hé wǔ zì jūn gōng shǔ jùn pí xiàn rén yě
何武字君公，蜀郡郫县人也。
xuān dì shí tiān xià hé píng sì yí bīn fú shén jué wǔ fèng zhī jiān lǚ méng ruì yìng
宣帝时，天下和平，四夷宾服，神爵、五凤之间屡蒙瑞应。
ér yì zhōu cì shǐ wáng xiāng shǐ biàn shì wáng bāo sòng hàn dé zuò zhōng hé lè zhí xuān bù shī sān piān
而益州刺史王襄使辩士王褒颂汉德，作《中和》、《乐职》、《宣布》诗三篇。
wǔ nián shí sì wǔ yǔ chéng dū yáng fù zhòng děng gòng xí gē zhī
武年十四五，与成都杨覆众等共习歌之。
shì shí xuān dì xún wǔ dì gù shì qiú tōng dá mào yì shì zhào jiàn wǔ děng yú xuān shì
是时，宣帝循武帝故事，求通达茂异士，召见武等于宣室。
shàng yuē cǐ shèng dé zhī shì wú hé zú yǐ dāng zhī zāi
上曰：“此盛德之事，吾何足以当之哉！
yǐ bāo wèi dài zhào wǔ děng cì bó ba
”以褒为待诏，武等赐帛罢。
wǔ yì bó shì shòu yè zhì yì
武诣博士受业，治《易》。
yǐ shè cè jiǎ kē wèi láng yǔ dí fāng jìn jiāo zhì xiāng yǒu
以射策甲科为郎，与翟方进交志相友。
guāng lù xūn jǔ sì háng qiān wèi hù lìng zuò fǎ miǎn guī
光禄勋举四行，迁为鄠令，坐法免归。
wǔ xiōng dì wǔ rén jiē wèi jùn lì jùn xiàn jìng dàn zhī
武兄弟五人，皆为郡吏，郡县敬惮之。
wǔ dì xiǎn jiā yǒu shì jí zū cháng bù rù xiàn shù fù qí kè
武弟显家有市籍，租常不入，县数负其课。
shì sè fū qiú shāng bǔ rǔ xiǎn jiā xiǎn nù yù yǐ lì shì zhōng shāng
市啬夫求商捕辱显家，显怒，欲以吏事中商。
wǔ yuē yǐ wú jiā zū fù yáo yì bù wéi zhòng xiān fèng gōng lì bù yì yi hu
武曰：“以吾家租赋繇役不为众先，奉公吏不亦宜乎！
wǔ zú bái tài shǒu zhào shāng wèi zú lì zhōu lǐ wén zhī jiē fú yān
”武卒白太守，召商为卒吏，州里闻之皆服焉。
jiǔ zhī tài pú wáng yīn jǔ wǔ xián liáng fāng zhèng zhēng duì cè bài wèi jiàn dài fū qiān yáng zhōu cì shǐ
久之，太仆王音举武贤良方正，征对策，拜为谏大夫，迁扬州刺史。
suǒ jǔ zòu èr qiān dàn zhǎng lì bì xiān lù zhāng fú zuì zhě wèi kuī chú miǎn zhī ér yǐ
所举奏二千石长吏必先露章，服罪者为亏除，免之而已；
bù fú jí fǎ zòu zhī dǐ zuì huò zhì sǐ
不服，极法奏之，抵罪或至死。
jiǔ jiāng tài shǒu dài shèng lǐ jīng hào xiǎo dài zhě yě xíng zhì duō bù fǎ qián cì shǐ yǐ qí dà rú yōu róng zhī
九江太守戴圣，《礼经》号小戴者也，行治多不法，前刺史以其大儒，优容之。
jí wǔ wèi cì shǐ xíng bù lì qiú tú yǒu suǒ jǔ yǐ shǔ jùn
及武为刺史，行部隶囚徒，有所举以属郡。
shèng yuē hòu jìn shēng hé zhī nǎi yù luàn rén zhì
圣曰：“后进生何知，乃欲乱人治！
jiē wú suǒ jué
”皆无所决。
wǔ shǐ cóng shì lián de qí zuì shèng jù zì miǎn hòu wèi bó shì huǐ wǔ yú cháo tíng
武使从事廉得其罪，圣惧，自免，后为博士，毁武于朝廷。
wǔ wén zhī zhōng bù yáng qí è
武闻之，终不扬其恶。
ér shèng zǐ bīn kè wèi qún dào de xì lú jiāng shèng zì yǐ zi bì sǐ
而圣子宾客为群盗，得，系庐江，圣自以子必死。
wǔ píng xīn jué zhī zú dé bù sǐ
武平心决之，卒得不死。
zì shì hòu shèng cán fú
自是后，圣惭服。
wǔ měi zòu shì zhì jīng shī shèng wèi cháng bù zào mén xiè ēn
武每奏事至京师，圣未尝不造门谢恩。
wǔ wèi cì shǐ èr qiān dàn yǒu zuì yìng shí jǔ zòu qí yú xián yǔ bù xiào jìng zhī rú yī shì yǐ jùn guó gè zhòng qí shǒu xiāng zhōu zhōng qīng píng
武为刺史，二千石有罪，应时举奏，其余贤与不肖敬之如一，是以郡国各重其守相，州中清平。
xíng bù bì xiān jí xué gōng jiàn zhū shēng shì qí sòng lùn wèn yǐ dé shī rán hòu rù chuán shè chū jì wèn kěn tián qǐng mǔ wǔ gǔ měi è yǐ nǎi jiàn èr qiān dàn yǐ wéi cháng
行部必先即学宫见诸生，试其诵论，问以得失，然后入传舍，出记问垦田顷亩、五谷美恶，已乃见二千石，以为常。
chū wǔ wèi jùn lì shí shì tài shǒu hé shòu
初，武为郡吏时，事太守何寿。
shòu zhī wǔ yǒu zǎi xiàng qì yǐ qí tóng xìng gù hòu zhī
寿知武有宰相器，以其同姓故厚之。
hòu shòu wèi dà sī nóng qí xiōng zi wèi lú jiāng zhǎng shǐ
后寿为大司农，其兄子为庐江长史。
shí wǔ zòu shì zài dǐ shòu xiōng zi shì zài cháng ān shòu wèi jù zhào wǔ dì xiǎn jí gù rén yáng fù zhòng děng jiǔ hān jiàn qí xiōng zi yuē cǐ zi yáng zhōu zhǎng shǐ cái néng jià xià wèi cháng shěng jiàn
时，武奏事在邸，寿兄子适在长安，寿为具召武弟显及故人杨覆众等，酒酣，见其兄子，曰：“此子扬州长史，材能驾下，未尝省见。
xiǎn děng shén cán tuì yǐ wèi wǔ wǔ yuē cì shǐ gǔ zhī fāng bó shàng suǒ wěi rèn yī zhōu biǎo shuài yě zhí zài jìn shàn tuì è
”显等甚惭，退以谓武，武曰：“刺史古之方伯，上所委任，一州表率也，职在进善退恶。
lì zhì xíng yǒu mào yì mín yǒu yǐn yì nǎi dāng zhào jiàn bù kě yǒu suǒ sī wèn
吏治行有茂异，民有隐逸，乃当召见，不可有所私问。
xiǎn fù zhòng qiáng zhī bù dé yǐ zhào jiàn cì zhī jiǔ
”显、覆众强之，不得已召见，赐卮酒。
suì zhōng lú jiāng tài shǒu jǔ zhī
岁中，庐江太守举之。
qí shǒu fǎ jiàn dàn rú cǐ
其守法见惮如此。
wèi cì shǐ wǔ suì rù wèi chéng xiàng sī zhí chéng xiàng xuē xuān jìng zhòng zhī
为刺史五岁，入为丞相司直，丞相薛宣敬重之。
chū wèi qīng hé tài shǒu shù suì zuò jùn zhōng bèi zāi hài shén sì yǐ shàng miǎn
出为清河太守，数岁，坐郡中被灾害什四以上免。
jiǔ zhī dà sī mǎ qǔ yáng hòu wáng gēn jiàn wǔ zhēng wèi jiàn dài fū
久之，大司马曲阳侯王根荐武，征为谏大夫。
qiān yǎn zhōu cì shǐ rù wèi sī lì xiào wèi xǐ jīng zhào yǐn
迁兖州刺史，入为司隶校尉，徙京兆尹。
èr suì zuò jǔ fāng zhèng suǒ jǔ zhě zhào jiàn pán pì yǎ bài yǒu sī yǐ wéi guǐ zhòng xū wěi
二岁，坐举方正所举者召见槃辟雅拜，有司以为诡众虚伪。
wǔ zuò zuǒ qiān chu nèi shǐ qiān pèi jùn tài shǒu fù rù wèi tíng wèi
武坐左迁楚内史，迁沛郡太守，复入为廷尉。
suí hé yuán nián yù shǐ dài fū kǒng guāng zuǒ qiān tíng wèi wǔ wèi yù shǐ dài fū
绥和元年，御史大夫孔光左迁廷尉，武为御史大夫。
chéng dì yù xiū pì yōng jiàn sān gōng guān jí gǎi yù shǐ dài fū wèi dà sī kōng
成帝欲修辟雍，建三公官，即改御史大夫为大司空。
wǔ gèng wéi dà sī kōng fēng sì xiāng hòu shí yì qiān hù
武更为大司空，封汜乡侯，食邑千户。
sì xiāng zài láng yá bù qí āi dì chū jí wèi bāo shǎng dà chén gèng yǐ nán yáng chōu zhī bó wàng xiāng wèi sì xiāng hòu guó zēng ba qiān hù
汜乡在琅邪不其，哀帝初即位，褒赏大臣，更以南阳犨之博望乡为汜乡侯国，增吧千户。
wǔ wéi rén rén hòu hǎo jìn shì jiāng chēng rén zhī shàn
武为人仁厚，好进士，将称人之善。
wèi chu nèi shǐ hòu liǎng gōng zài pèi jùn hòu liǎng táng jí wèi gōng qīng jiàn zhī cháo tíng
为楚内史厚两龚，在沛郡厚两唐，及为公卿，荐之朝廷。
cǐ rén xiǎn yú shì zhě hé hóu lì yě shì yǐ cǐ duō yān
此人显于世者，何侯力也，世以此多焉。
rán jí péng dǎng wèn wén lì bì yú rú zhě wèn rú zhě bì yú wén lì yǐ xiāng cān jiǎn
然疾朋党，问文吏必于儒者，问儒者必于文吏，以相参检。
yù chú lì xiān wèi kē lì yǐ fáng qǐng tuō
欲除吏，先为科例以防请托。
qí suǒ jū yì wú hè hè míng qù hòu cháng jiàn sī
他做官也没什么显赫的名声，离任后常被人怀念。
jí wèi yù shǐ dài fū sī kōng yǔ chéng xiàng fāng jìn gòng zòu yán wǎng zhě zhū hóu wáng duàn yù zhì zhèng nèi shǐ diǎn yù shì xiāng zǒng gāng jì fǔ wáng zhōng wèi bèi dào zéi
及为御史大夫司空，与丞相方进共奏言：“往者诸侯王断狱治政，内史典狱事，相总纲纪辅王，中尉备盗贼。
jīn wáng bù duàn yù yǔ zhèng zhōng wèi guān bà zhí bìng nèi shǐ jùn guó shǒu xiāng wěi rèn suǒ yǐ yī tǒng xìn ān bǎi xìng yě
今王不断狱与政，中尉官罢，职并内史，郡国守相委任，所以一统信，安百姓也。
jīn nèi shǐ wèi bēi ér quán zhòng wēi zhí xiāng yú bù tǒng zūn zhě nán yǐ wèi zhì
今内史位卑而权重，威职相逾，不统尊者，难以为治。
chén qǐng xiàng rú tài shǒu nèi shǐ rú dū wèi yǐ shùn zūn bēi zhī xù píng qīng zhòng zhī quán
臣请相如太守，内史如都尉，以顺尊卑之序，平轻重之权。
zhì yuē kě
下诏说：“可以。”
yǐ nèi shǐ wèi zhōng wèi
”以内史为中尉。
chū wǔ wèi jiǔ qīng shí zòu yán yi zhì sān gōng guān yòu yǔ fāng jìn gòng zòu ba cì shǐ gēng zhì zhōu mù hòu jiē fù fù gù yǔ zài zhū bó chuán
初，武为九卿时，奏言宜置三公官，又与方进共奏罢刺史，更置州牧，后皆复复故，语在《朱博传》。
wéi nèi shǐ shì shī xíng
唯内史事施行。
duō suǒ jǔ zòu hào wèi fán suì bù chēng xián gōng
多所举奏，号为烦碎，不称贤公。
gōng míng lüè bǐ xuē xuān qí cái bù jí yě ér jīng shù zhèng zhí guò zhī
功名略比薛宣，其材不及也，而经术正直过之。
wǔ hòu mǔ zài jùn qiǎn lì guī yíng huì chéng dì bēng lì kǒng dào lù yǒu dào zéi hòu mǔ liú zhǐ zuǒ yòu huò jī wǔ shì qīn bù dǔ
武后母在郡，遣吏归迎，会成帝崩，吏恐道路有盗贼，后母留止，左右或讥武事亲不笃。
āi dì yì yù gǎi yì dà chén suì cè miǎn wǔ yuē jūn jǔ cuò fán kē bù hé zhòng xīn xiào shēng bù wén è míng liú xíng wú yǐ lǜ shì sì fāng qí shàng dà sī kōng yìn shòu bà guī jiù guó
哀帝亦欲改易大臣，遂策免武曰：“君举错烦苛，不合众心，孝声不闻，恶名流行，无以率示四方，其上大司空印绶，罢归就国。
hòu wǔ suì jiàn dài fū bào xuān shù chēng yuān zhī tiān zǐ gǎn chéng xiàng wáng jiā zhī duì ér gāo ān hóu dǒng xián yì jiàn wǔ wǔ yóu shì fù zhēng wèi yù shǐ dài fū yuè yú xǐ wèi qián jiāng jūn
后五岁，谏大夫鲍宣数称冤之，天子感丞相王嘉之对，而高安侯董贤亦荐武，武由是复征为御史大夫，月余，徙为前将军。
xiān shì xīn dū hòu wáng mǎng jiù guó shù nián shàng yǐ tài huáng tài hòu gù zhēng mǎng hái jīng shī
先是，新都侯王莽就国，数年，上以太皇太后故征莽还京师。
mǎng cóng dì chéng dū hòu wáng yì wèi shì zhōng jiǎo chēng tài huáng tài hòu zhǐ bái āi dì wèi mǎng qiú tè jìn jǐ shì zhōng
工莽的堂弟成都侯王邑是侍中，假称太皇太后旨意报告哀帝，替王莽请求特进给事卜官职。
āi dì fù qǐng zhī shì fā jué
哀帝复请之，事发觉。
tài hòu wèi xiè shàng yǐ tài hòu gù bù rěn zhū zhī zuǒ qiān yì wèi xī hé shǔ guó dū wèi xuē qiān hù
太后为谢，上以太后故不忍诛之，左迁邑为西河属国都尉，削千户。
hòu yǒu zhào jǔ dà cháng mǎng sī cóng wǔ qiú jǔ wǔ bù gǎn jǔ
后有诏举大常，莽私从武求举，武不敢举。
hòu shù yuè āi dì bēng tài hòu jí rì yǐn mǎng rù shōu dà sī mǎ dǒng xián yìn shòu zhào yǒu sī jǔ kě dà sī mǎ zhě
后数月，哀帝崩，太后即日引莽入，收大司马董贤印绶，诏有司举可大司马者。
mǎng gù dà sī mǎ cí wèi pì dīng fu zhòng shù chēng yǐ wéi xián yòu tài hòu jìn qīn zì dà sī tú kǒng guāng yǐ xià jǔ cháo jiē jǔ mǎng
莽故大司马，辞位辟丁、傅，众庶称以为贤，又太后近亲，自大司徒孔光以下举朝皆举莽。
wǔ wèi qián jiāng jūn
武为前将军，
sù yǔ zuǒ jiāng jūn gōng sūn lù xiāng shàn
素与左将军公孙禄相善，
èr rén dú móu
二人独谋，
yǐ wéi wǎng shí xiào huì xiào zhāo shǎo zhǔ zhī shì
以为往时孝惠、孝昭少主之世，
wài qī lǚ huò shàng guān chí quán
外戚吕、霍、上官持权，
jǐ wēi shè jì
几危社稷，
jīn xiào chéng xiào āi bǐ shì wú sì
今孝成、孝哀比世无嗣，
fāng dāng xuǎn lì qīn jìn fǔ yòu zhǔ
方当选立亲近辅幼主，
bù yí lìng yì xìng dà chén chí quán
不宜令异姓大臣持权，
qīn shū xiāng cuò
亲疏相错，
wèi guó jì biàn
为国计便。
yú shì wǔ jǔ gōng sūn lù kě dà sī mǎ ér lù yì jǔ wǔ
于是武举公孙禄可大司马，而禄亦举武。
tài hòu jìng zì yòng mǎng wèi dà sī mǎ
太后竟自用莽为大司马。
mǎng fēng yǒu sī hé zòu wǔ gōng sūn lù hù xiāng chēng jǔ jiē miǎn
莽风有司劾奏武、公孙禄互相称举，皆免。
wǔ jiù guó hòu mǎng qǐn shèng wèi zǎi héng yīn zhū bù fù jǐ zhě
武就国后，莽寝盛，为宰衡，阴诛不附己者。
yuán shǐ sān nián lǚ kuān děng shì qǐ
元始三年，吕宽等事起。
shí dà sī kōng zhēn fēng chéng mǎng fēng zhǐ qiǎn shǐ zhě chéng chuán àn zhì dǎng yǔ lián yǐn zhū suǒ yù zhū shàng dǎng bào xuān nán yáng péng wěi dù gōng zǐ jùn guó háo jié zuò sǐ zhě shù bǎi rén
时，大司空甄丰承莽风指，遣使者乘传案治党与，连引诸所欲诛，上党鲍宣，南阳彭伟、杜公子，郡国豪桀坐死者数百人。
wǔ zài jiàn wū zhōng dà lǐ zhèng jiàn chē zhēng wǔ wǔ zì shā
武在见诬中，大理正槛车征武，武自杀。
zhòng rén duō yuān wǔ zhě mǎng yù yàn zhòng yì lìng wǔ zi kuàng sì wèi hóu shì wǔ yuē cì hóu
众人多冤武者，莽欲厌众意，令武子况嗣为侯，谥武曰刺侯。
mǎng cuàn wèi miǎn kuàng wèi shù rén
莽篡位，免况为庶人。
wáng jiā zì gōng zhòng píng líng rén yě
王嘉字公仲，平陵人也。
yǐ míng jīng shè cè jiǎ kē wèi láng zuò hù diàn mén shī lán miǎn
以明经射策甲科为郎，坐户殿门失阑免。
guāng lù xūn yú yǒng chú wèi yuàn chá lián wèi nán líng chéng fù chá lián wèi cháng líng wèi
光禄勋于永除为掾，察廉为南陵丞，复察廉为长陵尉。
hóng jiā zhōng jǔ dūn piáo néng zhí yán zhào jiàn xuān shì duì zhèng shì dé shī chāo qiān tài zhōng dài fū
鸿嘉中，举敦朴能直言，召见宣室，对政事得失，超迁太中大夫。
chū wèi jiǔ jiāng hé nán tài shǒu zhì shén yǒu shēng
出为九江、河南太守，治甚有声。
zhēng rù wèi dà hóng lú xǐ jīng zhào yǐn qiān yù shǐ dài fū
征入为大鸿胪，徙京兆尹，迁御史大夫。
jiàn píng sān nián dài píng dāng wèi chéng xiàng fēng xīn fu hóu jiā shí yì qiān yī bǎi hù
建平三年代平当为丞相，封新甫侯，加食邑，千一百户。
jiā wéi rén gāng zhí yán yì yǒu wēi zhòng shàng shén jìng zhī
嘉为人刚直严毅有威重，上甚敬之。
āi dì chū lì yù kuāng chéng dì zhī zhèng duō suǒ biàn dòng jiā shàng shū yuē
哀帝初立，欲匡成帝之政，多所变动，嘉上疏曰：
chén wén shèng wáng zhī gōng zài yú dé rén
臣闻圣王之功在于得人。
kǒng zǐ yuē cái nán bù qí rán yǔ
孔子曰：“材难，不其然与！
gù duàn shì lì zhū hóu xiàng xián yě
”故断世立诸侯，象贤也。
suī bù néng jǐn xián tiān zǐ wèi zé chén lì mìng qīng yǐ fǔ zhī
”虽不能尽贤，天子为择臣，立命卿以辅之。
jū shì guó yě lěi shì zūn zhòng rán hòu shì mín zhī zhòng fù yān shì yǐ jiào huà xíng ér zhì gōng lì
居是国也，累世尊重，然后士民之众附焉，是以教化行而治功立。
jīn zhī jùn shǒu zhòng yú gǔ zhū hóu wǎng zhě zhì xuǎn xián cái xián cái nán de bá zhuó kě yòng zhě huò qǐ yú qiú tú
今之郡守重于古诸侯，往者致选贤材，贤材难得，拔擢可用者，或起于囚徒。
xī wèi shàng zuò shì xì wén dì gǎn féng táng zhī yán qiǎn shǐ chí jié shè qí zuì bài wèi yún zhōng tài shǒu xiōng nú jì zhī
昔魏尚坐事系，文帝感冯唐之言，遣使持节赦其罪，拜为云中太守，匈奴忌之。
wǔ dì zhuó hán ān guó yú tú zhōng bài wèi liáng nèi shǐ gǔ ròu cháng ān
武帝擢韩安国于徒中，拜为梁内史，骨肉长安。
zhāng chǎng wèi jīng zhào yǐn yǒu zuì dāng miǎn xiá lì zhī ér fàn chang chang shōu shā zhī qí jiā zì yuān shǐ zhě fù yù kè chang zéi shā rén shàng dài bǔ bù xià huì miǎn wáng mìng shù shí rì xuān dì zhēng chang bài wèi jì zhōu cì shǐ zú huò qí yòng
张敞为京兆尹，有罪当免，黠吏知而犯敞，敞收杀之，其家自冤，使者覆狱，刻敞贼杀人，上逮捕不下，会免，亡命数十日，宣帝征敞拜为冀州刺史，卒获其用。
qián shì fēi sī cǐ sān rén tān qí cái qì yǒu yì yú gōng jiā yě
前世非私此三人，贪其材器有益于公家也。
xiào wén shí lì jū guān zhě huò zhǎng zǐ sūn yǐ guān wèi shì cāng shì kù shì zé cāng kù lì zhī hòu yě
孝文时，吏居官者或长子孙，以官为氏，仓氏、库氏则仓库吏之后也。
qí èr qiān dàn zhǎng lì yì ān guān lè zhí rán hòu xià xià xiāng wàng mò yǒu gǒu qiě zhī yì
其二千石长吏亦安官乐职，然后下下相望，莫有苟且之意。
qí hòu shāo shāo biàn yì gōng qīng yǐ xià chuán xiāng cù jí yòu shù gǎi gēng zhèng shì sī lì bù cì shǐ chá guò xī hé fā yáng yīn sī lì huò jū guān shù yuè ér tuì sòng gù yíng xīn jiāo cuò dào lù
其后稍稍变易，公卿以下传相促急，又数改更政事，司隶、部刺史察过悉劾，发扬阴私，吏或居官数月而退，送故迎新，交错道路。
zhōng cái gǒu róng qiú quán xià cái huái wēi nèi gù yī qiè yíng sī zhě duō
中材苟容求全，下材怀危内顾，一切营私者多。
èr qiān dàn yì qīng jiàn lì mín màn yì zhī
二千石益轻贱，吏民慢易之。
huò chí qí wēi guò zēng jiā chéng zuì yán yú cì shǐ sī lì huò zhì shàng shū zhāng xià
或持其微过，增加成罪，言于刺史、司隶，或至上书章下；
zhòng shù zhī qí yì wēi xiǎo shī yì zé yǒu lí pàn zhī xīn
众庶知其易危，小失意则有离畔之心。
qián shān yáng wáng tú sū lìng děng cóng héng lì shì lín nàn mò kěn fú jié sǐ yì yǐ shǒu xiāng wēi quán sù duó yě
前山阳亡徒苏令等从横，吏士临难，莫肯伏节死义，以守相威权素夺也。
xiào chéng huáng dì huǐ zhī xià zhào shū èr qiān dàn bù wéi zòng qiǎn shǐ zhě cì jīn wèi hòu qí yì chéng yǐ wéi guó jiā yǒu jí qǔ bàn yú èr qiān dàn èr qiān dàn zūn zhòng nán wēi nǎi néng shǐ xià
孝成皇帝悔之，下诏书，二千石不为纵，遣使者赐金，尉厚其意，诚以为国家有急，取办于二千石，二千石尊重难危，乃能使下。
xiào xuān huáng dì ài qí liáng mín lì yǒu zhāng hé shì liú zhōng huì shè yī jiě
孝宣皇帝爱其良民吏，有章劾，事留中，会赦一解。
gù shì shàng shū xī xià zhāng wèi fán rǎo bǎi xìng zhèng yàn xì zhì huò sǐ yù zhōng zhāng wén bì yǒu gǎn gào zhī zì nǎi xià
故事，尚书希下章，为烦扰百姓，证验系治，或死狱中，章文必有“敢告之”字乃下。
wéi bì xià liú shén yú zé xián jì shàn wàng guò róng rěn chén zǐ wù zé yǐ bèi
唯陛下留神于择贤，记善忘过，容忍臣子，勿责以备。
èr qiān dàn bù cì shǐ sān fǔ xiàn lìng yǒu cái rèn zhí zhě rén qíng bù néng bù yǒu guò chà yi kě kuò lüè lìng jìn lì zhě yǒu suǒ quàn
二千石、部刺史、三辅县令有材任职者，人情不能不有过差，宜可阔略，令尽力者有所劝。
cǐ fāng jīn jí wù guó jiā wèi lì yě
此方今急务，国家为利也。
qián sū lìng fā yù qiǎn dài fū shǐ zhú wèn zhuàng shí jiàn dài fū wú kě shǐ zhě zhào zhōu zhì lìng yǐn féng bài wèi jiàn dài fū qiǎn zhī
前苏令发，欲遣大夫使逐问状，时见大夫无可使者，召盩厔令尹逢拜为谏大夫遣之。
jīn zhū dài fū yǒu cái néng zhě shén shǎo yi yù xù yǎng kě chéng jiù zhě zé shì fù nàn bù ài qí sǐ
今诸大夫有材能者甚少，宜豫畜养可成就者，则士赴难不爱其死；
lín shì cāng cù nǎi qiú fēi suǒ yǐ míng cháo tíng yě
临事仓卒乃求，非所以明朝廷也。
jiā yīn jiàn rú zhě gōng sūn guāng mǎn chāng jí néng lì xiāo xián xuē xiū děng jiē gù èr qiān dàn yǒu míng chēng
嘉因荐儒者公孙光、满昌及能吏萧咸、薛修等，皆故二千石有名称。
tiān zǐ nà ér yòng zhī
天子纳而用之。
huì xī fū gōng sūn chǒng děng yīn zhōng cháng shì sòng hóng shàng shū gào dōng píng wáng yún zhòu zǔ yòu yǔ hòu jiù wu hóng móu shì shàng wèi nì yún děng fú zhū gōng chǒng zhuó wèi lì èr qiān dàn
会息夫躬、孙宠等因中常侍宋弘上书告东平王云祝诅，又与后舅伍宏谋弑上为逆，云等伏诛，躬、宠擢为吏二千石。
shì shí shì zhōng dǒng xián ài xìng yú shàng shàng yù hóu zhī ér wèi yǒu suǒ yuán fu jiā quàn shàng yīn dōng píng shì yǐ fēng xián
是时，侍中董贤爱幸于上，上欲侯之而未有所缘，傅嘉劝上因东平事以封贤。
shàng yú shì dìng gōng chǒng gào dōng píng běn zhāng duó qù sòng hóng gèng yán yīn dǒng xián yǐ wén yù yǐ qí gōng hóu zhī jiē xiān cì jué guān nèi hóu
上于是定躬、宠告东平本章，掇去宋弘，更言因董贤以闻，欲以其功侯之，皆先赐爵关内侯。
qǐng zhī yù fēng xián děng shàng xīn dàn jiā nǎi xiān shǐ huáng hòu fù kǒng xiāng hòu fu yàn chí zhào shū shì chéng xiàng yù shǐ
顷之，欲封贤等，上心惮嘉，乃先使皇后父孔乡侯傅晏持诏书视丞相御史。
yú shì jiā yǔ yù shǐ dài fū gǔ yán shàng fēng shì yán qiè jiàn dǒng xián děng sān rén shǐ cì jué zhòng shù xiōng xiōng xián yuē xián guì qí yú bìng méng ēn zhì jīn liú yán wèi jiě
于是嘉与御史大夫贾延上封事言：“窃见董贤等三人始赐爵，众庶匈匈，咸曰贤贵，其余并蒙恩，至今流言未解。
bì xià rén ēn yú xián děng bù yǐ yi bào xián děng běn zòu yǔ yán yán wèn gōng qīng dài fū bó shì yì láng kǎo hé gǔ jīn míng zhèng qí yì rán hòu nǎi jiā jué tǔ
陛下仁恩于贤等不已，宜暴贤等本奏语言，延问公卿、大夫、博士、议郎，考合古今，明正其义，然后乃加爵土；
bù rán kǒng dà shī zhòng xīn hǎi nèi yǐn lǐng ér yì
不然，恐大失众心，海内引领而议。
bào píng qí shì bì yǒu yán dāng fēng zhě zài bì xià suǒ cóng
暴平其事，必有言当封者，在陛下所从；
tiān xià suī bù shuō jiù yǒu suǒ fēn bù dú zài bì xià
天下虽不说，咎有所分，不独在陛下。
qián dìng líng hóu chún yú zhǎng chū fēng qí shì yì yì
前定陵侯淳于长初封，其事亦议。
dà sī nóng gǔ yǒng yǐ zhǎng dāng fēng zhòng rén guī jiù yú yǒng xiān dì bù dú méng qí jī
大司农谷永以长当封，众人归咎于永，先帝不独蒙其讥。
chén jiā chén yán cái nú bù chēng sǐ yǒu yú zé
臣嘉、臣延材驽不称，死有余责。
zhī shùn zhǐ bù wǔ kě de róng shēn xū yú suǒ yǐ bù gǎn zhě sī bào hòu ēn yě
知顺指不迕，可得容身须臾，所以不敢者，思报厚恩也。
shàng gǎn qí yán zhǐ shù yuè suì xià zhào fēng xián děng yīn yǐ qiè zé gōng qīng yuē zhèn jū wèi yǐ lái qǐn jí wèi chōu fǎn nì zhī móu xiāng lián bù jué zéi luàn zhī chén jìn shì wéi wò
”上感其言，止，数月，遂下诏封贤等，因以切责公卿曰：“朕居位以来，寝疾未瘳，反逆之谋相连不绝，贼乱之臣近侍帷幄。
qián dōng píng wáng yún yǔ hòu yè zhòu zǔ zhèn shǐ shì yī wu hóng děng nèi shì àn mài jǐ wēi shè jì dài mò shén yān
前东平王云与后谒祝诅朕，使侍医伍宏等内侍案脉，几危社稷，殆莫甚焉！
xī chu yǒu zi yù de chén jìn wén wèi zhī cè xí ér zuò
昔楚有子玉得臣，晋文为之侧席而坐；
jìn shì jí àn zhé huái nán zhī móu
近事，汲黯折淮南之谋。
jīn yún děng zhì yǒu tú shì tiān zǐ nì luàn zhī móu zhě shì gōng qīng gǔ gōng mò néng xī xīn wu cōng míng yǐ xiāo yàn wèi méng zhī gù
今云等至有图弑天子逆乱之谋者，是公卿股肱莫能悉心务聪明以销厌未萌之故。
lài zōng miào zhī líng shì zhōng fù mǎ dū wèi xián děng fā jué yǐ wén xián fú jué gū
赖宗庙之灵，侍中、驸马都尉贤等发觉以闻，咸伏厥辜。
shū bù yún hū
《书》不云乎？
yòng dé zhāng jué shàn
‘用德章厥善’。
qí fēng xián wèi gāo ān hóu nán yáng tài shǒu chǒng wèi fāng yáng hòu zuǒ cáo guāng lù dài fu gōng wèi yi líng hóu
其封贤为高安侯、南阳太守宠为方阳侯、左曹光禄大夫躬为宜陵侯。
hòu shù yuè rì shí jǔ zhí yán jiā fù zòu fēng shì yuē
后数月，日食，举直言，嘉复奏封事曰：
chén wén jiù yáo jiè dì shùn yuē wáng áo yì yù yǒu guó jīng jīng yè yè yī rì èr rì wàn jī
臣闻咎繇戒帝舜曰：“亡敖佚欲有国，兢兢业业，一日二日万机。
jī zǐ jiè wǔ wáng yuē chén wú yǒu zuò wēi zuò fú wáng yǒu yù shí
”箕子戒武王曰：“臣无有作威作福，亡有玉食；
chén zhī yǒu zuò wēi zuò fú yù shí hài yú ér jiā xiōng yú ér guó rén yòng cè pō pì mín yòng tiě tè
臣之有作威作福玉食，害于而家，凶于而国，人用侧颇辟，民用僣慝。
yán rú cǐ zé nì zūn bēi zhī xù luàn yīn yáng zhī tǒng ér hài jí wáng zhě qí guó jí wēi
”言如此则逆尊卑之序，乱阴阳之统，而害及王者，其国极危。
guó rén qīng zè bù zhèng mín yòng tiě chà bù yī cǐ jūn bù yóu fǎ dù shàng xià shī xù zhī bài yě
国人倾仄不正，民用僣差不一，此君不由法度，上下失序之败也。
wǔ wáng gōng lǚ cǐ dào lóng zhì chéng kāng
武王躬履此道，隆至成、康。
zì shì yǐ hòu zòng xīn zì yù fǎ dù ling chi zhì yú chén shì jūn zi shì fù
自是以后，纵心恣欲，法度陵迟，至于臣弑君，子弑父。
fù zǐ zhì qīn shī lǐ huàn shēng hé kuàng yì xìng zhī chén
父子至亲，失礼患生，何况异姓之臣？
kǒng zǐ yuē dào qiān shèng zhī guó jìng shì ér xìn jié yòng ér ài rén shǐ mín yǐ shí
孔子曰：“道千乘之国，敬事而信，节用而爱人，使民以时。
xiào wén huáng dì bèi xíng cǐ dào hǎi nèi méng ēn wèi hàn tài zōng
”孝文皇帝备行此道，海内蒙恩，为汉太宗。
xiào xuān huáng dì shǎng fá xìn míng shī yǔ yǒu jié jì rén zhī gōng hū yú xiǎo guò yǐ zhì zhì píng
孝宣皇帝赏罚信明，施与有节，记人之功，忽于小过，以致治平。
xiào yuán huáng dì fèng cheng dà yè wēn gōng shǎo yù dōu nèi qián sì shí wàn wàn shuǐ héng qián èr shí wǔ wàn wàn shào fǔ qián shí bā wàn wàn
孝元皇帝奉承大业，温恭少欲，都内钱四十万万，水衡钱二十五万万，少府钱十八万万。
cháng xìng shàng lín hòu gōng féng guì rén cóng lín shòu quān měng shòu jīng chū guì rén qián dāng zhī yuán dì jiā měi qí yì cì qián wǔ wàn
尝幸上林，后宫冯贵人从临兽圈，猛兽惊出，贵人前当之，元帝嘉美其义，赐钱五万。
yè tíng jiàn qīn yǒu jiā shǎng cì shǔ qí rén wù zhòng xiè
掖庭见亲，有加赏赐，属其人勿众谢。
shì píng è piān zhòng shī rén xīn shǎng cì jié yuē
示平恶偏，重失人心，赏赐节约。
shì shí wài qī zī qiān wàn zhě shǎo ěr gù shào fǔ shuǐ héng jiàn qián duō yě
是时，外戚赀千万者少耳，故少府水衡见钱多也。
suī zāo chū yuán yǒng guāng xiōng nián jī jǐn jiā yǒu xī qiāng zhī biàn wài fèng shī lǚ nèi zhèn pín mín zhōng wú qīng wēi zhī yōu yǐ fǔ zāng nèi chōng shí yě
虽遭初元、永光凶年饥馑，加有西羌之变，外奉师旅，内振贫民，终无倾危之忧，以府臧内充实也。
xiào chéng huáng dì shí jiàn chén duō yán yàn chū zhī hài jí nǚ chǒng zhuān ài dān yú jiǔ sè sǔn dé shāng nián qí yán shén qiè rán zhōng bù yuàn nù yě
孝成皇帝时，谏臣多言燕出之害，及女宠专爱，耽于酒色，损德伤年，其言甚切，然终不怨怒也。
chǒng chén chún yú zhǎng zhāng fàng shǐ yù yù shù biǎn tuì jiā zī bù mǎn qiān wàn
宠臣淳于长、张放、史育：育数贬退，家资不满千万；
fàng chì zhú jiù guó
放斥逐就国；
cháng bǎng sǐ yú yù
长榜死于狱。
bù yǐ sī ài hài gōng yì gù suī duō nèi jī cháo tíng ān píng chuán yè bì xià
不以私爱害公义，故虽多内讥，朝廷安平，传业陛下。
bì xià zài guó zhī shí hǎo shī shū shàng jiǎn jié zhēng lái suǒ guò dào shàng chēng sòng dé měi cǐ tiān xià suǒ yǐ huí xīn yě
陛下在国之时，好《诗》、《书》，上俭节，征来所过道上称诵德美，此天下所以回心也。
chū jí wèi yì wéi zhàng qù jǐn xiù shèng yú xí yuán tí zēng ér yǐ
初即位，易帷帐，去锦绣，乘舆席缘绨缯而已。
gòng huáng qǐn miào bǐ bǐ dàng zuò yōu mǐn yuán yuán wéi yòng dù bù zú yǐ yì gē ēn zhé qiě zhǐ xī jīn shǐ zuò zhì
共皇寝庙比比当作，忧闵元元，惟用度不足，以义割恩，辄且止息，今始作治。
ér fù mǎ dū wèi dǒng xián yì qǐ guān sì shàng lín zhōng yòu wèi xián zhì dà dì kāi mén xiāng běi què yǐn wáng qú guàn yuán chí shǐ zhě hù zuò shǎng cì lì zú shén yú zhì zōng miào
而驸马都尉董贤亦起官寺上林中，又为贤治大第，开门乡北阙，引王渠灌园池，使者护作，赏赐吏卒，甚于治宗庙。
xián mǔ bìng cháng ān chú gěi cí jù dào zhōng guò zhě jiē yǐn shí
贤母病，长安厨给祠具，道中过者皆饮食。
wèi xián zhì qì qì chéng zòu yù nǎi xíng huò wù hǎo tè cì qí gōng zì gòng xiàn zōng miào sān gōng yóu bù zhì cǐ
为贤治器，器成，奏御乃行，或物好，特赐其工，自贡献宗庙三宫，犹不至此。
xián jiā yǒu bīn hūn jí jiàn qīn zhū guān bìng gòng cì jí cāng tóu nú bì rén shí wàn qián
贤家有宾婚及见亲，诸官并共，赐及仓头奴婢，人十万钱。
shǐ zhě hù shì fā qǔ shì wù bǎi jiǎ zhèn dòng dào lù yán guàn huā qún chén huáng huò
使者护视，发取市物，百贾震动，道路讠雚哗，群臣惶惑。
zhào shū ba wǎn ér yǐ cì xián èr qiān yú qǐng jūn tián zhī zhì cóng cǐ duò huài
诏书罢菀，而以赐贤二千余顷，均田之制从此堕坏。
shē tiě fàng zòng biàn luàn yīn yáng zāi yì zhòng duō bǎi xìng é yán chí chóu xiāng jīng bèi fā tú xiǎn ér zǒu chéng mǎ zhě chí tiān huò qí yì bù néng zì zhǐ
奢僣放纵，变乱阴阳，灾异众多，百姓讹言，持筹相惊，被发徒跣而走，乘马者驰，天惑其意，不能自止。
huò yǐ wéi chóu zhě cè shī zhī jiè yě
或以为筹者策失之戒也。
bì xià sù rén zhì shèn shì jīn ér yǒu cǐ dà jī
陛下素仁智慎事，今而有此大讥。
kǒng zǐ yuē wēi ér bù chí diān ér bù fú zé jiāng ān yòng bǐ xiāng yǐ
孔子曰：“危而不持，颠而不扶，则将安用彼相矣！
chén jiā xìng de bèi wèi qiè nèi bēi shāng bù néng tōng yú zhōng zhī xìn
”臣嘉幸得备位，窃内悲伤不能通愚忠之信；
shēn sǐ yǒu yì yú guó bù gǎn zì xī
身死有益于国，不敢自惜。
wéi bì xià shèn jǐ zhī suǒ dú xiāng chá zhòng rén zhī suǒ gòng yí
唯陛下慎己之所独乡，察众人之所共疑。
wǎng zhě chǒng chén dèng tōng hán yān jiāo guì shī dù yì yù wú yàn xiǎo rén bù shèng qíng yù zú xiàn zuì gū
往者宠臣邓通、韩嫣骄贵失度，逸豫无厌，小人不胜情欲，卒陷罪辜。
luàn guó wáng qū bù zhōng qí lù suǒ wèi ài zhī shì zú yǐ hài zhī zhě yě
乱国亡躯，不终其禄，所谓爱之适足以害之者也。
yi shēn lǎn qián shì yǐ jié xián chǒng quán ān qí mìng
宜深览前世，以节贤宠，全安其命。
yú shì shàng qǐn bù shuō ér yù ài xián bù néng zì shèng
于是上寝不说，而愈爱贤，不能自胜。
huì zǔ mǔ fu tài hòu hōng shàng yīn tuō fu tài hòu yí zhào
会祖母傅太后薨，上因托傅太后遗诏。
lìng chéng dì mǔ wáng tài hòu xià chéng xiàng yù shǐ yì fēng xián èr qiān hù jí cì kǒng xiāng hòu rǔ chāng hòu yáng xīn hòu guó
令成帝母王太后下丞相、御史，益封贤二千户，及赐孔乡侯、汝昌侯、阳新侯国。
jiā fēng hái zhào shū yīn zòu fēng shì jiàn shàng jí tài hòu yuē chén wén jué lù tǔ dì tiān zhī yǒu yě
嘉封还诏书，因奏封事谏上及太后曰：“臣闻爵禄土地，天之有也。
shū yún tiān mìng yǒu dé wǔ fú wǔ zhāng zāi
《书》云：‘天命有德，五服五章哉！
wáng zhě dài tiān jué rén yóu yi shèn zhī
’王者代天爵人，尤宜慎之。
liè dì ér fēng bù dé qí yi zé zhòng shù bù fú gǎn dòng yīn yáng qí hài jí zì shēn
裂地而封，不得其宜，则众庶不服，感动阴阳，其害疾自深。
jīn shèng tǐ jiǔ bù píng cǐ chén jiā suǒ nèi jù yě
今圣体久不平，此臣嘉所内惧也。
gāo ān hóu xián nìng xìng zhī chén bì xià qīng jué wèi yǐ guì zhī dān huò cái yǐ fù zhī sǔn zhì zūn yǐ chǒng zhī zhǔ wēi yǐ chù fǔ cáng yǐ jié wéi kǒng bù zú
高安侯贤，佞幸之臣，陛下倾爵位以贵之，单货财以富之，损至尊以宠之，主威已黜，府藏已竭，唯恐不足。
cái jiē mín lì suǒ wéi xiào wén huáng dì yù qǐ lù tái zhòng bǎi jīn zhī fèi kè jǐ bù zuò
财皆民力所为，孝文皇帝欲起露台，重百金之费，克己不作。
jīn xián sàn gōng fù yǐ shī sī huì yī jiā zhì shòu qiān jīn wǎng gǔ yǐ lái guì chén wèi cháng yǒu cǐ liú wén sì fāng jiē tóng yuàn zhī
今贤散公赋以施私惠，一家至受千金，往古以来贵臣未尝有此，流闻四方，皆同怨之。
lǐ yàn yuē qiān rén suǒ zhǐ wú bìng ér sǐ
里谚曰：‘千人所指，无病而死。
chén cháng wèi zhī hán xīn
’臣常为之寒心。
jīn tài huáng tài hòu yǐ yǒng xìn tài hòu yí zhào zhào chéng xiàng yù shǐ yì xián hù cì sān hòu guó chén jiā qiè huò
今太皇太后以永信太后遗诏，诏丞相、御史益贤户，赐三侯国，臣嘉窃惑。
shān bēng dì dòng rì shí yú sān cháo jiē yīn qīn yáng zhī jiè yě
山崩地动，日食于三朝，皆阴侵阳之戒也。
qián xián yǐ zài fēng yàn shāng zài yì yì yè yuán sī héng qiú ēn yǐ guò hòu qiú suǒ zì zì bù zhī yàn zú shén shāng zūn zūn zhī yì bù kě yǐ shì tiān xià wéi hài tòng yǐ
前贤已再封，晏、商再易邑，业缘私横求，恩已过厚，求索自恣，不知厌足，甚伤尊尊之义，不可以示天下，为害痛矣！
chén jiāo qīn wǎng yīn yáng shī jié qì gǎn xiāng dòng hài jí shēn tǐ
臣骄侵罔，阴阳失节，气感相动，害及身体。
bì xià qǐn jí jiǔ bù píng jì sì wèi lì yi sī zhèng wàn shì shùn tiān rén zhī xīn yǐ qiú fú zhāo nài hé qīng shēn sì yì bù niàn gāo zǔ zhī qín kǔ chuí lì zhì dù yù chuán zhī yú wú qióng zāi
陛下寝疾久不平，继嗣未立，宜思正万事，顺天人之心，以求福晁，奈何轻身肆意，不念高祖之勤苦垂立制度欲传之于无穷哉！
xiào jīng yuē tiān zǐ yǒu zhèng chén qī rén suī wú dào bù shī qí tiān xià
《孝经》曰：‘天子有争臣七人，虽无道，不失其天下。
chén jǐn fēng shàng zhào shū bù gǎn lù jiàn fēi ài sǐ ér bù zì fǎ kǒng tiān xià wén zhī gù bù gǎn zì hé
’臣谨封上诏书，不敢露见，非爱死而不自法，恐天下闻之，故不敢自劾。
yú zhuàng shù fàn jì huì wéi bì xià xǐng chá
愚戆数犯忌讳，唯陛下省察。
chū tíng wèi liáng xiāng yǔ chéng xiàng zhǎng shǐ yù shǐ zhōng chéng jí wǔ èr qiān dàn zá zhì dōng píng wáng yún yù shí dōng yuè wèi jǐn èr xún ér xiāng xīn yí yún yuān yù yǒu shì cí zòu yù chuán zhī cháng ān gèng xià gōng qīng fù zhì
初，廷尉梁相与丞相长史、御史中丞及五二千石杂治东平王云狱，时冬月未尽二旬，而相心疑云冤，狱有饰辞，奏欲传之长安，更下公卿复治。
shàng shū lìng jū tán pú yè zōng bó fèng yǐ wéi kě xǔ
尚书令鞫谭、仆射宗伯凤以为可许。
tiān zǐ yǐ xiāng děng jiē jiàn shàng tǐ bù píng wài nèi gù wàng cāo chi liǎng xīn xìng yún yú dōng wú tǎo zéi jí wù zhǔ chóu zhī yì zhì zhào miǎn xiāng děng jiē wèi shù rén
天子以相等皆见上体不平，外内顾望，操持两心，幸云逾冬，无讨贼疾恶主雠之意，制诏免相等皆为庶人。
hòu shù yuè dà shè jiā zòu fēng shì jiàn xiāng děng míng xí zhì yù xiāng jì móu shēn chén tán pō zhī yǎ wén fèng jīng míng xíng xiū shèng wáng yǒu jì gōng chú guò chén qiè wèi cháo tíng xī cǐ sān rén
后数月大赦，嘉奏封事荐相等明习治狱，“相计谋深沉，谭颇知雅文，凤经明行修，圣王有计功除过，臣窃为朝廷惜此三人。
shū zòu shàng bù néng píng
”书奏，上不能平。
hòu èr shí yú rì jiā fēng hái yì dǒng xián hù shì shàng nǎi fā nù zhào jiā yì shàng shū zé wèn yǐ xiāng děng qián zuò zài wèi bù jìn zhōng chéng wài fù zhū hóu cāo chi liǎng xīn bèi rén chén zhī yì jīn suǒ chēng xiāng děng cái měi zú yǐ xiāng jì chú zuì
后二十余日，嘉封还益董贤户事，上乃发怒，召嘉诣尚书，责问以：“相等前坐在位不尽忠诚，外附诸侯，操持两心，背人臣之义，今所称相等材美，足以相计除罪。
jūn yǐ dào dé wèi zài sān gōng yǐ zǒng fāng lüè yī tǒng wàn lèi fēn míng shàn è wèi zhí zhī xiāng děng zuì è chén liè zhe wén tiān xià shí zhé yǐ zì hé jīn yòu chēng yù xiāng děng yún wéi cháo tíng xī zhī
君以道德，位在三公，以总方略一统万类分明善恶为职，知相等罪恶陈列，著闻天下，时辄以自劾，今又称誉相等，云为朝廷惜之。
dà chén jǔ cuò zì xīn zì zài mí guó wǎng shàng jìn yóu jūn shǐ jiāng wèi yuǎn zhě hé
大臣举错，恣心自在，迷国罔上，近由君始，将谓远者何！
duì zhuàng
对状。
jiā miǎn guān xiè zuì
”嘉免冠谢罪。
shì xià jiāng jūn zhōng cháo zhě guāng lù dài fu kǒng guāng zuǒ jiāng jūn gōng sūn lù yòu jiāng jūn wáng ān guāng lù xūn mǎ gōng guāng lù dài fu gōng shèng hé jiā mí guó wǎng shàng bù dào qǐng yǔ tíng wèi zá zhì
事下将军中朝者，光禄大夫孔光、左将军公孙禄、右将军王安、光禄勋马宫、光禄大夫龚胜劾嘉迷国罔上不道，请与廷尉杂治。
shèng dú yǐ wéi jiā bèi zǎi xiàng zhū shì bìng fèi jiù yóu jiā shēng
胜独以为嘉备宰相，诸事并废，咎由嘉生；
jiā zuò jiàn xiāng děng wēi bó yǐ yīng mí guó wǎng shàng bù dào kǒng bù kě yǐ shì tiān xià
嘉坐荐相等，微薄，以应迷国罔上不道，恐不可以示天下。
suì kě guāng děng zòu
遂可光等奏。
guāng děng qǐng yè zhě zhào jiā yì tíng wèi zhào yù zhì yuē piào qí jiāng jūn yù shǐ dài fū zhōng èr qiān dàn èr qiān dàn zhū dài fū bó shì yì láng yì
光等请谒者召嘉诣廷尉诏狱，制曰：“票骑将军、御史大夫、中二千石、二千石、诸大夫、博士、议郎议。
wèi wèi yún děng wǔ shí rén yǐ wéi rú guāng děng yán kě xǔ
”卫尉云等五十人以为：“如光等言可许。
yì láng gōng děng yǐ wéi jiā yán shì qián hòu xiāng wéi wú suǒ zhí shǒu bù rèn zǎi xiàng zhī zhí yi duó jué shì miǎn wèi shù rén
”议郎龚等以为：“嘉言事前后相违，无所执守，不任宰相之职，宜夺爵士，免为庶人。
yǒng xìn shào fǔ měng děng shí rén yǐ wéi shèng wáng duàn yù bì xiān yuán xīn dìng zuì tàn yì lì qíng gù sǐ zhě bù bào hèn ér rù dì shēng zhě bù xián yuàn ér shòu zuì
”永信少府猛等十人以为：“圣王断狱，必先原心定罪，探意立情，故死者不抱恨而入地，生者不衔怨而受罪。
míng zhǔ gōng shèng dé zhòng dà chén xíng pì guǎng yán yǒu sī yì yù shǐ hǎi nèi xián fú
明主躬圣德，重大臣刑辟，广延有司议，欲使海内咸服。
jiā zuì míng suī yīng fǎ shèng wáng zhī yú dà chén zài yú wéi xià yù zuò zé qǐ jí bìng shì zhī wú shù sǐ zé lín diào zhī fèi zōng miào zhī jì jìn zhī yǐ lǐ tuì zhī yǐ yì lěi zhī yǐ xíng
嘉罪名虽应法，圣王之于大臣，在舆为下，御坐则起，疾病视之无数，死则临吊之，废宗庙之祭，进之以礼，退之以义，诔之以行。
àn jiā běn yǐ xiāng děng wèi zuì zuì è suī zhe dà chén kuò fā guān xiè luǒ gōng jiù chī fēi suǒ yǐ zhòng guó bāo zōng miào yě
案嘉本以相等为罪，罪恶虽著，大臣括发关械、裸躬就笞，非所以重国褒宗庙也。
jīn chūn yuè hán qì cuò miù shuāng lù shù jiàng yi shì tiān xià yǐ kuān hé
今春月寒气错缪，霜露数降，宜示天下以宽和。
chén děng bù zhī dà yì wéi bì xià chá yān
臣等不知大义，唯陛下察焉。
yǒu zhào jiǎ yè zhě jié zhào chéng xiàng yì tíng wèi zhào yù
”有诏假谒者节，召丞相诣廷尉诏狱。
shǐ zhě jì dào fǔ yuàn shǐ tì qì gòng hé yào jìn jiā jiā bù kěn fú
使者既到府，掾史涕泣，共和药进嘉，嘉不肯服。
zhǔ bù yuē jiàng xiàng bú duì lǐ chén yuān xiāng zhǒng yǐ wéi gù shì jūn hòu yi yǐn jué
主簿曰：“将相不对理陈冤，相踵以为故事，君侯宜引决。
shǐ zhě wēi zuò fǔ mén shàng
”使者危坐府门上。
zhǔ bù fù qián jìn yào jiā yǐn yào bēi yǐ jī de wèi guān shǔ yuē chéng xiàng xìng de bèi wèi sān gōng fèng zhí fù guó dāng fú xíng dū shì yǐ shì wàn zhòng
主簿复前进药，嘉引药杯以击地，谓官属曰：“丞相幸得备位三公，奉职负国，当伏刑都市以示万众。
chéng xiàng qǐ ér nǚ zǐ yá hé wèi zuǐ yào ér sǐ
丞相岂儿女子邪，何谓咀药而死！
jiā suì zhuāng chū jiàn shǐ zhě zài bài shòu zhào chéng lì xiǎo chē qù gài bù guān suí shǐ zhě yì tíng wèi
”嘉遂装出，见使者再拜受诏，乘吏小车，去盖不冠，随使者诣廷尉。
tíng wèi shōu jiā chéng xiàng xīn fu hòu yìn shòu fù jiā zài zhì dōu chuán zhào yù
廷尉收嘉丞相、新甫侯印绶，缚嘉载致都船诏狱。
shàng wén jiā shēng zì yì lì dà nù shǐ jiāng jūn yǐ xià yǔ wǔ èr qiān dàn zá zhì
上闻嘉生自诣吏，大怒，使将军以下与五二千石杂治。
lì jié wèn jiā jiā duì yuē àn shì zhě sī de shí
吏诘问嘉，嘉对曰：“案事者思得实。
qiè jiàn xiāng děng qián zhì dōng píng wáng yù bù yǐ yún wéi bù dàng sǐ yù guān gōng qīng shì zhòng shèn
窃见相等前治东平王狱，不以云为不当死，欲关公卿示重慎；
zhì yì mǎ chuán qiú shì bù dé yú dōng yuè chéng bú jiàn qí wài nèi gù wàng ē fù wèi yún yàn
置驿马传囚，势不得逾冬月，诚不见其外内顾望阿附为云验。
fù xìng de méng dà shè xiāng děng jiē liáng shàn lì chén qiè wèi guó xī xián bù sī cǐ sān rén
复幸得蒙大赦，相等皆良善吏，臣窃为国惜贤，不私此三人。
yù lì yuē gǒu rú cǐ zé jūn hé yǐ wèi zuì yóu dāng
”狱吏曰：“苟如此，则君何以为罪犹当？
yǒu yǐ fù guó bù kōng rù yù yǐ
有以负国，不空入狱矣。
lì shāo qīn rǔ jiā jiā kuì rán yǎng tiān tàn yuē xìng de chōng bèi zǎi xiàng bù néng jìn xián tuì bù xiào yǐ shì fù guó sǐ yǒu yú zé
”吏稍侵辱嘉，嘉喟然卬天叹曰：“幸得充备宰相，不能进贤、退不肖，以是负国，死有余责。
lì wèn xián bù xiào zhǔ míng jiā yuē xián gù chéng xiàng kǒng guāng gù dà sī kōng hé wǔ bù néng jìn
”吏问贤、不肖主名，嘉曰：“贤，故丞相孔光、故大司空何武，不能进；
è gāo ān hóu dǒng xián fù zǐ nìng xié luàn cháo ér bù néng tuì
恶，高安侯董贤父子，佞邪乱朝，而不能退。
zuì dāng sǐ sǐ wú suǒ hèn
罪当死，死无所恨。
jiā xì yù èr shí yú rì bù shí ōu xuè ér sǐ
”嘉系狱二十余日，不食，欧血而死。
dì jiù dà sī mǎ piào qí jiāng jūn dīng míng sù zhòng jiā ér lián zhī shàng suì miǎn míng yǐ dǒng xián dài zhī yǔ zài xián zhuàn
帝舅大司马票骑将军丁明素重嘉而怜之，上遂免明，以董贤代之，语在《贤传》。
jiā wèi xiāng sān nián zhū guó chú
嘉为相三年诛，国除。
sǐ hòu shàng lǎn qí duì ér sī jiā yán fù yǐ kǒng guāng dài jiā wèi chéng xiàng zhēng yòng hé wǔ wèi yù shǐ dài fū
死后上览其对而思嘉言，复以孔光代嘉为丞相，征用何武为御史大夫。
yuán shǐ sì nián zhào shū zhuī lù zhōng chén fēng jiā zi chóng wèi xīn fu hóu zhuī shì jiā wèi zhōng hóu
元始四年，诏书追录忠臣，封嘉子崇为新甫侯，追谥嘉为忠侯。
shī dān zì zhòng gōng láng yá dōng wǔ rén yě
师丹字仲公，琅邪东武人也。
zhì shī shì kuāng héng
治《诗》，事匡衡。
jǔ xiào lián wèi láng
举孝廉为郎。
yuán dì mò wèi bó shì miǎn
元帝末，为博士，免。
jiàn shǐ zhōng zhōu jǔ mào cái fù bǔ bó shì chū wèi dōng píng wáng tài fù
建始中，州举茂才，复补博士，出为东平王太傅。
chéng xiàng fāng jìn yù shǐ dài fū kǒng guāng jǔ dān lùn yì shēn bó lián zhèng shǒu dào zhēng rù wèi guāng lù dài fu chéng xiàng sī zhí
丞相方进、御史大夫孔光举丹论议深博、廉正守道，征入为光禄大夫、丞相司直。
shù yuè fù yǐ guāng lù dài fu jǐ shì zhōng yóu shì wèi shào fǔ guāng lù xūn shì zhōng shén jiàn zūn zhòng
数月，复以光禄大夫给事中，由是为少府、光禄勋、侍中，甚见尊重。
chéng dì mò nián lì dìng táo wáng wèi huáng tài zǐ yǐ dān wèi tài zǐ tài fù
成帝末年，立定陶王为皇太子，以丹为太子太傅。
āi dì jí wèi wèi zuǒ jiāng jūn cì jué guān nèi hóu shí yì lǐng shàng shū shì suì dài wáng mǎng wèi dà sī mǎ fēng gāo lè hóu
哀帝即位，为左将军，赐爵关内侯，食邑，领尚书事，遂代王莽为大司马，封高乐侯。
yuè yú xǐ wèi dà sī kōng
月余，徙为大司空。
shàng shǎo zài guó jiàn chéng dì wěi zhèng wài jiā wáng shì tiě shèng cháng nèi yì yì
上少在国，见成帝委政外家，王氏僣盛，常内邑邑。
jí wèi duō yù yǒu suǒ kuāng zhèng
即位，多欲有所匡正。
fēng bài dīng fu duó wáng shì quán
封拜丁、傅，夺王氏权。
dān zì yǐ shī fū jū sān gōng wèi de xìn yú shàng shàng shū yán gǔ zhě liàng ān bù yán tīng yú zhǒng zǎi sān nián wú gǎi yú fù zhī dào
丹自以师傅居三公位，得信于上，上书言：“古者谅暗不言，听于冢宰，三年无改于父之道。
qián dà xíng shī jiù zài táng ér guān jué chén děng yǐ jí qīn shǔ hè rán jiē guì chǒng
前大行尸柩在堂，而官爵臣等以及亲属，赫然皆贵宠。
fēng jiù wèi yáng ān hóu huáng hòu zūn hào wèi dìng yù fēng fù wèi kǒng xiāng hòu
封舅为阳安侯，皇后尊号未定，豫封父为孔乡侯。
chū shì zhōng wáng yì shè shēng xiào wèi wáng hán děng
出侍中王邑、射声校尉王邯等。
zhào shū bǐ xià biàn dòng zhèng shì zú bào wú jiàn
诏书比下，变动政事，卒暴无渐。
chén zòng bù néng míng chén dà yì fù céng bù néng láo ràng jué wèi xiāng suí kōng shòu fēng hóu zēng yì bì xià zhī guò
臣纵不能明陈大义，复曾不能牢让爵位，相随空受封侯，增益陛下之过。
jiān zhě jùn guó duō dì dòng shuǐ chū liú shā rén mín rì yuè bù míng wáng xīng shī xíng cǐ jiē jǔ cuò shī zhōng hào lìng bù dìng fǎ dù shī lǐ yīn yáng hún zhuó zhī yīng yě
间者郡国多地动，水出流杀人民，日月不明，王星失行，此皆举错失中，号令不定，法度失理，阴阳混浊之应也。
chén fú wéi rén qíng wú zi nián suī liù qī shí yóu bó qǔ ér guǎng qiú
臣伏惟人情无子，年虽六七十，犹博取而广求。
xiào chéng huáng dì shēn jiàn tiān mìng zhú zhī zhì dé yǐ zhuàng nián kè jǐ lì bì xià wèi sì
孝成皇帝深见天命，烛知至德，以壮年克己，立陛下为嗣。
xiān dì bào qì tiān xià ér bì xià jì tǐ sì hǎi ān níng bǎi xìng bù jù cǐ xiān dì shèng dé dāng hé tiān rén zhī gōng yě
先帝暴弃天下而陛下继体，四海安宁，百姓不惧，此先帝圣德当合天人之功也。
chén wén tiān wēi bù wéi yán zhǐ chǐ yuàn bì xià shēn sī xiān dì suǒ yǐ jiàn lì bì xià zhī yì qiě kè jǐ gōng xíng yǐ guān qún xià zhī cóng huà
臣闻天威不违颜咫尺，愿陛下深思先帝所以建立陛下之意，且克己躬行以观群下之从化。
tiān xià zhě bì xià zhī jiā yě
天下者，陛下之家也。
fèi fù hé huàn bù fù guì bù yí cāng cù
肺附何患不富贵，不宜仓卒。
xiān dì bù liàng chén yú yǐ wéi tài fù bì xià yǐ chén tuō shī fū gù wáng gōng dé ér bèi dǐng zú fēng dà guó jiā cì huáng jīn wèi wèi sān gōng zhí zài zuǒ yòu bù néng jìn zhōng bǔ guò ér lìng shù rén qiè yì zāi yì shù jiàn cǐ chén zhī dà zuì yě
先帝不量臣愚，以为太傅，陛下以臣托师傅，故亡功德而备鼎足，封大国，加赐黄金，位为三公，职在左右，不能尽忠补过，而令庶人窃议，灾异数见，此臣之大罪也。
chén bù gǎn yán qǐ hái gǔ guī yú hǎi bīn kǒng xián yú wěi
臣不敢言乞骸骨归于海滨，恐嫌于伪。
chéng cán fù zhòng zé yì bù dé bù jìn sǐ
诚惭负重责，义不得不尽死。
shū shù shí shàng duō qiē zhí zhī yán
”书数十上，多切直之言。
chū āi dì jí wèi chéng dì mǔ chēng tài huáng tài hòu chéng dì zhào huáng hòu chēng huáng tài hòu ér shàng zǔ mǔ fu tài hòu yǔ mǔ dīng hòu jiē zài guó dǐ zì yǐ dìng táo gòng wáng wèi chēng
初，哀帝即位，成帝母称太皇太后，成帝赵皇后称皇太后，而上祖母傅太后与母丁后皆在国邸，自以定陶共王为称。
gāo chāng hòu dǒng hóng shàng shū yán qín zhuāng xiāng wáng mǔ běn xià shì ér wèi huá yáng fū rén suǒ zǐ jí jí wèi hòu jù chēng tài hòu
高昌侯董宏上书言：“秦庄襄王母本夏氏，而为华阳夫人所子，及即位后，俱称太后。
yi lì dìng táo gòng wáng hòu wèi huáng tài hòu
宜立定陶共王后为皇太后。
shì xià yǒu sī shí dān yǐ zuǒ jiāng jūn yǔ dà sī mǎ wáng mǎng gòng hé zòu hóng zhī huáng tài hòu zūn zhī hào tiān xià yī tǒng ér chēng yǐn wáng qín yǐ wéi bǐ yù guà wù shèng cháo fēi suǒ yi yán dà bù dào
”事下有司，时丹以左将军与大司马王莽共劾奏宏：“知皇太后尊之号，天下一统，而称引亡秦以为比喻，诖误圣朝，非所宜言，大不道。
shàng xīn lì qiān ràng nà yòng mǎng dān yán miǎn hóng wèi shù rén
”上新立，谦让，纳用莽、丹言，免宏为庶人。
fu tài hòu dà nù yào shàng yù bì chēng zūn hào shàng yú shì zhuī zūn dìng táo gòng wáng wèi gòng huáng dì zūn fu tài hòu wèi gòng huáng tài hòu dīng hòu wèi gòng huáng hòu
傅太后大怒，要上欲必称尊号，上于是追尊定陶共王为共皇帝，尊傅太后为共皇太后，丁后为共皇后。
láng zhōng lìng líng bāo huáng mén láng duàn yóu děng fù zòu yán dìng táo gòng huáng tài hòu gòng huáng hòu jiē bù yí fù yǐn dìng táo fán guó zhī míng yǐ guān dà hào chē mǎ yī fú yi jiē chēng huáng zhī yì zhì lì èr qiān dàn yǐ xià gè gōng jué zhí yòu yi wèi gòng huáng lì miào jīng shī
郎中令泠褒、黄门郎段犹等复奏言：“定陶共皇太后、共皇后皆不宜复引定陶蕃国之名以冠大号，车马衣服宜皆称皇之意，置吏二千石以下各供厥职，又宜为共皇立庙京师。
shàng fù xià qí yì yǒu sī jiē yǐ wéi yi rú bāo yóu yán
”上复下其议，有司皆以为宜如褒、犹言。
dān yì dú yuē shèng wáng zhì lǐ qǔ fǎ yú tiān dì gù zūn bēi zhī lǐ míng zé rén lún zhī xù zhèng rén lún zhī xù zhèng zé qián kūn de qí wèi ér yīn yáng shùn qí jié rén zhǔ yǔ wàn mín jù méng zhāo fú
丹议独曰：“圣王制礼取法于天地，故尊卑之礼明则人伦之序正，人伦之序正则乾坤得其位而阴阳顺其节，人主与万民俱蒙晁福。
zūn bēi zhě suǒ yǐ zhèng tiān dì zhī wèi bù kě luàn yě
尊卑者，所以正天地之位，不可乱也。
jīn dìng táo gòng huáng tài hòu gòng huáng hòu yǐ dìng táo gòng wèi hào zhě mǔ cóng zǐ qī cóng fu zhī yì yě
今定陶共皇太后、共皇后以定陶共为号者，母从子、妻从夫之义也。
yù lì guān zhì lì chē fú yǔ tài huáng tài hòu bìng fēi suǒ yǐ míng zūn bēi wáng èr shàng zhī yì yě
欲立官置吏，车服与太皇太后并，非所以明尊卑亡二上之义也。
dìng táo gòng huáng hào shì yǐ qián dìng yì bù dé fù gǎi
定陶共皇号谥已前定，义不得复改。
lǐ fù wèi shì zi wèi tiān zǐ jì yǐ tiān zǐ qí shī fú yǐ shì fú
《礼》：‘父为士，子为天子，祭以天子，其尸服以士服。
zi wáng jué fù zhī yì zūn fù mǔ yě
’子亡爵父之义，尊父母也。
wéi rén hòu zhě wèi zhī zǐ gù wèi suǒ hòu fú zhǎn shuāi sān nián ér jiàng qí fù mǔ qī míng zūn běn zǔ ér zhòng zhèng tǒng yě
为人后者为之子，故为所后服斩衰三年，而降其父母期，明尊本祖而重正统也。
xiào chéng huáng dì shèng ēn shēn yuǎn gù wèi gòng wáng lì hòu fèng cheng jì sì jīn gòng huáng zhǎng wèi yī guó tài zǔ wàn shì bù huǐ ēn yì yǐ bèi
孝成皇帝圣恩深远，故为共王立后，奉承祭祀，今共皇长为一国太祖，万世不毁，恩义已备。
bì xià jì jì tǐ xiān dì chí zhòng dà zōng chéng zōng miào tiān dì shè jì zhī sì yì bù dé fù fèng dìng táo gòng huáng jì rù qí miào
陛下既继体先帝，持重大宗，承宗庙天地社稷之祀，义不得复奉定陶共皇祭入其庙。
jīn yù lì miào yú jīng shī ér shǐ chén xià jì zhī shì wú zhǔ yě
今欲立庙于京师，而使臣下祭之，是无主也。
yòu qīn jǐn dāng huǐ kōng qù yī guó tài zǔ bù duò zhī sì ér jiù wú zhǔ dāng huǐ bù zhèng zhī lǐ fēi suǒ yǐ zūn hòu gòng huáng yě
又亲尽当毁，空去一国太祖不堕之祀，而就无主当毁不正之礼，非所以尊厚共皇也。
dān yóu shì jìn bù hé shàng yì
”丹由是浸不合上意。
huì yǒu shàng shū yán gǔ zhě yǐ guī bèi wèi huò jīn yǐ qián yì zhī mín yǐ gù pín yi kě gǎi bì
会有上书言古者以龟贝为货，今以钱易之，民以故贫，宜可改币。
shàng yǐ wèn dān dān duì yán kě gǎi
上以问丹，丹对言可改。
zhāng xià yǒu sī yì jiē yǐ wéi xíng qián yǐ lái jiǔ nán zú biàn yì
章下有司议，皆以为行钱以来久，难卒变易。
dān lǎo rén wàng qí qián yǔ hòu cóng gōng qīng yì
丹老人，忘其前语，后从公卿议。
yòu dān shǐ lì shū zòu lì sī xiě qí cǎo dīng fu zǐ dì wén zhī shǐ rén shàng shū gào dān shàng fēng shì xíng dào rén biàn chí qí shū
又丹使吏书奏，吏私写其草，丁、傅子弟闻之，使人上书告丹上封事行道人遍持其书。
shàng yǐ wèn jiāng jūn zhōng cháo chén jiē duì yuē zhōng chén bù xiǎn jiàn dà chén zòu shì bù yí lòu xiè lìng lì mín chuán xiě liú wén sì fāng
上以问将军中朝臣，皆对曰：“忠臣不显谏，大臣奏事不宜漏泄，令吏民传写流闻四方。
chén bù mì zé shī shēn yi xià tíng wèi zhì
‘臣不密则失身’，宜下廷尉治。
shì xià tíng wèi tíng wèi hé dān dà bù jìng
”事下廷尉，廷尉劾丹大不敬。
shì wèi jué jǐ shì zhōng bó shì shēn xián guì qīn shàng shū yán dān jīng xíng wú bǐ zì jìn shì dà chén néng ruò dān zhě shǎo
事未决，给事中博士申咸、炔钦上书言：“丹经行无比，自近世大臣能若丹者少。
fā fèn mèn zòu fēng shì bù jí shēn sī yuǎn lǜ shǐ zhǔ bù shū lòu xiè zhī guò bù zài dān
发愤懑，奏封事，不及深思远虑，使主簿书，漏泄之过不在丹。
yǐ cǐ biǎn chù kǒng bù yàn zhòng xīn
以此贬黜，恐不厌众心。
shàng shū hé xián qīn xìng de yǐ rú guān xuǎn zhuó bèi fù xīn shàng suǒ zhé zhōng dìng yí zhī dān shè jì zhòng chén yì zuì chǔ fá guó zhī suǒ shèn xián qīn chū fu jīng yì yǐ wéi dāng zhì shì yǐ bào liè nǎi fù shàng shū wàng chēng yù dān qián hòu xiāng wéi bù jìng
”尚书劾咸、钦：“幸得以儒官选擢备腹心，上所折中定疑，知丹社稷重臣，议罪处罚，国之所慎，咸、钦初傅经义以为当治，事以暴列，乃复上书妄称誉丹，前后相违，不敬。
shàng biǎn xián qīn zhì gè èr děng
”上贬咸、钦秩各二等。
suì cè miǎn dān yuē fu sān gōng zhě zhèn zhī fù xīn yě
遂策免丹曰：“夫三公者，朕之腹心也。
fǔ shàn xiāng guò kuāng lǜ bǎi liáo hé hé tiān xià zhě yě
辅善相过，匡率百僚，和合天下者也。
zhèn jì bù míng wěi zhèng yú gōng jiān zhě yīn yáng bù tiáo hán shǔ shī cháng biàn yì lǚ zhēn shān bēng dì zhèn hé jué quán yǒng liú shā rén mín bǎi xìng liú lián wú suǒ guī xīn sī kōng zhī zhí yóu fèi yān
朕既不明，委政于公，间者阴阳不调，寒暑失常，变异屡臻，山崩地震，河决泉涌，流杀人民，百姓流连，无所归心，司空之职尤废焉。
jūn zài wèi yě chū rù sān nián wèi wén zhōng yán jiā móu ér fǎn yǒu péng dǎng xiāng jìn bù gōng zhī míng
君在位也出入三年，未闻忠言嘉谋，而反有朋党相进不公之名。
nǎi zhě yǐ tǐng lì tián yì gǎi bì zhāng shì jūn jūn nèi wèi zhèn jiàn kě gǎi bù yí
乃者以挺力田议改币章示君，君内为朕建可改不疑；
yǐ jūn zhī yán bó kǎo cháo chén jūn nǎi xī zhòng léi tóng wài yǐ wéi bù biàn lìng guān tīng zhě guī fēi yú zhèn
以君之言博考朝臣，君乃希众雷同，外以为不便，令观听者归非于朕。
zhèn yǐn rěn bù xuān wèi jūn shòu qiān
朕隐忍不宣，为君受愆。
zhèn jí fū bǐ zhōu zhī tú xū wěi huài huà qǐn yǐ chéng sú gù lǚ yǐ shū chì jūn jǐ jūn xǐng guò qiú jǐ ér fǎn bù shòu tuì yǒu hòu yán
朕疾夫比周之徒虚伪坏化，寝以成俗，故屡以书饬君，几君省过求己，而反不受，退有后言。
jí jūn zòu fēng shì chuán yú dào lù bù wén cháo shì yán shì zhě yǐ wéi dà chén bù zhōng gū xiàn zhòng pì huò xū cǎi míng bàng jī xiōng xiōng liú yú sì fāng
及君奏封事，传于道路，布闻朝市，言事者以为大臣不忠，辜陷重辟，获虚采名，谤讥匈匈，流于四方。
fù xīn rú cǐ wèi shū zhě hé
腹心如此，谓疏者何？
dài miù yú èr rén tóng xīn zhī lì yān jiāng hé yǐ lǜ shì qún xià fù qīn yuǎn fāng
殆谬于二人同心之利焉，将何以率示群下，附亲远方？
zhèn wéi jūn wèi zūn rèn zhòng lǜ bù zhōu mì huái xuān mí guó jìn tuì wéi mìng fǎn fù yì yán shèn wéi jūn chǐ zhī fēi suǒ yǐ gòng chéng tiān dì yǒng bǎo guó jiā zhī yì
朕惟君位尊任重，虑不周密，怀谖迷国，进退违命，反复异言，甚为君耻之，非所以共承天地，永保国家之意。
yǐ jūn cháng tuō fu wèi wèi rěn kǎo yú lǐ yǐ zhào yǒu sī shè jūn wù zhì
以君尝托傅位，未忍考于理，已诏有司赦君勿治。
qí shàng dà sī kōng gāo lè hòu yìn shòu bà guī
其上大司空高乐侯印绶，罢归。
shàng shū lìng táng lín shàng shū yuē qiè jiàn miǎn dà sī kōng dān cè shū tài shēn tòng qiè jūn zǐ zuò wén wèi xián zhě huì
尚书令唐林上疏曰：“窃见免大司空丹策书，泰深痛切，君子作文，为贤者讳。
dān jīng wèi shì rú zōng dé wèi guó huáng gǒu qīn fu shèng gōng wèi zài sān gōng suǒ zuò zhě wēi hǎi nèi wèi jiàn qí dà guò shì jì yǐ wǎng miǎn jué dà zhòng jīng shī shí zhě xián yǐ wéi yi fù dān yì jué shǐ fèng cháo qǐng sì fāng suǒ zhān yǎng yě
丹经为世儒宗，德为国黄耇，亲傅圣躬，位在三公，所坐者微，海内未见其大过，事既已往，免爵大重，京师识者咸以为宜复丹邑爵，使奉朝请，四方所瞻仰也。
wéi bì xià cái lǎn zhòng xīn yǒu yǐ wèi fù shī fū zhī chén
惟陛下财览众心，有以尉复师傅之臣。
shàng cóng lín yán xià zhào cì dān jué guān nèi hóu shí yì sān bǎi hù
”上从林言，下诏赐丹爵关内侯，食邑三百户。
dān jì miǎn shù yuè shàng yòng zhū bó yì zūn fu tài hòu wèi huáng tài tài hòu dīng hòu wèi dì tài hòu yǔ tài huáng tài hòu jí huáng tài hòu tóng zūn yòu wèi gòng huáng lì miào jīng shī yí rú xiào yuán huáng dì
丹既免数月，上用朱博议，尊傅太后为皇太太后，丁后为帝太后，与太皇太后及皇太后同尊，又为共皇立庙京师，仪如孝元皇帝。
bó qiān wèi chéng xiàng fù yǔ yù shǐ dài fū zhào xuán zòu yán qián gāo chāng hòu hóng shǒu jiàn zūn hào zhī yì ér wèi dān suǒ hé zòu miǎn wèi shù rén
博迁为丞相，复与御史大夫赵玄奏言：“前高昌侯宏首建尊号之议，而为丹所劾奏，免为庶人。
shí tiān xià shuāi cū wěi zhèng yú dān
时天下衰粗，委政于丹。
dān bù shēn wéi bāo guǎng zūn qīn zhī yì ér wàng chēng shuō yì biǎn zūn hào kuī sǔn xiào dào bù zhōng mò dà yān
丹不深惟褒广尊亲之义而妄称说，抑贬尊号，亏损孝道，不忠莫大焉。
bì xià shèng rén zhāo rán dìng zūn hào hóng yǐ zhōng xiào fù fēng gāo chāng hòu
陛下圣仁，昭然定尊号，宏以忠孝复封高昌侯。
dān è nì bào zhe suī méng shè lìng bù yí yǒu jué yì qǐng miǎn wèi shù rén
丹恶逆暴著，虽蒙赦令，不宜有爵邑，请免为庶人。
zòu kě
”奏请得到批准。
dān yú shì fèi guī xiāng lǐ zhě shù nián
丹于是废归乡里者数年。
píng dì jí wèi xīn dū hòu wáng mǎng bái tài huáng tài hòu fā jué fu tài hòu dīng tài hòu zhǒng duó qí xǐ shòu gèng yǐ mín zàng zhī dìng táo huī fèi gòng huáng miào
平帝即位，新都侯王莽白太皇太后发掘傅太后、丁太后冢，夺其玺授，更以民葬之，定陶隳废共皇庙。
zhū zào yì líng bāo duàn yóu děng jiē xǐ hé pǔ fù miǎn gāo chāng hòu hóng wèi shù rén
诸造议泠褒、段犹等皆徙合浦，复免高昌侯宏为庶人。
zhēng dān yì gōng chē cì jué guān nèi hóu shí gù yì
征丹诣公车，赐爵关内侯，食故邑。
shù yuè tài huáng tài hòu zhào dà sī tú dà sī kōng yuē fu bāo yǒu dé shǎng yuán gōng xiān shèng zhī zhì bǎi wáng bù yì zhī dào yě
数月，太皇太后诏大司徒、大司空曰：“夫褒有德，赏元功，先圣之制，百王不易之道也。
gù dìng táo tài hòu zào chēng tiě hào shén bèi yì lǐ
故定陶太后造称僣号，甚悖义理。
guān nèi hóu shī dān duān chéng yú guó bù gù huàn nàn zhí zhōng jié jù shèng fǎ fēn míng zūn bēi zhī zhì què rán yǒu zhù shí zhī gù lín dà jié ér bù kě duó kě wèi shè jì zhī chén yǐ
关内侯师丹端诚于国，不顾患难，执忠节，据圣法，分明尊卑之制，确然有柱石之固，临大节而不可夺，可谓社稷之臣矣。
yǒu sī tiáo zòu xié chén jiàn dìng chēng hào zhě yǐ fàng tuì ér dān gōng shǎng wèi jiā dài miào hu xiān shǎng hòu fá zhī yì fēi suǒ yǐ zhāng yǒu dé bào jué gōng yě
有司条奏邪臣建定称号者已放退，而丹功赏未加，殆缪乎先赏后罚之义，非所以章有德报厥功也。
qí yǐ hòu qiū zhī zhōng xiāng hù èr qiān yī bǎi fēng dān wèi yì yáng hòu
其以厚丘之中乡户二千一百封丹为义阳侯。
yuè yú hōng shì yuē jié hóu
”月余薨，谥曰节侯。
zi yè sì wáng mǎng bài nǎi jué
子业嗣，王莽败乃绝。
zàn yuē hé wǔ zhī jǔ wáng jiā zhī zhēng shī dān zhī yì kǎo qí huò fú nǎi xiào yú hòu
赞曰：何武之举，王嘉之争，师丹之议，考其祸福，乃效于后。
dāng wáng mǎng zhī zuò wài nèi xián fú dǒng xián zhī ài yí yú qīn qī wǔ jiā qū qū yǐ yī kuì zhàng jiāng hé yòng méi qí shēn
当王莽之作，外内咸服，董贤之爱，疑于亲戚，武、嘉区区，以一蒉障江河，用没其身。
dān yǔ dǒng hóng gèng shòu shǎng fá āi zāi
丹与董宏更受赏罚，哀哉！
gù yuē yī shì zé fèi dào wéi sú zé wēi dài cǐ gǔ rén suǒ yǐ nán shòu jué wèi zhě yě
故曰“依世则废道，违俗则危殆”，此古人所以难受爵位者也。