汉书 · 班固 · Chapter 87 of 120

传·魏相丙吉传

PinyinModern Translation
Size

wèi xiāng zì ruò wēng jì yīn dìng táo rén yě xǐ píng líng

魏相字弱翁,济阴定陶人也,徙平陵。

shǎo xué yì wèi jùn zú shǐ jǔ xián liáng yǐ duì cè gāo dì wèi mào líng lìng

少学《易》,为郡卒史,举贤良,以对策高第,为茂陵令。

qǐng zhī yù shǐ dài fū sāng hóng yáng kè zhà chēng yù shǐ zhǐ chuán chéng bù yǐ shí yè kè nù fù chéng

顷之,御史大夫桑弘羊客诈称御史止传,丞不以时谒,客怒缚丞。

xiāng yí qí yǒu jiān shōu bǔ àn zhì qí zuì lùn qì kè shì mào líng dà zhì

相疑其有奸,收捕,案致其罪,论弃客市,茂陵大治。

hòu qiān hé nán tài shǒu jìn zhǐ jiān xié háo qiáng wèi fú

后迁河南太守,禁止奸邪,豪强畏服。

huì chéng xiàng chē qiān qiū sǐ xiān shì qiān qiū zi wèi luò yáng wǔ kù lìng zì xiàn shī fù ér xiāng zhì jùn yán kǒng jiǔ huò zuì nǎi zì miǎn qù

会丞相车千秋死,先是千秋子为雒阳武库令,自见失父,而相治郡严,恐久获罪,乃自免去。

xiāng shǐ yuàn zhuī hū zhī suì bù kěn hái

相使掾追呼之,遂不肯还。

xiāng dú hèn yuē dà jiàng jūn wén cǐ lìng qù guān bì yǐ wéi wǒ yòng chéng xiàng sǐ bù néng yù qí zi

相独恨曰:“大将军闻此令去官,必以为我用丞相死不能遇其子。

shǐ dāng shì guì rén fēi wǒ dài yǐ

使当世贵人非我,殆矣!

wǔ kù lìng xi zhì cháng ān dà jiàng jūn huò guāng guǒ yǐ zé guò xiāng yuē yòu zhǔ xīn lì yǐ wéi hán gǔ jīng shī zhī gù wǔ kù jīng bīng suǒ jù gù yǐ chéng xiàng dì wèi guān dōu wèi zi wèi wǔ kù lìng

”武库令西至长安,大将军霍光果以责过相曰:“幼主新立,以为函谷京师之固,武库精兵所聚,故以丞相弟为关都尉,子为武库令。

jīn hé nán tài shǒu bù shēn wéi guó jiā dà cè gǒu jiàn chéng xiàng bù zài ér chì zhú qí zi hé qiǎn bó yě

今河南太守不深惟国家大策,苟见丞相不在而斥逐其子,何浅薄也!

hòu rén yǒu gào xiāng zéi shā bù gū shì xià yǒu sī

”后人有告相贼杀不辜,事下有司。

hé nán zú shù zhōng dōu guān zhě èr sān qiān rén zhē dà jiàng jūn zì yán yuàn fù liú zuò yī nián yǐ shú tài shǒu zuì

河南卒戍中都官者二三千人,遮大将军,自言愿复留作一年以赎太守罪。

hé nán lǎo ruò wàn yú rén shǒu guān yù rù shàng shū guān lì yǐ wén

河南老弱万余人守关欲入上书,关吏以闻。

dà jiàng jūn yòng wǔ kù lìng shì suì xià xiāng tíng wèi yù

大将军用武库令事,遂下相廷尉狱。

jiǔ xì yú dōng huì shè chū

久系逾冬,会赦出。

fù yǒu zhào shǒu mào líng lìng qiān yáng zhōu cì shǐ

复有诏守茂陵令,迁杨州刺史。

kǎo àn jùn guó shǒu xiāng duō suǒ biǎn tuì

考案郡国守相,多所贬退。

xiāng yǔ bǐng jí xiāng shàn shí jí wèi guāng lù dài fu yǔ xiāng shū yuē cháo tíng yǐ shēn zhì ruò wēng zhì xíng fāng qiě dà yòng yǐ

相与丙吉相善,时吉为光禄大夫,与相书曰:“朝廷已深知弱翁治行,方且大用矣。

yuàn shǎo shèn shì zì zhòng zāng qì yú shēn

愿少慎事自重,臧器于身。

xiāng xīn shàn qí yán wèi jì wēi yán

”相心善其言,为霁威严。

jū bù èr suì zhēng wèi jiàn dài fū fù wèi hé nán tài shǒu

居部二岁,征为谏大夫,复为河南太守。

shù nián xuān dì jí wèi zhēng xiāng rù wèi dà sī nóng qiān yù shǐ dài fū

数年,宣帝即位,征相入为大司农,迁御史大夫。

sì suì dà jiàng jūn huò guāng hōng shàng sī qí gōng dé yǐ qí zi yǔ wèi yòu jiāng jūn xiōng zi lè píng hóu shān fù lǐng shàng shū shì

四岁,大将军霍光薨,上思其功德,以其子禹为右将军,兄子乐平侯山复领尚书事。

xiāng yīn píng ēn hóu xǔ bó zòu fēng shì yán chūn qiū jī shì qīng è sòng sān shì wèi dài fū jí lǔ jì sūn zhī zhuān quán jiē wēi luàn guó jiā

相因平恩侯许伯奏封事,言:“《春秋》讥世卿,恶宋三世为大夫,及鲁季孙之专权,皆危乱国家。

zì hòu yuán yǐ lái lù qù wáng shì zhèng yáo zhǒng zǎi

自后元以来,禄去王室,政繇冢宰。

jīn guāng sǐ zi fù wèi dà jiàng jūn xiōng zi bǐng shū jī kūn dì zhū xù jù quán shì zài bīng guān

今光死,子复为大将军,兄子秉枢机,昆弟诸婿据权势,在兵官。

guāng fū rén xiǎn jí zhū nǚ jiē tōng jí cháng xìn gōng huò yè zhào mén chū rù jiāo shē fàng zòng kǒng jìn bù zhì

光夫人显及诸女皆通籍长信宫,或夜诏门出入,骄奢放纵,恐浸不制。

yi yǒu yǐ sǔn duó qí quán pò sàn yīn móu yǐ gù wàn shì zhī jī quán gōng chén zhī shì

宜有以损夺其权,破散阴谋,以固万世之基,全功臣之世。

yòu gù shì zhū shàng shū zhě jiē wèi èr fēng shǔ qí yī yuē fù lǐng shàng shū zhě xiān fā fù fēng suǒ yán bù shàn píng qù bù zòu

”又故事诸上书者皆为二封,署其一曰副,领尚书者先发副封,所言不善,屏去不奏。

xiāng fù yīn xǔ bó bái qù fù fēng yǐ fáng yōng bì

相复因许伯白,去副封以防雍蔽。

xuān dì shàn zhī zhào xiāng jǐ shì zhōng jiē cóng qí yì

宣帝善之,诏相给事中,皆从其议。

huò shì shā xǔ hòu zhī móu shǐ de shàng wén

霍氏杀许后之谋始得上闻。

nǎi ba qí sān hóu lìng jiù dì qīn shǔ jiē chū bǔ lì

乃罢其三侯,令就第,亲属皆出补吏。

yú shì wéi xián yǐ lǎo bìng miǎn xiāng suì dài wéi chéng xiàng fēng gāo píng hóu shí yì bā bǎi hù

于是韦贤以老病免,相遂代为丞相,封高平侯,食邑八百户。

jí huò shì yuàn xiāng yòu dàn zhī móu jiáo tài hòu zhào xiān zhào zhǎn chéng xiàng rán hòu fèi tiān zǐ

及霍氏怨相,又惮之,谋矫太后诏,先召斩丞相,然后废天子。

shì fā jué fú zhū

事发觉,伏诛。

yi dì shǐ qīn wàn jī lì jīng wéi zhì liàn qún chén hé míng shí ér xiāng zǒng lǐng zhòng zhí shén chēng shàng yì

宜帝始亲万机,厉精为治,练群臣,核名实,而相总领众职,甚称上意。

yuán kāng zhōng xiōng nú qiǎn bīng jī hàn tún tián chē shī zhě bù néng xià

元康中,匈奴遣兵击汉屯田车师者,不能下。

shàng yǔ hòu jiāng jūn zhào chōng guó děng yì yù yīn xiōng nú shuāi ruò chū bīng jī qí yòu dì shǐ bù gǎn fù rǎo xī yù

上与后将军赵充国等议,欲因匈奴衰弱,出兵击其右地,使不敢复扰西域。

xiāng shàng shū jiàn yuē chén wén zhī jiù luàn zhū bào wèi zhī yì bīng bīng yì zhě wáng

相上书谏曰:臣闻之,救乱诛暴,谓之义兵,兵义者王;

dí jiā yú jǐ bù dé yǐ ér qǐ zhě wèi zhī yìng bīng bīng yīng zhě shèng

敌加于己,不得已而起者,谓之应兵,兵应者胜;

zhēng hèn xiǎo gù bù rěn fèn nù zhě wèi zhī fèn bīng bīng fèn zhě bài

争恨小故,不忍愤怒者,谓之忿兵,兵忿者败;

lì rén tǔ dì huò bǎo zhě wèi zhī tān bīng bīng tān zhě pò

利人土地货宝者,谓之贪兵,兵贪者破;

shì guó jiā zhī dà qín mín rén zhī zhòng yù jiàn wēi yú dí zhě wèi zhī jiāo bīng bīng jiāo zhě miè cǐ wǔ zhě fēi dàn rén shì nǎi tiān dào yě

恃国家之大,矜民人之众,欲见威于敌者,谓之骄兵,兵骄者灭:此五者,非但人事,乃天道也。

jiān zhě xiōng nú cháng yǒu shàn yì suǒ de hàn mín zhé fèng guī zhī wèi yǒu fàn yú biān jìng suī zhēng tún tián chē shī bù zú zhì yì zhōng

间者匈奴尝有善意,所得汉民辄奉归之,未有犯于边境,虽争屯田车师,不足致意中。

jīn wén zhū jiāng jūn yù xīng bīng rù qí de chén yú bù zhī cǐ bīng hé míng zhě yě

今闻诸将军欲兴兵入其地,臣愚不知此兵何名者也。

jīn biān jùn kùn fá fù zǐ gòng quǎn yáng zhī qiú shí cǎo lái zhī shí cháng kǒng bù néng zì cún nán yǐ dòng bīng

今边郡困乏,父子共犬羊之裘,食草莱之实,常恐不能自存,难以动兵。

jūn lǚ zhī hòu bì yǒu xiōng nián yán mín yǐ qí chóu kǔ zhī qì shāng yīn yáng zhī hé yě

‘军旅之后,必有凶年’,言民以其愁苦之气,伤阴阳之和也。

chū bīng suī shèng yóu yǒu hòu yōu kǒng zāi hài zhī biàn yīn cǐ yǐ shēng

出兵虽胜,犹有后忧,恐灾害之变因此以生。

jīn jùn guó shǒu xiāng duō bù shí xuǎn fēng sú yóu báo shuǐ hàn bù shí

今郡国守、相多不实选,风俗尤薄,水旱不时。

àn jīn nián jì zǐ dì shā fù xiōng qī shā fu zhě fán èr bǎi èr shí èr rén chén yú yǐ wéi cǐ fēi xiǎo biàn yě

案今年计,子弟杀父兄、妻杀夫者,凡二百二十二人,臣愚以为此非小变也。

jīn zuǒ yòu bù yōu cǐ nǎi yù fā bīng bào xiān jiè zhī fèn yú yuǎn yí dài kǒng zǐ suǒ wèi wú kǒng jì sūn zhī yōu bù zài zhuān yú ér zài xiāo qiáng zhī nèi yě

今左右不忧此,乃欲发兵报纤介之忿于远夷,殆孔子所谓‘吾恐季孙之忧不在颛臾而在萧墙之内’也。

yuàn bì xià yǔ píng chāng hóu lè chāng hóu píng ēn hóu jí yǒu shí zhě xiáng yì nǎi kě

愿陛下与平昌侯、乐昌侯、平恩侯及有识者详议乃可。

shàng cóng xiāng yán ér zhǐ

”上从相言而止。

xiāng míng yì jīng yǒu shī fǎ hǎo guān hàn gù shì jí pián yí zhāng zòu yǐ wéi gǔ jīn yì zhì fāng jīn wu zài fèng xíng gù shì ér yǐ

相明《易经》,有师法,好观汉故事及便宜章奏,以为古今异制,方今务在奉行故事而已。

shù tiáo hàn xìng yǐ lái guó jiā biàn yì xíng shì jí xián chén jiǎ yì cháo cuò dǒng zhòng shū děng suǒ yán zòu qǐng shī xíng zhī yuē chén wén míng zhǔ zài shàng xián fǔ zài xià zé jūn ān yú ér mín hé mù

数条汉兴已来国家便宜行事,及贤臣贾谊、朝错、董仲舒等所言,奏请施行之,曰:“臣闻明主在上,贤辅在下,则君安虞而民和睦。

chén xiāng xìng de bèi wèi bù néng fèng míng fǎ guǎng jiào huà lǐ sì fāng yǐ xuān shèng dé

臣相幸得备位,不能奉明法,广教化,理四方,以宣圣德。

mín duō bèi běn qū mò huò yǒu jī hán zhī sè wèi bì xià zhī yōu chén xiāng zuì dāng wàn sǐ

民多背本趋末,或有饥寒之色,为陛下之忧,臣相罪当万死。

chén xiāng zhī néng qiǎn bó bù míng guó jiā dà tǐ míng yòng zhī yi wéi mín zhōng shǐ wèi de suǒ yóu

臣相知能浅薄,不明国家大体,明用之宜,惟民终始,未得所由。

qiè fú guān xiān dì shèng dé rén ēn zhī hòu qín láo tiān xià chuí yì lí shù yōu shuǐ hàn zhī zāi wèi mín pín qióng fā cāng lǐn zhèn fá wèi

窃伏观先帝圣德仁恩之厚,勤劳天下,垂意黎庶,忧水旱之灾,为民贫穷发仓廪,赈乏𫗪;

qiǎn jiàn dài fū bó shì xún xíng tiān xià chá fēng sú jǔ xián liáng píng yuān yù guān gài jiāo dào

遣谏大夫博士巡行天下,察风俗,举贤良,平冤狱,冠盖交道;

shěng zhū yòng kuān zū fù chí shān zé bō chí jìn mò mǎ gū jiǔ zhù jī suǒ yǐ zhōu jí jì kùn wèi ān yuán yuán biàn lì bǎi xìng zhī dào shèn bèi

省诸用,宽租赋,弛山泽波池,禁秣马酤酒贮积,所以周急继困,慰安元元,便利百姓之道甚备。

chén xiāng bù néng xī chén mèi sǐ zòu gù shì zhào shū fán èr shí sān shì

臣相不能悉陈,昧死奏故事诏书凡二十三事。

chén jǐn àn wáng fǎ bì běn yú nóng ér wu jī jù liàng rù zhì yòng yǐ bèi xiōng zāi wáng liù nián zhī chù shàng wèi zhī jí

臣谨案王法必本于农而务积聚,量入制用以备凶灾,亡六年之畜,尚谓之急。

yuán dǐng sān nián píng yuán bó hǎi tài shān dōng jùn pǔ bèi zāi hài mín è sǐ yú dào lù

元鼎三年,平原、勃海、太山、东郡溥被灾害,民饿死于道路。

èr qiān dàn bù yù lǜ qí nán shǐ zhì yú cǐ lài míng zhào zhèn jiù nǎi de méng gēng shēng

二千石不豫虑其难,使至于此,赖明诏振救,乃得蒙更生。

jīn suì bù dēng gǔ bào téng yǒng lín qiū shōu liǎn yóu yǒu fá zhě zhì chūn kǒng shén wáng yǐ xiāng xù

今岁不登,谷暴腾踊,临秋收敛犹有乏者,至春恐甚,亡以相恤。

xī qiāng wèi píng shī lǚ zài wài bīng gé xiāng chéng chén qiè hán xīn yi zǎo tú qí bèi

西羌未平,师旅在外,兵革相乘,臣窃寒心,宜早图其备。

wéi bì xià liú shén yuán yuán shuài yáo xiān dì shèng dé yǐ fǔ hǎi nèi

唯陛下留神元元,帅繇先帝盛德以抚海内。

shàng shī xíng qí cè

”上施行其策。

yòu shù biǎo cǎi yì yīn yáng jí míng táng yuè lìng zòu zhī yuē

又数表采《易阴阳》及《明堂月令》奏之,曰:

chén xiāng xìng de bèi yuán fèng zhí bù xiū bù néng xuān guǎng jiào huà

臣相幸得备员,奉职不修,不能宣广教化。

yīn yáng wèi hé zāi hài wèi xi jiù zài chén děng

阴阳未和,灾害未息,咎在臣等。

chén wén yì yuē tiān dì yǐ shùn dòng gù rì yuè bù guò sì shí bù tè

臣闻《易》曰:“天地以顺动,故日月不过,四时不忒;

shèng wáng yǐ shùn dòng gù xíng fá qīng ér mín fú

圣王以顺动,故刑罚清而民服。

tiān dì biàn huà bì yáo yīn yáng yīn yáng zhī fēn yǐ rì wèi jì

”天地变化,必繇阴阳,阴阳之分,以日为纪。

rì dōng xià zhì zé bā fēng zhī xù lì wàn wù zhī xìng chéng gè yǒu cháng zhí bù dé xiāng gān

日冬夏至,则八风之序立,万物之性成,各有常职,不得相干。

dōng fāng zhī shén tài hào chéng zhèn zhí guī sī chūn

东方之神太昊,乘‘震’执规司春;

nán fāng zhī shén yán dì chéng lí zhí héng sī xià

南方之神炎帝,乘‘离’执衡司夏;

xī fāng zhī shén shǎo hào chéng duì zhí ju sī qiū

西方之神少昊,乘‘兑’,执矩司秋;

běi fāng zhī shén zhuān xū chéng kǎn zhí quán sī dōng

北方之神颛顼,乘‘坎’执权司冬;

zhōng yāng zhī shén huáng dì chéng kūn gèn zhí shéng sī xià tǔ

中央之神黄帝,乘‘坤’、‘艮’执绳司下土。

cí wǔ dì suǒ sī gè yǒu shí yě

兹五帝所司,各有时也。

dōng fāng zhī guà bù kě yǐ zhì xī fāng nán fāng zhī guà bù kě yǐ zhì běi fāng

东方之卦不可以治西方,南方之卦不可以治北方。

chūn xīng duì zhì zé jī qiū xīng zhèn zhì zé huá dōng xìng lí zhì zé xiè xià xìng kǎn zhì zé báo

春兴‘兑’治则饥,秋兴‘震’治则华,冬兴‘离’治则泄,夏兴‘坎’治则雹。

míng wáng jǐn yú zūn tiān shèn yú yǎng rén gù lì xī hé zhī guān yǐ chéng sì shí jié shòu mín shì

明王谨于尊天,慎于养人,故立羲和之官以乘四时,节授民事。

jūn dòng jìng yǐ dào fèng shùn yīn yáng zé rì yuè guāng míng fēng yǔ shí jié hán shǔ tiáo hé

君动静以道,奉顺阴阳,则日月光明,风雨时节,寒暑调和。

sān zhě de xù zé zāi hài bù shēng wǔ gǔ shú sī má suì cǎo mù mào niǎo shòu fán mín bù yāo jí yī shí yǒu yú

三者得叙,则灾害不生,五谷熟,丝麻遂,草木茂,鸟兽蕃,民不夭疾,衣食有余。

ruò shì zé jūn zūn mín shuō shàng xià wáng yuàn zhèng jiào bù wéi lǐ ràng kě xìng

若是,则君尊民说,上下亡怨,政教不违,礼让可兴。

fu fēng yǔ bù shí zé shāng nóng sāng

夫风雨不时,则伤农桑;

nóng sāng shāng zé mín jī hán

农桑伤,则民饥寒;

jī hán zài shēn zé wáng lián chǐ kòu zéi jiān guǐ suǒ yáo shēng yě

饥寒在身,则亡廉耻,寇贼奸宄所繇生也。

chén yú yǐ wéi yīn yáng zhě wáng shì zhī běn qún shēng zhī mìng zì gǔ xián shèng wèi yǒu bù yáo zhě yě

臣愚以为阴阳者,王事之本,群生之命,自古贤圣未有不繇者也。

tiān zǐ zhī yì bì chún qǔ fǎ tiān dì ér guān yú xiān shèng

天子之义,必纯取法天地,而观于先圣。

gāo huáng dì suǒ shù shū tiān zǐ suǒ fú dì bā yuē dà yè zhě chén zhāng shòu zhào cháng lè gōng yuē lìng qún chén yì tiān zǐ suǒ fú yǐ ān zhì tiān xià

高皇帝所述书《天子所服第八》曰:“大谒者臣章受诏长乐宫,曰:‘令群臣议天子所服,以安治天下。

xiàng guó chén hé yù shǐ dài fū chén chāng jǐn yǔ jiāng jūn chén líng tài zǐ tài fù chén tōng děng yì chūn xià qiū dōng tiān zǐ suǒ fú dāng fǎ tiān de zhī shù zhōng de rén hé

’相国臣何、御史大夫臣昌谨与将军臣陵、太子太傅臣通等议:‘春夏秋冬天子所服,当法天地之数,中得人和。

gù zì tiān zǐ wáng hóu yǒu tǔ zhī jūn xià jí zhào mín néng fǎ tiān dì shùn sì shí yǐ zhì guó jiā shēn wáng huò yāng nián shòu yǒng jiū shì fèng zōng miào ān tiān xià zhī dà lǐ yě

故自天子王侯有土之君,下及兆民,能法天地,顺四时,以治国家,身亡祸殃,年寿永究,是奉宗庙安天下之大礼也。

chén qǐng fǎ zhī

臣请法之。

zhōng yè zhě zhào yáo jǔ chūn li shùn jǔ xià mào tāng jǔ qiū gòng yǔ jǔ dōng sì rén gè zhí yī shí

中谒者赵尧举春,李舜举夏,皃汤举秋,贡禹举冬,四人各职一时。

dà yè zhě xiāng zhāng zòu zhì yuē kě

’大谒者襄章奏,制曰:‘可。

xiào wén huáng dì shí yǐ èr yuè shī ēn huì yú tiān xià cì xiào dì lì tián jí ba jūn zú cí sǐ shì zhě pō fēi shí jié

’”孝文皇帝时,以二月施恩惠于天下,赐孝弟力田及罢军卒,祠死事者,颇非时节。

yù shǐ dài fū cháo cuò shí wèi tài zǐ jiā lìng zòu yán qí zhuàng

御史大夫朝错时为太子家令,奏言其状。

chén xiāng fú niàn bì xià ēn zé shén hòu rán ér zāi qì wèi xi qiè kǒng zhào lìng yǒu wèi hé dāng shí zhě yě

臣相伏念陛下恩泽甚厚,然而灾气未息,窃恐诏令有未合当时者也。

yuàn bì xià xuǎn míng jīng tōng zhī yīn yáng zhě sì rén gè zhǔ yī shí shí zhì míng yán suǒ zhí yǐ hé yīn yáng tiān xià xìng shèn

愿陛下选明经通知阴阳者四人,各主一时,时至明言所职,以和阴阳,天下幸甚!

xiāng shù chén pián yí shàng nà yòng yān

相数陈便宜,上纳用焉。

xiāng chì yuàn shǐ àn shì jùn guó jí xiū gào cóng jiā hái zhì fǔ zhé bái sì fāng yì wén huò yǒu nì zéi fēng yǔ zāi biàn jùn bù shàng xiāng zhé zòu yán zhī

相敕掾史案事郡国及休告从家还至府,辄白四方异闻,或有逆贼风雨灾变,郡不上,相辄奏言之。

shí bǐng jí wèi yù shǐ dài fū tóng xīn fǔ zhèng shàng jiē zhòng zhī

时,丙吉为御史大夫,同心辅政,上皆重之。

xiāng wéi rén yán yì bù rú jí kuān

相为人严毅,不如吉宽。

shì shì jiǔ suì shén jué sān nián hōng shì yuē xiàn hóu

视事九岁,神爵三年薨,谥曰宪侯。

zi hóng sì gān lù zhōng yǒu zuì xuē jué wèi guān nèi hóu

子弘嗣,甘露中有罪削爵为关内侯。

bǐng jí zì shǎo qīng lǔ guó rén yě

丙吉字少卿,鲁国人也。

zhì lǜ lìng wèi lǔ yù shǐ

治律令,为鲁狱史。

jī gōng láo shāo qiān zhì tíng wèi yòu jiān

积功劳,稍迁至廷尉右监。

zuò fǎ shī guān guī wèi zhōu cóng shì

坐法失官,归为州从事。

wǔ dì mò wū gǔ shì qǐ jí yǐ gù tíng wèi jiān zhēng zhào zhì wū gǔ jùn dǐ yù

武帝末,巫蛊事起,吉以故廷尉监征,诏治巫蛊郡邸狱。

shí xuān dì shēng shù yuè yǐ huáng zēng sūn zuò wèi tài zǐ shì xì jí jiàn ér lián zhī

时,宣帝生数月,以皇曾孙坐卫太子事系,吉见而怜之。

yòu xīn zhī tài zǐ wú shì shí zhòng āi zēng sūn wú gū jí zé jǐn hòu nǚ tú lìng bǎo yǎng zēng sūn zhì xián zào chù

又心知太子无事实,重哀曾孙无辜,吉择谨厚女徒,令保养曾孙,置闲燥处。

jí zhì wū gǔ shì lián suì bù jué

吉治巫蛊事,连岁不决。

hòu yuán èr nián wǔ dì jí wǎng lái cháng yáng wǔ zhà gōng wàng qì zhě yán cháng ān yù zhōng yǒu tiān zǐ qì yú shì shàng qiǎn shǐ zhě fēn tiáo zhōng dōu guān zhào yù xì zhě wáng qīng zhòng yī qiè jiē shā zhī

后元二年,武帝疾,往来长杨、五柞宫,望气者言长安狱中有天子气,于是上遣使者分条中都官诏狱系者,亡轻重一切皆杀之。

nèi yè zhě lìng guō ráng yè dào jùn dǐ yù jí bì mén jù shǐ zhě bù nà yuē huáng zēng sūn zài

内谒者令郭穰夜到郡邸狱,吉闭门拒使者不纳,曰:“皇曾孙在。

tā rén wáng gū sǐ zhě yóu bù kě kuàng qīn zēng sūn hu

他人亡辜死者犹不可,况亲曾孙乎!

xiāng shǒu zhì tiān míng bù dé rù ráng hái yǐ wén yīn hé zòu jí

”相守至天明不得入,穰还以闻,因劾奏吉。

wǔ dì yì wù yuē tiān shǐ zhī yě

武帝亦寤,曰:“天使之也。

yīn shè tiān xià

”因赦天下。

jùn dǐ yù xì zhě dú lài jí de shēng ēn jí sì hǎi yǐ

郡邸狱系者独赖吉得生,恩及四海矣。

zēng sūn bìng jǐ bù quán zhě shù yān jí shù chì bǎo yǎng rǔ mǔ jiā zhì yī yào shì yù shén yǒu ēn huì yǐ sī cái wù gěi qí yī shí

曾孙病,几不全者数焉,吉数敕保养乳母加致医药,视遇甚有恩惠,以私财物给其衣食。

hòu jí wèi chē qí jiāng jūn jūn shì lìng qiān dà jiàng jūn zhǎng shǐ huò guāng shén zhòng zhī rù wèi guāng lù dài fu jǐ shì zhōng

后吉为车骑将军军市令,迁大将军长史,霍光甚重之,入为光禄大夫给事中。

zhāo dì bēng wú sì dà jiàng jūn guāng qiǎn jí yíng chāng yì wáng hè

昭帝崩,无嗣,大将军光遣吉迎昌邑王贺。

hè jí wèi yǐ xíng yín luàn fèi guāng yǔ chē qí jiāng jūn zhāng ān shì zhū dà chén yì suǒ lì wèi dìng

贺即位,以行淫乱废,光与车骑将军张安世诸大臣议所立,未定。

jí zòu jì guāng yuē jiāng jūn shì xiào wǔ huáng dì shòu qiǎng bǎo zhī shǔ rèn tiān xià zhī jì xiào zhāo huáng dì zǎo bēng wáng sì hǎi nèi yōu jù yù jí wén sì zhǔ fā sāng zhī rì yǐ dà yì lì hòu suǒ lì fēi qí rén fù yǐ dà yì fèi zhī tiān xià mò bù fú yān

吉奏记光曰:“将军事孝武皇帝,受襁褓之属,任天下之寄,孝昭皇帝早崩亡嗣,海内忧惧,欲亟闻嗣主,发丧之日以大谊立后,所立非其人,复以大谊废之,天下莫不服焉。

fāng jīn shè jì zōng miào qún shēng zhī mìng zài jiāng jūn zhī yī jǔ

方今社稷宗庙群生之命在将军之一举。

qiè fú tīng yú zhòng shù chá qí suǒ yán zhū hóu zōng shì zài wèi liè zhě wèi yǒu suǒ wén yú mín jiān yě

窃伏听于众庶,察其所言,诸侯宗室在位列者,未有所闻于民间也。

ér yí zhào suǒ yǎng wǔ dì zēng sūn míng bìng yǐ zài yè tíng wài jiā zhě jí qián shǐ jū jùn dǐ shí jiàn qí yòu shǎo zhì jīn shí bā jiǔ yǐ tōng jīng shù yǒu měi cái xíng ān ér jié hé

而遗诏所养武帝曾孙名病已在掖庭外家者,吉前使居郡邸时见其幼少,至今十八九矣,通经术,有美材,行安而节和。

yuàn jiāng jūn xiáng dà yì cān yǐ shī guī qǐ yi bāo xiǎn xiān shǐ rù shì lìng tiān xià zhāo rán zhī zhī rán hòu jué dìng dà cè tiān xià xìng shèn

愿将军详大议,参以蓍龟,岂宜褒显,先使入侍,令天下昭然知之,然后决定大策,天下幸甚!

guāng lǎn qí yì suì zūn lì huáng zēng sūn qiǎn zōng zhèng liú dé yǔ jí yíng zēng sūn yú yè tíng

”光览其议,遂尊立皇曾孙,遣宗正刘德与吉迎曾孙于掖庭。

xuān dì chū jí wèi cì jí jué guān nèi hóu

宣帝初即位,赐吉爵关内侯。

jí wéi rén shēn hòu bù fá shàn

吉为人深厚,不伐善。

zì zēng sūn zāo yù jí jué kǒu bù dào qián ēn gù cháo tíng mò néng míng qí gōng yě

自曾孙遭遇,吉绝口不道前恩,故朝廷莫能明其功也。

dì jié sān nián lì huáng tài zǐ jí wèi tài zǐ tài fù shù yuè qiān yù shǐ dài fū

地节三年,立皇太子,吉为太子太傅,数月,迁御史大夫。

jí huò shì zhū shàng gōng qīn zhèng shěng shàng shū shì

及霍氏诛,上躬亲政,省尚书事。

shì shí yè tíng gōng bì zé lìng mín fū shàng shū zì chén cháng yǒu ē bǎo zhī gōng

是时,掖庭宫婢则令民夫上书,自陈尝有阿保之功。

zhāng xià yè tíng lìng kǎo wèn zé cí yǐn shǐ zhě bǐng jí zhī zhuàng

章下掖庭令考问,则辞引使者丙吉知状。

yè tíng lìng jiāng zé yì yù shǐ fǔ yǐ shì jí

掖庭令将则诣御史府以视吉。

jí shi wèi zé yuē rǔ cháng zuò yǎng huáng zēng sūn bù jǐn dū chī rǔ ān dé yǒu gōng

吉识,谓则曰:“汝尝坐养皇曾孙不谨督笞,汝安得有功?

dú wèi chéng hú zǔ huái yáng guō zhēng qīng yǒu ēn ěr

独渭城胡组、淮阳郭征卿有恩耳。

fēn bié zòu zǔ děng gòng yǎng láo kǔ zhuàng

”分别奏组等共养劳苦状。

zhào jí qiú zǔ zhēng qīng yǐ sǐ yǒu zǐ sūn jiē shòu hòu shǎng

诏吉求组、征卿,已死,有子孙,皆受厚赏。

zhào miǎn zé wèi shù rén cì qián shí wàn

诏免则为庶人,赐钱十万。

shàng qīn jiàn wèn rán hòu zhī jí yǒu jiù ēn ér zhōng bù yán

上亲见问,然后知吉有旧恩,而终不言。

shàng dà xián zhī zhì zhào chéng xiàng zhèn wēi miǎo shí yù shǐ dài fū jí yǔ zhèn yǒu jiù ēn jué dé mào yān

上大贤之,制诏丞相:“朕微眇时,御史大夫吉与朕有旧恩,厥德茂焉。

shī bù yún hū

《诗》不云乎?

wáng dé bù bào

‘亡德不报’。

qí fēng jí wèi bó yáng hòu yì qiān sān bǎi hù

其封吉为博阳侯,邑千三百户。

lín dāng fēng jí jí bìng shàng jiàng shǐ rén jiā shēn ér fēng zhī jí qí shēng cún yě

”临当封,吉疾病,上将使人加绅而封之,及其生存也。

shàng yōu jí jí bù qǐ tài zǐ tài fù xià hóu shèng yuē cǐ wèi sǐ yě

上忧吉疾不起,太子太傅夏侯胜曰:“此未死也。

chén wén yǒu yīn dé zhě bì xiǎng qí lè yǐ jí zǐ sūn

臣闻有阴德者,必飨其乐以及子孙。

jīn jí wèi huò bào ér jí shèn fēi qí sǐ jí yě

今吉未获报而疾甚,非其死疾也。

hòu bìng guǒ yù

”后病果愈。

jí shàng shū gù cí zì chén bù yí yǐ kōng míng shòu shǎng

吉上书固辞,自陈不宜以空名受赏。

shàng bào yuē zhèn zhī fēng jūn fēi kōng míng yě ér jūn shàng shū guī hòu yìn shì xiǎn zhèn bù dé yě

上报曰:“朕之封君,非空名也,而君上书归侯印,是显朕不德也。

fāng jīn tiān xià shǎo shì jūn qí zhuān jīng shén shěng sī lǜ jìn yī yào yǐ zì chí

方今天下少事,君其专精神,省思虑,近医药,以自持。

hòu wǔ suì dài wèi xiāng wéi chéng xiàng

”后五岁,代魏相为丞相。

jí běn qǐ yù fǎ xiǎo lì hòu xué shī lǐ jiē tōng dà yì

吉本起狱法小吏,后学《诗》、《礼》,皆通大义。

jí jū xiàng wèi shàng kuān dà hǎo lǐ ràng

及居相位,上宽大,好礼让。

yuàn shǐ yǒu zuì zāng bù chēng zhí zhé yǔ cháng xiū gào zhōng wú suǒ àn yàn

掾史有罪臧,不称职,辄予长休告,终无所案验。

kè huò wèi jí yuē jūn hòu wèi hàn xiāng jiān lì chéng qí sī rán wú suǒ chéng yì

客或谓吉曰:“君侯为汉相,奸吏成其私,然无所惩艾。

jí yuē fu yǐ sān gōng zhī fǔ yǒu àn lì zhī míng wú qiè lòu yān

”吉曰:“夫以三公之府有案吏之名,吾窃陋焉。

hòu rén dài jí yīn yǐ wéi gù shì gōng fǔ bù àn lì zì jí shǐ

”后人代吉,因以为故事,公府不案吏,自吉始。

yú guān shǔ yuàn shǐ wu yǎn guò yáng shàn

于官属掾史,务掩过扬善。

jí yù lì qí jiǔ shù bū dàng cháng cóng jí chū zuì ǒu chéng xiàng chē shàng

吉驭吏耆酒,数逋荡,尝从吉出,醉呕丞相车上。

xī cáo zhǔ lì bái yù chì zhī jí yuē yǐ zuì bǎo zhī shī qù shì shǐ cǐ rén jiāng fù hé suǒ róng

西曹主吏白欲斥之,吉曰:“以醉饱之失去士,使此人将复何所容?

xī cáo de rěn zhī cǐ bù guò wū chéng xiàng chē yīn ěr

西曹地忍之,此不过污丞相车茵耳。

suì bù qù yě

”遂不去也。

cǐ yù lì biān jùn rén xí zhī biān sài fā bèn mìng jǐng bèi shì cháng chū shì jiàn yì qí chí chì bái náng biān jùn fā bèn mìng shū chí lái zhì

这个驭吏是边郡的人,熟知边塞报警警备等事。曾有一次出去,刚巧看见驿骑拿着赤白相间的信囊,是边郡报告敌人入侵的书信来了。

yù lì yīn suí yì qí zhì gōng chē cì qǔ zhī lǔ rù yún zhōng dài jùn jù guī fǔ jiàn jí bái zhuàng yīn yuē kǒng lǔ suǒ rù biān jùn èr qiān dàn zhǎng lì yǒu lǎo bìng bù rèn bīng mǎ zhě yi kě yù shì

驭吏因随驿骑至公车刺取,知虏入云中、代郡,遽归府见吉白状,因曰:“恐虏所入边郡,二千石长吏有老病不任兵马者,宜可豫视。

jí shàn qí yán zhào dōng cáo àn biān cháng lì suǒ kē tiáo qí rén

”吉善其言,召东曹案边长吏,琐科条其人。

wèi yǐ zhào zhào chéng xiàng yù shǐ wèn yǐ lǔ suǒ rù jùn lì jí jù duì

未已,诏召丞相、御史,问以虏所入郡吏,吉具对。

yù shǐ dài fū zú jù bù néng xiáng zhī yǐ de qiǎn ràng

御史大夫卒遽不能详知,以得谴让。

ér jí jiàn wèi yōu biān sī zhí yù lì lì yě

而吉见谓忧边思职,驭吏力也。

jí nǎi tàn yuē shì wáng bù kě róng néng gè yǒu suǒ cháng

吉乃叹曰:“士亡不可容,能各有所长。

xiàng shǐ chéng xiàng bù xiān wén yù lì yán hé jiàn láo miǎn zhī yǒu

向使丞相不先闻驭吏言,何见劳勉之有?

yuàn shǐ yáo shì yì xián jí

”掾史繇是益贤吉。

jí yòu cháng chū féng qīng dào qún dòu zhě sǐ shāng héng dào jí guò zhī bù wèn yuàn shǐ dú guài zhī

吉又尝出,逢清道群斗者,死伤横道,吉过之不问,掾史独怪之。

jí qián xíng féng rén zhú niú niú chuǎn tǔ shé jí zhǐ zhù shǐ qí lì wèn zhú niú xíng jǐ lǐ yǐ

吉前行,逢人逐牛,牛喘吐舌,吉止驻,使骑吏问:“逐牛行几里矣?

yuàn shǐ dú wèi chéng xiàng qián hòu shī wèn huò yǐ jī jí jí yuē mín dòu xiāng shā shāng cháng ān lìng jīng zhào yǐn zhí suǒ dāng jìn bèi zhú bǔ suì jìng chéng xiàng kè qí diàn zuì zòu xíng shǎng fá ér yǐ

”掾史独谓丞相前后失问,或以讥吉,吉曰:“民斗相杀伤,长安令、京兆尹职所当禁备逐捕,岁竟丞相课其殿最,奏行赏罚而已。

zǎi xiàng bù qīn xiǎo shì fēi suǒ dāng yú dào lù wèn yě

宰相不亲小事,非所当于道路问也。

fāng chūn shǎo yáng yòng shì wèi kě dà rè kǒng niú jìn xíng yòng shǔ gù chuǎn cǐ shí qì shī jié kǒng yǒu suǒ shāng hài yě

方春少阳用事,未可大热,恐牛近行,用暑故喘,此时气失节,恐有所伤害也。

sān gōng diǎn tiáo hé yīn yáng zhí dāng yōu shì yǐ wèn zhī

三公典调和阴阳,职当忧,是以问之。

yuàn shǐ nǎi fú yǐ jí zhī dà tǐ

”掾史乃服,以吉知大体。

wǔ fèng sān nián chūn jí bìng dǔ

五凤三年春,吉病笃。

shàng zì lín wèn jí yuē jūn jí yǒu bù huì shuí kě yǐ zì dài zhě

上自临问吉,曰:“君即有不讳,谁可以自代者?

jí cí xiè yuē qún chén xíng néng míng zhǔ suǒ zhī yú chén wú suǒ néng shi

”吉辞谢曰:“群臣行能,明主所知,愚臣无所能识。

shàng gù wèn jí dùn shǒu yuē xī hé tài shǒu dù yán nián míng yú fǎ dù xiǎo guó jiā gù shì qián wèi jiǔ qīng shí yú nián jīn zài jùn zhì yǒu néng míng

”上固问,吉顿首曰:“西河太守杜延年明于法度,晓国家故事,前为九卿十余年,今在郡治有能名。

tíng wèi yú dìng guó zhí xiàn xiáng píng tiān xià zì yǐ bù yuān

廷尉于定国执宪详平,天下自以不冤。

tài pú chén wàn nián shì hòu mǔ xiào dūn hòu bèi yú xíng zhǐ

太仆陈万年事后母孝,惇厚备于行止。

cǐ sān rén néng jiē zài chén yòu wéi shàng chá zhī

此三人能皆在臣右,唯上察之。

shàng yǐ jí yán jiē shì ér xǔ yān

”上以吉言皆是而许焉。

jí jí hōng yù shǐ dài fū huáng bà wèi chéng xiàng zhēng xī hé tài shǒu dù yán nián wèi yù shǐ dài fū huì qí nián lǎo qǐ hái gǔ

及吉薨,御史大夫黄霸为丞相,征西河太守杜延年为御史大夫,会其年老,乞骸骨。

bìng miǎn

病免。

yǐ tíng wèi yú dìng guó dài wéi yù shǐ dài fū

以廷尉于定国代为御史大夫。

huáng bà hōng ér dìng guó wèi chéng xiàng tài pú chén wàn nián dài dìng guó wèi yù shǐ dài fū jū wèi jiē chèn zhí shàng chēng jí wèi zhī rén

黄霸薨,而定国为丞相,太仆陈万年代定国为御史大夫,居位皆称职,上称吉为知人。

jí hōng shì yuē dìng hóu

吉薨,谥曰定侯。

zi xiǎn sì gān lù zhōng yǒu zuì xuē jué wèi guān nèi hóu guān zhì wèi wèi tài pú

子显嗣,甘露中有罪削爵为关内侯,官至卫尉、太仆。

shǐ xiǎn shǎo wèi zhū cáo cháng cóng cí gāo miào zhì xī shēng rì nǎi shǐ chū qǔ zhāi yī

始显少为诸曹,尝从祠高庙,至夕牲日,乃使出取斋衣。

chéng xiàng jí dà nù wèi qí fū rén yuē zōng miào zhì zhòng ér xiǎn bù jìng shèn wáng wú jué zhě bì xiǎn yě

丞相吉大怒,谓其夫人曰:“宗庙至重,而显不敬慎,亡吾爵者必显也。

fū rén wéi yán rán hòu nǎi yǐ

”夫人为言,然后乃已。

jí zhōng zǐ yǔ wèi shuǐ héng dū wèi shǎo zǐ gāo wèi zhōng lěi xiào wèi

吉中子禹为水衡都尉,少子高为中垒校尉。

yuán dì shí cháng ān shì wǔ zūn shàng shū yán chén shǎo shí wèi jùn dǐ xiǎo lì qiè jiàn xiào xuān huáng dì yǐ huáng zēng sūn zài jùn dǐ yù

元帝时,长安士伍尊上书言:“臣少时为郡邸小吏,窃见孝宣皇帝以皇曾孙在郡邸狱。

shì shí zhì yù shǐ zhě bǐng jí jiàn huáng zēng sūn zāo lí wú gū jí rén xīn gǎn dòng tì qì qī cè xuǎn zé fù zuò hú zǔ yǎng shì huáng sūn jí cháng cóng

是时,治狱使者丙吉见皇曾孙遭离无辜,吉仁心感动,涕泣凄恻,选择复作胡组养视皇孙,吉常从。

chén zūn rì zài shì wò tíng shàng

臣尊日再侍卧庭上。

hòu zāo tiáo yù zhī zhào jí gǎn jù dà nàn bù bì yán xíng jùn fǎ

后遭条狱之召,吉扞拒大难,不避严刑峻法。

jì zāo dà shè jí wèi shǒu chéng shéi zhī huáng sūn bù dàng zài guān shǐ shuí rú yí shū jīng zhào yǐn qiǎn yǔ hú zǔ jù sòng jīng zhào yǐn bù shòu fù huán

后来遇到大赦,丙吉对守丞令谁如说,皇孙不应当再在官狱裹了,让谁如以官府文书形式写信给京兆尹,同时把皇孙和胡组一起送到京兆尹那裹,京兆尹不接受,又送了回来。

jí zǔ rì mǎn dāng qù huáng sūn sī mù jí yǐ sī qián gù zǔ lìng liú yǔ guō huī qīng bìng yǎng shù yuè nǎi qiǎn zǔ qù

及组日满当去,皇孙思慕,吉以私钱顾组,令留与郭徽卿并养数月,乃遣组去。

hòu shǎo nèi sè fū bái jí yuē shí huáng sūn wáng zhào lìng

后少内啬夫白吉曰:‘食皇孙亡诏令’。

shí jí de shí mǐ ròu yuè yuè yǐ gěi huáng sūn

时,吉得食米肉,月月以给皇孙。

jí jí shí bìng zhé shǐ chén zūn zhāo xī qǐng wèn huáng sūn shì shěng xí rù zào shī

吉即时病,辄使臣尊朝夕请问皇孙,视省席蓐燥湿。

hòu sì zǔ huī qīng bù dé lìng chén yè qù huáng sūn áo dàng shù zòu gān cuì shí wù

候伺组、徽卿,不得令晨夜去皇孙敖荡,数奏甘毳食物。

suǒ yǐ yōng quán shén líng chéng yù shèng gōng gōng dé yǐ wú liàng yǐ

所以拥全神灵,成育圣躬,功德已无量矣。

shí qǐ yù zhī tiān xià zhī fú ér jiào qí bào zāi

时岂豫知天下之福,而徼其报哉!

chéng qí rén ēn nèi jié yú xīn yě

诚其仁恩内结于心也。

suī jiè zhī tuī gē jī yǐ cún jūn bù zú yǐ bǐ

虽介之推割肌以存君,不足以比。

jiào xuān huáng dì shí chén shàng shū yán zhuàng xìng de xià jí jí qiān ràng bù gǎn zì fá shān qù chén cí zhuān guī měi yú zǔ huī qīng

教宣皇帝时,臣上书言状,幸得下吉,吉谦让不敢自伐,删去臣辞,专归美于组、徽卿。

zǔ huī qīng jiē yǐ shòu tián zhái cì qián jí fēng wèi bó yáng hòu chén zūn bù dé bǐ zǔ huī qīng

组、徽卿皆以受田宅赐钱,吉封为博阳侯,臣尊不得比组、徽卿。

chén nián lǎo jū pín sǐ zài dàn mù yù zhōng bù yán kǒng shǐ yǒu gōng bù zhe

臣年老居贫,死在旦暮,欲终不言,恐使有功不著。

jí zi xiǎn zuò wēi wén duó jué wèi guān nèi hóu chén yú yǐ wéi yi fù qí jué yì yǐ bào xiān rù gōng dé

吉子显坐微文夺爵为关内侯,臣愚以为宜复其爵邑,以报先入功德。

xiān shì xiǎn wèi tài pú shí yú nián yǔ guān shǔ dà wéi jiān lì zāng qiān yú wàn sī lì xiào wèi chāng àn hé zuì zhì bù dào zòu qǐng dài bǔ

”先是,显为太仆十余年,与官属大为奸利,臧千余万,司隶校尉昌案劾,罪至不道,奏请逮捕。

shàng yuē gù chéng xiàng jí yǒu jiù ēn zhèn bù rěn jué

上曰:“故丞相吉有旧恩,朕不忍绝。

miǎn xiǎn guān duó yì sì bǎi hù

”免显官,夺邑四百户。

hòu fù yǐ wéi chéng mén xiào wèi

后复以为城门校尉。

xiǎn zú zi chāng sì jué guān nèi hóu

显卒,子昌嗣爵关内侯。

chéng dì shí xiū fèi gōng yǐ jí jiù ēn yóu zhòng hóng jiā yuán nián zhì zhào chéng xiàng yù shǐ gài wén bāo gōng dé jì jué tǒng suǒ yǐ zhòng zōng miào guǎng xián shèng zhī lù yě

成帝时,修废功,以吉旧恩尤重,鸿嘉元年制诏丞相御史:“盖闻褒功德,继绝统,所以重宗庙,广贤圣之路也。

gù bó yáng hòu jí yǐ jiù ēn yǒu gōng ér fēng jīn qí sì jué zhèn shén lián zhī

故博阳侯吉以旧恩有功而封,今其祀绝,朕甚怜之。

fu shàn shàn jí zǐ sūn gǔ jīn zhī tōng yì yě qí fēng jí sūn zhōng láng jiàng guān nèi hóu chāng wèi bó yáng hòu fèng jí hòu

夫善善及子孙,古今之通谊也,其封吉孙中郎将、关内侯昌为博阳侯,奉吉后。

guó jué sān shí èr suì fù xù yún

”国绝三十二岁复续云。

chāng chuán zi zhì sūn wáng mǎng shí nǎi jué

昌传子至孙,王莽时乃绝。

zàn yuē gǔ zhī zhì míng bì yáo xiàng lèi yuǎn qǔ zhū wù jìn qǔ zhū shēn

赞曰:古之制名,必繇象类,远取诸物,近取诸身。

gù jīng wèi jūn wèi yuán shǒu chén wèi gǔ gōng míng qí yī tǐ xiāng dài ér chéng yě

故经谓君为元首,臣为股肱,明其一体,相待而成也。

shì gù jūn chén xiāng pèi gǔ jīn cháng dào zì rán zhī shì yě

是故君臣相配,古今常道,自然之势也。

jìn guān hàn xiāng gāo zǔ kāi jī xiāo cáo wèi guān xiào xuān zhōng xīng bǐng wèi yǒu shēng

近观汉相,高祖开基,萧、曹为冠,孝宣中兴,丙、魏有声。

shì shí chù zhì yǒu xù zhòng zhí xiū lǐ gōng qīng duō chēng qí wèi hǎi nèi xìng yú lǐ ràng

是时,黜陟有序,众职修理,公卿多称其位,海内兴于礼让。

lǎn qí xíng shì qǐ xū hū zāi

览其行事,岂虚乎哉!

✦ You read 传·魏相丙吉传

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.