xī wǔ wáng fá zhòu qiān jiǔ dǐng yú luò yì bó yí shū qí báo zhī è sǐ yú shǒu yáng bù shí qí lù zhōu yóu chēng shèng dé yān
昔武王伐纣，迁九鼎于雒邑，伯夷、叔齐薄之，饿死于首阳，不食其禄，周犹称盛德焉。
rán kǒng zǐ xián cǐ èr rén yǐ wéi bù jiàng qí zhì bù rǔ qí shēn yě
然孔子贤此二人，以为“不降其志，不辱其身”也。
ér mèng zǐ yì yún wén bó yí zhī fēng zhě tān fū lián nuò fū yǒu lì zhì
而《孟子》亦云：“闻伯夷之风者，贪夫廉，懦夫有立志”；
fèn hu bǎi shì zhī shàng bǎi shì zhī xià mò bù xīng qǐ fēi xián rén ér néng ruò shì hu
“奋乎百世之上，百世之下莫不兴起，非贤人而能若是乎！
hàn xìng yǒu yuán gōng qǐ lǐ jì xià huáng gōng lù lǐ xiān shēng cǐ sì rén zhě dāng qín zhī shì bì ér rù shāng luò shēn shān yǐ dài tiān xià zhī dìng yě
汉兴有园公、绮里季、夏黄公，甪里先生，此四人者，当秦之世，避而入商雒深山，以待天下之定也。
zì gāo zǔ wén ér zhào zhī bù zhì
自高祖闻而召之，不至。
qí hòu lǚ hòu yòng liú hòu jì shǐ huáng tài zǐ bēi cí shù bó zhì lǐ ān chē yíng ér zhì zhī
其后吕后用留侯计，使皇太子卑辞束帛致礼，安车迎而致之。
sì rén jì zhì cóng tài zǐ jiàn gāo zǔ kè ér jìng yān tài zǐ dé yǐ wéi zhòng suì yòng zì ān
四人既至，从太子见，高祖客而敬焉，太子得以为重，遂用自安。
yǔ zài liú hòu chuán
语在《留侯传》。
qí hòu gǔ kǒu yǒu zhèng zǐ zhēn shǔ yǒu yán jūn píng jiē xiū shēn zì bǎo fēi qí fú fú fú fēi qí shí fú shí
其后谷口有郑子真，蜀有严君平，皆修身自保，非其服弗服，非其食弗食。
chéng dì shí yuán jiù dà jiàng jūn wáng fèng yǐ lǐ pìn zǐ zhēn zǐ zhēn suì bù rén chū ér zhōng
成帝时，元舅大将军王凤以礼聘子真，子真遂不亻出而终。
jūn píng bǔ shì yú chéng dū shì yǐ wéi bǔ shì zhě jiàn yè ér kě yǐ huì zhòng rén
君平卜筮于成都市，以为：“卜筮者贱业，而可以惠众人。
yǒu xié è fēi zhèng zhī wèn zé yī shī guī wéi yán lì hài
有邪恶非正之问，则依蓍龟为言利害。
yú rén zi yán yī yú xiào yú rén dì yán yī yú shùn yú rén chén yán yī yú zhōng gè yīn shì dǎo zhī yǐ shàn cóng wú yán zhě yǐ guò bàn yǐ
与人子言依于孝，与人弟言依于顺，与人臣言依于忠，各因势导之以善，从吾言者，已过半矣。
cái rì yuè shù rén de bǎi qián zú zì yǎng cái bì sì xià lián ér shòu lǎo zi
”裁日阅数人，得百钱足自养，财闭肆下帘而授《老子》。
bó lǎn wáng bù tōng yī lǎo zi yán zhōu zhī zhǐ zhù shū shí yú wàn yán
博览亡不通，依老子、严周之指著书十余万言。
yáng xióng shǎo shí cóng yóu xué yǐ ér shì jīng shī xiǎn míng shù wèi cháo tíng zài wèi xián zhě chēng jūn píng dé
杨雄少时从游学，以而仕京师显名，数为朝廷在位贤者称君平德。
dù líng li qiáng sù shàn xióng jiǔ zhī wèi yì zhōu mù xǐ wèi xióng yuē wú zhēn de yán jūn píng yǐ
杜陵李强素善雄，久之为益州牧，喜谓雄曰：“吾真得严君平矣。
xióng yuē jūn bèi lǐ yǐ dài zhī bǐ rén kě jiàn ér bù kě de qū yě
”雄曰：“君备礼以待之，彼人可见而不可得诎也。
qiáng xīn yǐ wéi bù rán
”强心以为不然。
jí zhì shǔ zhì lǐ yǔ xiāng jiàn zú bù gǎn yán yǐ wéi cóng shì nǎi tàn yuē yáng zǐ yún chéng zhī rén
及至蜀，致礼与相见，卒不敢言以为从事，乃叹曰：“杨子云诚知人！
jūn píng nián jiǔ shí yú suì yǐ qí yè zhōng shǔ rén ài jìng zhì jīn chēng yān
”君平年九十余，遂以其业终，蜀人爱敬，至今称焉。
jí xióng zhù shū yán dāng shì shì chēng cǐ èr rén
及雄著书言当世士，称此二人。
qí lùn yuē huò wèn jūn zǐ jí mò shì ér míng bù chēng hé shì zhū míng qīng kě jǐ
其论曰：“或问：君子疾没世而名不称，盍势诸名卿可几？
yuē jūn zǐ dé míng wéi jǐ
曰：君子德名为几。
liáng qí chu zhào zhī jūn fēi bù fù qiě guì yě è hū chéng qí míng
梁、齐、楚、赵之君非不富且贵也，恶虖成其名！
gǔ kǒu zhèng zǐ zhēn bù qū qí zhì gēng yú yán shí zhī xià míng zhèn yú jīng shī qǐ qí qīng
谷口郑子真不诎其志，耕于岩石之下，名震于京师，岂其卿？
qǐ qí qīng
岂其卿？
chu liǎng gōng zhī jié qí qīng yǐ hū
楚两龚之洁，其清矣乎！
shǔ yán chén míng bù zuò gǒu jiàn bù zhì gǒu de jiǔ yōu ér bù gǎi qí cāo suī suí hé hé yǐ jiā zhū
蜀严湛冥，不作苟见，不治苟得，久幽而不改其操，虽随、和何以加诸？
jǔ cí yǐ zhān bù yì bǎo hu
举兹以旃，不亦宝乎！
zì yuán gōng qǐ lǐ jì xià huáng gōng lù lǐ xiān shēng zhèng zǐ zhēn yán jūn píng jiē wèi cháng shì rán qí fēng shēng zú yǐ jī tān lì sú jìn gǔ zhī yì mín yě
自园公、绮里季、夏黄公、甪里先生、郑子真、严君平皆未尝仕，然其风声足以激贪厉俗，近古之逸民也。
ruò wáng jí gòng yǔ liǎng gōng zhī shǔ jiē yǐ lǐ ràng jìn tuì yún
若王吉、贡禹，两龚之属，皆以礼让进退云。
wáng jí zì zi yáng láng yá gāo yú rén yě
王吉字子阳，琅邪皋虞人也。
shǎo hào xué míng jīng yǐ jùn lì jǔ xiào lián wèi láng bǔ ruò lú yòu chéng qiān yún yáng lìng
少好学明经，以郡吏举孝廉为郎，补若卢右丞，迁云阳令。
jǔ xián liáng wèi chāng yì zhōng wèi ér wáng hǎo yóu liè qū chí guó zhōng dòng zuò wáng jié jí shàng shū jiàn yuē
举贤良为昌邑中尉，而王好游猎，驱驰国中，动作亡节，吉上疏谏，曰：
chén wén gǔ zhě shī rì xíng sān shí lǐ jí xíng wǔ shí lǐ shī yún fěi fēng fā xī fěi chē jiē xī gù zhān zhōu dào zhōng xīn dá xī
臣闻古者师日行三十里，吉行五十里，《诗》云：“匪风发兮，匪车揭兮，顾瞻周道，中心怛兮。
shuō yuē shì fēi gǔ zhī fēng yě fā fā zhě
”说曰：是非古之风也，发发者；
shì fēi gǔ zhī chē yě jiē jiē zhě
是非古之车也，揭揭者。
gài shāng zhī yě
盖伤之也。
jīn zhě dài wáng xìng fāng yǔ céng bù bàn rì ér chí èr bǎi lǐ bǎi xìng pō fèi gēng sāng zhì dào qiān mǎ chén yú yǐ wéi mín bù kě shǔ biàn
今者大王幸方与，曾不半日而驰二百里，百姓颇废耕桑，治道牵马，臣愚以为民不可数变。
xī zhào gōng shù zhí dāng mín shì shí shě yú táng xià ér tīng duàn yān
昔召公述职，当民事时，舍于棠下而听断焉。
shì shí rén jiē de qí suǒ hòu shì sī qí rén ēn zhì hū bù fá gān táng gān táng zhī shī shì yě
是时，人皆得其所，后世思其仁恩，至乎不伐甘棠，《甘棠》之诗是也。
dài wáng bù hǎo shū shù ér lè yì yóu féng shì zǔn xián chí chěng bù zhǐ kǒu juàn hu chì zhà shǒu kǔ yú chuí pèi shēn láo hu chē yú
大王不好书术而乐逸游，冯式撙衔，驰骋不止，口倦乎叱咤，手苦于箠辔，身劳乎车舆；
cháo zé mào wù lù zhòu zé bèi chén āi xià zé wèi dà shǔ zhī suǒ pù zhì dōng zé wèi fēng hán zhī suǒ yǎn báo
朝则冒雾露，昼则被尘埃，夏则为大暑之所暴炙，冬则为风寒之所偃薄。
shù yǐ ruǎn cuì zhī yù tǐ fàn qín láo zhī fán dú fēi suǒ yǐ quán shòu mìng zhī zōng yě yòu fēi suǒ yǐ jìn rén yì zhī lóng yě
数以耎脆之玉体犯勤劳之烦毒，非所以全寿命之宗也，又非所以进仁义之隆也。
fu guǎng xià zhī xià xì zhān zhī shàng míng shī jū qián quàn sòng zài hòu shàng lùn táng yú zhī jì xià jí yīn zhōu zhī shèng kǎo rén shèng zhī fēng xí zhì guó zhī dào yān fā fèn wàng shí rì xīn jué dé qí lè qǐ tú xián jué zhī jiān zāi
夫广夏之下，细旃之上，明师居前，劝诵在后，上论唐、虞之际，下及殷、周之盛，考仁圣之风，习治国之道，焉发愤忘食，日新厥德，其乐岂徒衔橛之间哉！
xiū zé fǔ yǎng qū xìn yǐ lì xíng jìn tuì bù qū yǐ shí xià xī xīn tǔ gù yǐ liàn zāng zhuān yì jī jīng yǐ shì shén yú yǐ yǎng shēng qǐ bù zhǎng zāi
休则俯仰诎信以利形，进退步趋以实下，吸新吐故以练臧，专意积精以适神，于以养生，岂不长哉！
dài wáng chéng liú yì rú cǐ zé xīn yǒu yáo shùn zhī zhì tǐ yǒu qiáo sōng zhī shòu měi shēng guǎng yù dēng ér shàng wén zé fú lù qí còu ér shè jì ān yǐ
大王诚留意如此，则心有尧、舜之志，体有乔、松之寿，美声广誉登而上闻，则福禄其辏而社稷安矣。
huáng dì rén shèng zhì jīn sī mù wèi dài yú guān guǎn yòu chí yì liè zhī lè wèi yǒu suǒ xìng dài wáng yi sù yè niàn cǐ yǐ chéng shèng yì
皇帝仁圣，至今思慕未怠，于官馆囿池弋猎之乐未有所幸，大王宜夙夜念此，以承圣意。
zhū hóu gǔ ròu mò qīn dài wáng dài wáng yú shǔ zé zǐ yě yú wèi zé chén yě yī shēn ér èr rèn zhī zé jiā yān ēn ài xíng yì qiān jiè yǒu bù jù zhě yú yǐ shàng wén fēi xiǎng guó zhī fú yě
诸侯骨肉，莫亲大王，大王于属则子也，于位则臣也，一身而二任之责加焉，恩爱行义孅介有不具者，于以上闻，非飨国之福也。
chén jí yú zhuàng yuàn dài wáng chá zhī
臣吉愚戆，愿大王察之。
wáng hè suī bù zūn dào rán yóu zhī jìng lǐ jí nǎi xià lìng yuē guǎ rén zào xíng bù néng wú duò zhōng wèi shén zhōng shù fǔ wú guò
王贺虽不遵道，然犹知敬礼吉，乃下令曰：“寡人造行不能无惰，中尉甚忠，数辅吾过。
shǐ yè zhě qiān qiū cì zhōng wèi niú ròu wǔ bǎi jīn jiǔ wǔ dàn pú wǔ shù
于是命负责宾客事务的侍从千秋前去赏赐中尉王吉牛肉五百斤、酒五石、干肉五捆。
qí hòu fù fàng cóng zì ruò
”其后复放从自若。
jí zhé jiàn zhēng shén de fǔ bì zhī yì suī bù zhì mín guó zhōng mò bù jìng zhòng yān
吉辄谏争，甚得辅弼之义，虽不治民，国中莫不敬重焉。
jiǔ zhī zhāo dì bēng wáng sì dà jiàng jūn huò guāng bǐng zhèng qiǎn dà hóng lú zōng zhèng yíng chāng yì wáng
久之，昭帝崩，亡嗣，大将军霍光秉政，遣大鸿胪、宗正迎昌邑王。
jí jí zòu shū jiè wáng yuē chén wén gāo zōng liàng àn sān nián bù yán
吉即奏书戒王曰：“臣闻高宗谅暗，三年不言。
jīn dài wáng yǐ sāng shì zhēng yi rì yè kū qì bēi āi ér yǐ shèn wú yǒu suǒ fā
今大王以丧事征，宜日夜哭泣悲哀而已，慎毋有所发。
qiě hé dú sāng shì fán nán miàn zhī jūn hé yán zāi
且何独丧事，凡南面之君何言哉？
tiān bù yán sì shí xíng yān bǎi wù shēng yān yuàn dài wáng chá zhī
天不言，四时行焉，百物生焉，愿大王察之。
dà jiàng jūn rén ài yǒng zhì zhōng xìn zhī dé tiān xià mò bù wén shì xiào wǔ huáng dì èr shí yú nián wèi cháng yǒu guò
大将军仁爱勇智，忠信之德天下莫不闻，事孝武皇帝二十余年未尝有过。
xiān dì qì qún chén shǔ yǐ tiān xià jì yòu gū yān dà jiàng jūn bào chí yòu jūn qiǎng bǎo zhī zhōng bù zhèng shī jiào hǎi nèi yàn rán suī zhōu gōng yī yǐn wáng yǐ jiā yě
先帝弃群臣，属以天下，寄幼孤焉，大将军抱持幼君襁褓之中，布政施教，海内晏然，虽周公、伊尹亡以加也。
jīn dì bēng wáng sì dà jiàng jūn wéi sī kě yǐ fèng zōng miào zhě pān yuán ér lì dài wáng qí rén hòu qǐ yǒu liàng zāi
今帝崩，亡嗣，大将军惟思可以奉宗庙者，攀援而立大王，其仁厚岂有量哉！
chén yuàn dài wáng shì zhī jìng zhī zhèng shì yī tīng zhī dài wáng chuí gǒng nán miàn ér yǐ
臣愿大王事之敬之，政事一听之，大王垂拱南面而已。
yuàn liú yì cháng yǐ wéi niàn
愿留意，常以为念。
wáng jì dào jí wèi èr shí yú rì yǐ xíng yín luàn fèi
王既到，即位二十余日以行淫乱废。
chāng yì qún chén zuò zài guó shí bù jǔ zòu wáng zuì guò lìng hàn cháo bù wén zhī yòu bù néng fǔ dào xiàn wáng dà è jiē xià yù zhū
昌邑群臣坐在国时不举奏王罪过，令汉朝不闻知，又不能辅道，陷王大恶，皆下狱诛。
wéi jí yǔ láng zhōng lìng gōng suì yǐ zhōng zhí shù jiàn zhèng de jiǎn sǐ kūn wèi chéng dàn
唯吉与郎中令龚遂以忠直数谏正得减死，髡为城旦。
qǐ jiā fù wèi yì zhōu cì shǐ bìng qù guān fù zhēng wèi bó shì jiàn dài fū
起家复为益州刺史，病去官，复征为博士、谏大夫。
shì shí xuān dì pō xiū wǔ dì gù shì gōng shì chē fú shèng yú zhāo dì
是时，宣帝颇修武帝故事，宫室车服盛于昭帝。
shí wài qī xǔ shǐ wáng shì guì chǒng ér shàng gōng qīn zhèng shì rèn yòng néng lì
时外戚许、史、王氏贵宠，而上躬亲政事，任用能吏。
jí shàng shū yán dé shī yuē
吉上疏言得失，曰：
bì xià gōng shèng zhì zǒng wàn fāng dì wáng tú jí rì chén yú qián wéi sī shì wù jiāng xìng tài píng
陛下躬圣质，总万方，帝王图籍日陈于前，惟思世务，将兴太平。
zhào shū měi xià mín xīn rán ruò gēng shēng
诏书每下，民欣然若更生。
chén fú ér sī zhī kě wèi zhì ēn wèi kě wèi běn wù yě
臣伏而思之，可谓至恩，未可谓本务也。
yù zhì zhī zhǔ bu shi chū gōng qīng xìng de zāo yù qí shí yán tīng jiàn cóng rán wèi yǒu jiàn wàn shì zhī cháng cè jǔ míng zhǔ yú sān dài zhī lóng zhě yě
欲治之主不世出，公卿幸得遭遇其时，言听谏从，然未有建万世之长策，举明主于三代之隆者也。
qí wu zài yú qī huì bù shū duàn yù tīng sòng ér yǐ cǐ fēi tài píng zhī jī yě
其务在于期会簿书，断狱听讼而已，此非太平之基也。
chén wén shèng wáng xuān dé liú huà bì zì jìn shǐ
臣闻圣王宣德流化，必自近始。
cháo tíng bù bèi nán yǐ yán zhì
朝廷不备，难以言治；
zuǒ yòu bù zhèng nán yǐ huà yuǎn
左右不正，难以化远。
mín zhě ruò ér bù kě shèng yú ér bù kě qī yě
民者，弱而不可胜，愚而不可欺也。
shèng zhǔ dú xíng yú shēn gōng de zé tiān xià chēng sòng zhī shī zé tiān xià xián yán zhī
圣主独行于深宫，得则天下称诵之，失则天下咸言之。
xíng fā yú jìn bì jiàn yú yuǎn gù jǐn xuǎn zuǒ yòu shěn zé suǒ shǐ
行发于近，必见于远，故谨选左右，审择所使。
zuǒ yòu suǒ yǐ zhèng shēn yě suǒ shǐ suǒ yǐ xuān dé yě
左右所以正身也，所使所以宣德也。
shī yún jì jì duō shì wén wáng yǐ níng
《诗》云：“济济多士，文王以宁。
cǐ qí běn yě
”此其本也。
chūn qiū suǒ yǐ dà yī tǒng zhě liù hé tóng fēng jiǔ zhōu gòng guàn yě
《春秋》所以大一统者，六合同风，九州共贯也。
jīn sú lì suǒ yǐ mù mín zhě fēi yǒu lǐ yì kē zhǐ kě shì shì tōng xíng zhě yě dú shè xíng fǎ yǐ shǒu zhī
今俗吏所以牧民者，非有礼义科指可世世通行者也，独设刑法以守之。
qí yù zhì zhě bù zhī suǒ yóu yǐ yì chuān záo gè qǔ yī qiè quán jué zì zài gù yī biàn zhī hòu bù kě fù xiū yě
其欲治者，不知所由，以意穿凿，各取一切，权谲自在，故一变之后不可复修也。
shì yǐ bǎi lǐ bù tóng fēng qiān lǐ bù tóng sú hù yì zhèng rén shū fú zhà wěi méng shēng xíng fá wáng jí zhì piáo rì xiāo ēn ài jìn báo
是以百里不同风，千里不同俗，户异政，人殊服，诈伪萌生，刑罚亡极，质朴日销，恩爱浸薄。
kǒng zǐ yuē ān shàng zhì mín mò shàn yú lǐ fēi kōng yán yě
孔子曰“安上治民，莫善于礼”，非空言也。
wáng zhě wèi zhì lǐ zhī shí yǐn xiān wáng lǐ yí yú jīn zhě ér yòng zhī
王者未制礼之时，引先王礼宜于今者而用之。
chén yuàn bì xià chéng tiān xīn fā dà yè yǔ gōng qīng dà chén yán jí rú shēng shù jiù lǐ míng wáng zhì qū yī shì zhī mín jì zhī rén shòu zhī yù zé sú hé yǐ bù ruò chéng kāng shòu hé yǐ bù ruò gāo zōng
臣愿陛下承天心，发大业，与公卿大臣延及儒生，述旧礼，明王制，驱一世之民济之仁寿之域，则俗何以不若成、康，寿何以不若高宗？
qiè jiàn dāng shì qū wu bù hé yú dào zhě jǐn tiáo zòu wéi bì xià cái zé yān
窃见当世趋务不合于道者，谨条奏，唯陛下财择焉。
jí yì yǐ wéi fū fù rén lún dà gāng yāo shòu zhī méng yě
吉意以为：“夫妇，人伦大纲，夭寿之萌也。
shì sú jià qǔ tài zǎo wèi zhī wéi rén fù mǔ zhī dào ér yǒu zi shì yǐ jiào huà bù míng ér mín duō yāo
世俗嫁娶太早，未知为人父母之道而有子，是以教化不明而民多夭。
pìn qī sòng nǚ wáng jié zé pín rén bù jí gù bù jǔ zi
聘妻送女亡节，则贫人不及，故不举子。
yòu hàn jiā liè hóu shàng gōng zhǔ zhū hóu zé guó rén chéng wēng zhǔ shǐ nán shì nǚ fu qū yú fù nì yīn yáng zhī wèi gù duō nǚ luàn
又汉家列侯尚公主，诸侯则国人承翁主，使男事女，夫诎于妇，逆阴阳之位，故多女乱。
gǔ zhě yī fú chē mǎ guì jiàn yǒu zhāng yǐ bāo yǒu dé ér bié zūn bēi jīn shàng xià tiě chà rén rén zì zhì shì yǐ tān cái zhū lì bù wèi sǐ wáng
古者衣服车马贵贱有章，以褒有德而别尊卑，今上下僣差，人人自制，是以贪财诛利，不畏死亡。
zhōu zhī suǒ yǐ néng zhì zhì xíng cuò ér bù yòng zhě yǐ qí jìn xié yú míng míng jué è yú wèi méng yě
周之所以能致治，刑措而不用者，以其禁邪于冥冥，绝恶于未萌也。
yòu yán shùn tāng bù yòng sān gōng jiǔ qīng zhī shì ér jǔ gāo yáo yī yǐn bù rén zhě yuǎn
”又言：“舜、汤不用三公九卿之世而举皋陶、伊尹，不仁者远。
jīn shǐ sú lì de rèn zǐ dì lǜ duō jiāo ào bù tōng gǔ jīn zhì yú jī gōng zhì rén wáng yì yú mín cǐ fá tán suǒ wéi zuò yě
今使俗吏得任子弟，率多骄骜，不通古今，至于积功治人，亡益于民，此《伐檀》所为作也。
yi míng xuǎn qiú xián chú rèn zǐ zhī lìng
宜明选求贤，除任子之令。
wài jiā jí gù rén kě hòu yǐ cái bù yí jū wèi
外家及故人可厚以财，不宜居位。
qù jué dǐ jiǎn yuè fǔ shěng shàng fāng míng shì tiān xià yǐ jiǎn
去角抵，减乐府，省尚方，明视天下以俭。
gǔ zhě gōng bù zào diāo wáng yuán shāng bù tōng chǐ mí fēi gōng shāng zhī dú xián zhèng jiào shǐ zhī rán yě
古者工不造雕<王缘>，商不通侈靡，非工商之独贤，政教使之然也。
mín jiàn jiǎn zé guī běn běn lì ér mò chéng
民见俭则归本，本立而末成。
qí zhǐ rú cǐ shàng yǐ qí yán yū kuò bù shèn chǒng yì yě
”其指如此，上以其言迂阔，不甚宠异也。
jí suì xiè bìng guī láng yá
吉遂谢病归琅邪。
shǐ jí shǎo shí xué wèn jū cháng ān
当初王吉年轻时求学，曾居住于长安城内。
dōng jiā yǒu dà zǎo shù chuí jí tíng zhōng jí fù qǔ zǎo yǐ dàn jí
东家有大枣树垂吉庭中，吉妇取枣以啖吉。
jí hòu zhī zhī nǎi qù fù
吉后知之，乃去妇。
dōng jiā wén ér yù fá qí shù lín lǐ gòng zhǐ zhī yīn gù qǐng jí lìng hái fù
东家闻而欲伐其树，邻里共止之，因固请吉令还妇。
lǐ zhōng wèi zhī yǔ yuē dōng jiā yǒu shù wáng yáng fù qù
里中为之语曰：“东家有树，王阳妇去；
dōng jiā zǎo wán qù fù fù huán
东家枣完，去妇复还。
qí lì zhì rú cǐ
”其厉志如此。
jí yǔ gòng yǔ wèi you shì chēng wáng yáng zài wèi gòng gōng tán guān yán qí qǔ shě tóng yě
吉与贡禹为友，世称“王阳在位，贡公弹冠”，言其取舍同也。
yuán dì chū jí wèi qiǎn shǐ zhě zhēng gòng yǔ yǔ jí
元帝初即位，遣使者征贡禹与吉。
jí nián lǎo dào bìng zú shàng dào zhī fù qiǎn shǐ zhě diào cí yún
吉年老，道病卒，上悼之，复遣使者吊祠云。
chū jí jiān tōng wǔ jīng néng wéi zōu shì chūn qiū yǐ shī lún yǔ jiào shòu hǎo liáng qiū hè shuō yì lìng zǐ jùn shòu yān
初，吉兼通《五经》，能为驺氏《春秋》，以《诗》、《论语》教授，好梁丘贺说《易》，令子骏受焉。
jùn yǐ xiào lián wèi láng
骏以孝廉为郎。
zuǒ cáo chén xián jiàn jùn xián fù zǐ jīng míng xíng xiū yi xiǎn yǐ lì sú
左曹陈咸荐骏贤父子，经明行修，宜显以厉俗。
guāng lù xūn kuāng héng yì jǔ jùn yǒu zhuān duì cái
光禄勋匡衡亦举骏有专对材。
qiān jiàn dài fū shǐ zé huái yáng xiàn wáng
迁谏大夫，使责淮阳宪王。
qiān zhào nèi shǐ
迁赵内史。
jí zuò chāng yì wáng bèi xíng hòu jiè zǐ sūn wú wèi wáng guó lì gù jùn dào bìng miǎn guān guī
吉坐昌邑王被刑后，戒子孙毋为王国吏，故骏道病，免官归。
qǐ jiā fù wèi yōu zhōu cì shǐ qiān sī lì xiào wèi zòu miǎn chéng xiàng kuāng héng qiān shào fǔ bā suì chéng dì yù dà yòng zhī chū jùn wèi jīng zhào yǐn shì yǐ zhèng shì
起家复为幽州刺史，迁司隶校尉，奏免丞相匡衡，迁少府，八岁，成帝欲大用之，出骏为京兆尹，试以政事。
xiān shì jīng zhào yǒu zhào guǎng hàn zhāng chǎng wáng zūn wáng zhāng zhì jùn jiē yǒu néng míng gù jīng shī chēng yuē qián yǒu zhào zhāng hòu yǒu sān wáng
先是，京兆有赵广汉、张敞、王尊、王章，至骏皆有能名，故京师称曰：“前有赵、张，后有三王。
ér xuē xuān cóng zuǒ féng yì dài jùn wèi shào fǔ huì yù shǐ dài fū quē gǔ yǒng zòu yán shèng wáng bù yǐ míng yù jiā yú shí xiào
”而薛宣从左冯翊代骏为少府，会御史大夫缺，谷永奏言：“圣王不以名誉加于实效。
kǎo jì yòng rén zhī fǎ xuē xuān zhèng shì yǐ shì
考绩用人之法，薛宣政事已试。
shàng rán qí yì
”上然其议。
xuān wèi shào fǔ yuè yú suì chāo yù shǐ dài fū zhì chéng xiàng jùn nǎi dài xuān wèi yù shǐ dài fū bìng jū wèi
宣为少府月余，遂超御史大夫，至丞相，骏乃代宣为御史大夫，并居位。
liù suì bìng zú dí fāng jìn dài jùn wèi dài fū
六岁病卒，翟方进代骏为大夫。
shù yuè xuē xuān miǎn suì dài wéi chéng xiàng
数月，薛宣免，遂代为丞相。
zhòng rén wèi jùn hèn bù dé fēng hóu
众人为骏恨不得封侯。
jùn wèi shào fǔ shí qī sǐ yīn bù fù qǔ huò wèn zhī jùn yuē dé fēi zēng shēn zi fēi huá yuán yì hé gǎn qǔ
骏为少府时，妻死，因不复娶，或问之，骏曰：“德非曾参，子非华、元，亦何敢娶？
jùn zi chóng yǐ fù rèn wèi láng lì cì shǐ jùn shǒu zhì yǒu néng míng
骏子崇以父任为郎，历刺史、郡守，治有能名。
jiàn píng sān nián yǐ hé nán tài shǒu zhēng rù wèi yù shǐ dài fū shù yuè
建平三年，以河南太守征入为御史大夫数月。
shì shí chéng dì jiù ān chéng gōng hóu fū rén fàng guǎ jū gòng yǎng cháng xìn gōng zuò zhòu zǔ xià yù chóng zòu fēng shì wèi fàng yán
是时，成帝舅安成恭侯夫人放寡居，共养长信宫，坐祝诅下狱，崇奏封事，为放言。
fàng wài jiā jiě shì yǔ chóng wèi hūn āi dì yǐ chóng wèi bù zhōng chéng cè zhào chóng yuē zhèn yǐ jūn yǒu lěi shì zhī měi gù yú liè cì
放外家解氏与崇为婚，哀帝以崇为不忠诚，策诏崇曰：“朕以君有累世之美，故逾列次。
zài wèi yǐ lái zhōng chéng kuāng guó wèi wén suǒ yóu fǎn huái zhà xuān zhī cí yù yǐ pān jiù jiù yīn zhī jiā dà nì zhī gū jǔ cuò zhuān zì bù zūn fǎ dù wáng yǐ shì bǎi liáo
在位以来，忠诚匡国未闻所由，反怀诈谖之辞，欲以攀救旧姻之家，大逆之辜，举错专恣，不遵法度，亡以示百僚。
zuǒ qiān wèi dà sī nóng hòu xǐ wèi wèi zuǒ jiāng jūn
”左迁为大司农，后徙卫尉、左将军。
píng dì jí wèi wáng mǎng bǐng zhèng dà sī kōng péng xuān qǐ hái gǔ ba chóng dài wéi dà sī kōng fēng fú píng hóu
平帝即位，王莽秉政，大司空彭宣乞骸骨罢，崇代为大司空，封扶平侯。
suì yú chóng fù xiè bìng qǐ hái gǔ jiē bì wáng mǎng mǎng qiǎn jiù guó
岁余，崇复谢病乞骸骨，皆避王莽，莽遣就国。
suì yú wèi fù bì suǒ dú hōng guó chú
岁余，为傅婢所毒，薨，国除。
zì jí zhì chóng shì míng qīng lián rán cái qì míng chēng shāo bù néng jí fù ér lù wèi mí lóng
自吉至崇，世名清廉，然材器名称稍不能及父，而禄位弥隆。
jiē hǎo chē mǎ yī fú qí zì fèng yǎng jí wéi xiān míng ér wáng jīn yín jǐn xiù zhī wù
皆好车马衣服，其自奉养极为鲜明，而亡金银锦绣之物。
jí qiān xǐ qù chù suǒ zài bù guò náng yī bù xù jī yú cái
及迁徙去处，所载不过囊衣，不畜积余财。
qù wèi jiā jū yì bù yī shū shí
去位家居，亦布衣疏食。
tiān xià fú qí lián ér guài qí shē gù sú chuán wáng yáng néng zuò huáng jīn
天下服其廉而怪其奢，故俗传“王阳能作黄金”。
gòng yǔ zì shǎo wēng láng yá rén yě
贡禹字少翁，琅邪人也。
yǐ míng jīng jié xíng zhe wén zhēng wèi bó shì liáng zhōu cì shǐ bìng qù guān
以明经洁行著闻，征为博士、凉州刺史，病去官。
fù jǔ xián liáng wèi hé nán lìng
复举贤良为河南令。
suì yú yǐ zhí shì wèi fǔ guān suǒ zé miǎn guān xiè
岁余，以职事为府官所责，免冠谢。
yǔ yuē guān yī miǎn ān fù kě guān yě
禹曰：“冠一免，安复可冠也！
suì qù guān
”遂去官。
yuán dì chū jí wèi zhēng yǔ wèi jiàn dài fū shù xū jǐ wèn yǐ zhèng shì
元帝初即位，征禹为谏大夫，数虚己问以政事。
shì shí nián suì bù dēng jùn guó duō kùn yǔ zòu yán
是时，年岁不登，郡国多困，禹奏言：
gǔ zhě gōng shì yǒu zhì gōng nǚ bù guò jiǔ rén mò mǎ bù guò bā pǐ
古者宫室有制，宫女不过九人，秣马不过八匹；
qiáng tu ér bù diāo mù mó ér bù kè chē yú qì wù jiē bù wén huà yuàn yòu bù guò shù shí lǐ yǔ mín gòng zhī
墙涂而不雕，木摩而不刻，车舆器物皆不文画，苑囿不过数十里，与民共之；
rèn xián shǐ néng shí yī ér shuì wú tā fù liǎn yáo shù zhī yì shǐ mín suì bù guò sān rì qiān lǐ zhī nèi zì jǐ qiān lǐ zhī wài gè zhì gòng zhí ér yǐ
任贤使能，什一而税，无它赋敛徭戍之役，使民岁不过三日，千里之内自给，千里之外各置贡职而已。
gù tiān xià jiā jǐ rén zú sòng shēng bìng zuò
故天下家给人足，颂声并作。
zhì gāo zǔ xiào wén xiào jǐng huáng dì xún gǔ jié jiǎn gōng nǚ bù guò shí yú jiù mǎ bǎi yú pǐ
至高祖、孝文、孝景皇帝，循古节俭，宫女不过十余，厩马百余匹。
xiào wén huáng dì yī tí lǚ gé qì wáng diāo wén jīn yín zhī shì
孝文皇帝衣绨履革，器亡雕文金银之饰。
hòu shì zhēng wèi shē chǐ zhuǎn zhuǎn yì shén chén xià yì xiāng fàng xiào yī fú lǚ kù dāo jiàn luàn yú zhǔ shàng zhǔ shàng shí lín cháo rù miào zhòng rén bù néng bié yì shén fēi qí yi
后世争为奢侈，转转益甚，臣下亦相放效，衣服履裤刀剑乱于主上，主上时临潮入庙，众人不能别异，甚非其宜。
rán fēi zì zhī shē tiě yě yóu lǔ zhāo gōng yuē wú hé tiě yǐ
然非自知奢僣也，犹鲁昭公曰：“吾何僣矣？
jīn dài fū tiě zhū hóu zhū hóu tiě tiān zǐ tiān zǐ guò tiān dào qí rì jiǔ yǐ
今大夫僣诸侯，诸侯僣天子，天子过天道，其日久矣。
chéng shuāi jiù luàn jiǎo fù gǔ huà zài yú bì xià
承衰救乱，矫复古化，在于陛下。
chén yú yǐ wéi jǐn rú tài gǔ nán yi shǎo fàng gǔ yǐ zì jié yān
臣愚以为尽如太古难，宜少放古以自节焉。
lún yǔ yuē jūn zǐ lè jié lǐ yuè
《论语》曰：“君子乐节礼乐。
fāng jīn gōng shì yǐ dìng wáng kě nài hé yǐ qí yú jǐn kě jiǎn sǔn
”方今宫室已定，亡可奈何矣，其余尽可减损。
gù shí qí sān fú guān shū wù bù guò shí sì fāng jīn qí sān fú guān zuò gōng gè shù qiān rén yī suì fèi shù jù wàn
故时齐三服官输物不过十笥，方今齐三服官作工各数千人，一岁费数巨万。
shǔ guǎng hàn zhǔ jīn yín qì suì gè yòng wǔ bǎi wàn
蜀广汉主金银器，岁各用五百万。
sān gōng guān guān fèi wǔ qiān wàn dōng xī zhī shì yì rán
三工官官费五千万，东西织室亦然。
jiù mǎ shí sù jiāng wàn pǐ
厩马食粟将万匹。
chén yǔ cháng cóng zhī dōng gōng jiàn cì huái àn jǐn wén huà jīn yín shì fēi dāng suǒ yǐ cì shí chén xià yě
臣禹尝从之东宫，见赐怀案，尽文画金银饰，非当所以赐食臣下也。
dōng gōng zhī fèi yì bù kě shèng jì
东宫之费亦不可胜计。
tiān xià zhī mín suǒ wèi dà jī è sǐ zhě shì yě
天下之民所为大饥饿死者，是也。
jīn mín dà jī ér sǐ sǐ yòu bù zàng wèi quǎn zhū shí
今民大饥而死，死又不葬，为犬猪食。
rén zhì xiāng shí ér jiù mǎ shí sù kǔ qí dà féi qì shén nù zhì nǎi rì bù zuò zhī
人至相食，而厩马食粟，苦其大肥，气甚怒至，乃日步作之。
wáng zhě shòu mìng yú tiān wéi mín fù mǔ gù dāng ruò cǐ hu
王者受命于天，为民父母，固当若此乎！
tiān bú jiàn yé
天不见耶？
wǔ dì shí yòu duō qǔ hǎo nǚ zhì shù qiān rén yǐ tián hòu gōng
武帝时又多取好女至数千人，以填后宫。
jí qì tiān xià
及弃天下，
zhāo dì yòu ruò
昭帝幼弱，
huò guāng zhuān shì
霍光专事，
bù zhī lǐ zhèng
不知礼正，
wàng duō zāng jīn qián cái wù
妄多臧金钱财物，
niǎo shòu yú biē niú mǎ hǔ bào shēng qín
鸟、兽、鱼、鳖、牛、马、虎、豹生禽，
fán bǎi jiǔ shí wù
凡百九十物，
jǐn yì zāng zhī
尽瘗臧之，
yòu jiē yǐ hòu gōng nǚ zhì yú yuán líng
又皆以后宫女置于园陵，
dà shī lǐ
大失礼，
nì tiān xīn
逆天心，
yòu wèi bì chēng wǔ dì yì yě
又未必称武帝意也。
zhāo dì yàn jià guāng fù xíng zhī
昭帝晏驾，光复行之。
zhì xiào xuān huáng dì shí bì xià è yǒu suǒ yán qún chén yì suí gù shì shén kě tòng yě
至孝宣皇帝时，陛下恶有所言，群臣亦随故事，甚可痛也！
gù shǐ tiān xià chéng huà qǔ nǚ jiē dà guò dù zhū hóu qī qiè huò zhì shù bǎi rén háo fù lì mín chù gē zhě zhì shù shí rén shì yǐ nèi duō yuàn nǚ wài duō kuàng fū
故使天下承化，取女皆大过度，诸侯妻妾或至数百人，豪富吏民畜歌者至数十人，是以内多怨女，外多旷夫。
jí zhòng shù zàng mái jiē xū dì shàng yǐ shí dì xià
及众庶葬埋，皆虚地上以实地下。
qí guò zì shàng shēng jiē zài dà chén xún gù shì zhī zuì yě
其过自上生，皆在大臣循故事之罪也。
wéi bì xià shēn chá gǔ dào cóng qí jiǎn zhě dà jiǎn sǔn shèng yú fú yù qì wù sān fēn qù èr
唯陛下深察古道，从其俭者，大减损乘舆服御器物，三分去二。
zǐ chǎn duō shǎo yǒu mìng shěn chá hòu gōng zé qí xián zhě liú èr shí rén yú xī guī zhī
子产多少有命，审察后宫，择其贤者留二十人，余悉归之。
jí zhū líng yuán nǚ wáng zǐ zhě yi xī qiǎn
及诸陵园女亡子者，宜悉遣。
dú dù líng gōng rén shù bǎi chéng kě āi lián yě
独杜陵宫人数百，诚可哀怜也。
jiù mǎ kě wáng guò shù shí pǐ
厩马可亡过数十匹。
dú shè zhǎng ān chéng nán yuàn de yǐ wéi tián liè zhī yòu zì chéng xī nán zhì shān xī zhì hù jiē fù qí tián yǐ yǔ pín mín
独舍长安城南苑地以为田猎之囿，自城西南至山西至鄠皆复其田，以与贫民。
fāng jīn tiān xià jī jǐn kě wáng dà zì sǔn jiǎn yǐ jiù zhī chēng tiān yì hu
方今天下饥馑，可亡大自损减以救之，称天意乎？
tiān shēng shèng rén gài wèi wàn mín fēi dú shǐ zì yú lè ér yǐ yě
天生圣人，盖为万民，非独使自娱乐而已也。
gù shī yuē tiān nán chén sī bù yì wèi wáng
故《诗》曰：“天难谌斯，不易为王”；
shàng dì lín nǚ wú èr ěr xīn
“上帝临女，毋贰尔心。
dāng rén bù ràng dú kě yǐ shèng xīn cān zhū tiān de kuí zhī wǎng gǔ bù kě yǔ chén xià yì yě
”“当仁不让”，独可以圣心参诸天地，揆之往古，不可与臣下议也。
ruò qí ē yì shùn zhǐ suí jūn shàng xià chén yǔ bù shèng quán quán bù gǎn bù jìn yú xīn
若其阿意顺指，随君上下，臣禹不胜拳拳，不敢不尽愚心。
tiān zǐ nà shàn qí zhōng nǎi xià zhào lìng tài pú jiǎn shí gǔ mǎ shuǐ héng jiǎn shí ròu shòu shěng yí chūn xià yuàn yǐ yǔ pín mín yòu ba jué dǐ zhū xì jí qí sān fú guān
天子纳善其忠，乃下诏令太仆减食谷马，水衡减食肉兽，省宜春下苑以与贫民，又罢角抵诸戏及齐三服官。
qiān yǔ wèi guāng lù dài fu
迁禹为光禄大夫。
qǐng zhī yǔ shàng shū yuē chén yǔ nián lǎo pín qióng jiā zī bù mǎn wàn qián qī zǐ kang dou bu shan shù hè bù wán
顷之，禹上书曰：“臣禹年老贫穷，家訾不满万钱，妻子糠豆不赡，裋褐不完。
yǒu tián bǎi sān shí mǔ bì xià guò yì zhēng chén chén mài tián bǎi mǔ yǐ gōng chē mǎ
有田百三十亩，陛下过意征臣，臣卖田百亩以供车马。
zhì bài wèi jiàn dài fū zhì bā bǎi shí fèng qián yuè jiǔ qiān èr bǎi
至，拜为谏大夫，秩八百石，俸钱月九千二百。
lǐn shí tài guān yòu méng shǎng cì sì shí zá zēng mián xù yī fú jiǔ ròu zhū guǒ wù dé hòu shén shēn
廪食太官，又蒙赏赐四时杂缯、绵絮、衣服、酒肉、诸果物，德厚甚深。
jí bìng shì yī lín zhì lài bì xià shén líng bù sǐ ér huó
疾病侍医临治，赖陛下神灵，不死而活。
yòu bài wèi guāng lù dài fu zhì èr qiān dàn fèng qián yuè wàn èr qiān
又拜为光禄大夫，秩二千石，俸钱月万二千。
lù cì yù duō jiā rì yǐ yì fù shēn rì yǐ yì zūn chéng fēi cǎo máo yú chén suǒ dāng méng yě
禄赐愈多，家日以益富，身日以益尊，诚非草茅愚臣所当蒙也。
fú zì niàn zhōng wáng yǐ bào hòu dé rì yè cán kuì ér yǐ
伏自念终亡以报厚德，日夜惭愧而已。
chén yǔ quǎn mǎ zhī chǐ bā shí yī xuè qì shuāi jié ěr mù bù cōng míng fēi fù néng yǒu bǔ yì suǒ wèi sù cān shī lù wū cháo zhī chén yě
臣禹犬马之齿八十一，血气衰竭，耳目不聪明，非复能有补益，所谓素餐尸禄洿朝之臣也。
zì tòng qù jiā sān qiān lǐ fán yǒu yī zi nián shí èr fēi yǒu zài jiā wéi chén jù guān guǒ zhě yě
自痛去家三千里，凡有一子，年十二，非有在家为臣具棺椁者也。
chéng kǒng yī dàn diān pú qì jié bù fù zì hái wū xí jiàn yú gōng shì hái gǔ qì juān gū hún bù guī
诚恐一旦蹎仆气竭，不复自还，洿席荐于宫室，骸骨弃捐，孤魂不归。
bù shèng sī yuàn yuàn qǐ hái gǔ jí shēn shēng guī xiāng lǐ sǐ wáng suǒ hèn
不胜私愿，愿乞骸骨，及身生归乡里，死亡所恨。
tiān zǐ bào yuē zhèn yǐ shēng yǒu bó yí zhī lián shǐ yú zhī zhí shǒu jīng jù zhàn bù ē dāng shì zī zī yú mín sú zhī suǒ guǎ gù qīn jìn shēng jǐ cān guó zhèng
天子报曰：“朕以生有伯夷之廉，史鱼之直，守经据占，不阿当世，孳孳于民，俗之所寡，故亲近生，几参国政。
jīn wèi de jiǔ wén shēng zhī qí lùn yě ér yún yù tuì yì qǐ yǒu suǒ hèn yǔ
今未得久闻生之奇论也，而云欲退，意岂有所恨与？
jiāng zài wèi zhě yǔ shēng shū hu
将在位者与生殊乎？
wǎng zhě cháng lìng jīn chang yǔ shēng yù jí shēng shí lù shēng zhī zǐ jì yǐ yù yǐ jīn fù yún zǐ shǎo
往者尝令金敞语生，欲及生时禄生之子，既已谕矣，今复云子少。
fu yǐ wáng mìng biàn hù shēng jiā suī bǎi zǐ hé yǐ jiā
夫以王命辨护生家，虽百子何以加？
chuán yuē wáng huái tǔ hé bì sī gù xiāng
传曰亡怀土，何必思故乡！
shēng qí qiáng fàn shèn jí yǐ zì fǔ
生其强饭慎疾以自辅。
hòu yuè yú yǐ yǔ wèi cháng xìn shào fǔ
”后月余，以禹为长信少府。
huì yù shǐ dài fū chén wàn nián zú yǔ dài wéi yù shǐ dài fū liè yú sān gōng
会御史大夫陈万年卒，禹代为御史大夫，列于三公。
zì yǔ zài wèi shù yán dé shī shū shù shí shàng
自禹在位，数言得失，书数十上。
yǔ yǐ wéi gǔ mín wáng fù suàn kǒu qián qǐ wǔ dì zhēng fá sì yí zhòng fù yú mín mín chǎn zi sān suì zé chū kǒu qián gù mín zhòng kùn zhì yú shēng zǐ zhé shā shén kě bēi tòng
禹以为古民亡赋算口钱，起武帝征伐四夷，重赋于民，民产子三岁则出口钱，故民重困，至于生子辄杀，甚可悲痛。
yi lìng r qī suì qù chǐ nǎi chū kǒu qián nián èr shí nǎi suàn
宜令儿七岁去齿乃出口钱，年二十乃算。
yòu yán gǔ zhě bù yǐ jīn qián wèi bì zhuān yì yú nóng gù yī fū bù gēng bì yǒu shòu qí jī zhě
又言古者不以金钱为币，专意于农，故一夫不耕，必有受其饥者。
jīn hàn jiā zhù qián jí zhū tiě guān jiē zhì lì zú tú gōng shān qǔ tóng tiě yī suì gōng shí wàn rén yǐ shàng zhōng nóng shí qī rén shì qī shí wàn rén cháng shòu qí jī yě
今汉家铸钱，及诸铁官皆置吏卒徒，攻山取铜铁，一岁功十万人已上，中农食七人，是七十万人常受其饥也。
záo dì shù bǎi zhàng xiāo yīn qì zhī jīng de zāng kōng xū bù néng hán qì chū yún zhǎn fá lín mù wáng yǒu shí jìn shuǐ hàn zhī zāi wèi bì bù yóu cǐ yě
凿地数百丈，销阴气之精，地臧空虚，不能含气出云，斩伐林木亡有时禁，水旱之灾未必不由此也。
zì wǔ zhū qián qǐ yǐ lái qī shí yú nián mín zuò dào zhù qián bèi xíng zhě zhòng fù rén jī qián mǎn shì yóu wáng yàn zú
自五铢钱起已来七十余年，民坐盗铸钱被刑者众，富人积钱满室，犹亡厌足。
mín xīn dòng yáo shāng gǔ qiú lì dōng xī nán běi gè yòng zhì qiǎo hǎo yī měi shí suì yǒu shí èr zhī lì ér bù chū zū shuì
民心动摇，商贾求利，东西南北各用智巧，好衣美食，岁有十二之利，而不出租税。
nóng fū fù zǐ bào lù zhōng yě bù bì hán shǔ zuó tǔ shǒu zú pián zhī yǐ fèng gǔ zū yòu chū gǎo shuì xiāng bù sī qiú bù kě shèng gōng
农夫父子暴露中野，不避寒暑，捽土，手足胼胝，已奉谷租，又出稿税，乡部私求，不可胜供。
gù mín qì běn zhú mò gēng zhě bù néng bàn
故民弃本逐末，耕者不能半。
pín mín suī cì zhī tián yóu jiàn mài yǐ gǔ qióng zé qǐ wèi dào zéi
贫民虽赐之田，犹贱卖以贾，穷则起为盗贼。
hé zhě
为什么呢？
mò lì shēn ér huò yú qián yě
末利深而惑于钱也。
shì yǐ jiān xié bù kě jìn qí yuán jiē qǐ yú qián yě
是以奸邪不可禁，其原皆起于钱也。
jí qí mò zhě jué qí běn yi ba cǎi zhū yù jīn yín zhù qián zhī guān wú fù yǐ wéi bì
疾其末者绝其本，宜罢采珠玉金银铸钱之官，无复以为币。
shì jǐng wù de fàn mài chú qí zū zhū zhī lǜ zū shuì lù cì jiē yǐ bù bó jí gǔ shǐ bǎi xìng yī guī yú nóng fù gǔ dào biàn
市井勿得贩卖，除其租铢之律，租税禄赐皆以布帛及谷，使百姓一归于农，复古道便。
yòu yán zhū lí gōng jí cháng lè gōng wèi kě jiǎn qí tài bàn yǐ kuān yáo yì
又言诸离宫及长乐宫卫可减其太半，以宽徭役。
yòu zhū guān nú bì shí wàn yú rén xì yóu wáng shì shuì liáng mín yǐ gěi zhī suì fèi wǔ liù jù wàn yi miǎn wèi shù rén lǐn shí lìng dài guān dōng shù zú chéng běi biān tíng sāi hòu wàng
又诸官奴婢十万余人戏游亡事，税良民以给之，岁费五六巨万，宜免为庶人，廪食，令代关东戍卒，乘北边亭塞候望。
yòu yù lìng jìn chén zì zhū cáo shì zhōng yǐ shàng jiā wáng de sī fàn mài yǔ mín zhēng lì fàn zhě zhé miǎn guān xuē jué bù dé shì huàn
又欲令近臣自诸曹、侍中以上，家亡得私贩卖，与民争利，犯者辄免官削爵，不得仕宦。
yǔ yòu yán
禹又言：
xiào wén huáng dì shí
孝文皇帝时，
guì lián jié
贵廉洁，
jiàn tān wū
贱贪污，
gǔ rén zhuì xù jí lì zuò zāng zhě jiē jìn gù bù dé wèi lì
贾人、赘婿及吏坐赃者皆禁锢不得为吏，
shǎng shàn fá è
赏善罚恶，
bù ē qīn qī
不阿亲戚，
zuì bái zhě fú qí zhū
罪白者伏其诛，
yí zhě yǐ yǔ mín
疑者以与民，
wáng shú zuì zhī fǎ
亡赎罪之法，
gù lìng xíng jìn zhǐ
故令行禁止，
hǎi nèi dà huà
海内大化，
tiān xià duàn yù sì bǎi
天下断狱四百，
yǔ xíng cuò wáng yì
与刑错亡异。
wǔ dì shǐ lín tiān xià zūn xián yòng shì pì dì guǎng jìng shù qiān lǐ zì xiàn gōng dà wēi xíng suì cóng qí yù yòng dù bù zú nǎi xíng yī qiè zhī biàn shǐ fàn fǎ zhě shú zuì rù gǔ zhě bǔ lì shì yǐ tiān xià shē chǐ guān luàn mín pín dào zéi bìng qǐ wáng mìng zhě zhòng
武帝始临天下，尊贤用士，辟地广境数千里，自见功大威行，遂从耆欲，用度不足，乃行一切之变，使犯法者赎罪，入谷者补吏，是以天下奢侈，官乱民贫，盗贼并起，亡命者众。
jùn guó kǒng fú qí zhū zé zé biàn qiǎo lì shū xí yú jì bù néng qī shàng fǔ zhě yǐ wéi yòu zhí
郡国恐伏其诛，则择便巧吏书习于计簿能欺上府者，以为右职；
jiān guǐ bù shèng zé qǔ yǒng měng néng cāo qiè bǎi xìng zhě yǐ kē bào wēi fú xià zhě shǐ jū dà wèi
奸轨不胜，则取勇猛能操切百姓者，以苛暴威服下者，使居大位。
gù wáng yì ér yǒu cái zhě xiǎn yú shì qī màn ér shàn shū zhě zūn yú cháo bèi nì ér yǒng měng zhě guì yú guān
故亡义而有财者显于世，欺谩而善书者尊于朝，悖逆而勇猛者贵于官。
gù sú jiē yuē hé yǐ xiào dì wèi
故俗皆曰：“何以孝弟为？
cái duō ér guāng róng
财多而光荣。
hé yǐ lǐ yì wèi
何以礼义为？
shǐ shū ér shì huàn
史书而仕宦。
hé yǐ jǐn shèn wèi
何以谨慎为？
yǒng měng ér lín guān
勇猛而临官。
gù qíng yì ér kūn qián zhě yóu fù rǎng bì wéi zhèng yú shì xíng suī quǎn zhì jiā fù shì zú mù zhǐ qì shǐ shì wèi xián ěr
”故黥劓而髡钳者犹复攘臂为政于世，行虽犬彘，家富势足，目指气使，是为贤耳。
gù wèi jū guān ér zhì fù zhě wèi xióng jié chù jiān ér de lì zhě wèi zhuàng shì xiōng quàn qí dì fù miǎn qí zi sú zhī huài bài nǎi zhì yú shì
故谓居官而置富者为雄桀，处奸而得利者为壮士，兄劝其弟，父勉其子，俗之坏败，乃至于是！
chá qí suǒ yǐ rán zhě jiē yǐ fàn fǎ de shú zuì qiú shì bù dé zhēn xián xiāng shǒu chóng cái lì zhū bù xíng zhī suǒ zhì yě
察其所以然者，皆以犯法得赎罪，求士不得真贤，相，守崇财利，诛不行之所致也。
jīn yù xìng zhì zhì zhì tài píng yi chú shú zuì zhī fǎ
今欲兴至治，致太平，宜除赎罪之法。
xiāng shǒu xuǎn jǔ bù yǐ shí jí yǒu zāng zhě zhé xíng qí zhū wáng dàn miǎn guān zé zhēng jìn lì wéi shàn guì xiào dì jiàn jiǎ rén jìn zhēn xián jǔ shí lián ér tiān xià zhì yǐ
相、守选举不以实，及有臧者，辄行其诛，亡但免官，则争尽力为善，贵孝弟，贱贾人，进真贤，举实廉，而天下治矣。
kǒng zǐ pǐ fū zhī rén ěr yǐ lè dào zhèng shēn bù jiě zhī gù sì hǎi zhī nèi tiān xià zhī jūn wēi kǒng zi zhī yán wáng suǒ zhé zhōng
孔子，匹夫之人耳，以乐道正身不解之故，四海之内，天下之君，微孔子之言亡所折中。
kuàng hū yǐ hàn dì zhī guǎng bì xià zhī dé chù nán miàn zhī zūn bǐng wàn shèng zhī quán yīn tiān dì zhī zhù qí yú biàn shì yì sú tiáo hé yīn yáng táo yě wàn wù huà zhèng tiān xià yì yú jué liú yì duì
况乎以汉地之广，陛下之德，处南面之尊，秉万乘之权，因天地之助，其于变世易俗，调和阴阳，陶冶万物，化正天下，易于决流抑队。
zì chéng kāng yǐ lái jǐ qiě qiān suì yù wèi zhì zhě shén zhòng rán ér tài píng bù fù xìng zhě hé yě
自成、康以来，几且千岁，欲为治者甚众，然而太平不复兴者，何也？
yǐ qí shě fǎ dù ér rèn sī yì shē chǐ xíng ér rén yì fèi yě
以其舍法度而任私意，奢侈行而仁义废也。
bì xià chéng shēn niàn gāo zǔ zhī kǔ
陛下诚深念高祖之苦，
chún fǎ tài zōng zhī zhì
醇法太宗之治，
zhèng yǐ yǐ xiān xià
正已以先下，
xuǎn xián yǐ zì fǔ
选贤以自辅，
kāi jìn zhōng zhèng
开进忠正，
zhì zhū jiān chén yuǎn fàng chǎn nìng
致诛奸臣、远放谄佞，
shè chū yuán líng zhī nǚ
赦出园陵之女，
ba chàng lè
罢倡乐，
jué zhèng shēng
绝郑声，
qù jiǎ yǐ zhī zhàng
去甲乙之帐，
tuì wěi báo zhī wù
退伪薄之物，
xiū jié jiǎn zhī huà
修节俭之化，
qū tiān xià zhī mín jiē guī yú nóng
驱天下之民皆归于农，
rú cǐ bù jiě
如此不解，
zé sān wáng kě móu
则三王可侔，
wǔ dì kě jí
五帝可及。
wéi bì xià liú yì xǐng chá tiān xià xìng shèn
唯陛下留意省察，天下幸甚。
tiān zǐ xià qí yì lìng mín chǎn zi qī suì nǎi chū kǒu qián zì cǐ shǐ
天子下其议，令民产子七岁乃出口钱，自此始。
yòu ba shàng lín gōng guǎn xī xìng yù zhě jí shěng jiàn zhāng gān quán gōng wèi zú jiǎn zhū hóu wáng miào wèi zú shěng qí bàn
又罢上林宫馆希幸御者，及省建章、甘泉宫卫卒，减诸侯王庙卫卒，省其半。
yú suī wèi jǐn cóng rán jiā qí zhì zhí zhī yì
余虽未尽从，然嘉其质直之意。
yǔ yòu zòu yù ba jùn guó miào dìng hàn zōng miào dié huǐ zhī lǐ jiē wèi shī xíng
禹又奏欲罢郡国庙，定汉宗庙迭毁之礼，皆未施行。
wèi yù shǐ dài fū shù yuè zú tiān zǐ cì qián bǎi wàn yǐ qí zi wèi láng guān zhì dōng jùn dū wèi
为御史大夫数月卒，天子赐钱百万，以其子为郎，官至东郡都尉。
yǔ zú hòu shàng zhuī sī qí yì jìng xià zhào ba jùn guó miào dìng dié huǐ zhī lǐ
禹卒后，上追思其议，竟下诏罢郡国庙，定迭毁之礼。
rán tōng rú huò fēi zhī yǔ zài wéi xuán chéng chuán
然通儒或非之，语在《韦玄成传》。
liǎng gōng jiē chu rén yě shèng zì jūn bīn shè zì jūn qiàn
两龚皆楚人也，胜字君宾，舍字君倩。
èr rén xiāng you bìng zhù míng jié gù shì wèi zhī chu liǎng gōng
二人相友，并著名节，故世谓之楚两龚。
shǎo jiē hào xué míng jīng shèng wèi jùn lì shě bù shì
少皆好学明经，胜为郡吏，舍不仕。
jiǔ zhī chǔ wáng rù cháo wén shě gāo míng pìn shě wèi cháng shì bù dé yǐ suí wáng guī guó gù cí yuàn zú xué fù zhì cháng ān
久之，楚王入朝，闻舍高名，聘舍为常侍，不得已随王，归国固辞，愿卒学，复至长安。
ér shèng wèi jùn lì sān jǔ xiào lián yǐ wáng guó rén bù dé sù wèi bǔ lì zài wèi wèi yī wèi chéng shèng zhé zhì guān nǎi qù
而胜为郡吏，三举孝廉，以王国人不得宿卫补吏，再为尉，一为丞，胜辄至官乃去。
zhōu jǔ mào cái wéi zhòng quán lìng bìng qù guān
州举茂才，为重泉令，病去官。
dà sī kōng hé wǔ zhí jīn wú yán chóng jiàn shèng āi dì zì wèi dìng táo wáng gù yǐ wén qí míng zhēng wèi jiàn dài fū
大司空何武、执金吾阎崇荐胜，哀帝自为定陶王固已闻其名，征为谏大夫。
yǐn jiàn shèng jiàn gōng shě jí gāng fù nìng shòu jì yīn hóu jiā yǒu zhào jiē zhēng
引见，胜荐龚舍及亢父宁寿、济阴侯嘉，有诏皆征。
shèng yuē qiè jiàn guó jiā zhēng yī wū cháng wèi jià zhēng xián zhě yi jià
胜曰：“窃见国家征医巫，常为驾，征贤者宜驾。
shàng yuē dài fū chéng sī chē lái yé
”上曰：“大夫乘私车来耶？
shèng yuē wěi wěi
”胜曰：“唯唯。
yǒu zhào wèi jià
”有诏为驾。
gōng shě hóu jiā zhì jiē wèi jiàn dài fū
龚舍、侯嘉至，皆为谏大夫。
nìng shòu chēng jí bù zhì
宁寿称疾不至。
shèng jū jiàn guān shù shàng shū qiú jiàn yán bǎi xìng pín dào zéi duō lì bù liáng fēng sú báo zāi yì shù jiàn bù kě bù yōu
胜居谏官，数上书求见，言百姓贫，盗贼多，吏不良，风俗薄，灾异数见，不可不忧。
zhì dù tài shē xíng fá tài shēn fù liǎn tài zhòng yi yǐ jiǎn yuē xiān xià
制度泰奢，刑罚泰深，赋敛泰重，宜以俭约先下。
qí yán zǔ shù wáng jí gòng yǔ zhī yì
其言祖述王吉、贡禹之意。
wèi dài fū èr suì yú qiān chéng xiàng sī zhí tú guāng lù dài fu shǒu yòu fú fēng
为大夫二岁余，迁丞相司直，徒光禄大夫，守右扶风。
shù yuè shàng zhī shèng fēi bō fán lì nǎi fù huán shèng guāng lù dài fu zhū lì jǐ shì zhōng
数月，上知胜非拨烦吏，乃复还胜光禄大夫、诸吏给事中。
shèng yán dǒng xián luàn zhì dù yóu shì nì shàng zhǐ
胜言董贤乱制度，由是逆上指。
hòu suì yú chéng xiàng wáng jiā shàng shū jiàn gù tíng wèi liáng xiāng děng shàng shū hé zòu jiā yán shì zì yì mí guó wǎng shàng bù dào
后岁余，丞相王嘉上书荐故廷尉梁相等，尚书劾奏嘉“言事恣意，迷国罔上，不道。
xià jiāng jūn zhōng cháo zhě yì zuǒ jiāng jūn gōng sūn lù sī lì bào xuān guāng lù dài fu kǒng guāng děng shí sì rén jiē yǐ wéi jiā yìng mí guó bù dào fǎ
”下将军中朝者议，左将军公孙禄，司隶鲍宣、光禄大夫孔光等十四人皆以为嘉应迷国不道法。
shèng dú shū yì yuē jiā zī xìng xié pì suǒ jǔ duō tān cán lì
胜独书议曰：“嘉资性邪僻，所举多贪残吏。
wèi liè sān gōng yīn yáng bù hé zhū shì bìng fèi jiù jiē yáo jiā mí guó bù yí jīn jǔ xiāng děng guò wēi bó
位列三公，阴阳不和，诸事并废，咎皆繇嘉，迷国不疑，今举相等，过微薄。
rì mù yì zhě ba
”日暮议者罢。
míng dàn fù huì zuǒ jiāng jūn lù wèn shèng jūn yì wáng suǒ jù jīn zòu dāng shàng yi hé cóng
明旦复会，左将军禄问胜：“君议亡所据，今奏当上，宜何从？
shèng yuē jiāng jūn yǐ shèng yì bù kě zhě tōng hé zhī
”胜曰：“将军以胜议不可者，通劾之。
bó shì xià hóu cháng jiàn shèng yīng lù bù hé qǐ zhì shèng qián wèi yuē yi rú zòu suǒ yán
”博士夏侯常见胜应禄不和，起至胜前谓曰：“宜如奏所言。
shèng yǐ shǒu tuī cháng yuē qù
”胜以手推常曰：“去！
hòu shù rì fù huì yì kě fù xiào huì xiào jǐng miào bù yì zhě jiē yuē yi fù
后数日，复会议可复孝惠、孝景庙不，议者皆曰宜复。
shèng yuē dāng rú lǐ
胜曰：“当如礼。
cháng fù wèi shèng lǐ yǒu biàn
”常复谓胜：“礼有变。
shèng jí yán yuē qù
”胜疾言曰：“去！
shì shí zhī biàn
是时之变。
cháng huì wèi shèng yuē wǒ shì jūn hé ruò jūn yù xiǎo yǔ zhòng yì wài yǐ cǎi míng jūn nǎi shēn tú dí zhǔ ěr
”常恚，谓胜曰：“我视君何若，君欲小与众异，外以采名，君乃申徒狄属耳！
xiān shì cháng yòu wèi shèng dào gāo líng yǒu zi shā mǔ zhě shèng bái zhī shàng shū wèn shuí shòu
先是，常又为胜道高陵有子杀母者，胜白之，尚书问：“谁受？
duì yuē shòu xià hóu cháng
”对曰：“受夏侯常。
shàng shū shǐ shèng wèn cháng cháng lián hèn shèng jí yīng yuē wén zhī bái yī jiè jūn wù yán yě
”尚书使胜问常，常连恨胜，即应曰：“闻之白衣，戒君勿言也。
zòu shì bù xiáng wàng zuò chù zuì
奏事不详，妄作触罪。
shèng qióng wú yǐ duì shàng shū jí zì hé zòu yǔ cháng zhēng yán wū rǔ cháo tíng
”胜穷，无以对尚书，即自劾奏与常争言，洿辱朝廷。
shì xià yù shǐ zhōng chéng zhào jié wèn hé zòu shèng lì èr qiān dàn cháng wèi dài fū jiē xìng de jǐ shì zhōng yǔ lùn yì bù chóng lǐ yì ér jū gōng mén xià xiāng fēi hèn jí yán biàn sòng duò mán wáng zhuàng jiē bù jìng
事下御史中丞，召诘问，劾奏“胜吏二千石，常位大夫，皆幸得给事中，与论议，不崇礼义，而居公门下相非恨，疾言辩讼，惰谩亡状，皆不敬。
zhì yuē biǎn zhì gè yī děng
”制曰：“贬秩各一等。
shèng xiè zuì qǐ hái gǔ
”胜谢罪，乞骸骨。
shàng nǎi fù jiā shǎng cì yǐ zi bó wèi shì láng chū shèng wèi bó hǎi tài shǒu
上乃复加赏赐，以子博为侍郎，出胜为渤海太守。
shèng xiè bìng bù rèn zhī guān jī liù yuè miǎn guī
胜谢病不任之官，积六月免归。
shàng fù zhēng wèi guāng lù dài fu shèng cháng chēng jí wò shù shǐ zi shàng shū qǐ hái gǔ huì āi dì bēng
上复征为光禄大夫，胜常称疾卧，数使子上书乞骸骨，会哀帝崩。
chū láng yá bǐng hàn yì yǐ qīng xíng zhēng yòng zhì jīng zhào yǐn hòu wèi tài zhōng dài fū
初，琅邪邴汉亦以清行征用，至京兆尹，后为太中大夫。
wáng mǎng bǐng zhèng shèng yǔ hàn jù qǐ hái gǔ
王莽秉政，胜与汉俱乞骸骨。
zì zhāo dì shí zhuō jùn hán fú yǐ dé xíng zhēng zhì jīng shī cì cè shū shù bó qiǎn guī
自昭帝时，涿郡韩福以德行征至京师，赐策书束帛遣归。
zhào yuē zhèn mǐn láo yǐ guān zhí zhī shì qí wu xiū xiào dì yǐ jiào xiāng lǐ
诏曰：“朕闵劳以官职之事，其务修孝弟以教乡里。
háng dào shě chuán shè xiàn cì jù jiǔ ròu shí cóng zhě jí mǎ
行道舍传舍，县次具酒肉，食从者及马。
zhǎng lì yǐ shí cún wèn cháng yǐ suì bā yuè cì yáng yī tóu jiǔ èr hú
长吏以时存问，常以岁八月赐羊一头，酒二斛。
bù xìng sǐ zhě cì fù qīn yī cí yǐ zhōng láo
不幸死者，赐复衾一，祠以中牢。
yú shì wáng mǎng yī gù shì bái qiǎn shèng hàn
”于是王莽依故事，白遣胜、汉。
cè yuē wéi yuán shǐ èr nián liù yuè gēng yín guāng lù dài fu tài zhōng dài fū qí ài èr rén yǐ lǎo bìng ba
策曰：“惟元始二年六月庚寅，光禄大夫、太中大夫耆艾二人以老病罢。
tài huáng tài hòu shǐ yè zhě pú yè cè zhào zhī yuē gài wén gǔ zhě yǒu sī nián zhì zé zhì shì suǒ yǐ gōng ràng ér bù jìn qí lì yě
太皇太后使谒者仆射策诏之曰：盖闻古者有司年至则致仕，所以恭让而不尽其力也。
jīn dài fū nián zhì yǐ zhèn mǐn yǐ guān zhí zhī shì fán dài fū qí shàng zi ruò sūn ruò tóng chǎn tóng chǎn zǐ yī rén
今大夫年至矣，朕愍以官职之事烦大夫，其上子若孙若同产、同产子一人。
dài fū qí xiū shēn shǒu dào yǐ zhōng gāo nián
大夫其修身守道，以终高年。
cì bó jí háng dào shě sù suì shí yáng jiǔ yī qīn jiē rú hán fú gù shì
赐帛及行道舍宿，岁时羊酒衣衾，皆如韩福故事。
suǒ shàng zǐ nán jiē chú wèi láng
所上子男皆除为郎。
yú shì shèng hàn suì guī lǎo yú xiāng lǐ
”于是胜、汉遂归老于乡里。
hàn xiōng zi màn róng yì yǎng zhì zì xiū wèi guān bù kěn guò liù bǎi shí zhé zì miǎn qù qí míng guò chū yú hàn
汉兄子曼容亦养志自修，为官不肯过六百石，辄自免去，其名过出于汉。
chū gōng shě yǐ gōng shèng jiàn zhēng wèi jiàn dài fū bìng miǎn
初，龚舍以龚胜荐，征为谏大夫，病免。
fù zhēng wèi bó shì yòu bìng qù
复征为博士，又病去。
qǐng zhī āi dì qiǎn shǐ zhě jí chu bài shě wèi tài shān tài shǒu
顷之，哀帝遣使者即楚拜舍为太山太守。
shě jiā jū zài wǔ yuán shǐ zhě zhì xiàn qǐng shě yù lìng zhì tíng bài shòu yìn shòu
舍家居在武原，使者至县请舍，欲令至廷拜授印绶。
shě yuē wáng zhě yǐ tiān xià wéi jiā hé bì xiàn guān
舍曰：“王者以天下为家，何必县官？
suì yú jiā shòu zhào biàn dào zhī guān
”遂于家受诏，便道之官。
jì zhì shù yuè shàng shū qǐ hái gǔ
既至数月，上书乞骸骨。
shàng zhēng shě zhì jīng zhào dōng hú jiè gù chēng bìng dǔ
上征舍，至京兆东湖界，固称病笃。
yú zǐ shǐ shǐ zhě shōu yìn shòu bài shě wèi guāng lù dài fu
于子使使者收印绶，拜舍为光禄大夫。
shù cì gào shě zhōng bù kěn qǐ nǎi qiǎn guī
数赐告，舍终不肯起，乃遣归。
shě yì tōng wǔ jīng yǐ lǔ shī jiào shòu
舍亦通《五经》，以《鲁诗》教授。
shě shèng jì guī xiāng lǐ jùn èr qiān dàn zhǎng lì chū dào guān jiē zhì qí jiā rú shī dì zi zhī lǐ
舍、胜既归乡里，郡二千石长吏初到官皆至其家，如师弟子之礼。
shě nián liù shí bā wáng mǎng jū shè zhōng zú
舍年六十八，王莽居摄中卒。
mǎng jì cuàn guó qiǎn wǔ wēi jiāng shuài xíng tiān xià fēng sú jiàng shuài qīn fèng yáng jiǔ cún wèn shèng
莽既篡国，遣五威将帅行天下风俗，将帅亲奉羊、酒存问胜。
míng nián mǎng qiǎn shǐ zhě jí bài shèng wèi jiǎng xué jì jiǔ shèng chēng jí bù yīng zhēng
明年，莽遣使者即拜胜为讲学祭酒，胜称疾不应征。
hòu èr nián mǎng fù qiǎn shǐ zhě fèng xǐ shū tài zǐ shī yǒu jì jiǔ yìn shòu ān chē sì mǎ yíng shèng jí bài zhì shàng qīng xiān cì liù yuè lù zhí yǐ bàn zhuāng shǐ zhě yǔ jùn tài shǒu xiàn zhǎng lì sān lǎo guān shǔ xíng yì zhū shēng qiān rén yǐ shàng rù shèng lǐ zhì zhào
后二年，莽复遣使者奉玺书，太子师友祭酒印绶，安车驷马迎胜，即拜，秩上卿，先赐六月禄直以办装，使者与郡太守、县长吏、三老官属、行义诸生千人以上入胜里致诏。
shǐ zhě yù lìng shèng qǐ yíng jiǔ lì mén wài shèng chēng bìng dǔ wèi chuáng shì zhōng hù xī nán yǒu xià dōng shǒu jiā cháo fú tuō shēn
使者欲令胜起迎，久立门外，胜称病笃，为床室中户西南牖下，东首加朝服拕绅。
shǐ zhě rù hù xi xíng nán miàn lì zhì zhào fù xǐ shū qiān yán zài bài fèng yìn shòu nèi ān chē sì mǎ jìn wèi shèng yuē shèng cháo wèi cháng wàng jūn zhì zuò wèi dìng dài jūn wéi zhèng sī wén suǒ yù shī xíng yǐ ān hǎi nèi
使者入户，西行南面立，致诏付玺书，迁延再拜奉印绶，内安车驷马，进谓胜曰：“圣朝未尝忘君，制作未定，待君为政，思闻所欲施行，以安海内”。
shèng duì yuē sù yú jiā yǐ nián lǎo bèi bìng mìng zài cháo xī suí shǐ jūn shàng dào bì sǐ dào lù wú yì wàn fēn
胜对曰：“素愚，加以年老被病，命在朝夕，随使君上道，必死道路，无益万分。
shǐ zhě yào shuō zhì yǐ yìn shòu jiù jiā shèng shēn shèng zhé tuī bù shòu
”使者要说，至以印绶就加胜身，胜辄推不受。
shǐ zhě jí shàng yán fāng shèng xià shǔ rè shèng bìng shǎo qì kě xū qiū liáng nǎi fā
使者即上言：“方盛夏暑热，胜病少气，可须秋凉乃发。
yǒu zhào xǔ
”有诏许。
shǐ zhě wǔ rì yī yǔ tài shǒu jù wèn qǐ jū wèi shèng liǎng zi jí mén rén gāo huī děng yán cháo tíng xū xīn dài jūn yǐ máo tǔ zhī fēng suī jí bìng yi dòng yí zhì chuán shè shì yǒu xíng yì bì wèi zǐ sūn wèi dà yè
使者五日一与太守俱问起居，为胜两子及门人高晖等言：“朝廷虚心待君以茅土之封，虽疾病，宜动移至传舍，示有行意，必为子孙遗大业。
huī děng bái shǐ zhě yǔ shèng zì zhī bú jiàn tīng jí wèi huī děng wú shòu hàn jiā hòu ēn wú yǐ bào jīn nián lǎo yǐ dàn mù rù dì yì qǐ yǐ yī shēn shì èr xìng xià jiàn gù zhǔ zāi
”晖等白使者语，胜自知不见听，即谓晖等：“吾受汉家厚恩，无以报，今年老矣，旦暮入地，谊岂以一身事二姓，下见故主哉？
shèng yīn chì yǐ guān liǎn sāng shì yī zhōu yú shēn guān zhōu yú yī
”胜因敕以棺敛丧事：“衣周于身，棺周于衣。
wù suí sú dòng wú zhǒng zhǒng bǎi zuò cí táng
勿随俗动吾冢，种柏，作祠堂。
yǔ bì suì bù fù kāi kǒu yǐn shí jī shí sì rì sǐ sǐ shí qī shí jiǔ yǐ
”语毕，遂不复开口饮食，积十四日死，死时七十九矣。
shǐ zhě tài shǒu lín liǎn cì fù qīn jì cí rú fǎ
使者、太守临敛，赐复衾祭祠如法。
mén rén cuī dié zhì sāng zhě bǎi shù
门人衰绖治丧者百数。
yǒu lǎo fù lái diào kū shén āi jì ér yuē jiē hū
有老父来吊，哭甚哀，既而曰：“嗟乎！
xūn yǐ xiāng zì shāo gāo yǐ míng zì xiāo
薰以香自烧，膏以明自销。
gōng shēng jìng yāo tiān nián fēi wú tú yě
龚生竟夭天年，非吾徒也。
suì qū ér chū mò zhī qí shuí
”遂趋而出，莫知其谁。
shèng jū péng chéng lián lǐ hòu shì kè shí biǎo qí lǐ mén
胜居彭城廉里，后世刻石表其里门。
bào xuān zì zǐ dōu bó hǎi gāo chéng rén yě
鲍宣字子都，渤海高城人也。
hào xué míng jīng wèi xiàn xiāng sè fū shǒu shù zhōu chéng
好学，明经，为县乡啬夫，守束州丞。
hòu wèi dū wèi tài shǒu gōng cáo jǔ xiào lián wèi láng bìng qù guān fù wèi zhōu cóng shì
后为都尉、太守功曹，举孝廉为郎，病去官，复为州从事。
dà sī mǎ wèi jiāng jūn wáng shāng pì xuān jiàn wèi yì láng hòu yǐ bìng qù
大司马、卫将军王商辟宣，荐为议郎，后以病去。
āi dì chū dà sī kōng hé wǔ chú xuān wèi xī cáo yuàn shén jìng zhòng yān jiàn xuān wèi jiàn dài fū qiān yù zhōu mù
哀帝初，大司空何武除宣为西曹掾，甚敬重焉，荐宣为谏大夫，迁豫州牧。
suì yú chéng xiàng sī zhí guō qīn zòu xuān jǔ cuò fán kē dài èr qiān dàn shǔ lì tīng sòng suǒ chá guò zhào tiáo
岁余，丞相司直郭钦奏“宣举错烦苛，代二千石署吏听讼，所察过诏条。
xíng bù chéng chuán qù fǎ jià jià yī mǎ shě sù xiāng tíng wèi zhòng suǒ fēi
行部乘传去法驾，驾一马，舍宿乡亭，为众所非。
xuān zuò miǎn
”宣坐免。
guī jiā shù yuè fù zhēng wèi jiàn dài fū
归家数月，复征为谏大夫。
xuān měi jū wèi cháng shàng shū jiàn zhēng qí yán shǎo wén duō shí
宣每居位，常上书谏争，其言少文多实。
shì shí dì zǔ mǔ fu tài hòu yù yǔ chéng dì mǔ jù chēng zūn hào fēng jué qīn shǔ chéng xiàng kǒng guāng dà sī kōng shī dān hé wǔ dà sī mǎ fu xǐ shǐ zhí zhèng yì shī fu tài hòu zhǐ jiē miǎn guān
是时，帝祖母傅太后欲与成帝母俱称尊号，封爵亲属，丞相孔光、大司空师丹、何武、大司马傅喜始执正议，失傅太后指，皆免官。
dīng fu zǐ dì bìng jìn dǒng xián guì xìng xuān yǐ jiàn dài fū cóng qí hòu shàng shū jiàn yuē
丁、傅子弟并进，董贤贵幸，宣以谏大夫从其后，上书谏曰：
qiè jiàn xiào chéng huáng dì shí wài qīn chí quán rén rén qiān yǐn suǒ sī yǐ chōng sè cháo tíng fáng xián rén lù zhuó luàn tiān xià shē tài wáng dù qióng kùn bǎi xìng shì yǐ rì shí qiě shí huì xīng sì qǐ
窃见孝成皇帝时，外亲持权，人人牵引所私以充塞朝廷，妨贤人路，浊乱天下，奢泰亡度，穷困百姓，是以日蚀且十，彗星四起。
wēi wáng zhī zhēng bì xià suǒ qīn jiàn yě jīn nài hé fǎn fù jù yú qián hu
危亡之征，陛下所亲见也，今奈何反复剧于前乎？
cháo chén wáng yǒu dà rú gǔ gěng bái shǒu qí ài kuí lěi zhī shì lùn yì tōng gǔ jīn kuì rán dòng zhòng xīn yōu guó rú jī kě zhě chén wèi jiàn yě
朝臣亡有大儒骨鲠、白首耆艾、魁垒之士，论议通古今、喟然动众心、忧国如饥渴者，臣未见也。
dūn wài qīn xiǎo tóng jí xìng chén dǒng xián děng zài gōng mén shěng hù xià bì xià yù yǔ cǐ gòng chéng tiān dì ān hǎi nèi shén nán
敦外亲小童及幸臣董贤等在公门省户下，陛下欲与此共承天地，安海内，甚难。
jīn shì sú wèi bù zhì zhě wèi néng wèi zhì zhě wèi bù néng
今世俗谓不智者为能，谓智者为不能。
xī yáo fàng sì zuì ér tiān xià fú jīn chú yī lì ér zhòng jiē huò
昔尧放四罪而天下服，今除一吏而众皆惑；
gǔ xíng rén shàng fú jīn shǎng rén fǎn huò
古刑人尚服，今赏人反惑。
qǐng jì wèi jiān qún xiǎo rì jìn
请寄为奸，群小日进。
guó jiā kōng xū yòng dù bù zú
国家空虚，用度不足。
mín liú wáng qù chéng guō dào zéi bìng qǐ lì wèi cán zéi suì zēng yú qián
民流亡，去城郭，盗贼并起，吏为残贼，岁增于前。
fán mín yǒu qī wáng yīn yáng bù hé shuǐ hàn wèi zāi yī wáng yě
凡民有七亡：阴阳不和，水旱为灾，一亡也；
xiàn guān zhòng zé gēng fù zū shuì èr wáng yě
县官重责更赋租税，二亡也；
tān lì bìng gōng shòu qǔ bù yǐ sān wáng yě
贪吏并公，受取不已，三亡也；
háo qiáng dà xìng cán shí wáng yàn sì wáng yě
豪强大姓蚕食亡厌，四亡也；
kē lì yáo yì shī nóng sāng shí wǔ wáng yě
苛吏徭役，失农桑时，五亡也；
bù luò gǔ míng nán nǚ zhē liè liù wáng yě
部落鼓鸣，男女遮列，六亡也；
dào zéi jié lüè qǔ mín cái wù qī wáng yě
盗贼劫略，取民财物，七亡也。
qī wáng shàng kě yòu yǒu qī sǐ kù lì ōu shā yī sǐ yě
七亡尚可，又有七死：酷吏殴杀，一死也；
zhì yù shēn kè èr sǐ yě
治狱深刻，二死也；
yuān xiàn wáng gū sān sǐ yě
冤陷亡辜，三死也；
dào zéi héng fā sì sǐ yě
盗贼横发，四死也；
yuàn chóu xiāng cán wǔ sǐ yě
怨雠相残，五死也；
suì è jī è liù sǐ yě
岁恶饥饿，六死也；
shí qì jí yì qī sǐ yě
时气疾疫，七死也。
mín yǒu qī wáng ér wú yī de yù wàng guó ān chéng nán
民有七亡而无一得，欲望国安，诚难；
mín yǒu qī sǐ ér wú yī shēng yù wàng xíng cuò chéng nán
民有七死而无一生，欲望刑措，诚难。
cǐ fēi gōng qīng shǒu xiāng tān cán chéng huà zhī suǒ zhì yá
此非公卿、守、相贪残成化之所致邪？
qún chén xìng de jū zūn guān shí zhòng lù qǐ yǒu kěn jiā cè yǐn yú xì mín zhù bì xià liú jiào huà zhě yá
群臣幸得居尊官，食重禄，岂有肯加恻隐于细民，助陛下流教化者邪？
zhì dàn zài yíng sī jiā chēng bīn kè wèi jiān lì ér yǐ
志但在营私家，称宾客，为奸利而已。
yǐ gǒu róng qǔ cóng wèi xián
以苟容曲从为贤。
yǐ gǒng mò shī lù wèi zhì wèi rú chén xuān děng wéi yú
以拱默尸禄为智，谓如臣宣等为愚。
bì xià zhuó chén yán xué chéng jì yǒu yì háo máo qǐ tú yù shǐ chén měi shí dà guān zhòng gāo mén zhī de zāi
陛下擢臣岩穴，诚冀有益毫毛，岂徒欲使臣美食大官，重高门之地哉！
tiān xià nǎi huáng tiān zhī tiān xià yě bì xià shàng wèi huáng tài zǐ xià wèi lí shù fù mǔ wèi tiān mù yǎng yuán yuán shì zhī dāng rú yī hé shī jiū zhī shī
天下乃皇天之天下也，陛下上为皇太子，下为黎庶父母，为天牧养元元，视之当如一，合《尸鸠》之诗。
jīn pín mín cài shí bù yàn yī yòu chuān kōng fù zǐ fū fù bù néng xiāng bǎo chéng kě wèi suān bí
今贫民菜食不厌，衣又穿空，父子夫妇不能相保，诚可为酸鼻。
bì xià bù jiù jiāng ān suǒ guī mìng hu
陛下不救，将安所归命乎？
nài hé dú sī yǎng wài qīn yǔ xìng chén dǒng xián duō shǎng cì yǐ dà wàn shù shǐ nú cóng bīn kè jiāng jiǔ huò ròu cāng tóu lú ér jiē yòng zhì fù
奈何独私养外亲与幸臣董贤，多赏赐以大万数，使奴从宾客浆酒霍肉，苍头庐儿皆用致富！
fēi tiān yì yě
非天意也。
jí rǔ chāng hòu fu shāng wáng gōng ér fēng
及汝昌侯傅商亡功而封。
fu guān jué fēi bì xià zhī guān jué nǎi tiān xià zhī guān jué yě
夫官爵非陛下之官爵，乃天下之官爵也。
bì xià qǔ fēi qí guān guān fēi qí rén ér wàng tiān shuō mín fú qǐ bù nán zāi
陛下取非其官，官非其人，而望天说民服，岂不难哉！
fāng yáng hòu sūn chǒng yi líng hóu xī fū gōng biàn zú yǐ yí zhòng qiáng kě yòng dú lì jiān rén zhī xióng huò shì yóu jù zhě yě yi yǐ shí bà tuì
方阳侯孙宠、宜陵侯息夫躬辩足以移众，强可用独立，奸人之雄，或世尤剧者也，宜以时罢退。
jí wài qīn yòu tóng wèi tōng jīng shù zhě jiē yi lìng xiū jiù shī fū
及外亲幼童未通经术者，皆宜令休就师傅。
jí zhēng gù dà sī mǎ fu xǐ shǐ lǐng wài qīn
急征故大司马傅喜使领外亲。
gù dà sī kōng hé wǔ shī dān gù chéng xiàng kǒng guāng gù zuǒ jiāng jūn péng xuān jīng jiē gēng bó shì wèi jiē lì sān gōng zhì móu wēi xìn kě yǔ jiàn jiào huà tú ān wēi
故大司空何武、师丹、故丞相孔光、故左将军彭宣，经皆更博士，位皆历三公，智谋威信，可与建教化，图安危。
gōng shèng wèi sī zhí jùn guó jiē shèn xuǎn jǔ sān fǔ wěi shū guān bù gǎn wèi jiān kě dà wěi rèn yě
龚胜为司直，郡国皆慎选举，三辅委输官不敢为奸，可大委任也。
bì xià qián yǐ xiǎo bù rěn tuì wǔ děng hǎi nèi shī wàng
陛下前以小不忍退武等，海内失望。
bì xià shàng néng róng wáng gōng dé zhě shén zhòng céng bù néng rěn wǔ děng yá
陛下尚能容亡功德者甚众，曾不能忍武等邪！
zhì tiān xià zhě dāng yòng tiān xià zhī xīn wèi xīn bù dé zì zhuān kuài yì ér yǐ yě
治天下者当用天下之心为心，不得自专快意而已也。
shàng zhī huáng tiān jiàn qiǎn xià zhī lí shù yuàn hèn cì yǒu jiàn zhēng zhī chén bì xià gǒu yù zì báo ér hòu è chén tiān xià yóu bù tīng yě
上之皇天见谴，下之黎庶怨恨，次有谏争之臣，陛下苟欲自薄而厚恶臣，天下犹不听也。
chén suī yú zhuàng dú bù zhī duō shòu lù cì měi shí tài guān guǎng tián zhái hòu qī zǐ bù yǔ è rén jié chóu yuàn yǐ ān shēn yá
臣虽愚戆，独不知多受禄赐，美食太官，广田宅，厚妻子，不与恶人结仇怨以安身邪？
chéng pò dà yì guān yǐ jiàn zhēng wèi zhí bù gǎn bù jié yú
诚迫大义，官以谏争为职，不敢不竭愚。
wéi bì xià shǎo liú shén míng lǎn wǔ jīng zhī wén yuán shèng rén zhī zhì yì shēn sī tiān dì zhī jiè
惟陛下少留神明，览《五经》之文，原圣人之至意，深思天地之戒。
chén xuān nà dùn yú cí bù shèng xin juǎn jìn sǐ jié ér yǐ
臣宣呐钝于辞，不胜忄卷々，尽死节而已。
shàng yǐ xuān míng rú yōu róng zhī
上以宣名儒，优容之。
shì shí jùn guó dì zhèn mín é yán xíng chóu míng nián zhēng yuè shuò rì shí shàng nǎi zhēng kǒng guāng miǎn sūn chǒng xī fū gōng ba shì zhōng zhū cáo huáng mén láng shù shí rén
是时，郡国地震，民讹言行筹，明年正月朔日蚀，上乃征孔光，免孙宠、息夫躬，罢侍中诸曹黄门郎数十人。
xuān fù shàng shū yán
宣复上书言：
bì xià fù shì tiān mǔ shì yě zǐ yǎng lí mín jí wèi yǐ lái fù kuī míng mǔ zhèn dòng zi é yán xiāng jīng kǒng
陛下父事天，母事也，子养黎民，即位已来，父亏明，母震动，子讹言相惊恐。
jīn rì shí yú sān shǐ chéng kě wèi jù
今日蚀于三始，诚可畏惧。
xiǎo mín zhēng yuè shuò rì shàng kǒng huǐ bài qì wù hé kuàng yú rì kuī hu
小民正月朔日尚恐毁败器物，何况于日亏乎！
bì xià shēn nèi zì zé bì zhèng diàn jǔ zhí yán qiú guò shī bà tuì wài qīn jí páng zè sù cān zhī rén zhēng bài kǒng guāng wèi guāng lù dài fu fā jué sūn chǒng xī fū gōng guò è miǎn guān qiǎn jiù guó zhòng shù xī rán mò bù shuō xǐ
陛下深内自责，避正殿，举直言，求过失，罢退外亲及旁仄素餐之人，征拜孔光为光禄大夫，发觉孙宠、息夫躬过恶，免官遣就国，众庶歙然，莫不说喜。
tiān rén tóng xīn rén xīn shuō zé tiān yì jiě yǐ
天人同心，人心说则天意解矣。
nǎi èr yuè bǐng xū bái hóng hán rì lián yīn bù yǔ cǐ tiān yǒu yōu jié wèi jiě mín yǒu yuàn wàng wèi sāi zhě yě
乃二月丙戌，白虹虷日，连阴不雨，此天有忧结未解，民有怨望未塞者也。
shì zhōng fù mǎ dū wèi dǒng xián běn wú jiā fú zhī qīn dàn yǐ lìng sè yú yán zì jìn shǎng cì wáng dù jié jìn fǔ cáng bìng hé sān dì shàng yǐ wéi xiǎo fù huài bào shì
侍中、驸马都尉董贤本无葭莩之亲，但以令色谀言自进，赏赐亡度，竭尽府藏，并合三第尚以为小，复坏暴室。
xián fù zǐ zuò shǐ tiān zǐ shǐ zhě jiāng zuò zhì dì xíng yè lì zú jiē de shǎng cì
贤父子坐使天子使者将作治第，行夜吏卒皆得赏赐。
shàng zhǒng yǒu huì zhé tài guān wèi gōng
上冢有会，辄太官为供。
hǎi nèi gòng xiàn dāng yǎng yī jūn jīn fǎn jǐn zhī xián jiā qǐ tiān yì yǔ mín yì yé
海内贡献当养一君，今反尽之贤家，岂天意与民意耶！
tiān bù kě jiǔ fù hòu zhī rú cǐ fǎn suǒ yǐ hài zhī yě
天不可久负，厚之如此，反所以害之也。
chéng yù āi xián yi wèi xiè guò tiān dì jiě chóu hǎi nèi miǎn qiǎn jiù guó shōu shèng yú qì wù hái zhī xiàn guān
诚欲哀贤，宜为谢过天地，解仇海内，免遣就国，收乘舆器物，还之县官。
rú cǐ kě yǐ fù zǐ zhōng qí xìng mìng
如此，可以父子终其性命；
bù zhě hǎi nèi zhī suǒ chóu wèi yǒu de jiǔ ān zhě yě
不者，海内之所仇，未有得久安者也。
sūn chǒng xī fū gōng bù yí jū guó kě jiē miǎn yǐ shì tiān xià
孙宠、息夫躬不宜居国，可皆免以视天下。
fù zhēng hé wǔ shī dān péng xuān fu xǐ kuàng rán shǐ mín yì shì yǐ yìng tiān xīn jiàn lì dà zhèng yǐ xìng tài píng zhī duān
复征何武、师丹、彭宣、傅喜，旷然使民易视，以应天心，建立大政，以兴太平之端。
gāo mén qù shěng hù shù shí bù qiú jiàn chū rù èr nián wèi shěng yù shǐ hǎi bīn zè lòu zì tōng yuǎn yǐ
高门去省户数十步，求见出入，二年未省，欲使海濒仄陋自通，远矣！
yuàn cì shù kè zhī jiān jí jié mù zhī sī tuì rù sān quán sǐ wáng suǒ hèn
愿赐数刻之间，极竭毣々之思，退入三泉，死亡所恨。
shàng gǎn dà yì nà xuān yán zhēng hé wǔ péng xuān xún yuè jiē fù wèi sān gōng
上感大异，纳宣言，征何武、彭宣，旬月皆复为三公。
bài xuān wèi sī lì
拜宣为司隶。
shí āi dì gǎi sī lì xiào wèi dàn wèi sī lì guān bǐ sī zhí
时，哀帝改司隶校尉但为司隶，官比司直。
chéng xiàng kǒng guāng sì shí xíng yuán líng guān shǔ yǐ lìng xíng chí dào zhōng xuān chū féng zhī shǐ lì gōu zhǐ chéng xiàng yuàn shǐ mò rù qí chē mǎ cuī rǔ zǎi xiàng
丞相孔光四时行园陵，官属以令行驰道中，宣出逢之，使吏钩止丞相掾史，没入其车马，摧辱宰相。
shì xià yù shǐ zhōng chéng shì yù shǐ zhì sī lì guān yù bǔ cóng shì bì mén bù kěn nèi
事下御史，中丞、侍御史至司隶官，欲捕从事，闭门不肯内。
xuān zuò jù bì shǐ zhě wáng rén chén lǐ dà bù jìng bù dào xià tíng wèi yù
宣坐距闭使者，亡人臣礼，大不敬，不道，下廷尉狱。
bó shì dì zǐ jǐ nán wáng xián jǔ fān tài xué xià yuē yù jiù bào sī lì zhě huì cǐ xià
博士弟子济南王咸举幡太学下，曰：“欲救鲍司隶者会此下。
zhū shēng huì zhě qiān yú rén
”诸生会者千余人。
cháo rì zhē chéng xiàng kǒng guāng zì yán chéng xiàng chē bù dé xíng yòu shǒu quē shàng shū
朝日，遮丞相孔光自言，丞相车不得行，又守阙上书。
shàng suì dǐ xuān zuì jiǎn sǐ yī děng kūn qián
上遂抵宣罪减死一等，髡钳。
xuān jì bèi xíng nǎi xǐ zhī shàng dǎng yǐ wéi qí dì yí tián mù yòu shǎo háo jùn yì cháng xióng suì jiā yú zhǎng zǐ
宣既被刑，乃徙之上党，以为其地宜田牧，又少豪俊，易长雄，遂家于长子。
píng dì jí wèi wáng mǎng bǐng zhèng yīn yǒu cuàn guó zhī xīn nǎi fēng zhōu jùn yǐ zuì fǎ àn zhū zhū háo jié jí hàn zhōng zhí chén bù fù jǐ zhě xuān jí hé wǔ děng jiē sǐ
平帝即位，王莽秉政，阴有篡国之心，乃风州郡以罪法案诛诸豪桀，及汉忠直臣不附己者，宣及何武等皆死。
shí míng bǔ lǒng xī xīn xìng xìng yǔ xuān nǚ xù xǔ gàn jù guò xuān yī fàn qù xuān bù zhī qíng zuò xì yù zì shā
时，名捕陇西辛兴，兴与宣女婿许绀俱过宣，一饭去，宣不知情，坐系狱，自杀。
zì chéng dì zhì wáng mǎng shí qīng míng zhī shì láng yá yòu yǒu jì qūn wáng sī qí zé xuē fāng zǐ róng tài yuán zé xún yuè chén zhòng xún xiāng zhì bīn pèi jùn zé táng lín zi gāo táng zūn bó gāo jiē yǐ míng jīng chì xíng xiǎn míng yú shì
自成帝至王莽时，清名之士，琅邪又有纪逡王思，齐则薛方子容，太原则郇越臣仲、郇相稚宾，沛郡则唐林子高、唐尊伯高，皆以明经饬行显名于世。
jì qūn liǎng táng jiē shì wáng mǎng fēng hóu guì zhòng lì gōng qīng wèi
纪逡、两唐皆仕王莽，封侯贵重，历公卿位。
táng lín shù shàng shū jiàn zhèng yǒu zhōng zhí jié
唐林数上疏谏正，有忠直节。
táng zūn yī bì lǚ kōng yǐ wǎ qì yǐn shí yòu yǐ lì yí gōng qīng bèi xū wěi míng
唐尊衣敝履空，以瓦器饮食，又以历遗公卿，被虚伪名。
xún yuè xiāng tóng zú kūn dì yě bìng jǔ zhōu jùn xiào lián mào cái shù bìng qù guān
郇越、相，同族昆弟也，并举州郡孝廉、茂材，数病，去官。
yuè sàn qí xiān rén zǐ qiān yú wàn yǐ fēn shī jiǔ zú zhōu lǐ zhì jié yóu gāo
越散其先人訾千余万，以分施九族州里，志节尤高。
xiāng wáng mǎng shí zhēng wèi tài zǐ sì yǒu bìng sǐ mǎng tài zǐ qiǎn shǐ shuì yǐ yī qīn qí zi pān guān bù tīng yuē sǐ fù yí yán shī yǒu zhī sòng wù yǒu suǒ shòu jīn yú huáng tài zǐ de tuō you guān gù bù shòu yě
相王莽时征为太子四友，病死，莽太子遣使裞以衣衾，其子攀棺不听，曰：“死父遗言，师友之送勿有所受，今于皇太子得托友官，故不受也。
jīng shī chēng zhī
”京师称之。
xuē fāng cháng wèi jùn yuàn jì jiǔ cháng zhēng bù zhì jí mǎng yǐ ān chē yíng fāng fāng yīn shǐ zhě cí xiè yuē yáo shùn zài shàng xià yǒu cháo yóu jīn míng zhǔ fāng lóng táng yú zhī dé xiǎo chén yù shǒu jī shān zhī jié yě
薛方尝为郡掾祭酒，尝征不至，及莽以安车迎方，方因使者辞谢曰：“尧、舜在上，下有巢由，今明主方隆唐、虞之德，小臣欲守箕山之节也。
shǐ zhě yǐ wén mǎng shuō qí yán bù qiáng zhì
”使者以闻，莽说其言，不强致。
fāng jū jiā yǐ jīng jiào shòu xǐ zhǔ wén zhe shī fù shù shí piān
方居家以经教授，喜属文，著诗赋数十篇。
shǐ yú mí guō qīn āi dì shí wéi chéng xiàng sī zhí zòu miǎn yù zhōu mù bào xuān jīng zhào yǐn xuē xiū děng yòu zòu dǒng xián zuǒ qiān lú nú lìng píng dì shí qiān nán jùn tài shǒu
始隃麋郭钦，哀帝时为丞相司直，奏免豫州牧鲍宣、京兆尹薛修等，又奏董贤，左迁卢奴令，平帝时迁南郡太守。
ér dù líng jiǎng xǔ yuán qīng wèi yǎn zhōu cì shǐ yì yǐ lián zhí wèi míng
而杜陵蒋诩元卿为兖州刺史，亦以廉直为名。
wáng mǎng jū shè qīn xǔ jiē yǐ bìng miǎn guān guī xiāng lǐ wò bù chū hù zú yú jiā
王莽居摄，钦、诩皆以病免官，归乡里，卧不出户，卒于家。
qí lì róng kè qīng běi hǎi qín qìng zi xià sū zhāng yóu qīng shān yáng cáo jìng zǐ qī jiē rú shēng qù guān bù shì yú mǎng
齐栗融客卿、北海禽庆子夏、苏章游卿、山阳曹竟子期皆儒生，去官不仕于莽。
mǎng sǐ hàn gēng shǐ zhēng jìng yǐ wéi chéng xiàng fēng hóu yù shì zhì xián rén xiāo kòu zéi
莽死，汉更始征竟以为丞相，封侯，欲视致贤人，销寇贼。
jìng bù shòu hóu jué
竟不受侯爵。
huì chì méi rén cháng ān yù jiàng jìng jìng shǒu jiàn gé sǐ
会赤眉人长安，欲降竟，竟手剑格死。
shì zǔ jí wèi zhēng xuē fāng dào bìng zú
世祖即位，征薛方，道病卒。
liǎng gōng bào xuān zǐ sūn jiē jiàn bāo biǎo zhì dà guān
两龚、鲍宣子孙皆见褒表，至大官。
zàn yuē yì chēng jūn zǐ zhī dào yě huò chū huò chù huò mò huò yǔ yán qí gè dé dào zhī yī jié pì zhū cǎo mù qū yǐ bié yǐ
赞曰：《易》称“君子之道也，或出或处，或默或语”，言其各得道之一节，譬诸草木，区以别矣。
gù yuē shān lín zhī shì wǎng ér bù néng fǎn cháo tíng zhī shì rù ér bù néng chū èr zhě gè yǒu suǒ duǎn
故曰山林之士往而不能反，朝廷之士入而不能出，二者各有所短。
chūn qiū liè guó qīng dài fū jí zhì hàn xìng jiàng xiàng míng chén huái lù dān chǒng yǐ shī qí shì zhě duō yǐ
春秋列国卿大夫及至汉兴将相名臣，怀禄耽宠以失其世者多矣！
shì gù qīng jié zhī shì yú shì wèi guì
是故清节之士于是为贵。
rán dà shuài duō néng zì zhì ér bù néng zhì rén
然大率多能自治而不能治人。
wáng gòng zhī cái yōu yú gōng bào
王、贡之材，优于龚、鲍。
shǒu sǐ shàn dào shèng shí dǎo yān
守死善道，胜实蹈焉。
zhēn ér bù liàng xuē fāng jìn zhī
贞而不谅，薛方近之。
guō qīn jiǎng xǔ hǎo dùn bù wū jué jì táng yǐ
郭钦、蒋诩好遁不污，绝纪、唐矣！