第一百一十八回 — 三国演义 — 罗贯中

kū zǔ miào yī wáng sǐ xiào rù xi chuān èr shì zhēng gōng

哭祖庙一王死孝入西川二士争功

què shuō hòu zhǔ zài chéng dū wén shān ài qǔ le mián zhú zhū gě zhān fù zǐ yǐ wáng dà jīng jí zhào wén wǔ shāng yì

却说后主在成都，闻邓艾取了绵竹，诸葛瞻父子已亡，大惊，急召文武商议。

jìn chén zòu yuē chéng wài bǎi xìng fú lǎo xié yòu kū shēng dà zhèn gè táo shēng mìng

近臣奏曰：“城外百姓，扶老携幼，哭声大震，各逃生命。

hòu zhǔ jīng huáng wú cuò

”后主惊惶无措。

hū shào mǎ bào dào shuō wèi bīng jiāng jìn chéng xià

忽哨马报到，说魏兵将近城下。

duō guān yì yuē bīng wēi jiàng guǎ nán yǐ yíng dí

多官议曰：“兵微将寡，难以迎敌；

bù rú zǎo qì chéng dū bēn nán zhōng qī jùn

不如早弃成都，奔南中七郡。

qí dì xiǎn jùn kě yǐ zì shǒu jiù jiè mán bīng zài lái kè fù wèi chí

其地险峻，可以自守，就借蛮兵，再来克复未迟。

guāng lù dài fu qiáo zhōu yuē bù kě

”光禄大夫谯周曰：“不可。

nán mán jiǔ fǎn zhī rén píng xī wú huì

南蛮久反之人，平昔无惠；

jīn ruò tóu zhī bì zāo dà huò

今若投之，必遭大祸。

duō guān yòu zòu yuē shǔ wú jì tóng méng jīn shì jí yǐ kě yǐ tóu zhī

”多官又奏曰：“蜀、吴既同盟，今事急矣，可以投之。

zhōu yòu jiàn yuē zì gǔ yǐ lái wú jì tā guó wèi tiān zǐ zhě

”周又谏曰：“自古以来，无寄他国为天子者。

chén liào wèi néng tūn wú wú bù néng tūn wèi

臣料魏能吞吴，吴不能吞魏。

ruò chēng chén yú wú shì yī rǔ yě

若称臣于吴，是一辱也；

ruò wú bèi wèi suǒ tūn bì xià zài chēng chén yú wèi shì liǎng fān zhī rǔ yǐ

若吴被魏所吞，陛下再称臣于魏，是两番之辱矣。

bù rú bù tóu wú ér jiàng wèi

不如不投吴而降魏。

wèi bì liè tǔ yǐ fēng bì xià zé shàng néng zì shǒu zōng miào xià kě yǐ bǎo ān lí mín

魏必裂土以封陛下，则上能自守宗庙，下可以保安黎民。

yuàn bì xià sī zhī

愿陛下思之。

hòu zhǔ wèi jué tuì rù gōng zhōng

”后主未决，退入宫中。

cì rì zhòng yì fēn rán

次日，众议纷然。

qiáo zhōu jiàn shì jí fù shàng shū zhèng zhī

谯周见事急，复上疏诤之。

hòu zhǔ cóng qiáo zhōu zhī yán zhèng yù chū jiàng

后主从谯周之言，正欲出降；

hū píng fēng hòu zhuǎn chū yī rén lì shēng ér mà zhōu yuē tōu shēng fǔ rú qǐ kě wàng yì shè jì dà shì

忽屏风后转出一人，厉声而骂周曰：“偷生腐儒，岂可妄议社稷大事！

zì gǔ ān yǒu jiàng tiān zǐ zāi

自古安有降天子哉！

hòu zhǔ shì zhī nǎi dì wǔ zi běi dì wáng liú chén yě

”后主视之，乃第五子北地王刘谌也。

hòu zhǔ shēng qī zǐ zhǎng zǐ liú xuán cì zǐ liú yáo sān zi liú cóng sì zǐ liú zàn wǔ zǐ jí běi dì wáng liú chén liù zǐ liú xún qī zǐ liú qú

后主生七子：长子刘璿，次子刘瑶，三子刘琮，四子刘瓚，五子即北地王刘谌，六子刘恂，七子刘璩。

后主生七子：长子刘璇，次子刘瑶，三子刘琮，四子刘瓒，五子即北地王刘谌，六子刘恂，七子刘璩。

qī zǐ zhōng wéi chén zì yòu cōng míng yīng mǐn guò rén yú jiē nuò shàn

七子中惟谌自幼聪明，英敏过人，余皆懦善。

hòu zhǔ wèi chén yuē jīn dà chén jiē yì dāng jiàng rǔ dú zhàng xuè qì zhī yǒng yù lìng mǎn chéng liú xiě yé

后主谓谌曰：“今大臣皆议当降，汝独仗血气之勇，欲令满城流血耶？

chén yuē xī xiān dì zài rì qiáo zhōu wèi cháng gàn yù guó zhèng

”谌曰：“昔先帝在日，谯周未尝干预国政；

jīn wàng yì dà shì zhé qǐ luàn yán shén fēi lǐ yě

今妄议大事，辄起乱言，甚非理也。

chén qiè liào chéng dū zhī bīng shàng yǒu shù wàn

臣切料成都之兵，尚有数万；

jiāng wéi quán shī jiē zài jiàn gé ruò zhī wèi bīng fàn quē bì lái jiù yìng nèi wài gōng jī kě huò dà gōng

姜维全师，皆在剑阁，若知魏兵犯阙，必来救应：内外攻击，可获大功。

qǐ kě tīng fǔ rú zhī yán qīng fèi xiān dì zhī jī yè hu

岂可听腐儒之言，轻废先帝之基业乎？

hòu zhǔ huà zhī yuē rǔ xiǎo ér qǐ shi tiān shí

”后主叱之曰：“汝小儿岂识天时！

chén kòu tóu kū yuē ruò shì qióng lì jí huò bài jiāng jí biàn dāng fù zǐ jūn chén bèi chéng yī zhàn tóng sǐ shè jì yǐ jiàn xiān dì kě yě

”谌叩头哭曰：“若势穷力极，祸败将及，便当父子君臣背城一战，同死社稷，以见先帝可也。

nài hé jiàng hu

奈何降乎！

hòu zhǔ bù tīng

”后主不听。

chén fàng shēng dà kū yuē xiān dì fēi róng yì chuàng lì jī yè jīn yī dàn qì zhī wú níng sǐ bù rǔ yě

谌放声大哭曰：“先帝非容易创立基业，今一旦弃之，吾宁死不辱也！

hòu zhǔ lìng jìn chén tuī chū gōng mén suì lìng qiáo zhōu zuò jiàng shū qiǎn sī shǔ shì zhōng zhāng shào fù mǎ dū wèi shān liáng tóng qiáo zhōu jī yù xǐ lái luò chéng qǐng xiáng

”后主令近臣推出宫门，遂令谯周作降书，遣私署侍中张绍、驸马都尉邓良同谯周赍玉玺来雒城请降。

shí shān ài měi rì lìng shù bǎi tiě qí lái chéng dōu shào tàn

时邓艾每日令数百铁骑来成都哨探。

dāng rì jiàn lì le jiàng qí ài dà xǐ

当日见立了降旗，艾大喜。

bù yī shí zhāng shào děng zhì ài lìng rén yíng rù

不一时，张绍等至，艾令人迎入。

sān rén bài fú yú jiē xià chéng shàng jiàng kuǎn yù xǐ

三人拜伏于阶下，呈上降款玉玺。

ài chāi jiàng shū shì zhī dà xǐ shòu xià yù xǐ zhòng dài zhāng shào qiáo zhōu shān liáng děng

艾拆降书视之，大喜，受下玉玺，重待张绍、谯周、邓良等。

ài zuò huí shū fù sān rén jī huí chéng dū yǐ ān rén xīn

艾作回书，付三人赍回成都，以安人心。

sān rén bài cí shān ài jìng hái chéng dū rù jiàn hòu zhǔ chéng shàng huí shū xì yán shān ài xiāng dài zhī shàn

三人拜辞邓艾，径还成都，入见后主，呈上回书，细言邓艾相待之善。

hòu zhǔ chāi fēng shì zhī dà xǐ jí qiǎn tài pú jiǎng xiǎn jī chì lìng jiāng wéi zǎo jiàng

后主拆封视之，大喜，即遣太仆蒋显赍敕令姜维早降；

qiǎn shàng shū láng li hǔ sòng wén bù yǔ ài gòng hù èr shí bā wàn nán nǚ jiǔ shí sì wàn dài jiǎ jiàng shì shí wàn èr qiān guān lì sì wàn cāng liáng sì shí yú wàn jīn yín gè èr qiān jīn jǐn qǐ cǎi juàn gè èr shí wàn pǐ

遣尚书郎李虎，送文簿与艾：共户二十八万，男女九十四万，带甲将士十万二千，官吏四万，仓粮四十余万，金银各二千斤，锦绮彩绢各二十万匹。

yú wù zài kù bù jí jù shù

余物在库，不及具数。

zé shí èr yuè chū yī rì jūn chén chū jiàng

择十二月初一日，君臣出降。

běi dì wáng liú chén wén zhī nù qì chōng tiān nǎi dài jiàn rù gōng

北地王刘谌闻知，怒气冲天，乃带剑入宫。

qí qī cuī fū rén wèn yuē dài wáng jīn rì yán sè yì cháng hé yě

其妻崔夫人问曰：“大王今日颜色异常，何也？

chén yuē wèi bīng jiāng jìn fù huáng yǐ nà xiáng kuǎn míng rì jūn chén chū jiàng shè jì cóng cǐ tiǎn miè

”谌曰：“魏兵将近，父皇已纳降款，明日君臣出降，社稷从此殄灭。

wú yù xiān sǐ yǐ jiàn xiān dì yú dì xià bù qū xī yú tā rén yě

吾欲先死以见先帝于地下，不屈膝于他人也！

cuī fū rén yuē xián zāi

”崔夫人曰：“贤哉！

xián zāi

贤哉！

真是贤能啊！

de qí sǐ yǐ

得其死矣！

qiè qǐng xiān sǐ wáng sǐ wèi chí

妾请先死，王死未迟。

chén yuē rǔ hé sǐ yé

”谌曰：“汝何死耶？

cuī fū rén yuē wáng sǐ fù qiè sǐ fu qí yì tóng yě

”崔夫人曰：“王死父，妾死夫：其义同也。

fu wáng qī sǐ hé bì wèn yān

夫亡妻死，何必问焉！

yán qì chù zhù ér sǐ

”言讫，触柱而死。

chén nǎi zì shā qí sān zi bìng gē qī tóu tí zhì zhāo liè miào zhōng fú dì kū yuē chén xiū jiàn jī yè qì yú tā rén gù xiān shā qī zǐ yǐ jué guà niàn hòu jiāng yī mìng bào zǔ

谌乃自杀其三子，并割妻头，提至昭烈庙中，伏地哭曰：“臣羞见基业弃于他人，故先杀妻子，以绝挂念，后将一命报祖！

zǔ rú yǒu líng zhī sūn zhī xīn

祖如有灵，知孙之心！

dà kū yī chǎng yǎn zhōng liú xiě zì wěn ér sǐ

”大哭一场，眼中流血，自刎而死。

shǔ rén wén zhī wú bù āi tòng

蜀人闻知，无不哀痛。

hòu rén yǒu shī zàn yuē jūn chén gān qū xī yī zi dú bēi shāng

后人有诗赞曰：“君臣甘屈膝，一子独悲伤。

qù yǐ xi chuān shì xióng zāi běi dì wáng

去矣西川事，雄哉北地王！

juān shēn chou liè zǔ sāo shǒu qì qióng cāng

捐身酬烈祖，搔首泣穹苍。

lǐn lǐn rén rú zài shuí yún hàn yǐ wáng

凛凛人如在，谁云汉已亡？

hòu zhǔ tīng zhī běi dì wáng zì wěn nǎi lìng rén zàng zhī

”后主听知北地王自刎，乃令人葬之。

cì rì wèi bīng dà zhì

次日，魏兵大至。

hòu zhǔ lǜ tài zǐ zhū wáng jí qún chén liù shí yú rén miàn fù yú chèn chū běi mén shí lǐ ér jiàng

后主率太子诸王，及群臣六十余人，面缚舆榇，出北门十里而降。

shān ài fú qǐ hòu zhǔ qīn jiě qí fù fén qí yú chèn bìng chē rù chéng

邓艾扶起后主，亲解其缚，焚其舆榇，并车入城。

hòu rén yǒu shī tàn yuē wèi bīng shù wàn rù chuān lái hòu zhǔ tōu shēng shī zì cái

后人有诗叹曰：“魏兵数万入川来，后主偷生失自裁。

huáng hào zhōng cún qī guó yì jiāng wéi kōng fù jì shí cái

黄皓终存欺国意，姜维空负济时才。

quán zhōng yì shì xīn hé liè shǒu jié wáng sūn zhì kě āi

全忠义士心何烈，守节王孙志可哀。

zhāo liè jīng yíng liáng bù yì yī zhāo gōng yè dùn chéng huī

昭烈经营良不易，一朝功业顿成灰。

yú shì chéng dū zhī rén jiē jù xiāng huā yíng jiē

于是成都之人，皆具香花迎接。

ài bài hòu zhǔ wèi piào qí jiāng jūn qí yú wén wǔ gè suí gāo xià bài guān

艾拜后主为骠骑将军，其余文武，各随高下拜官；

qǐng hòu zhǔ hái gōng chū bǎng ān mín jiāo gē cāng kù

请后主还宫，出榜安民，交割仓库。

yòu lìng tài cháng zhāng jùn yì zhōu bié jià zhāng shào zhāo ān gè jùn jūn mín

又令太常张峻、益州别驾张绍，招安各郡军民。

yòu lìng rén shuō jiāng wéi guī xiáng

又令人说姜维归降。

yī miàn qiǎn rén fù luò yáng bào jié

一面遣人赴洛阳报捷。

ài wén huáng hào jiān xiǎn yù zhǎn zhī

艾闻黄皓奸险，欲斩之。

hào yòng jīn bǎo lù qí zuǒ yòu yīn cǐ de miǎn

皓用金宝赂其左右，因此得免。

zì shì hàn wáng

自是汉亡。

hòu rén yīn hàn zhī wáng yǒu zhuī sī wǔ hòu shī yuē yú niǎo yóu nǐ wèi jiǎn shū fēng yún zhǎng wèi hù chǔ xū

后人因汉之亡，有追思武侯诗曰：“鱼鸟犹疑畏简书，风云长为护储胥。

tú lìng shàng jiāng huī shén bǐ zhōng jiàn jiàng wáng zǒu chuán chē

徒令上将挥神笔，终见降王走传车。

guǎn yuè yǒu cái zhēn bù tiǎn guān zhāng wú mìng yù hé rú

管乐有才真不忝，关张无命欲何如！

tā nián jǐn lǐ jīng cí miào liáng fù yín chéng hèn yǒu yú

他年锦里经祠庙，《梁父》吟成恨有余！

qiě shuō tài pú jiǎng xiǎn dào jiàn gé rù jiàn jiāng wéi chuán hòu zhǔ chì mìng yán guī jiàng zhī shì

且说太仆蒋显到剑阁，入见姜维，传后主敕命，言归降之事。

wéi dà jīng shī yǔ

维大惊失语。

zhàng xià zhòng jiāng tīng zhī yī qí yuàn hèn yǎo yá nù mù xū fà dào shù bá dāo kǎn shí dà hū yuē wú děng sǐ zhàn hé gù xiān jiàng yé

帐下众将听知，一齐怨恨，咬牙怒目，须发倒竖，拔刀砍石大呼曰：“吾等死战，何故先降耶！

hào kū zhī shēng wén shù shí lǐ

”号哭之声，闻数十里。

wéi jiàn rén xīn sī hàn nǎi yǐ shàn yán fǔ zhī yuē zhòng jiāng wù yōu

维见人心思汉，乃以善言抚之曰：“众将勿忧。

wú yǒu yī jì kě fù hàn shì

吾有一计，可复汉室。

zhòng jiē qiú wèn

”众皆求问。

jiāng wéi yǔ zhū jiāng fù ěr dī yán shuō le jì cè

姜维与诸将附耳低言，说了计策。

jí yú jiàn gé guān biàn shù jiàng qí xiān lìng rén bào rù zhōng huì zhài zhōng shuō jiāng wéi yǐn zhāng yì liáo huà dǒng jué děng lái jiàng

即于剑阁关遍竖降旗，先令人报入钟会寨中，说姜维引张翼、廖化、董厥等来降。

huì dà xǐ lìng rén yíng jiē wéi rù zhàng

会大喜，令人迎接维入帐。

huì yuē bó yuē lái hé chí yě

会曰：“伯约来何迟也？

wéi zhèng sè liú tì yuē guó jiā quán jūn zài wú jīn rì zhì cǐ yóu wèi sù yě

”维正色流涕曰：“国家全军在吾，今日至此，犹为速也。

huì shén qí zhī xià zuò xiāng bài

”会甚奇之，下座相拜。

dài wéi shàng bīn

待为上宾。

wéi shuō huì yuē wén jiāng jūn zì huái nán yǐ lái

维说会曰：“闻将军自淮南以来。

suàn wú yí cè

算无遗策；

sī mǎ shì zhī shèng jiē jiāng jūn zhī lì wéi gù gān xīn fǔ shǒu

司马氏之盛，皆将军之力，维故甘心俯首。

rú shān shì zài dāng yǔ jué yī sǐ zhàn ān kěn jiàng zhī hu

如邓士载，当与决一死战，安肯降之乎？

huì suì shé jiàn wéi shì yǔ wéi jié wèi xiōng dì qíng ài shén mì réng lìng zhào jiù lǐng bīng

”会遂折箭为誓，与维结为兄弟，情爱甚密，仍令照旧领兵。

wéi àn xǐ suì lìng jiǎng xiǎn huí chéng dū qù le

维暗喜，遂令蒋显回成都去了。

què shuō shān ài fēng shī zuǎn wèi yì zhōu cì shǐ qiān hóng wáng qí děng gè lǐng zhōu jùn

却说邓艾封师纂为益州刺史，牵弘、王颀等各领州郡；

yòu yú mián zhú zhù tái yǐ zhāng zhàn gōng dà huì shǔ zhōng zhū guān yǐn yàn

又于绵竹筑台以彰战功，大会蜀中诸官饮宴。

ài jiǔ zhì bàn hān nǎi zhǐ zhòng guān yuē rǔ děng xìng yù wǒ gù yǒu jīn rì ěr

艾酒至半酣，乃指众官曰：“汝等幸遇我，故有今日耳。

ruò yù tā jiāng bì jiē tiǎn miè yǐ

若遇他将，必皆殄灭矣。

duō guān qǐ shēn bài xiè

”多官起身拜谢。

hū jiǎng xiǎn zhì shuō jiāng wéi zì jiàng zhōng zhèn xi le

忽蒋显至，说姜维自降钟镇西了。

ài yīn cǐ tòng hèn zhōng huì

艾因此痛恨钟会。

suì xiū shū lìng rén jī fù luò yáng zhì jìn gōng sī mǎ zhāo

遂修书令人赍赴洛阳，致晋公司马昭。

zhāo de shū shì zhī

昭得书视之。

shū yuē chén ài qiè wèi bīng yǒu xiān shēng ér hòu shí zhě jīn yīn píng shǔ zhī shì yǐ chéng wú cǐ xí juǎn zhī shí yě

书曰：“臣艾切谓兵有先声而后实者，今因平蜀之势以乘吴，此席卷之时也。

rán dà jǔ zhī hòu jiàng shì pí láo bù kě biàn yòng

然大举之后，将士疲劳，不可便用；

yi liú lǒng yòu bīng èr wàn shǔ bīng èr wàn zhǔ yán xìng yě bìng zào zhōu chuán yù bèi shùn liú zhī jì

宜留陇右兵二万、蜀兵二万，煮盐兴冶，并造舟船，预备顺流之计；

rán hòu fā shǐ gào yǐ lì hài wú kě bù zhēng ér dìng yě

然后发使，告以利害，吴可不征而定也。

jīn yi hòu dài liú shàn yǐ zhì sūn xiū

今宜厚待刘禅，以致孙休；

ruò biàn sòng chán lái jīng wú rén bì yí zé yú xiàng huà zhī xīn bù quàn

若便送禅来京，吴人必疑，则于向化之心不劝。

qiě quán liú zhī yú shǔ xū lái nián dōng yuè dǐ jīng

且权留之于蜀，须来年冬月抵京。

jīn jí kě fēng shàn wèi fú fēng wáng xī yǐ zī cái gōng qí zuǒ yòu jué qí zi wèi gōng hóu yǐ xiǎn guī mìng zhī chǒng zé wú rén wèi wēi huái dé wàng fēng ér cóng yǐ

今即可封禅为扶风王，锡以资财，供其左右，爵其子为公侯，以显归命之宠：则吴人畏威怀德，望风而从矣。

sī mǎ zhāo lǎn bì shēn yí shān ài yǒu zì zhuān zhī xīn nǎi xiān fā shǒu shū yǔ wèi guàn suí hòu jiàng fēng ài zhào yuē zhēng xi jiāng jūn shān ài yào wēi fèn wǔ shēn rù dí jìng shǐ jiàn hào zhī zhǔ xì jǐng guī xiáng

”司马昭览毕，深疑邓艾有自专之心，乃先发手书与卫瓘，随后降封艾诏曰：“征西将军邓艾：耀威奋武，深入敌境，使僭号之主，系颈归降；

bīng bù yú shí zhàn bù zhōng rì yún chè xí juǎn dàng dìng ba shǔ

兵不逾时，战不终日，云彻席卷，荡定巴、蜀；

suī bái qǐ pò qiáng chu hán xìn kè jìn zhào bù zú bǐ xūn yě

虽白起破强楚，韩信克劲赵，不足比勋也。

qí yǐ ài wèi tài wèi zēng yì èr wàn hù fēng èr zi wèi tíng hòu gè shí yì qiān hù

其以艾为太尉，增邑二万户，封二子为亭侯，各食邑千户。

shān ài shòu zhào bì jiān jūn wèi guàn qǔ chū sī mǎ zhāo shǒu shū yǔ ài

”邓艾受诏毕，监军卫瓘取出司马昭手书与艾。

shū zhōng shuō shān ài suǒ yán zhī shì xū hou zòu bào bù kě zhé xíng

书中说邓艾所言之事，须候奏报，不可辄行。

ài yuē jiāng zài wài jūn mìng yǒu suǒ bù shòu

艾曰：“将在外，君命有所不受。

wú jì fèng zhào zhuān zhēng rú hé zǔ dāng

吾既奉诏专征，如何阻当？

suì yòu zuò shū jīn lái shǐ jī fù luò yáng

”遂又作书，今来使赍赴洛阳。

shí cháo zhōng jiē yán shān ài bì yǒu fǎn yì sī mǎ zhāo yù jiā yí jì

时朝中皆言邓艾必有反意，司马昭愈加疑忌。

hū shǐ mìng huí chéng shàng shān ài zhī shū

忽使命回，呈上邓艾之书。

zhāo chāi fēng shì zhī

昭拆封视之。

shū yuē ài xián mìng xī zhēng yuán è jì fú dāng quán yi xíng shì yǐ ān chū fù

书曰：“艾衔命西征，元恶既服，当权宜行事，以安初附。

ruò dài guó mìng zé wǎng fù dào tú yán yǐn rì yuè

若待国命，则往复道途，延引日月。

chūn qiū zhī yì dài fū chū jiāng yǒu kě yǐ ān shè jì lì guó jiā zhuān zhī kě yě

《春秋》之义：大夫出疆，有可以安社稷、利国家，专之可也。

jīn wú wèi bīn shì yǔ shǔ lián bù kě jū cháng yǐ shī shì jī

今吴未宾，势与蜀连，不可拘常以失事机。

bīng fǎ jìn bù qiú míng tuì bù bì zuì

兵法：进不求名，退不避罪。

ài suī wú gǔ rén zhī jié zhōng bù zì xián yǐ sǔn yú guó yě

艾虽无古人之节，终不自嫌以损于国也。

xiān cǐ shēn zhuàng jiàn kě shī xíng

先此申状，见可施行。

sī mǎ zhāo kàn bì dà jīng máng yǔ gǔ chōng jì yì yuē shān ài shì gōng ér jiāo rèn yì xíng shì fǎn xíng lù yǐ

司马昭看毕大惊，忙与贾充计议曰：“邓艾恃功而骄，任意行事，反形露矣。

rú zhī nai hé

如之奈何？

gǔ chōng yuē zhǔ gōng hé bù fēng zhōng huì yǐ zhì zhī

”贾充曰：“主公何不封钟会以制之？

zhāo cóng qí yì qiǎn shǐ jī zhào fēng huì wèi sī tú jiù lìng wèi guàn jiān dū liǎng lù jūn mǎ yǐ shǒu shū fù guàn shǐ yù huì sì chá shān ài yǐ fáng qí biàn

”昭从其议，遣使赍诏封会为司徒，就令卫瓘监督两路军马，以手书付瓘，使与会伺察邓艾，以防其变。

huì jiē dú zhào shū

会接读诏书。

zhào yuē zhèn xi jiāng jūn zhōng huì suǒ xiàng wú dí qián wú qiáng liáng jié zhì zhòng chéng wǎng luó bèng yì

诏曰：“镇西将军钟会：所向无敌，前无强梁，节制众城，网罗迸逸；

shǔ zhī háo shuài miàn fù guī mìng

蜀之豪帅，面缚归命；

móu wú yí cè jǔ wú fèi gōng

谋无遗策，举无废功。

qí yǐ huì wèi sī tú jìn fēng xiàn hòu zēng yì wàn hù fēng zǐ èr rén tíng hòu yì gè qiān hù

其以会为司徒，进封县侯，增邑万户，封子二人亭侯，邑各千户。

zhōng huì jì shòu fēng jí qǐng jiāng wéi jì yì yuē shān ài gōng zài wú zhī shàng yòu fēng tài wèi zhī zhí

”钟会既受封，即请姜维计议曰：“邓艾功在吾之上，又封太尉之职；

jīn sī mǎ gōng yí ài yǒu fǎn zhì gù lìng wèi guàn wèi jiān jūn zhào wú zhì zhī

今司马公疑艾有反志，故令卫瓘为监军，诏吾制之。

bó yuē yǒu hé gāo jiàn

伯约有何高见？

wéi yuē yú wén shān ài chū shēn wēi jiàn yòu wèi nóng jiā yǎng dú jīn jiǎo xìng zì yīn píng xié jìng pān mù xuán yá chéng cǐ dà gōng

”维曰：“愚闻邓艾出身微贱，幼为农家养犊，今侥幸自阴平斜径，攀木悬崖，成此大功；

fēi chū liáng móu shí lài guó jiā hóng fú ěr

非出良谋，实赖国家洪福耳。

ruò fēi jiāng jūn yǔ wéi xiāng jù yú jiàn gé ài ān néng chéng cǐ gōng yé

若非将军与维相拒于剑阁，艾安能成此功耶？

jīn yù fēng shǔ zhǔ wèi fú fēng wáng nǎi dà jié shǔ rén zhī xīn qí fǎn qíng bù yán kě jiàn yǐ

今欲封蜀主为扶风王，乃大结蜀人之心，其反情不言可见矣。

jìn gōng yí zhī shì yě

晋公疑之是也。

huì shēn xǐ qí yán

”会深喜其言。

wéi yòu yuē qǐng tuì zuǒ yòu wéi yǒu yī shì mì gào

维又曰：“请退左右，维有一事密告。

huì lìng zuǒ yòu jǐn tuì

”会令左右尽退。

wéi xiù zhōng qǔ yī tú yù huì yuē xī rì wǔ hòu chū cǎo lú shí yǐ cǐ tú xiàn xiān dì qiě yuē yì zhōu zhī de wò yě qiān lǐ mín yīn guó fù kě wèi bà yè

维袖中取一图与会，曰：“昔日武侯出草庐时，以此图献先帝，且曰：益州之地，沃野千里，民殷国富，可为霸业。

xiān dì yīn cǐ suì chuàng chéng dū

先帝因此遂创成都。

jīn shān ài zhì cǐ ān dé bù kuáng

今邓艾至此，安得不狂？

huì dà xǐ zhǐ wèn shān chuān xíng shì

”会大喜，指问山川形势。

wéi yī yī yán zhī

维一一言之。

huì yòu wèn yuē dāng yǐ hé cè chú ài

会又问曰：“当以何策除艾？

wéi yuē chéng jìn gōng yí jì zhī jì dāng jí shàng biǎo yán ài fǎn zhuàng

”维曰：“乘晋公疑忌之际，当急上表，言艾反状；

jìn gōng bì lìng jiāng jūn tǎo zhī

晋公必令将军讨之。

yī jǔ ér kě qín yǐ

一举而可擒矣。

huì yī yán jí qiǎn rén jī biǎo jìn fù luò yáng yán shān ài zhuān quán zì sì jié hǎo shǔ rén zǎo wǎn bì fǎn yǐ

”会依言，即遣人赍表进赴洛阳，言邓艾专权恣肆，结好蜀人，早晚必反矣。

yú shì cháo zhōng wén wǔ jiē jīng

于是朝中文武皆惊。

huì yòu lìng rén yú zhōng tú jié le shān ài biǎo wén àn ài bǐ fǎ gǎi xiě ào màn zhī cí yǐ shí jǐ zhī yǔ

会又令人于中途截了邓艾表文，按艾笔法，改写傲慢之辞，以实己之语。

sī mǎ zhāo jiàn le shān ài biǎo zhāng dà nù jí qiǎn rén dào zhōng huì jūn qián lìng huì shōu ài

司马昭见了邓艾表章，大怒，即遣人到钟会军前，令会收艾；

yòu qiǎn gǔ chōng yǐn sān wàn bīng rù xié gǔ zhāo nǎi tóng wèi zhǔ cáo huàn yù jià qīn zhēng

又遣贾充引三万兵入斜谷，昭乃同魏主曹奂御驾亲征。

xī cáo yuàn shào tì jiàn yuē zhōng huì zhī bīng duō ài liù bèi dāng lìng huì shōu ài zú yǐ hé bì míng gōng zì xíng yé

西曹掾邵悌谏曰：“钟会之兵，多艾六倍，当令会收艾足矣，何必明公自行耶？

zhāo xiào yuē rǔ wàng le jiù rì zhī yán yé

”昭笑曰：“汝忘了旧日之言耶？

rǔ céng dào huì hòu bì fǎn

汝曾道会后必反。

wú jīn cǐ xíng fēi wéi ài shí wèi huì ěr

吾今此行，非为艾，实为会耳。

tì xiào yuē mǒu kǒng míng gōng wàng zhī gù yǐ xiāng wèn

”悌笑曰“某恐明公忘之，故以相问。

jīn jì yǒu cǐ yì qiè yi mì zhī bù kě xiè lòu

今既有此意，切宜秘之，不可泄漏。

zhāo rán qí yán suì tí dà bīng qǐ chéng

”昭然其言，遂提大兵起程。

shí gǔ chōng yì yí zhōng huì yǒu biàn mì gào sī mǎ zhāo

时贾充亦疑钟会有变，密告司马昭。

zhāo yuē rú qiǎn rǔ yì yí rǔ yé

昭曰：“如遣汝，亦疑汝耶？

wú dào cháng ān zì yǒu míng bái

吾到长安，自有明白。

zǎo yǒu xì zuò bào zhī zhōng huì shuō zhāo yǐ zhì cháng ān

”早有细作报知钟会，说昭已至长安。

huì huāng qǐng jiāng wéi shāng yì shōu ài zhī cè

会慌请姜维商议收艾之策。

zhèng shì cái kàn xī shǔ shōu xiáng jiāng yòu jiàn zhǎng ān dòng dà bīng

正是：才看西蜀收降将，又见长安动大兵。

bù zhī jiāng wéi yǐ hé cè pò ài qiě kàn xià wén fēn jiě

不知姜维以何策破艾，且看下文分解。