèi píng yán nián shì shì sān suì yǐ lǎo bìng qǐ hái gǔ tiān zǐ yōu zhī shǐ guāng lù dài fu chí jié cì yán nián huáng jīn bǎi jīn jiǔ jiā zhì yī yào yán nián suì chēng bìng dǔ
是时，四夷和，海内平，延年视事三岁，以老病乞骸骨，天子优之，使光禄大夫持节赐延年黄金百斤、酒，加致医药，延年遂称病笃。
cì ān chē sì mǎ ba jiù dì
赐安车驷马，罢就第。
hòu shù yuè hōng shì yuē jìng hóu zi huǎn sì
后数月薨，谥曰敬侯，子缓嗣。
huǎn shǎo wèi láng běn shǐ zhōng yǐ xiào wèi cóng pú lèi jiāng jūn jī xiōng nú hái wèi jiàn dài fū qiān shàng gǔ dū wèi yàn mén tài shǒu
缓少为郎，本始中以校尉从蒲类将军击匈奴，还为谏大夫，迁上谷都尉，雁门太守。
fù yán nián hōng zhēng shì sāng shì bài wèi tài cháng zhì zhū líng xiàn měi dōng yuè fēng jù yù rì cháng qù jiǔ shěng shí guān shǔ chēng qí yǒu ēn
父延年薨，征视丧事，拜为太常，治诸陵县，每冬月封具狱日，常去酒省食，官属称其有恩。
yuán dì chū jí wèi gǔ guì mín liú yǒng guāng zhōng xī qiāng fǎn huǎn zhé shàng shū rù qián gǔ yǐ zhù yòng qián hòu shù bǎi wàn
元帝初即位，谷贵民流，永光中西羌反，缓辄上书入钱、谷以助用，前后数百万。
huǎn liù dì wǔ rén zhì dà guān shǎo dì xióng lì wǔ jùn èr qiān dàn sān zhōu mù cì shǐ yǒu néng míng wéi zhōng dì qīn guān bù zhì ér zuì zhī míng
缓六弟，五人至大官，少弟熊历五郡二千石、三州牧刺史，有能名，唯中弟钦官不至而最知名。
qīn zì zi xià shǎo hǎo jīng shū jiā fù ér mù piān máng gù bù hǎo wèi lì
钦字子夏，少好经书，家富而目偏盲，故不好为吏。
mào líng dù qiū yǔ qīn tóng xìng zì jù yǐ cái néng chēng jīng shī gù yī guān wèi qīn wèi máng dù zi xià yǐ xiāng bié
茂陵杜邺与钦同姓字，俱以材能称京师，故衣冠谓钦为“盲杜子夏”以相别。
qīn è yǐ jí jiàn dǐ nǎi wèi xiǎo guān gāo guǎng cái èr cùn yóu shì jīng shī gèng wèi qīn wèi xiǎo guān dù zi xià ér qiū wèi dà guān dù zi xià yún
钦恶以疾见诋，乃为小冠，高广财二寸，由是京师更谓钦为“小冠杜子夏”，而邺为“大冠杜子夏”云。
shí dì jiù dà jiàng jūn wáng fèng yǐ wài qī fǔ zhèng qiú xián zhī zì zhù
时，帝舅大将军王凤以外戚辅政，求贤知自助。
fèng fù qǐng hóu jìn yǔ qīn xiōng huǎn xiāng shàn gù fèng shēn zhì qīn néng zòu qǐng qīn wèi dà jiàng jūn jūn wǔ kù lìng
凤父顷侯禁与钦兄缓相善，故凤深知钦能，奏请钦为大将军军武库令。
zhí xián wú shì qīn suǒ hǎo yě
职闲无事，钦所好也。
qīn wéi rén shēn bó yǒu móu
钦为人深博有谋。
zì shàng wèi tài zǐ shí yǐ hào sè wén jí jí wèi huáng tài hòu zhào cǎi liáng jiā nǚ
自上为太子时，以好色闻，及即位，皇太后诏采良家女。
qīn yīn shì shuō dà jiàng jūn fèng yuē lǐ yī qǔ jiǔ nǚ suǒ yǐ jí yáng shù guǎng sì zhòng zǔ yě
钦因是说大将军凤曰：“礼壹娶九女，所以极阳数，广嗣重祖也；
bì xiāng jǔ qiú yǎo tiǎo bù wèn huá sè suǒ yǐ zhù dé lǐ nèi yě
必乡举求窈窕，不问华色，所以助德理内也；
dì zhí suī quē bù fù bǔ suǒ yǐ yǎng shòu sāi zhēng yě
娣侄虽缺不复补，所以养寿塞争也。
gù hòu fēi yǒu zhēn shū zhī xíng zé yìn sì yǒu xián shèng zhī jūn
故后妃有贞淑之行，则胤嗣有贤圣之君；
zhì dù yǒu wēi yí zhī jié zé rén jūn yǒu shòu kǎo zhī fú
制度有威仪之节，则人君有寿考之福。
fèi ér bù yóu zé nǚ dé bù yàn
废而不由，则女德不厌；
nǚ dé bù yàn zé shòu mìng bù jiù yú gāo nián
女德不厌，则寿命不究于高年。
shū yún huò sì sān nián yán shī yù zhī shēng hài yě
《书》云：‘或四三年’，言失欲之生害也。
nán zǐ wǔ shí hào sè wèi shuāi
男子五十，好色未衰；
fù rén sì shí róng mào gǎi qián
妇人四十，容貌改前。
yǐ gǎi qián zhī róng shì yú wèi shuāi zhī nián ér bù yǐ lǐ wèi zhì zé qí yuán bù kě jiù ér hòu lái yì tài
以改前之容侍于未衰之年，而不以礼为制，则其原不可救而后徕异态；
hòu lái yì tài zé zhèng hòu zì yí ér zhī shù yǒu jiàn shì zhī xīn
后徕异态，则正后自疑而支庶有间适之心。
shì yǐ jìn xiàn bèi nà chán zhī bàng shēn shēng méng wú zuì zhī gū
是以晋献被纳谗之谤，申生蒙无罪之辜。
jīn shèng zhǔ fù yú chūn qiū wèi yǒu shì sì fāng xiāng shù rù xué wèi qīn hòu fēi zhī yì
今圣主富于春秋，未有适嗣，方乡术入学，未亲后妃之议。
jiāng jūn fǔ zhèng yi yīn shǐ chū zhī lóng jiàn jiǔ nǚ zhī zhì xiáng zé yǒu xíng yì zhī jiā qiú shū nǚ zhī zhì wú bì yǒu sè shēng yīn jì néng wèi wàn shì dà fǎ
将军辅政，宜因始初之隆，建九女之制，详择有行义之家，求淑女之质，毋必有色声音技能，为万世大法。
fu shǎo jiè zhī zài sè xiǎo biàn zhī zuò kě wèi hán xīn
夫少，戒之在色，《小卞》之作，可为寒心。
wéi jiāng jūn cháng yǐ wéi yōu
唯将军常以为忧。
fèng bái zhī tài hòu tài hòu yǐ wéi gù shì wú yǒu
凤白之太后，太后以为故事无有。
qīn fù zhòng yán shī yún yīn jiān bù yuǎn zài xià hòu shì zhī shì
钦复重言：“《诗》云：‘殷监不远，在夏后氏之世’。
cì jiè zhě zhì pò jìn ér shěng tīng zhě cháng dài hū kě bù shèn zāi
刺戒者至迫近，而省听者常怠忽，可不慎哉！
qián yán jiǔ nǚ lüè chén qí huò fú shén kě dào jù qiè kǒng jiāng jūn bù shēn liú yì
前言九女，略陈其祸福，甚可悼惧，窃恐将军不深留意。
hòu fēi zhī zhì yāo shòu zhì luàn cún wáng zhī duān yě
后妃之制，夭寿治乱存亡之端也。
jī sān dài zhī jì shì lǎn zōng xuān zhī xiǎng guó chá jìn shǔ zhī fú yàn huò bài hé cháng bù yóu nǚ dé
迹三代之季世，览宗、宣之飨国，察近属之符验，祸败曷常不由女德？
shì yǐ pèi yù yàn míng guān jū tàn zhī zhī hào sè zhī fá xìng duǎn nián lí zhì dù zhī shēng wú yàn tiān xià jiāng méng huà líng yí ér chéng sú yě
是以佩玉晏鸣，《关雎》叹之，知好色之伐性短年，离制度之生无厌，天下将蒙化，陵夷而成俗也。
gù yǒng shū nǚ jǐ yǐ pèi shàng zhōng xiào zhī dǔ rén hòu zhī zuò yě
故咏淑女，几以配上，忠孝之笃，仁厚之作也。
fū jūn qīn shòu zūn guó jiā zhì ān chéng chén zi zhì yuàn suǒ dāng miǎn zhī yě
夫君亲寿尊，国家治安，诚臣子至愿，所当勉之也。
yì yuē zhèng qí běn wàn wù lǐ
《易》曰：‘正其本，万物理。
fán shì lùn yǒu yí wèi kě lì xíng zhě qiú zhī wǎng gǔ zé diǎn xíng wú kǎo zhī lái jīn zé jí xiōng tóng zú yáo yì zhī zé mín xīn huò ruò shì zhě chéng nán shī yě
’凡事论有疑未可立行者，求之往古则典刑无，考之来今则吉凶同，卒摇易之则民心惑，若是者诚难施也。
jīn jiǔ nǚ zhī zhì hé yú wǎng gǔ wú hài yú jīn bù nì yú mín xīn zhì yì xíng yě xíng zhī zhì yǒu fú yě jiāng jūn fǔ zhèng ér bù zǎo dìng fēi tiān xià zhī suǒ wàng yě
今九女之制，合于往古，无害于今，不逆于民心，至易行也，行之至有福也，将军辅政而不蚤定，非天下之所望也。
wéi jiāng jūn xìn chén zi zhī yuàn niàn guān jū zhī sī dǎi wěi zhèng zhī lóng jí shǐ chū qīng míng wèi hàn jiā jiàn wú qióng zhī jī chéng nán yǐ hū bù kě yǐ lìn
唯将军信臣子之愿，念《关雎》之思，逮委政之隆，及始初清明，为汉家建无穷之基，诚难以忽，不可以遴。
fèng bù néng zì lì fǎ dù xún gù shì ér yǐ
”凤不能自立法度，循故事而已。
huì huáng tài hòu nǚ dì sī mǎ jūn lì yǔ qīn xiōng zi sī tōng shì shàng wén qīn cán jù qǐ hái gǔ qù
会皇太后女弟司马君力与钦兄子私通，事上闻，钦惭惧，乞骸骨去。
hòu yǒu rì shí dì zhèn zhī biàn zhào jǔ xián liáng fāng zhèng néng zhí yán shì hé yáng hóu liáng fàng jǔ qīn
后有日蚀、地震之变，诏举贤良方正能直言士，合阳侯梁放举钦。
qīn shàng duì yuē bì xià wèi tiān mìng dào biàn yì yán jiàn gōng qīng jǔ zhí yán zhī shì jiāng yǐ qiú tiān xīn jī dé shī yě
钦上对曰：“陛下畏天命，悼变异，延见公卿，举直言之士，将以求天心，迹得失也。
chén qīn yú zhuàng jīng shù qiǎn bó bù zú yǐ fèng dà duì
臣钦愚戆，经术浅薄，不足以奉大对。
chén wén rì shí dì zhèn yáng wēi yīn shèng yě
臣闻日蚀、地震，阳微阴盛也。
chén zhě jūn zhī yīn yě
臣者，君之阴也；
zi zhě fù zhī yīn yě
子者，父之阴也；
qī zhě fu zhī yīn yě
妻者，夫之阴也；
yí dí zhě zhōng guó zhī yīn yě
夷狄者，中国之阴也。
chūn qiū rì shí sān shí liù dì zhèn wǔ huò yí dí qīn zhōng guó huò zhèng quán zài chén xià huò fù chéng fu huò chén zǐ bèi jūn fù shì suī bù tóng qí lèi yī yě
《春秋》日蚀三十六，地震五，或夷狄侵中国，或政权在臣下，或妇乘夫，或臣子背君父，事虽不同，其类一也。
chén qiè guān rén shì yǐ kǎo biàn yì zé běn cháo dà chén wú bù zì ān zhī rén wài qī qīn shǔ wú guāi cì zhī xīn guān dōng zhū hóu wú qiáng dà zhī guó sān chuí mán yí wú nì lǐ zhī jié
臣窃观人事以考变异，则本朝大臣无不自安之人，外戚亲属无乖刺之心，关东诸侯无强大之国，三垂蛮夷无逆理之节；
dài wèi hòu gōng
殆为后宫。
hé yǐ yán zhī
为何这样说呢？
rì yǐ wù shēn shí
日以戊申蚀。
shí jiā wèi
时加未。
wù wèi tǔ yě
戊未，土也。
tǔ zhě zhōng gōng zhī bù yě
土者，中宫之部也。
qí yè dì zhèn wèi yāng gōng diàn zhōng cǐ bì shì qiè jiāng yǒu zhēng chǒng xiāng hài ér wéi huàn zhě wéi bì xià shēn jiè zhī
其夜地震未央宫殿中，此必适妾将有争宠相害而为患者，唯陛下深戒之。
biàn gǎn yǐ lèi xiāng yìng rén shì shī yú xià biàn xiàng jiàn yú shàng
变感以类相应，人事失于下，变象见于上。
néng yīng zhī yǐ dé zé yì jiù xiāo wáng
能应之以德，则异咎消亡；
bù néng yīng zhī yǐ shàn zé huò bài zhì
不能应之以善，则祸败至。
gāo zōng zāo gòu zhì zhī jiè chì jǐ zhèng shì xiǎng bǎi nián zhī shòu yīn dào fù xīng yào zài suǒ yǐ yīng zhī
高宗遭雊雉之戒，饬己正事，享百年之寿，殷道复兴，要在所以应之。
yīng zhī fēi chéng bù lì fēi xìn bù xíng
应之非诚不立，非信不行。
sòng jǐng gōng xiǎo guó zhī zhū hóu ěr yǒu bù rěn yí huò zhī chéng chū rén jūn zhī yán sān yíng huò wèi zhī tuì shè
宋景公，小国之诸侯耳，有不忍移祸之诚，出人君之言三，荧惑为之退舍。
yǐ bì xià shèng míng nèi tuī zhì chéng shēn sī tiān biàn hé yīng ér bù gǎn
以陛下圣明，内推至诚，深思天变，何应而不感？
hé yáo ér bù dòng
何摇而不动？
kǒng zǐ yuē rén yuǎn hū zāi
孔子曰：‘仁远乎哉！
wéi bì xià zhèng hòu qiè yì nǚ chǒng fáng shē tài qù yì yóu gōng jié jiǎn qīn wàn shì shù yù ān chē yóu niǎn dào qīn èr gōng zhī yōng shàn zhì chén hūn zhī dìng xǐng
’唯陛下正后妾，抑女宠，防奢泰，去佚游，躬节俭，亲万事，数御安车，由辇道，亲二宫之饔膳，致晨昏之定省。
rú cǐ jí yáo shùn bù zú yǔ bǐ lóng jiù yì hé zú xiāo miè
如此，即尧、舜不足与比隆，咎异何足消灭？
rú bù liú tīng yú zhù shì bù lùn cái ér shòu wèi dān tiān xià zhī cái yǐ fèng yín chǐ kuì wàn xìng zhī lì yǐ cóng ěr mù jìn chǎn yú zhī rén ér yuǎn gōng fāng xìn chán zéi zhī chén yǐ zhū zhōng liáng xián jùn shī zài yán xué dà chén yuàn yú bù yǐ suī wú biàn yì shè jì zhī yōu yě
如不留听于庶事，不论材而授位，殚天下之财以奉淫侈，匮万姓之力以从耳目，近谄谀之人而远公方，信谗贼之臣以诛忠良，贤俊失在岩穴，大臣怨于不以，虽无变异、社稷之忧也。
tiān xià zhì dà wàn shì zhì zhòng zǔ yè zhì zhòng chéng bù kě yǐ yì yù wèi bù kě yǐ shē tài chí yě
天下至大，万事至众，祖业至重，诚不可以佚豫为，不可以奢泰持也。
wéi bì xià rěn wú yì zhī yù yǐ quán zhòng zhù zhī mìng
唯陛下忍无益之欲，以全众庶之命。
chén qīn yú zhuàng yán bù zú cǎi
臣钦愚戆，言不足采。
qí xià shàng jǐn zhào zhí yán zhī shì yì bái hǔ diàn duì cè cè yuē tiān dì zhī dào hé guì
其夏，上尽召直言之士诣白虎殿对策，策曰：“天地之道何贵？
wáng zhě zhī fǎ hé rú
王者之法何如？
liù jīng zhī yì hé shàng
《六经》之义何上？
rén zhī xíng hé xiān
人之行何先？
qǔ rén zhī shù hé yǐ
取人之术何以？
dāng shì zhī zhì hé wu
当世之治何务？
gè yǐ jīng duì
各以经对。
qīn duì yuē chén wén tiān dào guì xìn dì dào guì zhēn
钦对曰：“臣闻天道贵信，地道贵贞；
bù xìn bù zhēn wàn wù bù shēng
不信不贞，万物不生。
shēng tiān dì zhī suǒ guì yě
生，天地之所贵也。
wáng zhě chéng tiān de zhī suǒ shēng lǐ ér chéng zhī kūn chóng cǎo mù mǐ bù dé qí suǒ
王者承天地之所生，理而成之，昆虫草木靡不得其所。
wáng zhě fǎ tiān de fēi rén wú yǐ guǎng shī fēi yì wú yǐ zhèng shēn
王者法天地，非仁无以广施，非义无以正身；
kè jǐ jiù yì shù yǐ jí rén liù jīng zhī suǒ shàng yě
克己就义，恕以及人，《六经》之所上也。
bù xiào zé shì jūn bù zhōng lì guān bù jìng zhàn chén wú yǒng péng yǒu bù xìn
不孝，则事君不忠，莅官不敬，战陈无勇，朋友不信。
kǒng zǐ yuē xiào wú zhōng shǐ ér huàn bù jí zhě wèi zhī yǒu yě
孔子曰：‘孝无终始，而患不及者，未之有也。
xiào rén xíng zhī suǒ xiān yě
’孝，人行之所先也。
guān běn háng yú xiāng dǎng kǎo gōng néng yú guān zhí dá guān qí suǒ jǔ fù guān qí suǒ yǔ qióng guān qí suǒ bù wéi fá guān qí suǒ bù qǔ jìn guān qí suǒ wéi zhǔ yuǎn guān qí suǒ zhǔ
观本行于乡党，考功能于官职，达观其所举，富观其所予，穷观其所不为，乏观其所不取，近观其所为主，远观其所主。
kǒng zǐ yuē shì qí suǒ yǐ guān qí suǒ yóu chá qí suǒ ān rén yān shòu zāi
孔子曰：‘视其所以，观其所由，察其所安，人焉瘦哉？
qǔ rén zhī shù yě
’取人之术也。
yīn yīn yú xià shàng zhì zhōu yīn yú yīn shàng wén jīn hàn jiā chéng zhōu qín zhī bì yi yì wén shàng zhì fèi shē zhǎng jiǎn biǎo shí qù wěi
殷因于夏尚质，周因于殷尚文，今汉家承周、秦之敝，宜抑文尚质，废奢长俭，表实去伪。
kǒng zǐ yuē è zǐ zhī duó zhū dāng shì zhì zhī suǒ wu yě
孔子曰‘恶紫之夺朱’，当世治之所务也。
chén qiè yǒu suǒ yōu yán zhī zé fú xīn nì zhǐ bù yán zé jiàn rì zhǎng wèi huò bù xì rán xiǎo chén bù gǎn fèi dào ér qiú cóng wéi zhōng ér ǒu yì
臣窃有所忧，言之则拂心逆指，不言则渐日长，为祸不细，然小臣不敢废道而求从，违忠而耦意。
chén wén wán sè wú yàn bì shēng hǎo zēng zhī xīn
臣闻玩色无厌，必生好憎之心；
hǎo zēng zhī xīn shēng zé ài chǒng piān yú yī rén
好憎之心生，则爱宠偏于一人；
ài chǒng piān yú yī rén zé jì sì zhī lù bù guǎng ér jí dù zhī xīn xīng yǐ
爱宠偏于一人，则继嗣之路不广，而嫉妒之心兴矣。
rú cǐ zé pǐ fù zhī shuō bù kě shèng yě
如此，则匹妇之说，不可胜也。
wéi bì xià chún dé pǔ shī wú yù shì cóng cǐ zé zhòng shù xián shuō jì sì rì guǎng ér hǎi nèi cháng ān
唯陛下纯德普施，无欲是从，此则众庶咸说，继嗣日广，而海内长安。
wàn shì zhī shì fēi hé zú bèi yán
万事之是非何足备言！
qīn yǐ qián shì bìng cì bó ba hòu wèi yì láng fù yǐ bìng miǎn
钦以前事病，赐帛罢，后为议郎，复以病免。
zhēng yì dà jiàng jūn mò fǔ guó jiā zhèng móu fèng cháng yǔ qīn lǜ zhī
征诣大将军莫府，国家政谋，凤常与钦虑之。
shù chēng dá míng shì wáng jùn wéi ān shì wáng yán shì děng jiù jiě féng yě wáng wáng zūn hú cháng zhī zuì guò jí jì gōng chén jué shì tián fǔ sì yí dāng shì shàn zhèng duō chū yú qīn zhě
数称达名士王骏、韦安世、王延世等，救解冯野王、王尊、胡常之罪过，及继功臣绝世，填抚四夷，当世善政，多出于钦者。
jiàn fèng zhuān zhèng tài zhòng jiè zhī yuē xī zhōu gōng shēn yǒu zhì shèng zhī dé shǔ yǒu shū fù zhī qīn ér chéng wáng yǒu dú jiàn zhī míng wú xìn chán zhī tīng rán guǎn cài liú yán ér zhōu gōng jù
见凤专政泰重，戒之曰：“昔周公身有至圣之德，属有叔父之亲，而成王有独见之明，无信谗之听，然管、蔡流言而周公惧。
ráng hóu zhāo wáng zhī jiù yě quán zhòng yú qín wēi zhèn lín dí yǒu dàn mò yǎn fú zhī ài xīn bù jiè rán yǒu jiàn rán fàn jū qǐ tú bù yóu yì guó wú yǎ xìn kāi yī zhāo zhī shuō ér ráng hóu jiù fēng
穰侯，昭王之舅也，权重于秦，威震邻敌，有旦莫偃伏之爱，心不介然有间，然范雎起徒步，由异国，无雅信，开一朝之说，而穰侯就封。
jí jìn zhě wǔ ān hóu zhī jiàn tuì sān shì zhī jī xiāng qù gè shù bǎi suì ruò hé fú jié shén bù kě bù chá
及近者武安侯之见退，三事之迹，相去各数百岁，若合符节，甚不可不察。
yuàn jiāng jūn yóu zhōu gōng zhī qiān jù sǔn ráng hóu zhī wēi fàng wǔ ān zhī yù wú shǐ fàn jū zhī tú dé jiàn qí shuō
愿将军由周公之谦惧，损穰侯之威，放武安之欲，毋使范雎之徒得间其说。
qǐng zhī fù rì shí jīng zhào yǐn wáng zhāng shàng fēng shì qiú jiàn guǒ yán fèng zhuān quán bì zhǔ zhī guò yi fèi wù yòng yǐ yìng tiān biàn
顷之，复日蚀，京兆尹王章上封事求见，果言凤专权蔽主之过，宜废勿用，以应天变。
yú shì tiān zǐ gǎn wù zhào jiàn zhāng yǔ yì yù tuì fèng
于是天子感悟，召见章，与议，欲退凤。
fèng shén yōu jù qīn lìng fèng shàng shū xiè zuì qǐ hái gǔ wén zhǐ shén āi
凤甚忧惧，钦令凤上疏谢罪，乞骸骨，文指甚哀。
tài hòu tì qì wèi bù shí
太后涕泣为不食。
shàng shǎo ér qīn yǐ fèng yì bù rěn fèi fù qǐ fèng jiù wèi
上少而亲倚凤，亦不忍废，复起凤就位。
fèng xīn cán chēng bìng dǔ yù suì tuì
凤心惭，称病笃，欲遂退。
qīn fù shuō zhī yuē jiāng jūn shēn dào fǔ zhèng shí nián biàn yì bù yǐ gù qǐ hái gǔ guī jiù yú shēn kè jǐ zì zé zhì chéng dòng zhòng yú zhī mò bù gǎn shāng
钦复说之曰：“将军深悼辅政十年，变异不已，故乞骸骨，归咎于身，刻己自责，至诚动众，愚知莫不感伤。
suī rán shì wú shǔ zhī chén zhí jìn tuì zhī fēn jié qí qù jiù zhī jié zhě ěr fēi zhǔ shàng suǒ yǐ dài jiāng jūn fēi jiāng jūn suǒ yǐ bào zhǔ shàng yě
虽然，是无属之臣，执进退之分，絜其去就之节者耳，非主上所以待将军，非将军所以报主上也。
xī zhōu gōng suī lǎo yóu zài jīng shī míng bù lí chéng zhōu shì bù wàng wáng shì yě
昔周公虽老，犹在京师，明不离成周，示不忘王室也。
zhòng shān fù yì xìng zhī chén wú qīn yú xuān jiù fēng yú qí yóu tàn xī yǒng huái sù yè pái huái bù rěn yuǎn qù kuàng jiāng jūn zhī yú zhǔ shàng zhǔ shàng zhī yǔ jiāng jūn zāi
仲山父异姓之臣，无亲于宣，就封于齐，犹叹息永怀，宿夜徘徊，不忍远去，况将军之于主上，主上之与将军哉！
fu yù tiān xià zhì ān biàn yì zhī yì mò yǒu jiāng jūn zhǔ shàng zhào rán zhī zhī gù pān yuán bù qiǎn shū chēng gōng wú kùn wǒ
夫欲天下治安变异之意，莫有将军，主上照然知之，故攀援不遣，《书》称‘公毋困我！
wéi jiāng jūn bù wéi sì guó liú yán zì yí yú chéng wáng yǐ gù zhì zhōng
’唯将军不为四国流言自疑于成王，以固至忠。
fèng fù qǐ shì shì
”凤复起视事。
shàng lìng shàng shū hé zòu jīng zhào yǐn zhāng zhāng sǐ zhào yù
上令尚书劾奏京兆尹章，章死诏狱。
yǔ zài yuán hòu chuán
语在《元后传》。
zhāng jì sǐ zhòng shù yuān zhī yǐ jī cháo tíng
章既死，众庶冤之，以讥朝廷。
qīn yù jiù qí guò fù shuō fèng yuē jīng zhào yǐn zhāng suǒ zuò shì mì lì mín jiàn zhāng sù hǎo yán shì yǐ wéi bù zuò guān zhí yí qí yǐ rì shí jiàn duì yǒu suǒ yán yě
钦欲救其过，复说凤曰：“京兆尹章所坐事密，吏民见章素好言事，以为不坐官职，疑其以日蚀见对有所言也。
jiǎ lìng zhāng nèi yǒu suǒ fàn suī xiàn zhèng fǎ shì bù bào yáng zì jīng shī bù xiǎo kuàng yú yuǎn fāng
假令章内有所犯，虽陷正法，事不暴扬，自京师不晓，况于远方。
kǒng tiān xià bù zhī zhāng shí yǒu zuì ér yǐ wéi zuò yán shì yě
恐天下不知章实有罪，而以为坐言事也。
rú shì sāi zhèng yǐn zhī yuán sǔn kuān míng zhī dé
如是，塞争引之原，损宽明之德。
qīn yú yǐ wéi yi yīn zhāng shì jǔ zhí yán jí jiàn bìng jiàn láng cóng guān zhǎn jǐn qí zhāng jiā yú wǎng qián yǐ míng shì sì fāng shǐ tiān xià xián zhī zhǔ shàng shèng míng bù yǐ yán zuì xià yě
钦愚以为宜因章事举直言极谏，并见郎从官展尽其章，加于往前，以明示四方，使天下咸知主上圣明，不以言罪下也。
ruò cǐ zé liú yán xiāo shì yí huò zhe míng
若此，则流言消释，疑惑著明。
fèng bái xíng qí cè
”凤白行其策。
qīn zhī bǔ guò jiāng měi jiē cǐ lèi yě
钦之补过将美，皆此类也。
yōu yóu bù shì yǐ shòu zhōng
优游不仕，以寿终。
qīn zi jí kūn dì zhī shǔ zhì èr qiān dàn zhě qiě shí rén
钦子及昆弟支属至二千石者且十人。
qīn xiōng huǎn qián miǎn tài cháng yǐ liè hóu fèng cháo qǐng chéng dì shí nǎi hōng zi yè sì
钦兄缓前免太常，以列侯奉朝请，成帝时乃薨，子业嗣。
yè yǒu cái néng yǐ liè hóu xuǎn fù wèi tài cháng
业有材能，以列侯选，复为太常。
shù yán dé shī bù shì quán guì yǔ chéng xiàng dí fāng jìn wèi wèi dìng líng hóu chún yú zhǎng bù píng
数言得失，不事权贵，与丞相翟方进、卫尉定陵侯淳于长不平。
hòu yè zuò fǎ miǎn guān fù wèi hán gǔ guān dū wèi
后业坐法免官，复为函谷关都尉。
huì dìng líng hóu zhǎng yǒu zuì dāng jiù guó zhǎng jiù hóng yáng hóu lì yǔ yè shū yuē chéng āi lǎo zǐ chuí bái suí wú zhuàng zǐ chū guān yuàn wù fù yòng qián shì xiāng qīn
会定陵侯长有罪，当就国，长舅红阳侯立与业书曰：“诚哀老姊垂白，随无状子出关，愿勿复用前事相侵。
dìng líng hóu jì chū guān fú zuì fù fā xià luò yáng yù
”定陵侯既出关，伏罪复发，下洛阳狱。
chéng xiàng shǐ sōu de hóng yáng hóu shū zòu yè tīng qǐng bù jìng zuò miǎn jiù guó
丞相史搜得红阳侯书，奏业听请，不敬，坐免就国。
qí chūn chéng xiàng fāng jìn hōng yè shàng shū yán fāng jìn běn yǔ zhǎng shēn jié hòu gēng xiāng chēng jiàn zhǎng xiàn dà è dú de bù zuò gǒu yù zhàng sāi qián guò bù wéi bì xià guǎng chí píng lì yòu wú kǒng jù zhī xīn fǎn yīn shí xìn qí xié pì bào yá zì yuàn
其春，丞相方进薨，业上书言：“方进本与长深结厚，更相称荐，长陷大恶，独得不坐，苟欲障塞前过，不为陛下广持平例，又无恐惧之心，反因时信其邪辟，报睚眦怨。
gù shì dà nì péng yǒu zuò miǎn guān wú guī gù jùn zhě jīn zuò zhǎng zhě guī gù jùn yǐ shēn yī děng
故事，大逆朋友坐免官，无归故郡者，今坐长者归故郡，已深一等；
hóng yáng hóu lì zuò zi shòu zhǎng huò lù gù jiù guó ěr fēi dà nì yě ér fāng jìn fù zòu lì dǎng yǒu hòu jiāng jūn zhū bó jù lù tài shǒu sūn hóng gù shào fǔ chén xián jiē miǎn guān guī xián gù jùn
红阳侯立坐子受长货赂故就国耳，非大逆也，而方进复奏立党友后将军朱博、巨鹿太守孙宏、故少府陈咸，皆免官，归咸故郡。
xíng fá wú píng zài fāng jìn zhī bǐ duān zhòng shù mò bù yí huò jiē yán sūn hóng bù yǔ hóng yáng hóu xiāng ài
刑罚无平，在方进之笔端，众庶莫不疑惑，皆言孙宏不与红阳侯相爱。
hóng qián wèi zhōng chéng shí fāng jìn wèi yù shǐ dài fū jǔ yuàn lóng kě shì yù shǐ hóng fèng lóng qián fèng shǐ qī màn bù yí zhí fǎ jìn shì fāng jìn yǐ cǐ yuàn hóng
宏前为中丞时，方进为御史大夫，举掾隆可侍御史，宏奉隆前奉使欺谩，不宜执法近侍，方进以此怨宏。
yòu fāng jìn wèi jīng zhào yǐn shí chén xián wèi shào fǔ zài jiǔ qīng gāo dì bì xià suǒ zì zhī yě
又方进为京兆尹时，陈咸为少府，在九卿高弟，陛下所自知也。
fāng jìn sù yǔ sī zhí shī dān xiāng shàn lín yù shǐ dài fū quē shǐ dān zòu xián wèi jiān lì qǐng àn yàn zú bù néng yǒu suǒ de ér fāng jìn guǒ zì dé yù shǐ dài fū
方进素与司直师丹相善，临御史大夫缺，使丹奏咸为奸利，请案验，卒不能有所得，而方进果自得御史大夫。
wèi chéng xiàng jí shí dǐ qī zòu miǎn xián fù yīn hóng yáng hóu shì guī xián gù jùn
为丞相，即时诋欺，奏免咸，复因红阳侯事归咸故郡。
zhòng rén jiē yán guó jiā jiǎ fāng jìn quán tài shèn
众人皆言国家假方进权太甚。
àn shī dān xíng néng wú yì jí guāng lù xūn xǔ shāng bèi bìng cán rén jiē dàn yǐ fù cóng fāng jìn cháng huò zūn guān
案师丹行能无异，及光禄勋许商被病残人，皆但以附从方进，尝获尊官。
dān qián qīn jiàn yì zǐ chéng xiàng shǐ néng shǐ wū xià shén wèi guó qiú fù jǐ huò dà lì
丹前亲荐邑子丞相史能使巫下神，为国求福，几获大利。
xìng lài bì xià zhì míng qiǎn shǐ zhě máo mò rú xiān kǎo yàn zú de qí jiān jiē zuò sǐ
幸赖陛下至明，遣使者毛莫如先考验，卒得其奸，皆坐死。
jiǎ lìng dān zhī ér bái zhī cǐ wū wǎng zuì yě
假令丹知而白之，此诬罔罪也；
bù zhī ér bái zhī shì bèi jīng shù huò zuǒ dào yě èr zhě jiē zài dà bì zhòng yú zhū bó sūn hóng chén xián suǒ zuò
不知而白之，是背经术惑左道也：二者皆在大辟，重于朱博、孙宏、陈咸所坐。
fāng jìn zhōng bù jǔ bái zhuān zuò wēi fú ē dǎng suǒ hòu pái jǐ yīng jùn tuō gōng bào sī héng lì wú suǒ wèi jì yù yǐ xūn láo tiān xià
方进终不举白，专作威福，阿党所厚，排挤英俊，托公报私，横厉无所畏忌，欲以熏轑天下。
tiān xià mò bù wàng fēng ér mí zì shàng shū jìn chén jiē jié shé dù kǒu gǔ ròu qīn shǔ mò bù gǔ lì
天下莫不望风而靡，自尚书近臣皆结舌杜口，骨肉亲属莫不股栗。
wēi quán tài shèng ér bù zhōng xìn fēi suǒ yǐ ān guó jiā yě
威权泰盛而不忠信，非所以安国家也。
jīn wén fāng jìn zú bìng sǐ bù yǐ wèi shì tiān xià fǎn fù shǎng cì hòu zàng wéi bì xià shēn sī wǎng shì yǐ jiè lái jīn
今闻方进卒病死，不以尉示天下，反复赏赐厚葬，唯陛下深思往事，以戒来今。
huì chéng dì bēng āi dì jí wèi yè fù shàng shū yán wáng shì shì quán rì jiǔ cháo wú gǔ gěng zhī chén zōng shì zhū hóu wēi ruò yǔ xì qiú wú yì zì zuǒ shǐ yǐ shàng zhì yú dà lì jiē quán chén zhī dǎng
会成帝崩，哀帝即位，业复上书言：“王氏世权日久，朝无骨鲠之臣，宗室诸侯微弱，与系囚无异，自佐史以上至于大吏皆权臣之党。
qǔ yáng hóu gēn qián wèi sān gōng fǔ zhèng zhī zhào zhāo yí shā huáng zǐ bù zhé bái zòu fǎn yǔ zhào shì bǐ zhōu zì yì wàng xíng zèn sù gù xǔ hòu bèi jiā yǐ fēi zuì zhū pò zhū xǔ zú bài yuán dì wài jiā
曲阳侯根前为三公辅政，知赵昭仪杀皇子，不辄白奏，反与赵氏比周，恣意妄行，谮诉故许后，被加以非罪，诛破诸许族，败元帝外家。
nèi jí dù tóng chǎn xiōng zǐ hóng yáng hóu lì jí chún yú shì jiē lǎo bèi fàng qì
内嫉妒同产兄姊红阳侯立及淳于氏，皆老被放弃。
xīn dié xuè jīng shī wēi quán kě wèi
新喋血京师，威权可畏。
gāo yáng hóu xuē xuān yǒu bù yǎng mǔ zhī míng ān chāng hóu zhāng yǔ jiān rén zhī xióng huò luàn cháo tíng shǐ xiān dì fù bàng yú hǎi nèi yóu bù kě bù shèn
高阳侯薛宣有不养母之名，安昌侯张禹奸人之雄，惑乱朝廷，使先帝负谤于海内，尤不可不慎。
bì xià chū jí wèi qiān ràng wèi huáng gū dú tè lì mò kě jù zhàng quán chén yì shì yì ruò tàn tāng
陛下初即位，谦让未皇，孤独特立，莫可据杖，权臣易世，意若探汤。
yi zǎo yǐ yì gē ēn ān bǎi xìng xīn
宜蚤以义割恩，安百姓心。
qiè jiàn zhū bó zhōng xìn yǒng měng cái lüè bu shi chū chéng guó jiā xióng jùn zhī bǎo chén yě yi zhēng bó zhì zuǒ yòu yǐ tián tiān xià
窃见朱博忠信勇猛，材略不世出，诚国家雄俊之宝臣也，宜征博置左右，以填天下。
cǐ rén zài cháo zé bì xià kě gāo zhěn ér wò yǐ
此人在朝，则陛下可高枕而卧矣。
xī zhū lǚ yù wēi liú shì lài yǒu gāo zǔ yí chén zhōu bó chén píng shàng cún bù zhě jǐ wèi jiān chén xiào
昔诸吕欲危刘氏，赖有高祖遗臣周勃、陈平尚存，不者，几为奸臣笑。
yè yòu yán yi wèi gōng wáng lì miào jīng shī yǐ zhāng xiào dào
业又言宜为恭王立庙京师，以章孝道。
shí gāo chāng hòu dǒng hóng yì yán yi zūn dì mǔ dìng táo wáng dīng hòu wèi dì tài hòu
时，高昌侯董宏亦言宜尊帝母定陶王丁后为帝太后。
dà sī kōng shī dān děng hé hóng wù cháo bù dào zuò miǎn wèi shù rén yè fù shàng shū sòng hóng
大司空师丹等劾宏误朝不道，坐免为庶人，业复上书讼宏。
qián hòu suǒ yán jiē hé zhǐ shī xíng zhū bó guǒ jiàn bá yòng
前后所言皆合指施行，朱博果见拔用。
yè yóu shì zhēng fù wèi tài cháng
杜业由此被征召，又任太常。
suì yú zuǒ qiān shàng dǎng dū wèi
岁余，左迁上党都尉。
huì sī lì zòu yè wèi tài cháng xuǎn jǔ bù shí yè zuò miǎn guān fù jiù guó
会司隶奏业为太常选举不实，业坐免官，复就国。
āi dì bēng wáng mǎng bǐng zhèng zhū qián yì lì miào zūn hào zhě jiē miǎn xǐ hé pǔ
哀帝崩，王莽秉政，诸前议立庙尊号者皆免，徙合浦。
yè yǐ qián bà chù gù jiàn kuò lüè yōu kǒng fā bìng sǐ
业以前罢黜，故见阔略，忧恐，发病死。
yè chéng dì chū shàng dì mèi yǐng yì gōng zhǔ zhǔ wú zi hōng yè jiā shàng shū qiú hái jīng shī yǔ zhǔ hé zàng bù xǔ ér cì shì yuē huāng hóu chuán zi zhì sūn jué
业成帝初尚帝妹颍邑公主，主无子，薨，业家上书求还京师与主合葬，不许，而赐谥曰荒侯，传子至孙绝。
chū dù zhōu wǔ dì shí xǐ mào líng zhì yán nián xǐ dù líng yún
初，杜周武帝时徙茂陵，至延年徙杜陵云。
zàn yuē zhāng tāng dù zhōu bìng qǐ wén mò xiǎo lì zhì wèi sān gōng liè yú kù lì
赞曰：张汤、杜周并起文墨小吏，致位三公，列于酷吏。
ér jù yǒu liáng zi dé qì zì guò jué wèi zūn xiǎn jì shì lì cháo xiāng yǔ tí héng zhì yú jiàn wǔ dù shì jué nǎi dú jué jī qí fú zuò yuán gōng rú lín zhī hòu mò néng jí yě
而俱有良子，德器自过，爵位尊显，继世立朝，相与提衡，至于建武，杜氏爵乃独绝，迹其福祚、元功儒林之后莫能及也。
zì wèi táng dù miáo yì qǐ qí rán hu
自谓唐杜苗裔，岂其然乎？
jí qīn fú chén dāng shì hǎo móu ér chéng yǐ jiàn shǐ zhī chū shēn chén nǚ jiè zhōng rú qí yán shù jī hū guān jū zhī jiàn wēi fēi fū fú huá bó xí zhī tú suǒ néng guī yě
及钦浮沉当世，好谋而成，以建始之初深陈女戒，终如其言，庶几乎《关雎》之见微，非夫浮华博习之徒所能规也。
yè yīn shì ér dǐ guǐ chēng zhū bó huǐ shī dān ài zēng zhī yì kě bù wèi zāi
业因势而抵陒，称朱博，毁师丹，爱憎之议可不畏哉！