yuán shí gōng yún cháng ān fēng xuě yè gǔ miào lěng pù zhōng qǐ ér gài sēng hōu hōu rú léi hǒu ér bái zī lǎo guì rén yōng jǐn xià wéi qiú yī hé yǎn bù dé
袁石公云：“长安风雪夜，古庙冷铺中，乞儿丐僧，齁齁如雷吼，而白髭老贵人，拥锦下帷，求一合眼不得。
wū hū
唉！
sōng jiān míng yuè kǎn wài qīng shān wèi cháng jù rén ér rén rén zì jù zhě hé zāi
松间明月，槛外青山，未常拒人，而人人自拒者何哉？
jí sù dì wǔ
”集素第五。
tián yuán yǒu zhēn lè bù xiāo sǎ zhōng wèi máng rén
田园有真乐，不潇洒终为忙人；
sòng dú yǒu zhēn qù bù wán wèi zhōng wèi bǐ fū
诵读有真趣，不玩味终为鄙夫；
shān shuǐ yǒu zhēn shǎng bù lǐng huì zhōng wèi màn yóu
山水有真赏，不领会终为漫游；
yín yǒng yǒu zhēn de bù jiě tuō zhōng wèi tào yǔ
吟咏有真得，不解脱终为套语。
jū chǔ jì wú shēng dàn de qí de bù zài gāo guǎng
居处寄吾生，但得其地，不在高广；
yī fú bèi wú tǐ dàn shùn qí shí bù zài wán qǐ
衣服被吾体，但顺其时，不在纨绮；
yǐn shí chōng wú fù dàn shì qí kě bù zài gāo liáng
饮食充吾腹，但适其可，不在膏粱；
yàn lè xiū wú hǎo dàn zhì qí chéng bù zài fú mí
宴乐修吾好，但致其诚，不在浮靡。
pī juàn yǒu yú xián liú kè zuò cán liáng yè yuè
披卷有余闲，留客坐残良夜月；
qiān wéi wú bié wu hū tóng gēng pò yuǎn shān yún
褰帷无别务，呼童耕破远山云。
qín shāng zì duì lù shǐ wèi qún
琴觞自对，鹿豕为群；
rèn bǐ shì tài zhī yán liáng cóng tā rén qíng zhī fǎn fù
任彼世态之炎凉，从他人情之反复。
jiā jū kǔ shì wù zhī rǎo wéi tián shè yuán tíng bié shì yī fān huó jì
家居苦事物之扰，惟田舍园亭，别是一番活计；
fén xiāng zhǔ míng bǎ jiǔ yín shī bù xǔ xiōng zhōng shēng bīng tàn
焚香煮茗，把酒吟诗，不许胸中生冰炭。
kè yù duō fēng yǔ zhī huái dú chán lín dào yuàn zhuǎn tiān jǐ zhǒng shēng jī
客寓多风雨之怀，独禅林道院，转添几种生机；
rǎn hàn huī háo fān jīng wèn jié kěn jiào yǎn dǐ zhú fēng chén
染翰挥毫，翻经问偈，肯教眼底逐风尘。
máo qí dú zuò chá pín zhǔ qī wǎn hòu qì shuǎng shén qīng
茅齐独坐茶频煮，七碗后，气爽神清；
zhú tà xié mián shū màn pāo yī zhěn yú xīn xián mèng wěn
竹榻斜眠书漫抛，一枕余，心闲梦稳。
dài yǔ yǒu shí zhǒng zhú guān mén wú shì chú huā
带雨有时种竹，关门无事锄花；
niān bǐ xián shān jiù jù jí quán jǐ shì xīn chá
拈笔闲删旧句，汲泉几试新茶。
yú cháng jìng yī shì zhì yī jǐ chén jǐ zhǒng kuài yì shū fàng yī běn jiù fǎ tiè
余尝净一室，置一几，陈几种快意书，放一本旧法帖；
gǔ dǐng fén xiāng sù zhǔ huī chén yì sī xiǎo juàn zàn xiū zhú tà
古鼎焚香，素麈挥尘，意思小倦，暂休竹榻。
xiǎng shí ér qǐ zé chuò kǔ míng xìn shǒu xiě hàn shū jǐ xíng suí yì guān gǔ huà shù fú
饷时而起，则啜苦茗，信手写汉书几行，随意观古画数幅。
xīn mù jiān jué sǎ sǎ líng kōng miàn shàng sú chén dāng yì pū qù sān cùn
心目间，觉洒洒灵空，面上俗尘，当亦扑去三寸。
dàn kàn huā kāi luò bù yán rén shì fēi
但看花开落，不言人是非。
mò liàn fú míng mèng huàn pào yǐng yǒu xiàn
莫恋浮名，梦幻泡影有限；
qiě xún lè shì fēng huā xuě yuè wú qióng
且寻乐事，风花雪月无穷。
bái yún zài tiān míng yuè zài dì
白云在天，明月在地；
fén xiāng zhǔ míng yuè jié fān jīng
焚香煮茗，阅偈翻经；
sú niàn dōu juān chén xīn dùn jǐn
俗念都捐，尘心顿尽。
shǔ zhōng cháng mò zuò chéng xīn bì mù zuò shuǐ guān jiǔ zhī jué jī fā sǎ sǎ jǐ gé jiān shì yǒu shuǎng qì
暑中尝默坐，澄心闭目，作水观久之，觉肌发洒洒，几阁间似有爽气。
xiōng zhōng zhǐ bǎi tuō yī liàn zì biàn shí fēn shuǎng jìng shí fēn zì zài
胸中只摆脱一恋字，便十分爽净，十分自在；
rén shēng zuì kǔ chǔ zhǐ shì cǐ xīn
人生最苦处，只是此心；
zhān ní dài shuǐ míng shì zhī de bù néng gē duàn ěr
沾泥带水，明是知得，不能割断耳。
wú shì yǐ dāng guì zǎo qǐn yǐ dāng fù ān bù yǐ dāng chē wǎn shí yǐ dāng ròu
无事以当贵，早寝以当富，安步以当车，晚食以当肉；
cǐ qiǎo yú chù pín yǐ
此巧于处贫矣。
sān yuè chá sǔn chū féi méi fēng wèi kùn
三月茶笋初肥，梅风未困；
jiǔ yuè chún lú zhèng měi shú jiǔ xīn xiāng
九月莼鲈正美，秫酒新香；
shèng yǒu qíng chuāng chū gǔ rén fǎ shū míng huà fén xiāng píng shǎng wú guò cǐ shí
胜友晴窗，出古人法书名画，焚香评赏，无过此时。
gāo zhěn qiū zhōng táo míng shì wài gēng jià yǐ shū wáng shuì cǎi qiáo yǐ fèng qīn yán
高枕邱中，逃名世外，耕稼以输王税，采樵以奉亲颜；
xīn gǔ jì shēng tián jiā dà qià féi zhù pēng yǐ xiǎng shén kū yú fán ér zhào you
新谷既升，田家大洽，肥羜烹以享神，枯鱼燔而召友；
suō lì zài hù jié gāo kōng xuán zhuó jiǔ xiāng mìng jī fǒu cháng gē yě rén zhī lè zú yǐ
蓑笠在户，桔槔空悬，浊酒相命，击缶长歌，野人之乐足矣。
wéi shì jǐng cǎo mǎng zhī chén zǎo shū guó kè
为市井草莽之臣，早输国课；
zuò quán shí yān xiá zhī zhǔ rì yuǎn sú qíng
作泉石烟霞之主，日远俗情。
fù yǔ fān yún hé xiǎn yě lùn rén qíng zhī hé dù mén
覆雨翻云何险也，论人情，只合杜门；
yín fēng nòng yuè hū tuí rán quán tiān zhēn qiě xū duì jiǔ
吟风弄月忽颓然，全天真，且须对酒。
chūn chū yù shù cēn cī bīng huā cuò luò qióng tái qí wàng huǎng zuò xuán pǔ luó fú ruò fēi
春初玉树参差，冰花错落，琼台奇望，恍坐玄圃，罗浮若非；
huáng hūn yuè xià xié qín yín shǎng bēi jiǔ liú lián zé àn xiāng fú dòng shū yǐng héng xié zhī qù hé néng zhēn shí jì
黄昏月下，携琴吟赏，杯酒留连，则暗香浮动，疏影横斜之趣，何能真实际。
xìng bù kān xū tiān yuān yì shòu yuān yú zhī rǎo
性不堪虚，天渊亦受鸢鱼之扰；
xīn néng huì jìng fēng chén hái jié yān xiá zhī yú
心能会境，风尘还结烟霞之娱。
shēn wài yǒu shēn zhuō zhǔ wěi shǐ kǒu xián tán zhēn rú huà bǐng
身外有身，捉麈尾矢口闲谈，真如画饼；
qiào zhōng yǒu qiào xiàng pú tuán huí xīn jiū jìng fāng shì lì tián
窍中有窍，向蒲团回心究竟，方是力田。
shān zhōng yǒu sān lè
山中有三乐。
bì lì kě yī bù xiàn xiù cháng
薜荔可衣，不羡绣裳；
jué wēi kě shí bù tān liáng ròu
蕨薇可食，不贪粱肉；
jī jù sàn fà kě yǐ xiāo yáo
箕踞散发，可以逍遥。
zhōng nán dàng hù jī fēng rú bì sǔn zuǒ cù tuì shí shí xiù sè fēn fēn duò pán shān quán rào chuāng rù chú gū zhěn mèng huí jīng wén yǔ shēng yě
终南当户，鸡峰如碧笋左簇，退食时秀色纷纷堕盘，山泉绕窗入厨，孤枕梦回，惊闻雨声也。
shì shàng yǒu yī zhǒng chī rén suǒ shí xián chá lěng fàn hé míng gāo zhì
世上有一种痴人，所食闲茶冷饭，何名高致。
sāng lín mài lǒng gāo xià jìng xiù
桑林麦陇，高下竞秀；
fēng yáo bì làng céng céng yǔ guò lǜ yún rào rào
风摇碧浪层层，雨过绿云绕绕。
zhì gòu chūn yáng jiū hū zhāo yǔ zhú lí máo shè xián yǐ hóng táo bái li yàn zǐ yīng huáng yù mù sè xiàng zì duō cūn jiā xián yì zhī xiǎng lìng rén biàn wàng yàn sú
雉雊春阳，鸠呼朝雨，竹篱茅舍，闲以红桃白李，燕紫莺黄，寓目色相，自多村家闲逸之想，令人便忘艳俗。
yún shēng mǎn gǔ yuè zhào cháng kōng xǐ zú shōu yī zhèng shì yàn ān shí jié
云生满谷，月照长空，洗足收衣，正是宴安时节。
méi gōng jū shān zhōng yǒu kè wèn shān zhōng hé jǐng zuì qí yuē yǔ hòu lù qián huā zhāo xuě yè
眉公居山中，有客问山中何景最奇，曰：“雨后露前，花朝雪夜。
yòu wèn hé shì zuì qí yuē diào yīn hè shǒu guǒ qiǎn yuán shōu
”又问何事最奇，曰：“钓因鹤守，果遣猿收。
gǔ jīn wǒ ài táo yuán liàng xiāng lǐ rén chēng mǎ shǎo yóu
古今我爱陶元亮，乡里人称马少游。
shì jiǔ hǎo shuì wǎng wǎng bì mén
嗜酒好睡，往往闭门；
fǔ yǎng jìn qū suí yì suǒ zài
俯仰进趋，随意所在。
shuāng shuǐ chéng dìng fán xuán yá qiào bì
霜水澄定，凡悬崖峭壁；
gǔ mù chuí luó yǔ piàn yún xiān yuè
古木垂萝，与片云纤月；
yī shān yìng zài bō zhōng cè zhàng lín zhī xīn jìng jù qīng jué
一山映在波中，策杖临之，心境俱清绝。
qīn bù tái fàn suī dà bīn bù zǎi shēng
亲不抬饭，虽大宾不宰牲；
fěi zhí jiè shē chǐ ér kě jiǔ yì jiāng miǎn fán láo yǐ ān shēn
匪直戒奢，侈而可久，亦将免烦劳以安身。
jī shēng yáng huǒ liàn yīn jīng shí bǎo shāng shén qì bù shēng
饥生阳火炼阴精，食饱伤神气不升。
xīn gǒu wú shì zé xi zì diào
心苟无事，则息自调；
niàn gǒu wú yù zé zhōng zì shǒu
念苟无欲，则中自守。
wén zhāng zhī miào yǔ kuài lìng rén wǔ yǔ bēi lìng rén qì yǔ yōu lìng rén lěng yǔ lián lìng rén xī yǔ xiǎn lìng rén wēi yǔ shèn lìng rén mì
文章之妙：语快令人舞，语悲令人泣，语幽令人冷，语怜令人惜，语险令人危，语慎令人密；
yǔ nù lìng rén àn jiàn yǔ jī lìng rén tóu bǐ yǔ gāo lìng rén rù yún yǔ dī lìng rén xià shí
语怒令人按剑，语激令人投笔，语高令人入云，语低令人下石。
xī xiǎng sōng shēng qīng tīng zì yuǎn
溪响松声，清听自远；
zhú guān lán pèi wù sè jù xián
竹冠兰佩，物色俱闲。
bǐ lìn yī xiāo bái yún yì kě zèng kè
鄙吝一销，白云亦可赠客；
zhā zǐ jǐn huà míng yuè zì lái zhào rén
渣滓尽化，明月自来照人。
cún xīn yǒu yì wú yì zhī jiān wēi yún dàn hé hàn
存心有意无意之间，微云淡河汉；
yìng shì bù jí bù lí zhī fǎ shū yǔ dī wú tóng
应世不即不离之法，疏雨滴梧桐。
gān dǎn xiāng zhào yù yǔ tiān xià gòng fēn qiū yuè
肝胆相照，欲与天下共分秋月；
yì qì xiāng xǔ yù yǔ tiān xià gòng zuò chūn fēng
意气相许，欲与天下共坐春风。
táng zhōng shè mù tà sì sù píng èr gǔ qín yī zhāng rú dào fó shū gè shù juǎn
堂中设木榻四，素屏二，古琴一张，儒道佛书各数卷。
lè tiān jì lái wéi zhǔ yǎng guān shān fǔ tīng shuǐ bàng nì zhú shù yún shí zì chén jí yǒu yìng jiē bù xiá
乐天既来为主，仰观山，俯听水，傍睨竹树云石，自辰及酉，应接不暇。
é ér wù yòu qì hé wài shì nèi shū yī xiǔ tǐ níng zài sù xīn tián sān xiǔ hòu tuí rán tà rán bù zhī qí rán ér rán
俄而物诱气和，外适内舒，一宿体宁，再宿心恬，三宿后，颓然嗒然，不知其然而然。
ǒu zuò pú tuán zhǐ chuāng shàng yuè guāng jiàn mǎn shù yǐng cēn cī suǒ jiàn fēi kōng fēi sè
偶坐蒲团，纸窗上月光渐满，树影参差，所见非空非色；
cǐ shí suī míng nà qiāo mén shān tóng qiě wù bào yě
此时虽名衲敲门，山童且勿报也。
huì xīn chù bù bì zài yuǎn
会心处不必在远；
yì rán lín shuǐ biàn zì yǒu háo pú xián xiǎng bù jué niǎo shòu qín yú zì lái qīn rén
翳然林水，便自有濠濮闲想，不觉鸟兽禽鱼，自来亲人。
chá yù bái mò yù hēi
茶欲白，墨欲黑；
chá yù zhòng mò yù qīng
茶欲重，墨欲轻；
chá yù xīn mò yù chén
茶欲新，墨欲陈。
fù pēn wǔ mù zhī xiāng sè lěng bīng cán zhī jǐn
馥喷五木之香，色冷冰蚕之锦。
zhù fēng tái yǐ sī bì gòu xiān gé ér rù yuán
筑风台以思避，构仙阁而入圆。
kè guò cǎo táng wèn hé gǎn kǎi ér gān qī dùn
客过草堂问：“何感慨而甘栖遯？
yú juàn yú duì dàn niān gǔ jù dá yuē dé xián duō shì wài zhī zú shào nián zhōng
”余倦于对，但拈古句答曰：“得闲多事外，知足少年中。
wèn shì hé gōng kè
”问：“是何功课？
yuē zhòng huā chūn sǎo xuě kàn lù yè fén xiāng
”曰：“种花春扫雪，看箓夜焚香。
wèn shì hé lì yǎng
”问：“是何利养？
yuē yàn tián wú è suì jiǔ guó yǒu cháng chūn
”曰：“砚田无恶岁，酒国有长春。
wèn shì hé hái wǎng
”问：“是何还往？
yuē yǒu kè lái xiāng fǎng tōng míng shì fú xī
”曰：“有客来相访，通名是伏羲。
shān jū shèng yú chéng shì gài yǒu bā dé bù zé kē lǐ bú jiàn shēng kè bù hùn jiǔ ròu bù jìng tián chǎn bù wén yán liáng bù nào qū zhí bù wēi wén bū bù tán shì jí
山居胜于城市，盖有八德：不责苛礼，不见生客，不混酒肉，不竞田产，不闻炎凉，不闹曲直，不微文逋，不谈士籍。
cǎi chá yù jīng cáng chá yù zào pēng chá yù jié
采茶欲精，藏茶欲燥，烹茶欲洁。
chá jiàn rì ér wèi duó mò jiàn rì ér sè huī
茶见日而味夺，墨见日而色灰。
mó mò rú bìng r bǎ bǐ rú zhuàng fū
磨墨如病儿，把笔如壮夫。
yuán zhōng bù néng biàn qí huā yì shí wéi yī piàn shù yīn bàn tíng xiǎn jī chā kě huì xīn wàng xíng
园中不能辨奇花异石，惟一片树阴，半庭藓迹，差可会心忘形。
you lái huò cù xī jù lùn huò gǔ zhǎng huān xiào huò bǐ tán wǒ tīng huò bǐ mò wǒ xuān ér bīn zhǔ liǎng wàng
友来或促膝剧论，或鼓掌欢笑，或彼谈我听，或彼默我喧，而宾主两忘。
chén yuán gē duàn fán nǎo cóng hé chù ān shēn
尘缘割断，烦恼从何处安身；
shì lǜ qián xiāo qīng xū xiàng cǐ zhōng lì jiǎo
世虑潜消，清虚向此中立脚。
yán qián lǜ jiāo huáng kuí lǎo shào yè jī guān huā bù mǎn jiē qì
檐前绿蕉黄葵，老少叶，鸡冠花，布满阶砌。
yí tà duì zhī huò zhěn shí gāo mián huò zhuō chén qīng huà
移榻对之，或枕石高眠，或捉尘清话。
mén wài chē mǎ zhī chén gǔn gǔn liǎo bù xiāng guān
门外车马之尘滚滚，了不相关。
yè hán zuò xiǎo shì zhōng yōng lú xián huà
夜寒坐小室中，拥炉闲话。
kě zé qiāo bīng zhǔ míng
渴则敲冰煮茗；
jī zé bō huǒ wēi yù
饥则拨火煨芋。
ā héng wǔ jiù nà rú shēn yě gōng gēng
阿衡五就，那如莘野躬耕；
zhū gě qī qín zhēng sì nán yáng bào xī
诸葛七擒，争似南阳抱膝。
fàn hòu hēi tián rì zhōng báo zuì bié shì dòng tiān
饭后黑甜，日中薄醉，别是洞天；
chá chēng jiǔ jiù qīng àn shéng chuáng xún cháng fú dì
茶铛酒臼，轻案绳床，寻常福地。
cuì zhú bì wú gāo sēng duì yì
翠竹碧梧，高僧对奕；
cāng tái hóng yè tóng zǐ jiān chá
苍苔红叶，童子煎茶。
jiǔ zuò shén pí fén xiāng yǎng wò
久坐神疲，焚香仰卧；
ǒu de jiā jù jí lìng máo yǐng jūn jiù zhěn zhǎng jì bù zé zhǎn zhuǎn shī qù
偶得佳句，即令毛颖君就枕掌记，不则展转失去。
hé xuě jué méi huā xiàn dào rén zhī tiě jiǎo
和雪嚼梅花，羡道人之铁脚；
shāo dān rǎn xiāng lǚ chēng xiān shēng zhī zuì yín
烧丹染香履，称先生之醉吟。
dēng xià wán huā lián nèi kàn yuè yǔ hòu guān jǐng zuì lǐ tí shī mèng zhōng wén shū shēng jiē yǒu bié qù
灯下玩花，帘内看月，雨后观景，醉里题诗，梦中闻书声，皆有别趣。
wáng sī yuǎn sǎo kè zuò liú bù ruò dù mén
王思远扫客坐留，不若杜门；
sūn zhòng yì fú bái sú tán zú dāng xǐ ěr
孙仲益浮白俗谈，足当洗耳。
tiě dí chuī cán cháng xiào shù shēng kōng shān dá xiǎng
铁笛吹残，长啸数声，空山答响；
hú má fàn ba gāo mián yī jiào mào shù zhūn yīn
胡麻饭罢，高眠一觉，茂树屯阴。
biān máo wèi wū dié shí wèi jiē hé chǔ fēng chén kě dào
编茅为屋，叠石为阶，何处风尘可到；
jù wú ér yín pēng chá ér yǔ cǐ zhōng yōu xīng piān cháng
据梧而吟，烹茶而语，此中幽兴偏长。
zào náng bái jiǎn bèi rén miáo jǐn bàn shēng
皂囊白简，被人描尽半生；
huáng mào qīng xié rèn wǒ xiāo yáo yī shì
黄帽青鞋，任我逍遥一世。
qīng xián zhī rén bù kě duò qí sì zhī yòu xū yǐ xián rén zuò xián shì lín gǔ rén tiè wēn xī nián shū
清闲之人不可惰其四肢，又须以闲人做闲事：临古人帖，温昔年书；
fú jī wēi chén xǐ yàn sù mò
拂几微尘，洗砚宿墨；
guàn yuán zhōng huā sǎo lín zhōng yè
灌园中花，扫林中叶。
jué tǐ shǎo juàn fàng shēn kuāng chuáng shàng zàn xī bàn shǎng kě yě
觉体少倦，放身匡床上，暂息半晌可也。
dài kè dāng jié bù dàng chǐ wú lùn bù néng jì yì fēi suǒ yǐ xī fú
待客当洁不当侈，无论不能继，亦非所以惜福。
bǎo zhēn mò rú shǎo sī guǎ guò mò rú shěng shì
葆真莫如少思，寡过莫如省事；
shàn yìng mò rú shōu xīn jiě miù mò rú dàn zhì
善应莫如收心，解谬莫如澹志。
shì wèi nóng bù qiú máng ér máng zì zhì
世味浓，不求忙而忙自至；
shì wèi dàn bù tōu xián ér xián zì lái
世味淡，不偷闲而闲自来。
pán cān yī cài yǒng jué xīng shān fàn sēng yàn kè hé fán liù jiǎ xíng chú
盘餐一菜，永绝腥膻，饭僧宴客，何烦六甲行厨；
mǎo wū sān yíng jǐn bì fēng yǔ sǎo dì fén xiāng ān yòng shù tóng fù zhou
茆屋三楹，仅蔽风雨，扫地焚香，安用数童缚帚。
yǐ jiǎn shèng pín pín wàng
以俭胜贫，贫忘；
yǐ shī dài chǐ chǐ huà
以施代侈，侈化；
yǐ shěng qù lèi lèi xiāo
以省去累，累消；
yǐ nì liàn xīn xīn dìng
以逆炼心，心定。
jìng jǐ míng chuāng yī zhóu huà yī náng qín yī zhī hè yī ōu chá yī lú xiāng yī bù fǎ tiè
净几明窗，一轴画，一囊琴，一只鹤，一瓯茶，一炉香，一部法帖；
xiǎo yuán yōu jìng jǐ cóng huā jǐ qún niǎo jǐ qū tíng jǐ quán shí jǐ chí shuǐ jǐ piàn xián yún
小园幽径，几丛花，几群鸟，几区亭，几拳石，几池水，几片闲云。
huā qián wú zhú sōng yè kān rán
花前无烛，松叶堪燃；
shí pàn yù mián qín náng kě zhěn
石畔欲眠，琴囊可枕。
liú nián bù fù jì dàn jiàn huā kāi wèi chūn huā luò wèi qiū
流年不复记，但见花开为春，花落为秋；
zhōng suì wú suǒ yíng wéi zhī rì chū ér zuò rì rù ér xī
终岁无所营，惟知日出而作，日入而息。
tuō jīn lù xiàng bān wén zhú tuò zhī guān
脱巾露项，斑文竹箨之冠；
yǐ zhěn fén xiāng bàn bì huà shān zhī fú
倚枕焚香，半臂华山之服。
gǔ yǔ qián hòu wèi hé níng tāng shè shuāng jǐng bái máo hú zhōu zǐ sǔn sǎo jiù dí dang zhēng quán xuǎn huǒ
谷雨前后，为和凝汤社，双井白茅，湖州紫笋，扫臼涤铛，征泉选火。
yǐ wáng méng wèi pǐn sī lú tóng wèi zhí quán li zàn huáng wèi bó shì lù hóng jiàn wèi dū tǒng
以王蒙为品司，卢仝为执权，李赞皇为博士，陆鸿渐为都统。
liáo xiāo kě wěn gǎn huì shuǐ yín chà qǔ yīng tāng yǐ gōng míng zhàn
聊消渴吻，敢讳水淫，差取婴汤，以供茗战。
chuāng qián luò yuè hù wài chuí luó
窗前落月，户外垂萝；
shí pàn cǎo gēn qiáo tóu shù yǐng
石畔草根，桥头树影；
kě lì kě wò kě zuò kě yín
可立可卧，可坐可吟。
xiè xiá yì qì rì liú yú fàng dàng
亵狎易契，日流于放荡；
zhuāng lì nán qīn rì jìn yú guī ju
庄厉难亲，日进于规矩。
tián kǔ bèi cháng hǎo diū shǒu shì wèi hún rú jiáo là
甜苦备尝，好丢手，世味浑如嚼蜡；
shēng sǐ shì dà jí huí tóu nián guāng jí yú tiào wán
生死事大，急回头，年光疾于跳丸。
ruò fù guì yóu wǒ lì qǔ zé zào wù wú quán
若富贵，由我力取，则造物无权；
ruò huǐ yù suí rén jiǎo gēn zé chán fū dé zhì
若毁誉，随人脚根，则谗夫得志。
qīng shì bù kě zhe jì
清事不可着迹。
ruò yì guān bì qiú qí gǔ qì yòng bì qiú jīng liáng yǐn shí bì qiú yì qiǎo cǐ nǎi qīng zhōng zhī zhuó wú yǐ wéi qīng shì zhī yī dù
若衣冠必求奇古，器用必求精良，饮食必求异巧，此乃清中之浊，吾以为清事之一蠹。
wú zhī yī shēn cháng yǒu shǎo bù tóng zhuàng zhuàng bù tóng lǎo
吾之一身，常有少不同壮，壮不同老；
wú zhī shēn hòu yān yǒu zi néng xiào fù sūn néng xiào zǔ
吾之身后，焉有子能肖父，孙能肖祖？
rú cǐ qī bì shǔ wàng xiǎng suǒ kě jǐn zhě wéi liú hǎo yàng yǔ ér sūn ér yǐ
如此期，必属妄想，所可尽者，惟留好样与儿孙而已。
ruò xiǎng qián ér qián lái hé gù bù xiǎng
若想钱，而钱来，何故不想；
ruò chóu mǐ ér mǐ zhì rén gù dāng chóu
若愁米，而米至，人固当愁。
xiǎo qǐ yī jiù pín qióng yè lái tú duō fán nǎo
晓起依旧贫穷，夜来徒多烦恼。
bàn chuāng yī jǐ yuǎn xīng xián sī tiān dì hé qí liáo kuò yě
半窗一几，远兴闲思，天地何其寥阔也；
qīng chén duān qǐ tíng wǔ gāo mián xiōng jīn hé qí xǐ dí yě
清晨端起，亭午高眠，胸襟何其洗涤也。
xíng hé dào yì bù bo zì jí
行合道义，不卜自吉；
xíng bèi dào yì zòng bo yì xiōng
行悖道义，纵卜亦凶。
rén dāng zì bǔ bù bì wèn bǔ
人当自卜，不必问卜。
bēn zǒu yú quán xìng zhī mén zì shì bù shèng qí róng rén qiè yǐ wéi rǔ
奔走于权幸之门，自视不胜其荣，人窃以为辱；
jīng yíng yú lì míng zhī chǎng cāo xīn bù shèng qí kǔ jǐ fǎn yǐ wéi lè
经营于利名之场，操心不胜其苦，己反以为乐。
yǔ zhòu yǐ lái yǒu zhì shì fǎ yǒu ào shì fǎ yǒu wéi shì fǎ yǒu chū shì fǎ yǒu chuí shì fǎ
宇宙以来有治世法，有傲世法，有维世法，有出世法，有垂世法。
táng yú chuí yī shāng zhōu bǐng yuè shì wèi zhì shì
唐虞垂衣，商周秉钺，是谓治世；
cháo fù xǐ ěr bāo gōng chēng mù shì wèi ào shì
巢父洗耳，褒公瞠目，是谓傲世；
shǒu yáng qīng zhōu tóng jiāng zhòng hàn shì wèi wéi shì
首阳轻周，桐江重汉，是谓维世；
qīng niú dù guān bái hè xiáng yún shì wèi chū shì
青牛度关，白鹤翔云，是谓出世；
ruò nǎi lǔ rú yī rén zōu chuán qī piān shǐ wèi chuí shì
若乃鲁儒一人，邹传七篇，始谓垂世。
shū shì zhōng xiū xíng fǎ xīn xián shǒu lǎn zé guān fǎ tiè yǐ qí kě zhú zì fàng zhì yě
书室中修行法：心闲手懒，则观法帖，以其可逐字放置也；
shǒu xián xīn lǎn zé zhì yū shì yǐ qí kě zuò kě zhǐ yě
手闲心懒，则治迂事，以其可作可止也；
xīn shǒu jù xián zé xiě zì zuò shī wén yǐ qí kě yǐ jiān jì yě
心手俱闲，则写字作诗文，以其可以兼济也；
xīn shǒu jù lǎn zé zuò shuì yǐ qí bù qiáng yì yú shén yě
心手俱懒，则坐睡，以其不强役于神也；
xīn bù shèn dìng yi kàn shī jí zá duǎn gù shì yǐ qí yì yú jiàn yì bù zhì yú jiǔ yě
心不甚定，宜看诗及杂短故事，以其易于见意不滞于久也；
xīn xián wú shì yi kàn cháng piān wén zì huò jīng zhù huò shǐ chuán huò gǔ rén wén jí cǐ yòu shén yí yú fēng yǔ zhī jì jí hán yè yě
心闲无事，宜看长篇文字，或经注，或史传，或古人文集，此又甚宜于风雨之际及寒夜也。
yòu yuē shǒu rǒng xīn xián zé sī xīn rǒng shǒu xián zé wò xīn shǒu jù xián zé zhù zuò shū zì xīn shǒu jù rǒng zé sī zǎo bì qí shì yǐ níng wú shén
又曰：“手冗心闲则思，心冗手闲则卧，心手俱闲，则著作书字，心手俱冗，则思早毕其事，以宁吾神。
piàn shí qīng chàng jí xiǎng piàn shí
片时清畅，即享片时；
bàn jǐng yōu yǎ jí yú bàn jǐng
半景幽雅，即娱半景；
bù bì gèng qǐ gū dài zhī xīn
不必更起姑待之心。
yī shì jīng xíng xián yú jiǔ qú bēn zǒu
一室经行，贤于九衢奔走；
liù shí lǐ fó qīng yú wǔ yè cháo tiān
六时礼佛，清于五夜朝天。
huì yì bù qiú duō shù fú qíng guāng mó jié huà
会意不求多，数幅晴光摩诘画；
zhī xīn néng yǒu jǐ bǎi piān yě qù shǎo líng shī
知心能有几，百篇野趣少陵诗。
chún láo bǎi hú bù rú yī wèi tài hé zhī tāng
醇醪百斛，不如一味太和之汤；
liáng yào qiān bāo bù rú yī fù qīng liáng zhī sàn
良药千包，不如一服清凉之散。
xián xiá shí qǔ gǔ rén kuài yì wén zhāng lǎng lǎng dú zhī zé xīn shén chāo yì xū méi kāi zhāng
闲暇时，取古人快意文章，朗朗读之，则心神超逸，须眉开张。
xiū jìng tǔ zhě zì jìng qí xīn fāng cùn jū rán lián jiè
修净土者，自净其心，方寸居然莲界；
xué chán zuò zhě dá chán zhī lǐ dà dì jǐn zuò pú tuán
学禅坐者，达禅之理，大地尽作蒲团。
héng mén zhī xià yǒu qín yǒu shū zài dàn zài yǒng yuán de wǒ yú
衡门之下，有琴有书，载弹载咏，爰得我娱；
qǐ wú tā hǎo lè shì yōu jū
岂无他好，乐是幽居。
cháo wèi guàn yuán xī yǎn péng lú
朝为灌园，夕偃蓬庐。
yīn qì jiù lú shū qú yǐn quán zhōu yǐ huā mù rì ó qí jiān
因葺旧庐，疏渠引泉，周以花木，日哦其间；
gù rén guò féng yuè míng yì qí bēi jiǔ lín làng dài fēi chén zhōng wù yě
故人过逢，瀹茗奕棋，杯酒淋浪，殆非尘中物也。
féng rén bù shuō rén jiān shì biàn shì rén jiān wú shì rén
逢人不说人间事，便是人间无事人。
xián jū zhī qù kuài huó yǒu wǔ
闲居之趣，快活有五。
bù yǔ jiāo jiē miǎn bài sòng zhī lǐ yī yě
不与交接，免拜送之礼，一也；
zhōng rì kě guān shū gǔ qín èr yě
终日可观书鼓琴，二也；
shuì qǐ suí yì wú yǒu jū ài sān yě
睡起随意，无有拘碍，三也；
bù wén yán liáng áo zá sì yě
不闻炎凉嚣杂，四也；
néng kè zǐ gēng dú wǔ yě
能课子耕读，五也。
suī wú sī zhú guǎn xián zhī shèng yī shāng yī yǒng yì zú yǐ chàng xù yōu qíng
虽无丝竹管弦之盛，一觞一咏，亦足以畅叙幽情。
dú wò lín quán kuàng rán zì shì wú lì wú yíng shǎo sī guǎ yù xiū shēn chū shì fǎ yě
独卧林泉，旷然自适，无利无营，少思寡欲，修身出世法也。