小窗幽记 · 陈继儒 · Chapter 10 of 12

集豪篇

PinyinModern Translation
Size

jīn shì ju shì chǐ bù zhī bèi yǔ fu shǒu zhū dài tù zhī liú shì bù shù fù ér jǐng zhě yě

今世矩视尺步之辈,与夫守株待兔之流,是不束缚而阱者也。

yǔ zhòu liáo liáo qiú yī háo zhě ān dé zāi

宇宙寥寥,求一豪者,安得哉?

jiā tú sì bì yī zhì qiān jīn háo zhī dǎn

家徒四壁,一掷千金,豪之胆;

xìng hān luò bǐ pō mò qiān yán háo zhī cái

兴酣落笔,泼墨千言,豪之才;

wǒ cái bì yòng huáng jīn fù lái háo zhī yǔ

我才必用,黄金复来,豪之语。

fu háo jì bù kě de ér hòu shì tì tǎng zhī shì huò yǐ yī yán yī zì xiě qí bù píng yòu ān yǔ chén chén gù zhǐ tóng wèi xiāo méi hu

夫豪既不可得,而后世倜傥之士,或以一言一字写其不平,又安与沉沉故纸同为销没乎!

jí háo dì shí

集豪第十。

táo huā mǎ shàng chūn shān shào nián xiá qì

桃花马上,春衫少年侠气;

bèi yè zhāi zhōng yè nà lǎo qù chán xīn

贝叶斋中,夜衲老去禅心。

yuè sè jiāng shēng fù shā xiōng zhōng qiū hè

岳色江声,富煞胸中丘壑;

sōng yīn huā yǐng zhēng cán jú shàng shān hé

松阴花影,争残局上山河。

jì suī fú lì zú néng qiān lǐ

骥虽伏枥,足能千里;

gǔ jí chuí chì zhì zài jiǔ xiāo

鹄即垂翅,志在九霄。

gè gè tí shī xiě bù jìn qiān qiū huā yuè

个个题诗,写不尽千秋花月;

rén rén zuò huà miáo bù wán dà dì jiāng shān

人人作画,描不完大地江山。

shī jiǔ xìng jiāng cán shèng què lóu tóu jǐ míng yuè

诗酒兴将残,剩却楼头几明月;

dēng lín qíng bù yǐ píng fēn jiāng shàng bàn qīng shān

登临情不已,平分江上半青山。

xián xíng xiāo bái rì xuán lǐ hè ǒu zì zhī náng

闲行消白日,悬李贺呕字之囊;

sāo shǒu wèn qīng tiān xié xiè tiǎo jīng rén zhī jù

搔首问青天,携谢朓惊人之句。

jiǎ yīng xióng zhuān xuè bù míng zhī jiàn ruò ěr fēng máng yù zhēn rén ér luò dǎn

假英雄专吷不鸣之剑,若尔锋铓,遇真人而落胆;

qióng háo jié guàn zuò wú mǐ zhī chuī cǐ děng zuò yòng dāng dà jì ér yáng méi

穷豪杰惯作无米之炊,此等作用,当大计而扬眉。

shēn jū yuǎn sú shàng chóu yí shān yǒu wén

深居远俗,尚愁移山有文;

zòng yǐn dá dàn yóu xiào zuì xiāng wú jì

纵饮达旦,犹笑醉乡无记。

lí chuáng bàn chuān guǎn níng zhēn wú shī hu

藜床半穿,管宁真吾师乎;

xuān miǎn bì gù huá xīn xún fēi you yě

轩冕必顾,华歆洵非友也。

chē chén mǎ zú zhī xià lù chū chǒu xíng shēn shān qióng gǔ zhī zhōng shèng xiē zhēn yǐng

车尘马足之下,露出丑形,深山穷谷之中,剩些真影。

tǔ hóng ní zhī qì zhě guì xié fēng shuāng zhī sè

吐虹霓之气者,贵挟风霜之色;

yī rì yuè zhī guāng zhě wú huái yǔ lù zhī sī

依日月之光者,毋怀雨露之私。

qīng jīn níng yuǎn juǎn qiū jiāng wàn qǐng zhī bō

清襟凝远,卷秋江万顷之波;

miào bǐ zòng héng wǎn kūn lún yī fēng zhī xiù

妙笔纵横,挽昆仑一峰之秀。

wén jī qǐ wǔ liú kūn qí zhuàng shì zhī xióng xīn hu

闻鸡起舞,刘琨其壮士之雄心乎;

wén zhēng qǐ wǔ jiā yè qí kāi shì zhī sù xīn hu

闻筝起舞,迦叶其开士之素心乎?

you biàn tiān xià yīng jié rén shì dú jìn rén jiān wèi jiàn zhī shū

友遍天下英杰人士,读尽人间未见之书。

jiāo yǒu xū dài sān fēn xiá qì zuò rén yào cún yì diǎn sù xīn

交友须带三分侠气,做人要存一点素心。

qī shǒu dào dé zhě jì mò yī shí

坚守道德的人,可能会寂寞一时;

yī ē quán biàn zhě qī liáng wàn gǔ

依阿权变者,凄凉万古。

shēn shān qióng gǔ néng lǎo jīng jì cái yóu

深山穷谷,能老经济才猷;

jué hè duàn yá nán yǐn líng wén qí zì

绝壑断崖,难隐灵文奇字。

xiàn cè jīn mén kǔ wèi shōu guī xīn rì yè shuǐ dōng liú

献策金门苦未收,归心日夜水东流。

piān zhōu zài de chóu qiān hú wén shuō jūn wáng bù shuì chóu

扁舟载得愁千斛,闻说君王不税愁。

shì shì bù kān píng yǎn juàn shén yóu qiān gǔ shàng

世事不堪评,掩卷神游千古上;

chén fēn yīng kě què bì mén xīn zài wàn shān zhōng

尘氛应可却,闭门心在万山中。

yīng xióng wèi zhuǎn zhī xióng tú jiǎ zāo qiū wèi bà yè

英雄未转之雄图,假糟邱为霸业;

fēng liú bù jìn zhī yú yùn tuō huā gǔ wèi shēn shān

风流不尽之余韵,托花谷为深山。

zhàng fū xū yǒu yuǎn tú yǎn kǒng rú lún kě guài chǔ táng yàn què

丈夫须有远图,眼孔如轮,可怪处堂燕雀;

háo jié níng wú zhuàng zhì fēng léng shì tiě bù yōu dāng dào chái láng

豪杰宁无壮志,风棱似铁,不忧当道豺狼。

yún zhǎng xiāng huǒ qiān zǎi biàn yú huá yí

云长香火,千载遍于华夷;

pō lǎo xìng zì zhì jīn kǒu yú fù rú

坡老姓字,至今口于妇孺。

yì qì jīng shén bù kě mó miè

意气精神,不可磨灭。

jù chuáng dā ěr tīng háo shì zhī tán fēng

据床嗒尔,听豪士之谈锋;

bǎ zhǎn xīng rán kàn jiǔ rén zhī zuì tài

把盏惺然,看酒人之醉态。

dēng gāo yuǎn tiào diào gǔ xún yōu guǎng xiōng zhōng zhī qiū hè yóu wù wài zhī wén zhāng

登高远眺,吊古寻幽,广胸中之丘壑,游物外之文章。

xuě jì qīng jìng fā yú mèng xiǎng

雪霁清境,发于梦想。

cǐ jiān dàn yǒu huāng shān dà jiāng xiū zhú gǔ mù

此间但有荒山大江,修竹古木。

měi yǐn cūn jiǔ hòu yè zhàng fàng jiǎo bù zhī yuǎn jìn yì kuàng rán tiān zhēn

每饮村酒后,曳杖放脚,不知远近,亦旷然天真。

wáng zhòng zǔ yǒu hǎo xíng yí měi lǎn jìng zì zhào yuē wáng wén kāi nà shēng níng xīn r

王仲祖有好形仪,每览镜自照,曰:“王文开那生宁馨儿?

máo chéng qī suì shàn shǔ duì zhū xǐ zhī zhě zèng yǐ jīn qián guī zhì zhī yuē wú yóu báo sū qín dǒu dà ān shì cǐ dèng tōng mǐ mǐ

毛澄七岁善属对,诸喜之者赠以金钱,归掷之曰,“吾犹薄苏秦斗大,安事此邓通靡靡!

liáng gōng shí jiàn yī shì yú li yú lín shì yù yǐ xiè liáng yuē wú yǒu cháng shēng shù bù xī wèi gōng shòu

梁公实荐一士于李于麟,士欲以谢梁,曰:“吾有长生术,不惜为公授。

liáng yuē wú míng zài tiān dì jiān zhǐ kǒng shèng zhe bù liǎo ān yòng cháng shēng

”梁曰:“吾名在天地间,只恐盛着不了,安用长生!

gāo yán chéng xiào hǔ zhī fēng háo jǔ pò yǒng shān zhī làng

高言成啸虎之风,豪举破涌山之浪。

jīn huái guì shū lǎng bù yí tài chěng háo huá

襟怀贵疏朗,不宜太逞豪华;

wén zì yào xióng qí bù yí gù qiú jì mò

文字要雄奇,不宜故求寂寞。

xuán tà dài xián shì qǐ yuē jiāo qíng yǐ hū

悬榻待贤士,岂曰交情已乎;

tóu xiá liú hǎo bīn bù guò jiǔ xìng ér yǐ

投辖留好宾,不过酒兴而已。

cái yǐ qì xióng pǐn yóu xīn dìng

才以气雄,品由心定。

jì bǐ hǎi zé wèi zhōu háng chěng wén yòu zé wèi yǔ yì

济笔海则为舟航,骋文囿则为羽翼。

xiōng zhōng wú sān wàn juàn shū yǎn zhōng wú tiān xià qí shān chuān wèi bì néng wén

胸中无三万卷书,眼中无天下奇山川,未必能文。

zòng néng yì wú háo jié yǔ ěr

纵能,亦无豪杰语耳。

shān chú shī fǔ duàn zhī yǐ jiàn

山厨失斧,断之以剑。

kè zhì wú zhěn jiě qín zì gòng

客至无枕,解琴自供。

guàn pén kuì sàn qìng wèi zhù xǐ

盥盆溃散,磬为注洗。

gài bù nuǎn zú fù zhī yǐ suō

盖不暖足,覆之以蓑。

mèng zōng shǎo yóu xué qí mǔ zhì shí èr fú bèi yǐ zhāo xián shì gòng wò zhù de wén jūn zǐ zhī yán

孟宗少游学,其母制十二幅被,以招贤士共卧,庶得闻君子之言。

zhāng yān wù yú hǎi jì yào guāng jǐng yú hé zhǔ

张烟雾于海际,耀光景于河渚;

chéng tiān liáng ér hào dàng kòu dì hūn ér yán zhù

乘天梁而皓荡,叩帝阍而延伫。

shēng yù kě jǐn jiāng tiān bù kě jǐn

声誉可尽,江天不可尽;

dān qīng kě qióng shān sè bù kě qióng

丹青可穷,山色不可穷。

wén qiū kōng hè lì lìng rén yì gǔ xiān xiān

闻秋空鹤唳,令人逸骨仙仙;

kàn hǎi shàng lóng téng jué wǒ zhuàng xīn bó bó

看海上龙腾,觉我壮心勃勃。

míng yuè zài tiān qiū shēng zài shù zhū bó juǎn xiào yǐ gāo lóu

明月在天,秋声在树,珠箔卷啸倚高楼;

cāng tái zài dì chūn jiǔ zài hú yù shān tuí zuì mián fāng cǎo

苍苔在地,春酒在壶,玉山颓醉眠芳草。

xiōng zhōng zì shì qí chéng fēng pò làng píng tūn wàn qǐng cāng máng

胸中自是奇,乘风破浪,平吞万顷苍茫;

jiǎo dǐ yóu lái kuò lì xiǎn qióng yōu fēi dù qiān xún yǎo ǎi

脚底由来阔,历险穷幽,飞度千寻杳霭。

měi cóng bái mén guī jiàn jiāng shān wēi yí cǎo mù cāng yù

每从白门归,见江山逶迤,草木苍郁。

rén cháng yán jiā wǒ jué shì bié lí rén cháng zhōng yī duàn suān chǔ qì ěr

人常言佳,我觉是别离人肠中一段酸楚气耳。

fàng bù chū zēng rén miàn kǒng luò zài jiǔ bēi

放不出憎人面孔,落在酒杯;

diū bù xià lián shì xīn cháng jì zhī shī jù

丢不下怜世心肠,寄之诗句。

chūn dào shí qiān měi jiǔ wèi huā xǐ zhuāng

春到十千美酒,为花洗妆;

yè lái yī piàn míng xiāng yǔ yuè xūn pò

夜来一片名香,与月薰魄。

rěn dào shú chù zé yōu huàn xiāo dàn dào zhēn shí zé tiān de zhuì

忍到熟处则忧患消,淡到真时则天地赘。

xūn xūn shú dú lí sāo xiào bó wài gǎn yuē bìng jiē míng shì

醺醺熟读《离骚》,孝伯外敢曰并皆名士;

lù lù cháng chéng sè xiào ā nú bèi guǒ rán jìn shì jiā ér

碌碌常承色笑,阿奴辈果然尽是佳儿。

yún pò yuè kuī huā hǎo chù yè shēn huā shuì yuè míng zhōng

云破月窥花好处,夜深花睡月明中。

sān chūn huā niǎo yóu kān shǎng qiān gǔ wén zhāng zhī zì zhī

三春花鸟犹堪赏,千古文章只自知。

wén zhāng zì shì kān qiān gǔ huā niǎo sān chūn zhǐ jǐ shí

文章自是堪千古,花鸟三春只几时。

shì dà fū xiōng zhōng wú sān dòu mò hé yǐ yùn guǎn chéng

士大夫胸中无三斗墨,何以运管城?

rán kǒng yùn niàng sù chén chū zhī wú guāng zé ěr

然恐酝酿宿陈,出之无光泽耳。

jué jīn yú shì zhě jiàn jīn ér bú jiàn rén

攫金于市者,见金而不见人;

pōu shēn cáng zhū zhě ài zhū ér wàng zì ài

剖身藏珠者,爱珠而忘自爱。

yǔ fu jué xìng mìng yǐ tāo fù guì zòng shì yù yǐ qiāng shēng zhě hé yì

这些人和那些拼死求得荣华富贵的人比起来,他们的放纵私欲残害生灵的做法有什么不一样的呢?

shuō bù jìn shān shuǐ hǎo jǐng dàn fù chén yín

说不尽山水好景,但付沉吟;

dāng bù qǐ shì tài yán liáng wéi yǒu bì hù

当不起世态炎凉,惟有闭户。

chǔ shì dāng yú rè dì sī lěng chū shì dāng yú lěng dì qiú rè

处世当于热地思冷,出世当于冷地求热。

bàn dà shì zhě fěi dú yǐ yì qì shèng gài yì qí zhì lüè jué yě gù fù qì xióng xíng lì zú yǐ zhé gōng hóu chū qí zhì suàn shì zú yǐ hài ěr mù

办大事者,匪独以意气胜,盖亦其智略绝也,故负气雄行,力足以折公侯,出奇制算,事足以骇耳目。

rú cǐ rén zhě jù qiān gǔ yǐ

如此人者,俱千古矣。

jiē jiē

唉!

jīn shì tú xū yǔ ěr

今世徒虚语耳。

shuō jiàn tán bīng jīn shēng hèn shǎo fēng hóu gǔ

说剑谈兵,今生恨少封侯骨;

dēng gāo duì jiǔ cǐ rì xiū yín liè shì gē

登高对酒,此日休吟烈士歌。

shēn xǔ wèi zhī jǐ sǐ yī jiàn yí mén dào jīn xiá gǔ xiāng réng gǔ

身许为知己死,一剑夷门,到今侠骨香仍古;

yāo bù wéi dū yóu zhé wǔ dǒu péng zé cóng gǔ gāo fēng qīng zhì jīn

腰不为督邮折,五斗彭泽,从古高风清至今。

jiàn jī qiū fēng sì bì rú wén guǐ xiào

剑击秋风,四壁如闻鬼啸;

qín dàn yè yuè kōng shān yǐn dòng yuán hào

琴弹夜月,空山引动猿号。

zhuàng zhì fèn mèn nán xiāo gāo rén qíng shēn yī wǎng

壮志愤懑难消,高人情深一往。

xiān dá xiào tán guān xiū xiàng hóu mén qīng yè jū

先贤嘲笑弹冠相庆,不要轻易向权贵之门趋附;

xiāng zhī yóu àn jiàn mò cóng shì lù àn tóu zhū

知己尚且按剑戒备,不要在世俗道路上暗中投珠。

✦ You read 集豪篇

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.