第一百一十二回 — 三国演义 — 罗贯中

jiù shòu chūn yú quán sǐ jié qǔ cháng chéng bó yuē áo bīng

救寿春于诠死节取长城伯约鏖兵

què shuō sī mǎ zhāo wén zhū gě dàn huì hé wú bīng qián lái jué zhàn nǎi zhào sàn qí cháng shǐ péi xiù huáng mén shì láng zhōng huì shāng yì pò dí zhī cè

却说司马昭闻诸葛诞会合吴兵前来决战，乃召散骑长史裴秀、黄门侍郎钟会，商议破敌之策。

zhōng huì yuē wú bīng zhī zhù zhū gě dàn shí wèi lì yě

钟会曰：“吴兵之助诸葛诞，实为利也；

yǐ lì yòu zhī zé bì shèng yǐ

以利诱之，则必胜矣。

zhāo cóng qí yán suì lìng shí bāo zhōu tài xiān yǐn liǎng jūn yú shí tou chéng mái fú wáng jī chén qiān lǐng jīng bīng zài hòu què lìng piān jiàng chéng cuì yǐn bīng shù wàn xiān qù yòu dí

”昭从其言，遂令石苞、州泰先引两军于石头城埋伏，王基、陈骞领精兵在后，却令偏将成倅引兵数万先去诱敌；

yòu lìng chén jùn yǐn chē zhàng niú mǎ lǘ luó zhuāng zài shǎng jūn zhī wù sì miàn jù jí yú zhèn zhōng rú dí lái zé qì zhī

又令陈俊引车仗牛马驴骡，装载赏军之物，四面聚集于阵中，如敌来则弃之。

shì rì zhū gě dàn lìng wú jiāng zhū yì zài zuǒ wén qīn zài yòu jiàn wèi zhèn zhōng rén mǎ bù zhěng dàn nǎi dà qū shì mǎ jìng jìn

是日，诸葛诞令吴将朱异在左，文钦在右，见魏阵中人马不整，诞乃大驱士马径进。

chéng cuì tuì zǒu dàn qū bīng yǎn shā jiàn niú mǎ lǘ luó biàn mǎn jiāo yě

成倅退走，诞驱兵掩杀，见牛马驴骡，遍满郊野；

nán bīng zhēng qǔ wú xīn liàn zhàn

南兵争取，无心恋战。

hū rán yī shēng pào xiǎng liǎng lù bīng shā lái zuǒ yǒu shí bāo yòu yǒu zhōu tài dàn dà jīng jí yù tuì shí wáng jī chén qiān jīng bīng shā dào

忽然一声炮响，两路兵杀来：左有石苞，右有州泰，诞大惊，急欲退时，王基、陈骞精兵杀到。

dàn bīng dà bài

诞兵大败。

sī mǎ zhāo yòu yǐn bīng jiē yìng

司马昭又引兵接应。

dàn yǐn bài bīng bēn rù shòu chūn bì mén jiān shǒu

诞引败兵奔入寿春，闭门坚守。

zhāo lìng bīng sì miàn wéi kùn bìng lì gōng chéng

昭令兵四面围困，并力攻城。

shí wú bīng tuì tún ān fēng wèi zhǔ chē jià zhù yú xiàng chéng

时吴兵退屯安丰，魏主车驾驻于项城。

zhōng huì yuē jīn zhū gě dàn suī bài shòu chūn chéng zhōng liáng cǎo shàng duō gèng yǒu wú bīng tún ān fēng yǐ wéi jǐ jiǎo zhī shì

钟会曰：“今诸葛诞虽败，寿春城中粮草尚多，更有吴兵屯安丰以为掎角之势；

jīn wú bīng sì miàn gōng wéi bǐ huǎn zé jiān shǒu jí zé sǐ zhàn

今吾兵四面攻围，彼缓则坚守，急则死战；

wú bīng huò chéng shì jiā gōng wú jūn wú yì

吴兵或乘势夹攻：吾军无益。

bù rú sān miàn gōng zhī liú nán mén dà lù róng zéi zì zǒu

不如三面攻之，留南门大路，容贼自走；

zǒu ér jī zhī kě quán shèng yě

走而击之，可全胜也。

wú bīng yuǎn lái liáng bì bù jì

吴兵远来，粮必不继；

wǒ yǐn qīng jì chāo zài qí hòu kě bù zhàn ér zì pò yǐ

我引轻骑抄在其后，可不战而自破矣。

zhāo fǔ huì bèi yuē jūn zhēn wú zhī zǐ fáng yě

”昭抚会背曰：“君真吾之子房也！

suì lìng wáng jī chè tuì nán mén zhī bīng

”遂令王基撤退南门之兵。

què shuō wú bīng tún yú ān fēng sūn chēn huàn zhū yì zé zhī yuē liàng yī shòu chūn chéng bù néng jiù ān kě bìng tūn zhōng yuán

却说吴兵屯于安丰，孙綝唤朱异责之曰：“量一寿春城不能救，安可并吞中原？

却说吴兵屯于安丰，孙𬘭唤朱异责之曰：“量一寿春城不能救，安可并吞中原？

rú zài bù shèng bì zhǎn

如再不胜必斩！

zhū yì nǎi huí běn zhài shāng yì

”朱异乃回本寨商议。

yú quán yuē jīn shòu chūn nán mén bù wéi mǒu yuàn lǐng yī jūn cóng nán mén rù qù zhù zhū gě dàn shǒu chéng

于诠曰：“今寿春南门不围，某愿领一军从南门入去，助诸葛诞守城。

jiāng jūn yǔ wèi bīng tiǎo zhàn wǒ què cóng chéng zhōng shā chū liǎng lù jiā gōng wèi bīng kě pò yǐ

将军与魏兵挑战，我却从城中杀出：两路夹攻，魏兵可破矣。

yì rán qí yán

”异然其言。

yú shì quán yì quán duān wén qīn děng jiē yuàn rù chéng

于是全怿、全端、文钦等，皆愿入城。

suì tóng yú quán yǐn bīng yī wàn cóng nán mén ér rù chéng

遂同于诠引兵一万，从南门而入城。

wèi bīng bù dé jiàng lìng wèi gǎn qīng dí rèn wú bīng rù chéng nǎi bào zhī sī mǎ zhāo

魏兵不得将令，未敢轻敌，任吴兵入城，乃报知司马昭。

zhāo yuē cǐ yù yǔ zhū yì nèi wài jiā gōng yǐ pò wǒ jūn yě

昭曰：“此欲与朱异内外夹攻，以破我军也。

nǎi zhào wáng jī chén qiān fēn fù yuē rǔ kě yǐn wǔ qiān bīng jié duàn zhū yì lái lù cóng bèi hòu jī zhī

”乃召王基、陈骞分付曰：“汝可引五千兵截断朱异来路，从背后击之。

èr rén lǐng mìng ér qù

”二人领命而去。

zhū yì zhèng yǐn bīng lái hū bèi hòu hǎn shēng dà zhèn zuǒ yǒu wáng jī yòu yǒu chén qiān liǎng lù jūn shā lái

朱异正引兵来，忽背后喊声大震：左有王基，右有陈骞，两路军杀来。

wú bīng dà bài

吴兵大败。

zhū yì huí jiàn sūn chēn chēn dà nù yuē lèi bài zhī jiāng yào rǔ hé yòng

朱异回见孙綝，綝大怒曰：“累败之将，要汝何用！

朱异回见孙𬘭，𬘭大怒曰：“累败之将，要汝何用！

huà wǔ shì tuī chū zhǎn zhī

”叱武士推出斩之。

yòu zé quán duān zǐ quán yī yuē ruò tuì bù dé wèi bīng rǔ fù zǐ xiū lái jiàn wǒ

又责全端子全祎曰：“若退不得魏兵，汝父子休来见我！

yú shì sūn chēn zì huí jiàn yè qù le

”于是孙綝自回建业去了。

”于是孙𬘭自回建业去了。

zhōng huì yǔ zhāo yuē jīn sūn chēn tuì qù wài wú jiù bīng chéng kě wéi yǐ

钟会与昭曰：“今孙綝退去，外无救兵，城可围矣。

钟会与昭曰：“今孙𬘭退去，外无救兵，城可围矣。

zhāo cóng zhī suì cuī jūn gōng wéi

”昭从之，遂催军攻围。

quán yī yǐn bīng yù rù shòu chūn jiàn wèi bīng shì dà xún sī jìn tuì wú lù suì jiàng sī mǎ zhāo

全祎引兵欲入寿春，见魏兵势大，寻思进退无路，遂降司马昭。

zhāo jiā yī wèi piān jiàng jūn

昭加祎为偏将军。

yī gǎn zhāo ēn dé nǎi xiū jiā shū yǔ fù quán duān shū quán yì yán sūn chēn bù rén bù ruò jiàng wèi jiāng shū shè rù chéng zhōng

祎感昭恩德，乃修家书与父全端，叔全怿，言孙綝不仁，不若降魏，将书射入城中。

祎感昭恩德，乃修家书与父全端，叔全怿，言孙𬘭不仁，不若降魏，将书射入城中。

yì de yī shū suì yǔ duān yǐn shù qiān rén kāi mén chū jiàng

怿得祎书，遂与端引数千人开门出降。

zhū gě dàn zài chéng zhōng yōu mèn móu shì jiǎng bān jiāo yí jìn yán yuē chéng zhōng liáng shǎo bīng duō bù néng jiǔ shǒu kě lǜ wú chu zhī zhòng yǔ wèi bīng jué yī sǐ zhàn

诸葛诞在城中忧闷，谋士蒋班、焦彝进言曰：“城中粮少兵多，不能久守，可率吴、楚之众，与魏兵决一死战。

dàn dà nù yuē wú yù shǒu rǔ yù zhàn mò fēi yǒu yì xīn hu

”诞大怒曰：“吾欲守，汝欲战，莫非有异心乎！

zài yán bì zhǎn

再言必斩！

èr rén yǎng tiān cháng tàn yuē dàn jiāng wáng yǐ

”二人仰天长叹曰：“诞将亡矣！

wǒ děng bù rú zǎo jiàng miǎn zhì yī sǐ

我等不如早降，免至一死！

shì yè èr gēng shí fēn jiǎng jiāo èr rén yú chéng jiàng wèi sī mǎ zhāo zhòng yòng zhī

”是夜二更时分，蒋、焦二人逾城降魏，司马昭重用之。

yīn cǐ chéng zhōng suī yǒu gǎn zhàn zhī shì bù gǎn yán zhàn

因此城中虽有敢战之士，不敢言战。

dàn zài chéng zhōng jiàn wèi bīng sì xià zhù qǐ tǔ chéng yǐ fáng huái shuǐ zhǐ wàng shuǐ fàn chōng dào tǔ chéng qū bīng jī zhī

诞在城中，见魏兵四下筑起土城以防淮水，只望水泛，冲倒土城，驱兵击之。

bù xiǎng zì qiū zhì dōng bìng wú lín yǔ huái shuǐ bù fàn

不想自秋至冬，并无霖雨，淮水不泛。

chéng zhōng kàn kàn liáng jǐn wén qīn zài xiǎo chéng nèi yǔ èr zi jiān shǒu jiàn jūn shì jiàn jiàn è dào zhǐ de lái gào dàn yuē liáng jiē jìn jué jūn shì è sǔn bù rú jiāng běi fāng zhī bīng jǐn fàng chū chéng yǐ shěng qí shí

城中看看粮尽，文钦在小城内与二子坚守，见军士渐渐饿倒，只得来告诞曰：“粮皆尽绝，军士饿损，不如将北方之兵尽放出城，以省其食。

dàn dà nù yuē rǔ jiào wǒ jǐn qù běi jūn yù móu wǒ yé

”诞大怒曰：“汝教我尽去北军，欲谋我耶？

huà zuǒ yòu tuī chū zhǎn zhī

”叱左右推出斩之。

wén yāng wén hǔ jiàn fù bèi shā gè bá duǎn dāo lì shā shù shí rén fēi shēn shàng chéng yī yuè ér xià yuè háo fù wèi zhài tóu xiáng

文鸯、文虎见父被杀，各拔短刀，立杀数十人，飞身上城，一跃而下，越壕赴魏寨投降。

sī mǎ zhāo hèn wén yāng xī rì dān qí tuì bīng zhī chóu yù zhǎn zhī

司马昭恨文鸯昔日单骑退兵之仇，欲斩之。

zhōng huì jiàn yuē zuì zài wén qīn jīn wén qīn yǐ wáng èr zi shì qióng lái guī ruò shā xiáng jiàng shì jiān chéng nèi rén zhī xīn yě

钟会谏曰：“罪在文钦，今文钦已亡，二子势穷来归，若杀降将，是坚城内人之心也。

zhāo cóng zhī suì zhào wén yāng wén hǔ rù zhàng yòng hǎo yán fǔ wèi cì jùn mǎ jǐn yī jiā wèi piān jiàng jūn fēng guān nèi hóu

”昭从之，遂召文鸯、文虎入帐，用好言抚慰，赐骏马锦衣，加为偏将军，封关内侯。

èr zi bài xiè shàng mǎ rào chéng dà jiào yuē wǒ èr rén méng dà jiàng jūn shè zuì cì jué rǔ děng hé bù zǎo jiàng

二子拜谢，上马绕城大叫曰：“我二人蒙大将军赦罪赐爵，汝等何不早降！

chéng nèi rén wén yán jiē jì yì yuē wén yāng nǎi sī mǎ shì chóu rén shàng qiě zhòng yòng hé kuàng wǒ děng hu

”城内人闻言，皆计议曰：“文鸯乃司马氏仇人，尚且重用，何况我等乎？

yú shì jiē yù tóu xiáng

”于是皆欲投降。

zhū gě dàn wén zhī dà nù rì yè zì lái xún chéng

诸葛诞闻之大怒，日夜自来巡城。

yǐ shā wèi wēi

以杀为威。

zhōng huì zhī chéng zhōng rén xīn yǐ biàn nǎi rù zhàng gào zhāo yuē kě chéng cǐ shí gōng chéng yǐ

钟会知城中人心已变，乃入帐告昭曰：“可乘此时攻城矣。

zhāo dà xǐ suì jī sān jūn sì miàn yún jí yī qí gōng dǎ

”昭大喜，遂激三军，四面云集，一齐攻打。

shǒu jiāng céng xuān xiàn le běi mén fàng wèi bīng rù chéng

守将曾宣献了北门，放魏兵入城。

dàn zhī wèi bīng yǐ rù

诞知魏兵已入；

huāng yǐn huī xià shù bǎi rén zì chéng zhōng xiǎo lù tū chū

慌引麾下数百人，自城中小路突出；

zhì diào qiáo biān zhèng zhuàng zhe hú fèn shǒu qǐ dāo luò zhǎn dàn yú mǎ xià shù bǎi rén jiē bèi fù

至吊桥边，正撞着胡奋，手起刀落，斩诞于马下，数百人皆被缚。

wáng jī yǐn bīng shā dào xī mén zhèng yù wú jiāng yú quán

王基引兵杀到西门，正遇吴将于诠。

jī dà hē yuē hé bù zǎo jiàng

基大喝曰：“何不早降！

quán dà nù yuē shòu mìng ér chū wéi rén jiù nàn jì bù néng jiù yòu jiàng tā rén yì suǒ bù wéi yě

”诠大怒曰：“受命而出，为人救难，既不能救，又降他人，义所不为也！

nǎi zhì kuī yú de dà hū yuē rén shēng zài shì de sǐ yú zhàn chǎng zhě xìng ěr

”乃掷盔于地，大呼曰：“人生在世，得死于战场者，幸耳！

jí huī dāo sǐ zhàn sān shí yú hé rén kùn mǎ fá wéi luàn jūn suǒ shā

”急挥刀死战三十余合，人困马乏，为乱军所杀。

hòu rén yǒu shī zàn yuē sī mǎ dāng nián wéi shòu chūn jiàng bīng wú shù bài chē chén

后人有诗赞曰：“司马当年围寿春，降兵无数拜车尘。

dōng wú suī yǒu yīng xióng shì shuí jí yú quán kěn shā shēn

东吴虽有英雄士，谁及于诠肯杀身！

sī mǎ zhāo rù shòu chūn jiāng zhū gě dàn lǎo xiǎo jìn jiē xiāo shǒu miè qí sān zú

司马昭入寿春，将诸葛诞老小尽皆枭首，灭其三族。

wǔ shì jiāng suǒ qín zhū gě dàn bù zú shù bǎi rén fù zhì

武士将所擒诸葛诞部卒数百人缚至。

zhāo yuē rǔ děng jiàng fǒu

昭曰：“汝等降否？

zhòng jiē dà jiào yuē yuàn yǔ zhū gě gōng tóng sǐ jué bù jiàng rǔ

”众皆大叫曰：“愿与诸葛公同死，决不降汝！

zhāo dà nù huà wǔ shì jǐn fù yú chéng wài zhú yī wèn yuē jiàng zhě miǎn sǐ

”昭大怒，叱武士尽缚于城外，逐一问曰：“降者免死。

bìng wú yī rén yán jiàng

”并无一人言降。

zhí shā zhì jǐn zhōng wú yī rén jiàng zhě

直杀至尽，终无一人降者。

zhāo shēn jiā tàn xī bù yǐ lìng jiē mái zhī

昭深加叹息不已，令皆埋之。

hòu rén yǒu shī zàn yuē zhōng chén shǐ zhì bù tōu shēng zhū gě gōng xiū zhàng xià bīng xiè lù gē shēng yīng wèi duàn yí zōng zhí yù jì tián héng

后人有诗赞曰：“忠臣矢志不偷生，诸葛公休帐下兵，《薤露》歌声应未断，遗踪直欲继田横！

què shuō wú bīng dà bàn jiàng wèi péi xiù gào sī mǎ zhāo yuē wú bīng lǎo xiǎo jǐn zài dōng nán jiāng huái zhī de jīn ruò liú zhī jiǔ bì wèi biàn

却说吴兵大半降魏，裴秀告司马昭曰：“吴兵老小，尽在东南江、淮之地，今若留之，久必为变；

bù rú kēng zhī

不如坑之。

zhōng huì yuē bù rán

”钟会曰：“不然。

gǔ zhī yòng bīng zhě quán guó wéi shàng lù qí yuán è ér yǐ

古之用兵者，全国为上，戮其元恶而已。

ruò jǐn kēng zhī shì bù rén yě

若尽坑之，是不仁也。

bù rú fàng guī jiāng nán yǐ xiǎn zhōng guó zhī kuān dà

不如放归江南，以显中国之宽大。

zhāo yuē cǐ miào lùn yě

”昭曰：“此妙论也。

suì jiāng wú bīng jìn jiē fàng guī běn guó

”遂将吴兵尽皆放归本国。

táng zī yīn jù sūn chēn bù gǎn huí guó yì lái jiàng wèi

唐咨因惧孙綝，不敢回国，亦来降魏。

唐咨因惧孙𬘭，不敢回国，亦来降魏。

zhāo jiē zhòng yòng lìng fēn bù sān hé zhī de

昭皆重用，令分布三河之地。

huái nán yǐ píng

淮南已平。

zhèng yù tuì bīng hū bào xī shǔ jiāng wéi yǐn bīng lái qǔ cháng chéng yāo jié liáng cǎo

正欲退兵，忽报西蜀姜维引兵来取长城，邀截粮草。

zhāo dà jīng huāng yǔ duō guān jì yì tuì bīng zhī cè

昭大惊，慌与多官计议退兵之策。

shí shǔ hàn yán xī èr shí nián gǎi wéi jǐng yào yuán nián

时蜀汉延熙二十年，改为景耀元年。

jiāng wéi zài hàn zhōng xuǎn chuān jiāng liǎng yuán měi rì cāo liàn rén mǎ yī shì jiǎng shū yī shì fu qiān

姜维在汉中，选川将两员，每日操练人马：一是蒋舒，一是傅佥。

èr rén pō yǒu dǎn yǒng wéi shén ài zhī

二人颇有胆勇，维甚爱之。

hū bào huái nán zhū gě dàn qǐ bīng tǎo sī mǎ zhāo dōng wú sūn chēn zhù zhī zhāo dà qǐ liǎng dū zhī bīng jiāng wèi tài hòu bìng wèi zhǔ yī tóng chū zhēng qù le

忽报淮南诸葛诞起兵讨司马昭，东吴孙綝助之，昭大起两都之兵，将魏太后并魏主一同出征去了。

忽报淮南诸葛诞起兵讨司马昭，东吴孙𬘭助之，昭大起两都之兵，将魏太后并魏主一同出征去了。

wéi dà xǐ yuē wú jīn fān dà shì jì yǐ

维大喜曰：“吾今番大事济矣！

suì biǎo zòu hòu zhǔ yuàn xīng bīng fá wèi

”遂表奏后主，愿兴兵伐魏。

zhōng sàn dài fū qiáo zhōu tīng zhī tàn yuē jìn lái cháo tíng ruò yú jiǔ sè xìn rèn zhōng guì huáng hào bù lǐ guó shì zhǐ tú huān lè

中散大夫谯周听知，叹曰：“近来朝廷溺于酒色，信任中贵黄皓，不理国事，只图欢乐；

bó yuē lèi yù zhēng fá bù xù jūn shì guó jiāng wēi yǐ

伯约累欲征伐，不恤军士：国将危矣！

nǎi zuò chóu guó lùn yī piān jì yǔ jiāng wéi

”乃作《仇国论》一篇，寄与姜维。

wéi chāi fēng shì zhī

维拆封视之。

lùn yuē huò wèn gǔ wǎng néng yǐ ruò shèng qiáng zhě qí shù hé rú

论曰：“或问：古往能以弱胜强者，其术何如？

yuē chù dà guó wú huàn zhě héng duō màn

曰：处大国无患者，恒多慢；

chù xiǎo guó yǒu yōu zhě héng sī shàn

处小国有忧者，恒思善。

duō màn zé shēng luàn

多慢则生乱；

sī shàn zé shēng zhì lǐ zhī cháng yě gù zhōu wén yǎng mín yǐ shǎo qǔ duō

思善则生治，理之常也，故周文养民，以少取多；

jù jiàn xù zhòng yǐ ruò bì qiáng

句践恤众，以弱毙强。

cǐ qí shù yě

此其术也。

huò yuē nǎng zhě chu qiáng hàn ruò yuē fēn hóng gōu zhāng liáng yǐ wéi mín zhì jì dìng zé nán dòng yě lǜ bīng zhuī yǔ zhōng bì xiàng shì

或曰：曩者楚强汉弱，约分鸿沟，张良以为民志既定则难动也，率兵追羽，终毙项氏；

qǐ bì yóu wén wáng jù jiàn zhī shì hu

岂必由文王、句践之事乎？

yuē shāng zhōu zhī jì wáng hóu shì zūn jūn chén jiǔ gù

曰：商、周之际，王侯世尊，君臣久固。

dāng cǐ zhī shí suī yǒu hàn zǔ ān néng zhàng jiàn qǔ tiān xià hu

当此之时，虽有汉祖，安能仗剑取天下乎？

jí qín ba hóu zhì shǒu zhī hòu mín pí qín yì tiān xià tǔ bēng yú shì háo jié bìng zhēng

及秦罢侯置守之后，民疲秦役，天下土崩，于是豪杰并争。

jīn wǒ yǔ bǐ jiē chuán guó yì shì yǐ jì fēi qín mò dǐng fèi zhī shí shí yǒu liù guó bìng jù zhī shì gù kě wéi wén wáng nán wéi hàn zǔ

今我与彼，皆传国易世矣，既非秦末鼎沸之时，实有六国并据之势，故可为文王，难为汉祖。

shí kě ér hòu dòng shù hé ér hòu jǔ gù tāng wǔ zhī shī bù zài zhàn ér kè chéng zhòng mín láo ér dù shí shěn yě

时可而后动，数合而后举，故汤、武之师，不再战而克，诚重民劳而度时审也。

rú suì jí wǔ dú zhēng bù xìng yù nàn suī yǒu zhì zhě bù néng móu zhī yǐ

如遂极武黩征，不幸遇难，虽有智者，不能谋之矣。

jiāng wéi kàn bì dà nù yuē cǐ fǔ rú zhī lùn yě

”姜维看毕，大怒曰：“此腐儒之论也！

zhì zhī yú de suì tí chuān bīng lái qǔ zhōng yuán

”掷之于地，遂提川兵来取中原。

nǎi wèn fu qiān yuē yǐ gōng dù zhī kě chū hé de

乃问傅佥曰：“以公度之，可出何地？

qiān yuē wèi tún liáng cǎo jiē zài cháng chéng

”佥曰：“魏屯粮草，皆在长城；

jīn kě jìng qǔ luò gǔ dù chén lǐng zhí dào cháng chéng xiān shāo liáng cǎo rán hòu zhí qǔ qín chuān zé zhōng yuán zhǐ rì kě de yǐ

今可径取骆谷，度沈岭，直到长城，先烧粮草，然后直取秦川，则中原指日可得矣。

wéi yuē gōng zhī jiàn yǔ wú jì àn hé yě

”维曰：“公之见与吾计暗合也。

jí tí bīng jìng qǔ luò gǔ dù chén lǐng wàng cháng chéng ér lái

”即提兵径取骆谷，度沈岭，望长城而来。

què shuō cháng chéng zhèn shǒu jiāng jūn sī mǎ wàng nǎi sī mǎ zhāo zhī zú xiōng yě

却说长城镇守将军司马望，乃司马昭之族兄也。

chéng nèi liáng cǎo shén duō rén mǎ què shǎo

城内粮草甚多，人马却少。

wàng tīng zhī shǔ bīng dào jí yǔ wáng zhēn lǐ péng èr jiāng yǐn bīng lí chéng èr shí lǐ xià zhài

望听知蜀兵到，急与王真、李鹏二将，引兵离城二十里下寨。

cì rì shǔ bīng lái dào wàng yǐn èr jiāng chū zhèn

次日，蜀兵来到，望引二将出阵。

jiāng wéi chū mǎ zhǐ wàng ér yán yuē jīn sī mǎ zhāo qiān zhǔ yú jūn zhōng bì yǒu li què guō sì zhī yì yě wú jīn fèng cháo tíng míng mìng qián lái wèn zuì rǔ dāng zǎo jiàng

姜维出马，指望而言曰：“今司马昭迁主于军中，必有李傕、郭汜之意也，吾今奉朝廷明命，前来问罪，汝当早降。

ruò hái yú mí quán jiā zhū lù

若还愚迷，全家诛戮！

wàng dà shēng ér dá yuē rǔ děng wú lǐ shù fàn shàng guó rú bù zǎo tuì lìng rǔ piàn jiǎ bù guī

”望大声而答曰：“汝等无礼，数犯上国，如不早退，令汝片甲不归！

yán wèi bì wàng bèi hòu wáng zhēn tǐng qiāng chū mǎ shǔ zhèn zhōng fu qiān chū yíng

”言未毕，望背后王真挺枪出马，蜀阵中傅佥出迎。

zhàn bù shí hé qiān mài gè pò zhàn wáng zhēn biàn tǐng qiāng lái cì

战不十合，佥卖个破绽，王真便挺枪来刺；

fu qiān shǎn guò huó zhuō zhēn yú mǎ shàng biàn huí běn zhèn

傅佥闪过，活捉真于马上，便回本阵。

lǐ péng dà nù zòng mǎ lún dāo lái jiù

李鹏大怒，纵马轮刀来救。

qiān gù yì fàng màn děng lǐ péng jiāng jìn nǔ lì zhì zhēn yú de àn chè sì léng tiě jiǎn zài shǒu

佥故意放慢，等李鹏将近，努力掷真于地，暗掣四楞铁简在手；

péng gǎn shàng jǔ dāo dài kǎn fu qiān tōu shēn huí gù xiàng lǐ péng miàn mén zhǐ yī jiǎn dǎ de yǎn zhū bèng chū sǐ yú mǎ xià

鹏赶上举刀待砍，傅佥偷身回顾，向李鹏面门只一简，打得眼珠迸出，死于马下。

wáng zhēn bèi shǔ jūn luàn qiāng cì sǐ

王真被蜀军乱枪刺死。

jiāng wéi qū bīng dà jìn

姜维驱兵大进。

sī mǎ wàng qì zhài rù chéng bì mén bù chū

司马望弃寨入城，闭门不出。

wéi xià lìng yuē jūn shì jīn yè qiě xiē yī xiǔ yǐ yǎng ruì qì

维下令曰：“军士今夜且歇一宿，以养锐气。

lái rì xū yào rù chéng

来日须要入城。

cì rì píng míng shǔ bīng zhēng xiān dà jìn yī yōng zhì chéng xià yòng huǒ jiàn huǒ pào dǎ rù chéng zhōng

”次日平明，蜀兵争先大进，一拥至城下，用火箭火炮打入城中。

chéng shàng cǎo wū yī pài shāo zhe wèi bīng zì luàn

城上草屋一派烧着，魏兵自乱。

wéi yòu lìng rén qǔ gān chái duī mǎn chéng xià yī qí fàng huǒ liè yàn chōng tiān

维又令人取干柴堆满城下，一齐放火，烈焰冲天。

chéng yǐ jiāng xiàn wèi bīng zài chéng nèi háo táo tòng kū shēng wén sì yě

城已将陷，魏兵在城内嚎啕痛哭，声闻四野。

zhèng gōng dǎ zhī jiān hū rán bèi hòu hǎn shēng dà zhèn

正攻打之间，忽然背后喊声大震。

wéi lè mǎ huí kàn zhī jiàn wèi bīng gǔ zào yáo qí hào hào ér lái

维勒马回看，只见魏兵鼓噪摇旗，浩浩而来。

wéi suì lìng hòu duì wèi qián duì zì lì yú mén qí xià hou zhī

维遂令后队为前队，自立于门旗下候之。

zhī jiàn wèi zhèn zhōng yī xiǎo jiāng quán zhuāng guàn dài tǐng qiāng zòng mǎ ér chū yuē nián èr shí yú suì miàn rú fǔ fěn chún shì mǒ zhū lì shēng dà jiào yuē rèn de shān jiāng jūn fǒu

只见魏阵中一小将，全装惯带，挺枪纵马而出，约年二十余岁，面如傅粉，唇似抹朱，厉声大叫曰：“认得邓将军否！

wéi zì sī yuē cǐ bì shì shān ài yǐ

”维自思曰：“此必是邓艾矣。

tǐng qiāng zòng mǎ lái yíng

”挺枪纵马来迎。

èr rén dǒu sǒu jīng shén zhàn dào sān sì shí hé bù fēn shèng fù

二人抖擞精神，战到三四十合，不分胜负。

nà xiǎo jiàng jūn qiāng fǎ wú bàn diǎn fàng xián

那小将军枪法无半点放闲。

wéi xīn zhōng zì sī bù yòng cǐ jì ān dé shèng hu

维心中自思：“不用此计，安得胜乎？

biàn bō mǎ wàng zuǒ biān shān lù zhōng ér zǒu

”便拨马望左边山路中而走。

nà xiǎo jiàng zhòu mǎ zhuī lái wéi guà zhù le gāng qiāng àn qǔ diāo gōng yǔ jiàn shè zhī

那小将骤马追来，维挂住了钢枪，暗取雕弓羽箭射之。

nà xiǎo jiàng yǎn guāi zǎo yǐ jiàn le gōng xián xiǎng chù bǎ shēn wàng qián yī dào fàng guò yǔ jiàn

那小将眼乖，早已见了，弓弦响处，把身望前一倒，放过羽箭。

wéi huí tóu kàn shí xiǎo jiàng yǐ dào tǐng qiāng lái cì

维回头看时，小将已到，挺枪来刺；

wéi yī shǎn nà qiāng cóng lèi bàng biān guò bèi wéi xié zhù

维一闪，那枪从肋傍边过，被维挟住。

nà xiǎo jiàng qì qiāng wàng běn zhèn ér zǒu

那小将弃枪，望本阵而走。

wéi jiē tàn yuē kě xī

维嗟叹曰：“可惜！

kě xī

可惜！

可惜啊！

zài bō mǎ gǎn lái

”再拨马赶来。

zhuī zhì zhèn mén qián yī jiāng tí dāo ér chū yuē jiāng wéi pǐ fū wù gǎn wú r

追至阵门前，一将提刀而出曰：“姜维匹夫，勿赶吾儿！

shān ài zài cǐ

邓艾在此！

wéi dà jīng

”维大惊。

yuán lái xiǎo jiàng nǎi ài zhī zǐ shān zhōng yě

原来小将乃艾之子邓忠也。

wéi àn àn chēng qí

维暗暗称奇；

yù zhàn shān ài yòu kǒng mǎ fá nǎi xū zhǐ ài yuē wú jīn rì shi rǔ fù zǐ yě

欲战邓艾，又恐马乏，乃虚指艾曰：“吾今日识汝父子也。

gè qiě shōu bīng lái rì jué zhàn

各且收兵，来日决战。

ài jiàn zhàn chǎng bù lì yì lè mǎ yīng yuē jì rú cǐ gè zì shōu bīng àn suàn zhě fēi zhàng fū yě

”艾见战场不利，亦勒马应曰：“既如此，各自收兵，暗算者非丈夫也。

yú shì liǎng jūn jiē tuì

”于是两军皆退。

shān ài jù wèi shuǐ xià zhài jiāng wéi kuà liǎng shān ān yíng

邓艾据渭水下寨，姜维跨两山安营。

ài jiàn le shǔ bīng dì lǐ nǎi zuò shū yú sī mǎ wàng yuē wǒ děng qiè bù kě zhàn zhǐ yi gù shǒu

艾见了蜀兵地理，乃作书于司马望曰：“我等切不可战，只宜固守。

dài guān zhōng bīng zhì shí shǔ bīng liáng cǎo jiē jǐn sān miàn gōng zhī wú bù shèng yě

待关中兵至时，蜀兵粮草皆尽，三面攻之，无不胜也。

jīn qiǎn zhǎng zǐ shān zhōng xiāng zhù shǒu chéng

今遣长子邓忠相助守城。

yī miàn chāi rén yú sī mǎ zhāo chù qiú jiù

”一面差人于司马昭处求救。

què shuō jiāng wéi lìng rén yú ài zhài zhōng xià zhàn shū yuē lái rì dà zhàn ài yáng yīng zhī

却说姜维令人于艾寨中下战书，约来日大战，艾佯应之。

cì rì wǔ gēng wéi lìng sān jūn zào fàn píng míng bù zhèn děng hòu

次日五更，维令三军造饭，平明布阵等候。

ài yíng zhōng yǎn qí xī gǔ què rú wú rén zhī zhuàng

艾营中偃旗息鼓，却如无人之状。

wéi zhì wǎn fāng huí

维至晚方回。

cì rì yòu lìng rén xià zhàn shū zé yǐ shī qī zhī zuì

次日又令人下战书，责以失期之罪。

ài yǐ jiǔ shí dài shǐ dá yuē wēi qū xiǎo jí yǒu wù xiāng chí míng rì huì zhàn

艾以酒食待使，答曰：“微躯小疾，有误相持，明日会战。

cì rì wéi yòu yǐn bīng lái ài réng qián bù chū

”次日，维又引兵来，艾仍前不出。

rú cǐ wǔ liù fān

如此五六番。

fu qiān wèi wéi yuē cǐ bì yǒu móu yě yi fáng zhī

傅佥谓维曰：“此必有谋也，宜防之。

wéi yuē cǐ bì ái guān zhōng bīng dào sān miàn jī wǒ ěr

”维曰：“此必捱关中兵到，三面击我耳。

”维曰：“此必挨关中兵到，三面击我耳。

wú jīn lìng rén chí shū yǔ dōng wú sūn chēn shǐ bìng lì gōng zhī

吾今令人持书与东吴孙綝，使并力攻之。

吾今令人持书与东吴孙𬘭，使并力攻之。

hū tàn mǎ bào shuō sī mǎ zhāo gōng dǎ shòu chūn shā le zhū gě dàn wú bīng jiē jiàng

”忽探马报说：“司马昭攻打寿春，杀了诸葛诞，吴兵皆降。

zhāo bān shī huí luò yáng

昭班师回洛阳。

biàn yù yǐn bīng lái jiù cháng chéng

便欲引兵来救长城。

wéi dà jīng yuē jīn fān fá wèi yòu chéng huà bǐng yǐ bù rú qiě huí

”维大惊曰：“今番伐魏，又成画饼矣，不如且回。

zhèng shì yǐ tàn sì fān nán zòu jì yòu jiē wǔ dù wèi chéng gōng

”正是：已叹四番难奏绩，又嗟五度未成功。

wèi zhī rú hé tuì bīng qiě kàn xià wén fēn jiě

未知如何退兵，且看下文分解。