第九十五回 — 三国演义 — 罗贯中

mǎ sù jù jiàn shī jiē tíng wǔ hòu tán qín tuì zhòng dá

马谡拒谏失街亭武侯弹琴退仲达

què shuō wèi zhǔ cáo ruì lìng zhāng hé wèi xiān fēng yǔ sī mǎ yì yī tóng zhēng jìn

却说魏主曹睿令张郃为先锋，与司马懿一同征进；

yī miàn lìng xīn pí sūn lǐ èr rén lǐng bīng wǔ wàn wǎng zhù cáo zhēn

一面令辛毗、孙礼二人领兵五万，往助曹真。

èr rén fèng zhào ér qù

二人奉诏而去。

qiě shuō sī mǎ yì yǐn èr shí wàn jūn chū guān xià zhài qǐng xiān fēng zhāng hé zhì zhàng xià yuē zhū gě liàng píng shēng jǐn shèn wèi gǎn zào cì xíng shì

且说司马懿引二十万军，出关下寨，请先锋张郃至帐下曰：“诸葛亮平生谨慎，未敢造次行事。

ruò shì wú yòng bīng xiān cóng zǐ wǔ gǔ jìng qǔ cháng ān zǎo de duō shí yǐ

若是吾用兵，先从子午谷径取长安，早得多时矣。

tā fēi wú móu dàn pà yǒu shī bù kěn nòng xiǎn

他非无谋，但怕有失，不肯弄险。

jīn bì chū jūn xié gǔ lái qǔ méi chéng

今必出军斜谷，来取郿城。

ruò qǔ méi chéng bì fēn bīng liǎng lù yī jūn qǔ jī gǔ yǐ

若取郿城，必分兵两路，一军取箕谷矣。

wú yǐ fā xí wén lìng zǐ dān jù shǒu méi chéng ruò bīng lái bù kě chū zhàn

吾已发檄文，令子丹拒守郿城，若兵来不可出战；

lìng sūn lǐ xīn pí jié zhù jī gǔ dào kǒu ruò bīng lái zé chū qí bīng jī zhī

令孙礼、辛毗截住箕谷道口，若兵来则出奇兵击之。

hé yuē jīn jiāng jūn dāng yú hé chù jìn bīng

”郃曰：“今将军当于何处进兵？

yì yuē wú sù zhī qín lǐng zhī xi yǒu yī tiáo lù dì míng jiē tíng

”懿曰：“吾素知秦岭之西，有一条路，地名街亭；

bàng yǒu yī chéng míng liè liǔ chéng cǐ èr chù jiē shì hàn zhōng yān hóu

傍有一城，名列柳城：此二处皆是汉中咽喉。

zhū gě liàng qī zi dān wú bèi dìng zòng cǐ jìn

诸葛亮欺子丹无备，定从此进。

wú yǔ rǔ jìng qǔ jiē tíng wàng yáng píng guān bù yuǎn yǐ

吾与汝径取街亭，望阳平关不远矣。

liàng ruò zhī wú duàn qí jiē tíng yào lù jué qí liáng dào zé lǒng xī yī jìng bù néng ān shǒu bì rán lián yè bēn huí hàn zhōng qù yě

亮若知吾断其街亭要路，绝其粮道，则陇西一境，不能安守，必然连夜奔回汉中去也。

bǐ ruò huí dòng wú tí bīng yú xiǎo lù jī zhī kě de quán shèng

彼若回动，吾提兵于小路击之，可得全胜；

ruò bù guī shí wú què jiāng zhū chǔ xiǎo lù jìn jiē lěi duàn jù yǐ bīng shǒu zhī

若不归时，吾却将诸处小路，尽皆垒断，俱以兵守之。

yī yuè wú liáng shǔ bīng jiē è sǐ liàng bì bèi wú qín yǐ

一月无粮，蜀兵皆饿死，亮必被吾擒矣。

zhāng hé dà wù bài fú yú de yuē dū du shén suàn yě

”张郃大悟，拜伏于地曰：“都督神算也！

yì yuē suī rán rú cǐ zhū gě liàng bù bǐ mèng dá

”懿曰：“虽然如此，诸葛亮不比孟达。

jiāng jūn wèi xiān fēng bù kě qīng jìn

将军为先锋，不可轻进。

dāng chuán yǔ zhū jiāng xún shān xī lù yuǎn yuǎn shào tàn

当传与诸将：循山西路，远远哨探。

rú wú fú bīng fāng kě qián jìn

如无伏兵，方可前进。

ruò shì dài hū bì zhōng zhū gě liàng zhī jì

若是怠忽，必中诸葛亮之计。

zhāng hé shòu jì yǐn jūn ér xíng

”张郃受计引军而行。

què shuō kǒng míng zài qí shān zhài zhōng hū bào xīn chéng tàn xì rén lái dào

却说孔明在祁山寨中，忽报新城探细人来到。

kǒng míng jí huàn rù wèn zhī xì zuò gào yuē sī mǎ yì bèi dào ér xíng bā rì yǐ dào xīn chéng mèng dá cuò shǒu bù jí

孔明急唤入问之，细作告曰：“司马懿倍道而行，八日已到新城，孟达措手不及；

yòu bèi shēn dān shēn yí li fǔ shān xián wèi nèi yìng mèng dá bèi luàn jūn suǒ shā

又被申耽、申仪、李辅、邓贤为内应：孟达被乱军所杀。

jīn sī mǎ yì chè bīng dào cháng ān jiàn le wèi zhǔ tóng zhāng hé yǐn bīng chū guān lái jù wǒ shī yě

今司马懿撤兵到长安，见了魏主，同张郃引兵出关，来拒我师也。

kǒng míng dà jīng yuē mèng dá zuò shì bù mì sǐ gù dāng rán

”孔明大惊曰：“孟达做事不密，死固当然。

jīn sī mǎ yì chū guān bì qǔ jiē tíng duàn wú yān hóu zhī lù

今司马懿出关，必取街亭，断吾咽喉之路。

biàn wèn shuí gǎn yǐn bīng qù shǒu jiē tíng

”便问：“谁敢引兵去守街亭？

yán wèi bì cān jūn mǎ sù yuē mǒu yuàn wǎng

”言未毕，参军马谡曰：“某愿往。

kǒng míng yuē jiē tíng suī xiǎo gān xì shén zhòng tǎng jiē tíng yǒu shī wú dà jūn jiē xiū yǐ

”孔明曰：“街亭虽小，干系甚重：倘街亭有失，吾大军皆休矣。

rǔ suī shēn tōng móu lüè cǐ dì nài wú chéng guō yòu wú xiǎn zǔ shǒu zhī jí nán

汝虽深通谋略，此地奈无城郭，又无险阻，守之极难。

sù yuē mǒu zì yòu shú dú bīng shū pō zhī bīng fǎ

”谡曰：“某自幼熟读兵书，颇知兵法。

qǐ yī jiē tíng bù néng shǒu yé

岂一街亭不能守耶？

kǒng míng yuē sī mǎ yì fēi děng xián zhī bèi

”孔明曰：“司马懿非等闲之辈；

gèng yǒu xiān fēng zhāng hé nǎi wèi zhī míng jiàng kǒng rǔ bù néng dí zhī

更有先锋张郃，乃魏之名将：恐汝不能敌之。

sù yuē xiū dào sī mǎ yì zhāng hé biàn shì cáo ruì qīn lái yǒu hé jù zāi

”谡曰：“休道司马懿、张郃，便是曹睿亲来，有何惧哉！

ruò yǒu chà shī qǐ zhǎn quán jiā

若有差失，乞斩全家。

kǒng míng yuē jūn zhōng wú xì yán

”孔明曰：“军中无戏言。

sù yuē yuàn lì jūn lìng zhuàng

”谡曰：“愿立军令状。

kǒng míng cóng zhī sù suì xiě le jūn lìng zhuàng chéng shàng

”孔明从之，谡遂写了军令状呈上。

kǒng míng yuē wú yǔ rǔ èr wàn wǔ qiān jīng bīng zài bō yī yuán shàng jiàng xiāng zhù nǐ qù

孔明曰：“吾与汝二万五千精兵，再拨一员上将，相助你去。

jí huàn wáng píng fēn fù yuē wú sù zhī rǔ píng shēng jǐn shèn gù tè yǐ cǐ zhòng rèn xiāng tuō

”即唤王平分付曰：“吾素知汝平生谨慎，故特以此重任相托。

rǔ kě xiǎo xīn jǐn shǒu cǐ dì xià zhài bì dāng yào dào zhī chù shǐ zéi bīng jí qiè bù néng tōu guò

汝可小心谨守此地：下寨必当要道之处，使贼兵急切不能偷过。

ān yíng jì bì biàn huà sì zhì bā dào dì lǐ xíng zhuàng tú běn lái wǒ kàn

安营既毕，便画四至八道地理形状图本来我看。

fán shì shāng yì tíng dāng ér xíng bù kě qīng yì

凡事商议停当而行，不可轻易。

rú suǒ shǒu wú wēi zé shì qǔ cháng ān dì yī gōng yě

如所守无危，则是取长安第一功也。

jiè zhī

戒之！

jiè zhī

戒之！

èr rén bài cí yǐn bīng ér qù

”二人拜辞引兵而去。

kǒng míng xún sī kǒng èr rén yǒu shī yòu huàn gāo xiáng yuē jiē tíng dōng běi shàng yǒu yī chéng míng liè liǔ chéng nǎi shān pì xiǎo lù cǐ kě yǐ tún bīng zā zhài

孔明寻思，恐二人有失，又唤高翔曰：“街亭东北上有一城，名列柳城，乃山僻小路，此可以屯兵紥寨。

yǔ rǔ yī wàn bīng qù cǐ chéng tún zhā

与汝一万兵，去此城屯紥。

dàn jiē tíng wēi kě yǐn bīng jiù zhī

但街亭危，可引兵救之。

gāo xiáng yǐn bīng ér qù

”高翔引兵而去。

kǒng míng yòu sī gāo xiáng fēi zhāng hé duì shǒu bì děi yī yuán dà jiàng tún bīng yú jiē tíng zhī yòu fāng kě fáng zhī suì huàn wèi yán yǐn běn bù bīng qù jiē tíng zhī hòu tún zhā

孔明又思：高翔非张郃对手，必得一员大将，屯兵于街亭之右，方可防之，遂唤魏延引本部兵去街亭之后屯紥。

yán yuē mǒu wèi qián bù lǐ hé dāng xiān pò dí hé gù zhì mǒu yú ān xián zhī de

延曰：“某为前部，理合当先破敌，何故置某于安闲之地？

kǒng míng yuē qián fēng pò dí nǎi piān pí zhī shì ěr

’孔明曰：“前锋破敌，乃偏裨之事耳。

jīn lìng rǔ jiē yìng jiē tíng dāng yáng píng guān chōng yào dào lù zǒng shǒu hàn zhōng yān hóu cǐ nǎi dà rèn yě hé wéi ān xián hu

今令汝接应街亭，当阳平关冲要道路，总守汉中咽喉：此乃大任也，何为安闲乎？

rǔ wù yǐ děng xián shì zhī shī wú dà shì

汝勿以等闲视之，失吾大事。

qiè yi xiǎo xīn zài yì

切宜小心在意！

wèi yán dà xǐ yǐn bīng ér qù

”魏延大喜，引兵而去。

kǒng míng qià cái xīn ān nǎi huàn zhào yún shān zhī fēn fù yuē jīn sī mǎ yì chū bīng yǔ jiù rì bù tóng

孔明恰才心安，乃唤赵云、邓芝分付曰：“今司马懿出兵，与旧日不同。

rǔ èr rén gè yǐn yī jūn chū jī gǔ yǐ wéi yí bīng

汝二人各引一军出箕谷，以为疑兵。

rú féng wèi bīng huò zhàn huò bù zhàn yǐ jīng qí xīn

如逢魏兵，或战、或不战，以惊其心。

wú zì tǒng dà jūn yóu xié gǔ jìng qǔ méi chéng

吾自统大军，由斜谷径取郿城；

ruò de méi chéng cháng ān kě pò yǐ

若得郿城，长安可破矣。

èr rén shòu mìng ér qù

”二人受命而去。

kǒng míng lìng jiāng wéi zuò xiān fēng bīng chū xié gǔ

孔明令姜维作先锋，兵出斜谷。

què shuō mǎ sù wáng píng èr rén bīng dào jiē tíng kàn le dì shì

却说马谡、王平二人兵到街亭，看了地势。

mǎ sù xiào yuē chéng xiàng hé gù duō xīn yě

马谡笑曰：“丞相何故多心也？

liàng cǐ shān pì zhī chù wèi bīng rú hé gǎn lái

量此山僻之处，魏兵如何敢来！

wáng píng yuē suī rán wèi bīng bù gǎn lái kě jiù cǐ wǔ lù zǒng kǒu xià zhài

”王平曰：“虽然魏兵不敢来，可就此五路总口下寨；

què lìng jūn shì fá mù wèi zhà yǐ tú jiǔ jì

却令军士伐木为栅，以图久计。

sù yuē dāng dào qǐ shì xià zhài zhī de

”谡曰：“当道岂是下寨之地？

cǐ chù cè biān yī shān sì miàn jiē bù xiāng lián qiě shù mù jí guǎng cǐ nǎi tiān cì zhī xiǎn yě kě jiù shān shàng tún jūn

此处侧边一山，四面皆不相连，且树木极广，此乃天赐之险也：可就山上屯军。

píng yuē cān jūn chà yǐ

”平曰：“参军差矣。

ruò tún bīng dāng dào zhù qǐ chéng yuán zéi bīng zǒng yǒu shí wàn bù néng tōu guò

若屯兵当道，筑起城垣，贼兵总有十万，不能偷过；

jīn ruò qì cǐ yào lù tún bīng yú shān shàng tǎng wèi bīng zhòu zhì sì miàn wéi dìng jiāng hé cè bǎo zhī

今若弃此要路，屯兵于山上，倘魏兵骤至，四面围定，将何策保之？

sù dà xiào yuē rǔ zhēn nǚ zǐ zhī jiàn

”谡大笑曰：“汝真女子之见！

bīng fǎ yún píng gāo shì xià shì rú pī zhú

兵法云：‘凭高视下，势如劈竹。

ruò wèi bīng dào lái wú jiào tā piàn jiǎ bù huí

’若魏兵到来，吾教他片甲不回！

píng yuē wú lèi suí chéng xiàng jīng zhèn měi dào zhī chù chéng xiàng jìn yì zhǐ jiào

”平曰：“吾累随丞相经阵，每到之处，丞相尽意指教。

jīn guān cǐ shān nǎi jué dì yě ruò wèi bīng duàn wǒ jí shuǐ zhī dào jūn shì bù zhàn zì luàn yǐ

今观此山，乃绝地也：若魏兵断我汲水之道，军士不战自乱矣。

sù yuē rǔ mò luàn dào

”谡曰：“汝莫乱道！

sūn zi yún zhì zhī sǐ dì ér hòu shēng

孙子云：‘置之死地而后生。

ruò wèi bīng jué wǒ jí shuǐ zhī dào shǔ bīng qǐ bù sǐ zhàn

’若魏兵绝我汲水之道，蜀兵岂不死战？

yǐ yī kě dāng bǎi yě

以一可当百也。

wú sù dú bīng shū chéng xiàng zhū shì shàng wèn yú wǒ rǔ nài hé xiāng zǔ yé

吾素读兵书，丞相诸事尚问于我，汝奈何相阻耶！

píng yuē ruò cān jūn yù zài shān shàng xià zhài kě fēn bīng yǔ wǒ zì yú shān xī xià yī xiǎo zhài wèi jǐ jiǎo zhī shì

”平曰：“若参军欲在山上下寨，可分兵与我，自于山西下一小寨，为掎角之势。

tǎng wèi bīng zhì kě yǐ xiāng yìng

倘魏兵至，可以相应。

mǎ sù bù cóng

”马谡不从。

hū rán shān zhōng jū mín chéng qún jié duì fēi bēn ér lái bào shuō wèi bīng yǐ dào

忽然山中居民，成群结队，飞奔而来，报说魏兵已到。

wáng píng yù cí qù

王平欲辞去。

mǎ sù yuē rǔ jì bù tīng wú lìng yǔ rǔ wǔ qiān bīng zì qù xià zhài

马谡曰：“汝既不听吾令，与汝五千兵自去下寨。

dài wú pò le wèi bīng dào chéng xiàng miàn qián xū fēn bù dé gōng

待吾破了魏兵，到丞相面前须分不得功！

wáng píng yǐn bīng lí shān shí lǐ xià zhài huà chéng tú běn xīng yè chāi rén qù bǐng kǒng míng jù shuō mǎ sù zì yú shān shàng xià zhài

”王平引兵离山十里下寨，画成图本，星夜差人去禀孔明，具说马谡自于山上下寨。

què shuō sī mǎ yì zài chéng zhōng lìng cì zǐ sī mǎ zhāo qù tàn qián lù ruò jiē tíng yǒu bīng shǒu yù jí dāng àn bīng bù xíng

却说司马懿在城中，令次子司马昭去探前路：若街亭有兵守御，即当按兵不行。

sī mǎ zhāo fèng lìng tàn le yī biàn huí jiàn fù yuē jiē tíng yǒu bīng shǒu bǎ

司马昭奉令探了一遍，回见父曰：“街亭有兵守把。

yì tàn yuē zhū gě liàng zhēn nǎi shén rén wú bù rú yě

”懿叹曰：“诸葛亮真乃神人，吾不如也！

zhāo xiào yuē fù qīn hé gù zì duò zhì qì yé

”昭笑曰：“父亲何故自堕志气耶？

nán liào jiē tíng yì qǔ

男料街亭易取。

yì wèn yuē rǔ ān gǎn chū cǐ dà yán

”懿问曰：“汝安敢出此大言？

zhāo yuē nán qīn zì shào jiàn dāng dào bìng wú zhài zhà jūn jiē zhūn yú shān shàng gù zhī kě pò yě

”昭曰：“男亲自哨见，当道并无寨栅，军皆屯于山上，故知可破也。

yì dà xǐ yuē ruò bīng guǒ zài shān shàng nǎi tiān shǐ wú chéng gōng yǐ

”懿大喜曰：“若兵果在山上，乃天使吾成功矣！

suì gēng huàn yī fú yǐn bǎi yú qí qīn zì lái kàn

”遂更换衣服，引百余骑亲自来看。

shì yè tiān qíng yuè lǎng zhí zhì shān xià zhōu wéi xún shào le yī biàn fāng huí

是夜天晴月朗，直至山下，周围巡哨了一遍，方回。

mǎ sù zài shān shàng jiàn zhī dà xiào yuē bǐ ruò yǒu mìng bù lái wéi shān

马谡在山上见之，大笑曰：“彼若有命，不来围山！

chuán lìng yǔ zhū jiāng tǎng bīng lái zhī jiàn shān dǐng shàng hóng qí zhāo dòng jí sì miàn jiē xià

”传令与诸将：“倘兵来，只见山顶上红旗招动，即四面皆下。

què shuō sī mǎ yì huí dào zhài zhōng shǐ rén dǎ tīng shì hé jiāng yǐn bīng shǒu jiē tíng

却说司马懿回到寨中，使人打听是何将引兵守街亭。

huí bào yuē nǎi mǎ liáng zhī dì mǎ sù yě

回报曰：“乃马良之弟马谡也。

yì xiào yuē tú yǒu xū míng nǎi yōng cái ěr

”懿笑曰：“徒有虚名，乃庸才耳！

kǒng míng yòng rú cǐ rén wù rú hé bù wù shì

孔明用如此人物，如何不误事！

yòu wèn jiē tíng zuǒ yòu bié yǒu jūn fǒu

”又问：“街亭左右别有军否？

tàn mǎ bào yuē lí shān shí lǐ yǒu wáng píng ān yíng

”探马报曰：“离山十里有王平安营。

yì nǎi mìng zhāng hé yǐn yī jūn dāng zhù wáng píng lái lù

”懿乃命张郃引一军，当住王平来路。

yòu lìng shēn dān shēn yí yǐn liǎng lù bīng wéi shān xiān duàn le jí shuǐ dào lù

又令申耽、申仪引两路兵围山，先断了汲水道路；

dài shǔ bīng zì luàn rán hòu chéng shì jī zhī

待蜀兵自乱，然后乘势击之。

dàng yè diào dù yǐ dìng

当夜调度已定。

cì rì tiān míng zhāng hé yǐn bīng xiān wǎng bèi hòu qù le

次日天明，张郃引兵先往背后去了。

sī mǎ yì dà qū jūn mǎ yī yōng ér jìn bǎ shān sì miàn wéi dìng

司马懿大驱军马，一拥而进，把山四面围定。

mǎ sù zài shān shàng kàn shí zhī jiàn wèi bīng màn shān biàn yě jīng qí duì wǔ shèn shì yán zhěng

马谡在山上看时，只见魏兵漫山遍野，旌旗队伍，甚是严整。

shǔ bīng jiàn zhī jìn jiē sàng dǎn bù gǎn xià shān

蜀兵见之，尽皆丧胆，不敢下山。

mǎ sù jiāng hóng qí zhāo dòng jūn jiāng nǐ wǒ xiāng tuī wú yī rén gǎn dòng

马谡将红旗招动，军将你我相推，无一人敢动。

sù dà nù zì shā èr jiāng

谡大怒，自杀二将。

zhòng jūn jīng jù zhǐ de nǔ lì xià shān lái chōng wèi bīng

众军惊惧，只得努力下山来冲魏兵。

wèi bīng duān rán bù dòng

魏兵端然不动。

shǔ bīng yòu tuì shàng shān qù

蜀兵又退上山去。

mǎ sù jiàn shì bù xié jiào jūn jǐn shǒu zhài mén zhǐ děng wài yīng

马谡见事不谐，教军紧守寨门，只等外应。

què shuō wáng píng jiàn wèi bīng dào yǐn jūn shā lái zhèng yù zhāng hé

却说王平见魏兵到，引军杀来，正遇张郃；

zhàn yǒu shù shí yú hé píng lì qióng shì gū zhǐ de tuì qù

战有数十余合，平力穷势孤，只得退去。

wèi bīng zì chén shí kùn zhì xū shí shān shàng wú shuǐ jūn bù dé shí zhài zhōng dà luàn

魏兵自辰时困至戌时，山上无水，军不得食，寨中大乱。

rǎng dào bàn yè shí fēn shān nán shǔ bīng dà kāi zhài mén xià shān jiàng wèi

嚷到半夜时分，山南蜀兵大开寨门，下山降魏。

mǎ sù jìn zhǐ bú zhù

马谡禁止不住。

sī mǎ yì yòu lìng rén yú yán shān fàng huǒ shān shàng shǔ bīng yù luàn

司马懿又令人于沿山放火，山上蜀兵愈乱。

mǎ sù liào shǒu bú zhù zhǐ de qū cán bīng shā xià shān xi táo bèn

马谡料守不住，只得驱残兵杀下山西逃奔。

sī mǎ yì fàng tiáo dà lù ràng guò mǎ sù

司马懿放条大路，让过马谡。

bèi hòu zhāng hé yǐn bīng zhuī lái

背后张郃引兵追来。

gǎn dào sān shí yú lǐ qián miàn gǔ jiǎo qí míng yī biāo jūn chū fàng guò mǎ sù lán zhù zhāng hé

赶到三十余里，前面鼓角齐鸣，一彪军出，放过马谡，拦住张郃；

shì zhī nǎi wèi yán yě

视之，乃魏延也。

yán huī dāo zòng mǎ zhí qǔ zhāng hé

延挥刀纵马，直取张郃。

hé huí jūn biàn zǒu

郃回军便走。

yán qū bīng gǎn lái fù duó jiē tíng

延驱兵赶来，复夺街亭。

gǎn dào wǔ shí yú lǐ yī shēng hǎn qǐ liǎng biān fú bīng qí chū zuǒ biān sī mǎ yì yòu biān sī mǎ zhāo què chāo zài wèi yán bèi hòu bǎ yán kùn zài gāi xīn

赶到五十余里，一声喊起，两边伏兵齐出：左边司马懿，右边司马昭，却抄在魏延背后，把延困在垓心。

zhāng hé fù lái sān lù bīng hé zài yī chù

张郃复来，三路兵合在一处。

wèi yán zuǒ chōng yòu tū bù dé tuō shēn zhé bīng dà bàn

魏延左冲右突，不得脱身，折兵大半。

zhèng wēi jí jiān hū yī biāo jūn shā rù nǎi wáng píng yě

正危急间，忽一彪军杀入，乃王平也。

yán dà xǐ yuē wú de shēng yǐ

延大喜曰：“吾得生矣！

èr jiāng hé bīng yī chù dà shā yī zhèn wèi bīng fāng tuì

”二将合兵一处，大杀一阵，魏兵方退。

èr jiāng huāng máng bēn huí zhài shí yíng zhōng jiē shì wèi bīng jīng qí

二将慌忙奔回寨时，营中皆是魏兵旌旗。

shēn dān shēn yí cóng yíng zhōng shā chū

申耽、申仪从营中杀出。

wáng píng wèi yán jìng bēn liè liǔ chéng lái tóu gāo xiáng

王平、魏延径奔列柳城，来投高翔。

cǐ shí gāo xiáng wén zhī jiē tíng yǒu shī jǐn qǐ liè liǔ chéng zhī bīng qián lái jiù yìng zhèng yù yán píng èr rén sù shuō qián shì

此时高翔闻知街亭有失，尽起列柳城之兵，前来救应，正遇延、平二人，诉说前事。

gāo xiáng yuē bù rú jīn wǎn qù jié wèi zhài zài fù jiē tíng

高翔曰：“不如今晚去劫魏寨，再复街亭。

dāng shí sān rén zài shān pō xià shāng yì yǐ dìng

”当时三人在山坡下商议已定。

dài tiān sè jiāng wǎn bīng fēn sān lù

待天色将晚，兵分三路。

wèi yán yǐn bīng xiān jìn jìng dào jiē tíng bú jiàn yī rén xīn zhōng dà yí wèi gǎn qīng jìn qiě fú zài lù kǒu děng hòu hū jiàn gāo xiáng bīng dào èr rén gòng shuō wèi bīng bù zhī zài hé chǔ

魏延引兵先进，径到街亭，不见一人，心中大疑，未敢轻进，且伏在路口等候，忽见高翔兵到，二人共说魏兵不知在何处。

zhèng méi lǐ huì yòu bú jiàn wáng píng bīng dào

正没理会，又不见王平兵到。

hū rán yī shēng pào xiǎng huǒ guāng chōng tiān gǔ shēng zhèn de wèi bīng qí chū bǎ wèi yán gāo xiáng wéi zài gāi xīn

忽然一声炮响，火光冲天，鼓声震地：魏兵齐出，把魏延、高翔围在垓心。

èr rén wǎng lái chōng tū bù dé tuō shēn

二人往来冲突，不得脱身。

hū tīng de shān pō hòu hǎn shēng ruò léi yī biāo jūn shā rù nǎi shì wáng píng jiù le gāo wèi èr rén jìng bēn liè liǔ chéng lái

忽听得山坡后喊声若雷，一彪军杀入，乃是王平，救了高、魏二人，径奔列柳城来。

bǐ jí bēn dào chéng xià shí chéng biān zǎo yǒu yī jūn shā dào qí shàng dà shū wèi dū dū guō huái zì yàng

比及奔到城下时，城边早有一军杀到，旗上大书“魏都督郭淮”字样。

yuán lái guō huái yǔ cáo zhēn shāng yì kǒng sī mǎ yì dé le quán gōng nǎi fēn huái lái qǔ jiē tíng

原来郭淮与曹真商议，恐司马懿得了全功，乃分淮来取街亭；

wén zhī sī mǎ yì zhāng hé chéng le cǐ gōng suì yǐn bīng jìng xí liè liǔ chéng

闻知司马懿、张郃成了此功，遂引兵径袭列柳城。

zhèng yù sān jiāng dà shā yī zhèn

正遇三将，大杀一阵。

shǔ bīng shāng zhě jí duō

蜀兵伤者极多。

wèi yán kǒng yáng píng guān yǒu shī huāng yǔ wáng píng gāo xiáng wàng yáng píng guān lái

魏延恐阳平关有失，慌与王平、高翔望阳平关来。

què shuō guō huái shōu le jūn mǎ nǎi wèi zuǒ yòu yuē wú suī bù dé jiē tíng què qǔ le liè liǔ chéng yì shì dà gōng

却说郭淮收了军马，乃谓左右曰：“吾虽不得街亭，却取了列柳城，亦是大功。

yǐn bīng jìng dào chéng xià jiào mén zhī jiàn chéng shàng yī shēng pào xiǎng qí zhì jiē shù dāng tóu yī miàn dà qí shàng shū píng xī dū du sī mǎ yì

”引兵径到城下叫门，只见城上一声炮响，旗帜皆竖，当头一面大旗，上书“平西都督司马懿”。

yì chēng qǐ xuán kōng bǎn yǐ dìng hù xīn mù lán gàn dà xiào yuē guō bó jì lái hé chí yě

懿撑起悬空板，倚定护心木栏干，大笑曰：“郭伯济来何迟也？

huái dà jīng yuē zhòng dá shén jī wú bù jí yě

”淮大惊曰：“仲达神机，吾不及也！

suì rù chéng

”遂入城。

xiāng jiàn yǐ bì yì yuē jīn jiē tíng yǐ shī zhū gě liàng bì zǒu

相见已毕，懿曰：“今街亭已失，诸葛亮必走。

gōng kě sù yǔ zi dān xīng yè zhuī zhī

公可速与子丹星夜追之。

guō huái cóng qí yán chū chéng ér qù

”郭淮从其言，出城而去。

yì huàn zhāng hé yuē zi dān bó jì kǒng wú quán huò dà gōng gù lái qǔ cǐ chéng chí

懿唤张郃曰：“子丹、伯济，恐吾全获大功，故来取此城池。

wú fēi dú yù chéng gōng nǎi jiǎo xìng ér yǐ

吾非独欲成功，乃侥幸而已。

wú liào wèi yán wáng píng mǎ sù gāo xiáng děng bèi bì xiān qù jù yáng píng guān

吾料魏延、王平、马谡、高翔等辈，必先去据阳平关。

wú ruò qù qǔ cǐ guān zhū gě liàng bì suí hòu yǎn shā zhōng qí jì yǐ

吾若去取此关，诸葛亮必随后掩杀，中其计矣。

bīng fǎ yún guī shī wù yǎn qióng kòu mò zhuī

兵法云：‘归师勿掩，穷寇莫追。

rǔ kě cóng xiǎo lù chāo jī gǔ tuì bīng

’汝可从小路抄箕谷退兵。

wú zì yǐn bīng dāng xié gǔ zhī bīng

吾自引兵当斜谷之兵。

ruò bǐ bài zǒu bù kě xiāng jù zhǐ yi zhōng tú jié zhù shǔ bīng zī zhòng kě jǐn de yě

若彼败走，不可相拒，只宜中途截住：蜀兵辎重，可尽得也。

zhāng hé shòu jì yǐn bīng yī bàn qù le

”张郃受计，引兵一半去了。

yì xià lìng jìng qǔ xié gǔ yóu xi chéng ér jìn

懿下令：“竟取斜谷，由西城而进。

xi chéng suī shān pì xiǎo xiàn nǎi shǔ bīng tún liáng zhī suǒ yòu nán ān tiān shuǐ ān dìng sān jùn zǒng lù

西城虽山僻小县，乃蜀兵屯粮之所，又南安、天水、安定三郡总路。

ruò de cǐ chéng sān jùn kě fù yǐ

若得此城，三郡可复矣。

yú shì sī mǎ yì liú shēn dān shēn yí shǒu liè liǔ chéng zì lǐng dà jūn wàng xié gǔ jìn fā

”于是司马懿留申耽、申仪守列柳城，自领大军望斜谷进发。

què shuō kǒng míng zì lìng mǎ sù děng shǒu jiē tíng qù hòu yóu yù bù dìng

却说孔明自令马谡等守街亭去后，犹豫不定。

hū bào wáng píng shǐ rén sòng tú běn zhì

忽报王平使人送图本至。

kǒng míng huàn rù zuǒ yòu chéng shàng tú běn

孔明唤入，左右呈上图本。

kǒng míng jiù wén jǐ shàng chāi kāi shì zhī pāi àn dà jīng yuē mǎ sù wú zhī kēng xiàn wú jūn yǐ

孔明就文几上拆开视之，拍案大惊曰：“马谡无知，坑陷吾军矣！

zuǒ yòu wèn yuē chéng xiàng hé gù shī jīng

”左右问曰：“丞相何故失惊？

kǒng míng yuē wú guān cǐ tú běn shī què yào lù zhàn shān wèi zhài

”孔明曰：“吾观此图本，失却要路，占山为寨。

tǎng wèi bīng dà zhì sì miàn wéi hé duàn jí shuǐ dào lù bù xū èr rì jūn zì luàn yǐ

倘魏兵大至，四面围合，断汲水道路，不须二日，军自乱矣。

ruò jiē tíng yǒu shī wú děng ān guī

若街亭有失，吾等安归？

zhǎng shǐ yáng yí jìn yuē mǒu suī bù cái yuàn tì mǎ yòu cháng huí

”长史杨仪进曰：“某虽不才，愿替马幼常回。

kǒng míng jiāng ān yíng zhī fǎ yī yī fēn fù yǔ yáng yí

”孔明将安营之法，一一分付与杨仪。

zhèng dài yào xíng hū bào mǎ dào lái shuō jiē tíng liè liǔ chéng jìn jiē shī le

正待要行，忽报马到来，说：“街亭、列柳城，尽皆失了！

kǒng míng diē zú cháng tàn yuē dà shì qù yǐ

”孔明跌足长叹曰：“大事去矣！

cǐ wú zhī guò yě

此吾之过也！

jí huàn guān xìng zhāng bāo fēn fù yuē rǔ èr rén gè yǐn sān qiān jīng bīng tóu wǔ gōng shān xiǎo lù ér xíng

”急唤关兴、张苞分付曰：“汝二人各引三千精兵，投武功山小路而行。

rú yù wèi bīng bù kě dà jī zhǐ gǔ zào nà hǎn wèi yí bīng jīng zhī

如遇魏兵，不可大击，只鼓噪呐喊，为疑兵惊之。

bǐ dāng zì zǒu yì bù kě zhuī

彼当自走，亦不可追。

dài jūn tuì jǐn biàn tóu yáng píng guān qù

待军退尽，便投阳平关去。

yòu lìng zhāng jì xiān yǐn jūn qù xiū lǐ jiàn gé yǐ bèi guī lù

”又令张冀先引军去修理剑阁，以备归路。

yòu mì chuán hào lìng jiào dà jūn àn àn shōu shí xíng zhuāng yǐ bèi qǐ chéng

又密传号令，教大军暗暗收拾行装，以备起程。

yòu lìng mǎ dài jiāng wéi duàn hòu xiān fú yú shān gǔ zhōng dài zhū jūn tuì jǐn fāng shǐ shōu bīng

又令马岱、姜维断后，先伏于山谷中，待诸军退尽，方始收兵。

yòu chà xīn fù rén fēn lù bào yǔ tiān shuǐ nán ān ān dìng sān jùn guān lì jūn mín jiē rù hàn zhōng

又差心腹人，分路报与天水、南安、安定三郡官吏军民，皆入汉中。

yòu qiǎn xīn fù rén dào jì xiàn bān qǔ jiāng wéi lǎo mǔ sòng rù hàn zhōng

又遣心腹人到冀县搬取姜维老母，送入汉中。

kǒng míng fēn bō yǐ dìng xiān yǐn wǔ qiān bīng tuì qù xi chéng xiàn bān yùn liáng cǎo

孔明分拨已定，先引五千兵退去西城县搬运粮草。

hū rán shí yú cì fēi mǎ bào dào shuō sī mǎ yì yǐn dà jūn shí wǔ wàn wàng xi chéng fēng yōng ér lái

忽然十余次飞马报到，说：“司马懿引大军十五万，望西城蜂拥而来！

shí kǒng míng shēn biān bié wú dà jiàng zhǐ yǒu yī bān wén guān suǒ yǐn wǔ qiān jūn yǐ fēn yī bàn xiān yùn liáng cǎo qù le zhǐ shèng èr qiān wǔ bǎi jūn zài chéng zhōng

”时孔明身边别无大将，只有一班文官，所引五千军，已分一半先运粮草去了，只剩二千五百军在城中。

zhòng guān tīng de zhè gè xiāo xī jìn jiē shī sè

众官听得这个消息，尽皆失色。

kǒng míng dēng chéng wàng zhī guǒ rán chén tǔ chōng tiān wèi bīng fēn liǎng lù wàng xi chéng xiàn shā lái

孔明登城望之，果然尘土冲天，魏兵分两路望西城县杀来。

kǒng míng chuán lìng jiào jiāng jīng qí jìn jiē yǐn nì

孔明传令，教“将旌旗尽皆隐匿；

zhū jūn gè shǒu chéng pù rú yǒu wàng xíng chū rù jí gāo yán dà yǔ zhě zhǎn zhī

诸军各守城铺，如有妄行出入，及高言大语者，斩之！

dà kāi sì mén měi yī mén yòng èr shí jūn shì bàn zuò bǎi xìng sǎ sǎo jiē dào

大开四门，每一门用二十军士，扮作百姓，洒扫街道。

rú wèi bīng dào shí bù kě shàn dòng wú zì yǒu jì

如魏兵到时，不可擅动，吾自有计。

kǒng míng nǎi pī hè chǎng dài guān jīn yǐn èr xiǎo tóng xié qín yī zhāng yú chéng shàng dí lóu qián píng lán ér zuò fén xiāng cāo qín

”孔明乃披鹤氅，戴纶巾，引二小童携琴一张，于城上敌楼前，凭栏而坐，焚香操琴。

què shuō sī mǎ yì qián jūn shào dào chéng xià jiàn liǎo rú cǐ mú yàng jiē bù gǎn jìn jí bào yǔ sī mǎ yì

却说司马懿前军哨到城下，见了如此模样，皆不敢进，急报与司马懿。

yì xiào ér bù xìn suì zhǐ zhù sān jūn zì fēi mǎ yuǎn yuǎn wàng zhī

懿笑而不信，遂止住三军，自飞马远远望之。

guǒ jiàn kǒng míng zuò yú chéng lóu zhī shàng xiào róng kě jū fén xiāng cāo qín

果见孔明坐于城楼之上，笑容可掬，焚香操琴。

zuǒ yǒu yī tóng zǐ shǒu pěng bǎo jiàn

左有一童子，手捧宝剑；

yòu yǒu yī tóng zǐ shǒu zhí zhǔ wěi

右有一童子，手执麈尾。

chéng mén nèi wài yǒu èr shí yú bǎi xìng dī tóu sǎ sǎo páng ruò wú rén yì kàn bì dà yí biàn dào zhōng jūn jiào hòu jūn zuò qián jūn qián jūn zuò hòu jūn wàng běi shān lù ér tuì

城门内外，有二十余百姓，低头洒扫，傍若无人，懿看毕大疑，便到中军，教后军作前军，前军作后军，望北山路而退。

cì zǐ sī mǎ zhāo yuē mò fēi zhū gě liàng wú jūn gù zuò cǐ tài

次子司马昭曰：“莫非诸葛亮无军，故作此态？

fù qīn hé gù biàn tuì bīng

父亲何故便退兵？

yì yuē liàng píng shēng jǐn shèn bù céng nòng xiǎn

”懿曰：“亮平生谨慎，不曾弄险。

jīn dà kāi chéng mén bì yǒu mái fú

今大开城门，必有埋伏。

wǒ bīng ruò jìn zhōng qí jì yě

我兵若进，中其计也。

rǔ bèi qǐ zhī

汝辈岂知？

yi sù tuì

宜速退。

yú shì liǎng lù bīng jìn jiē tuì qù

”于是两路兵尽皆退去。

kǒng míng jiàn wèi jūn yuǎn qù fǔ zhǎng ér xiào

孔明见魏军远去，抚掌而笑。

zhòng guān wú bù hài rán nǎi wèn kǒng míng yuē sī mǎ yì nǎi wèi zhī míng jiàng jīn tǒng shí wǔ wàn jīng bīng dào cǐ jiàn le chéng xiàng biàn sù tuì qù hé yě

众官无不骇然，乃问孔明曰：“司马懿乃魏之名将，今统十五万精兵到此，见了丞相，便速退去，何也？

kǒng míng yuē cǐ rén liào wú shēng píng jǐn shèn bì bù nòng xiǎn

”孔明曰：“此人料吾生平谨慎，必不弄险；

jiàn rú cǐ mú yàng yí yǒu fú bīng suǒ yǐ tuì qù

见如此模样，疑有伏兵，所以退去。

wú fēi xíng xiǎn gài yīn bù dé yǐ ér yòng zhī

吾非行险，盖因不得已而用之。

cǐ rén bì yǐn jūn tóu shān běi xiǎo lù qù yě

此人必引军投山北小路去也。

wú yǐ lìng xìng bāo èr rén zài bǐ děng hou

吾已令兴、苞二人在彼等候。

zhòng jiē jīng fú yuē chéng xiàng zhī jī shén guǐ mò cè

”众皆惊服曰：“丞相之机，神鬼莫测。

ruò mǒu děng zhī jiàn bì qì chéng ér zǒu yǐ

若某等之见，必弃城而走矣。

kǒng míng yuē wú bīng zhǐ yǒu èr qiān wǔ bǎi ruò qì chéng ér zǒu bì bù néng yuǎn dùn

”孔明曰：“吾兵止有二千五百，若弃城而走，必不能远遁。

dé bù wèi sī mǎ yì suǒ qín hu

得不为司马懿所擒乎？

hòu rén yǒu shī zàn yuē yáo qín sān chǐ shèng xióng shī zhū gě xi chéng tuì dí shí

”后人有诗赞曰：“瑶琴三尺胜雄师，诸葛西城退敌时。

shí wǔ wàn rén huí mǎ chù tǔ rén zhǐ diǎn dào jīn yí

十五万人回马处，土人指点到今疑。

yán qì pāi shǒu dà xiào yuē wú ruò wéi sī mǎ yì bì bù biàn tuì yě

”言讫，拍手大笑，曰：“吾若为司马懿，必不便退也。

suì xià lìng jiào xi chéng bǎi xìng suí jūn rù hàn zhōng

”遂下令，教西城百姓，随军入汉中；

sī mǎ yì bì jiāng fù lái

司马懿必将复来。

yú shì kǒng míng lí xi chéng wàng hàn zhōng ér zǒu

于是孔明离西城望汉中而走。

tiān shuǐ ān dìng nán ān sān jùn guān lì jūn mín lù xù ér lái

天水、安定、南安三郡官吏军民，陆续而来。

què shuō sī mǎ yì wàng wǔ gōng shān xiǎo lù ér zǒu

却说司马懿望武功山小路而走。

hū rán shān pō hòu hǎn shā lián tiān gǔ shēng zhèn de

忽然山坡后喊杀连天，鼓声震地。

yì huí gù èr zǐ yuē wú ruò bù zǒu bì zhōng zhū gě liàng zhī jì yǐ

懿回顾二子曰：“吾若不走，必中诸葛亮之计矣。

zhī jiàn dà lù shàng yī jūn shā lái qí shàng dà shū yòu hù wèi shǐ hǔ jì jiāng jūn zhāng bāo

”只见大路上一军杀来，旗上大书“右护卫使虎冀将军张苞”。

wèi bīng jiē qì jiǎ pāo gē ér zǒu

魏兵皆弃甲抛戈而走。

xíng bú dào yī chéng shān gǔ zhōng hǎn shēng zhèn de gǔ jiǎo xuān tiān qián miàn yī gān dà qí shàng shū zuǒ hù wèi shǐ lóng xiāng jiāng jūn guān xìng

行不到一程，山谷中喊声震地，鼓角喧天，前面一杆大旗，上书“左护卫使龙骧将军关兴”。

shān gǔ yīng shēng bù zhī shǔ bīng duō shǎo

山谷应声，不知蜀兵多少；

gēng jiān wèi jūn xīn yí bù gǎn jiǔ tíng zhǐ de jǐn qì zī zhòng ér qù

更兼魏军心疑，不敢久停，只得尽弃辎重而去。

xìng bāo èr rén jiē zūn jiàng lìng bù gǎn zhuī xí duō de jūn qì liáng cǎo ér guī

兴、苞二人皆遵将令，不敢追袭，多得军器粮草而归。

sī mǎ yì jiàn shān gǔ zhōng jiē yǒu shǔ bīng bù gǎn chū dà lù suì huí jiē tíng

司马懿见山谷中皆有蜀兵，不敢出大路，遂回街亭。

cǐ shí cáo zhēn tīng zhī kǒng míng tuì bīng jí yǐn bīng zhuī gǎn

此时曹真听知孔明退兵，急引兵追赶。

shān bèi hòu yī shēng pào xiǎng shǔ bīng màn shān biàn yě ér lái wéi shǒu dà jiàng nǎi shì jiāng wéi mǎ dài

山背后一声炮响，蜀兵漫山遍野而来：为首大将，乃是姜维、马岱。

zhēn dà jīng jí tuì jūn shí xiān fēng chén zào yǐ bèi mǎ dài suǒ zhǎn

真大惊，急退军时，先锋陈造已被马岱所斩。

zhēn yǐn bīng shǔ cuàn ér hái

真引兵鼠窜而还。

shǔ bīng lián yè jiē bēn huí hàn zhōng

蜀兵连夜皆奔回汉中。

què shuō zhào yún shān zhī fú bīng yú jī gǔ dào zhōng

却说赵云、邓芝伏兵于箕谷道中。

wén kǒng míng chuán lìng huí jūn yún wèi zhī yuē wèi jūn zhī wú bīng tuì bì rán lái zhuī

闻孔明传令回军，云谓芝曰：“魏军知吾兵退，必然来追。

wú xiān yǐn yī jūn fú yú qí hòu gōng què yǐn bīng dǎ wú qí hào xú xú ér tuì

吾先引一军伏于其后，公却引兵打吾旗号，徐徐而退。

wú yí bù bù zì yǒu hù sòng yě

吾一步步自有护送也。

què shuō guō huái tí bīng zài huí jī gǔ dào zhōng huàn xiān fēng sū yóng fēn fù yuē shǔ jiāng zhào yún yīng yǒng wú dí

却说郭淮提兵再回箕谷道中，唤先锋苏颙分付曰：“蜀将赵云，英勇无敌。

rǔ kě xiǎo xīn dī fáng bǐ jūn ruò tuì bì yǒu jì yě

汝可小心提防，彼军若退，必有计也。

sū yóng xīn rán yuē dū du ruò kěn jiē yìng mǒu dāng shēng qín zhào yún

”苏颙欣然曰：“都督若肯接应，某当生擒赵云。

suì yǐn qián bù sān qiān bīng bēn rù jī gǔ

”遂引前部三千兵，奔入箕谷。

kàn kàn gǎn shàng shǔ bīng zhī jiàn shān pō hòu shǎn chū hóng qí bái zì shàng shū zhào yún

看看赶上蜀兵，只见山坡后闪出红旗白字，上书“赵云”。

sū yóng jí shōu bīng tuì zǒu

苏颙急收兵退走。

xíng bú dào shù lǐ hǎn shēng dà zhèn yī biāo jūn zhuàng chū wéi shǒu dà jiàng tǐng qiāng yuè mǎ dà hē yuē rǔ shi zhào zǐ lóng fǒu

行不到数里，喊声大震，一彪军撞出：为首大将，挺枪跃马，大喝曰：“汝识赵子龙否！

sū yóng dà jīng yuē rú hé zhè lǐ yòu yǒu zhào yún

”苏颙大惊曰：“如何这里又有赵云？

cuò shǒu bù jí bèi yún yī qiāng cì sǐ yú mǎ xià

”措手不及，被云一枪刺死于马下。

yú jūn kuì sàn

余军溃散。

yún yǐ lǐ qián jìn bèi hòu yòu yī jūn dào nǎi guō huái bù jiàng wàn zhèng yě

云迤逦前进，背后又一军到，乃郭淮部将万政也。

yún jiàn wèi bīng zhuī jí nǎi lè mǎ tǐng qiāng lì yú lù kǒu dài lái jiāng jiāo fēng

云见魏兵追急，乃勒马挺枪，立于路口，待来将交锋。

shǔ bīng yǐ qù sān shí yú lǐ

蜀兵已去三十余里。

wàn zhèng rèn de shì zhào yún bù gǎn qián jìn yún děng de tiān sè huáng hūn fāng cái bō huí mǎ huǎn huǎn ér jìn

万政认得是赵云，不敢前进，云等得天色黄昏，方才拨回马缓缓而进。

guō huái bīng dào wàn zhèng yán zhào yún yīng yǒng rú jiù yīn cǐ bù gǎn jìn qián

郭淮兵到，万政言赵云英勇如旧，因此不敢近前。

huái chuán lìng jiào jūn jí gǎn zhèng lìng shù bǎi qí zhuàng shì gǎn lái

淮传令教军急赶，政令数百骑壮士赶来。

xíng zhì yī dà lín hū tīng de bèi hòu dà hē yī shēng yuē zhào zǐ lóng zài cǐ

行至一大林，忽听得背后大喝一声曰：“赵子龙在此！

jīng de wèi bīng luò mǎ zhě bǎi yú rén yú zhě jiē yuè lǐng ér qù

”惊得魏兵落马者百余人，余者皆越岭而去。

wàn zhèng miǎn qiǎng lái dí bèi yún yī jiàn shè zhòng kuī yīng jīng diē yú jiàn zhōng

万政勉强来敌，被云一箭射中盔缨，惊跌于涧中。

yún yǐ qiāng zhǐ zhī yuē wú ráo rǔ xìng mìng huí qù

云以枪指之曰：“吾饶汝性命回去！

kuài jiào guō huái gǎn lái

快教郭淮赶来！

wàn zhèng tuō mìng ér huí

”万政脱命而回。

yún hù sòng chē zhàng rén mǎ wàng hàn zhōng ér qù yán tú bìng wú yí shī

云护送车仗人马，望汉中而去，沿途并无遗失。

cáo zhēn guō huái fù duó sān jùn yǐ wéi jǐ gōng

曹真、郭淮复夺三郡，以为己功。

què shuō sī mǎ yì fēn bīng ér jìn

却说司马懿分兵而进。

cǐ shí shǔ bīng jǐn huí hàn zhōng qù le yì yǐn yī jūn fù dào xi chéng yīn wèn yí xià jū mín jí shān pì yǐn zhě jiē yán kǒng míng zhǐ yǒu èr qiān wǔ bǎi jūn zài chéng zhōng yòu wú wǔ jiàng zhǐ yǒu jǐ gè wén guān bié wú mái fú

此时蜀兵尽回汉中去了，懿引一军复到西城，因问遗下居民及山僻隐者，皆言孔明止有二千五百军在城中，又无武将，只有几个文官，别无埋伏。

wǔ gōng shān xiǎo mín gào yuē guān xìng zhāng bāo zhǐ gè yǒu sān qiān jūn zhuǎn shān nà hǎn gǔ zào jīng zhuī yòu wú bié jūn bìng bù gǎn sī shā

武功山小民告曰：“关兴、张苞，只各有三千军，转山呐喊，鼓噪惊追，又无别军，并不敢厮杀。

yì huǐ zhī bù jí yǎng tiān tàn yuē wú bù rú kǒng míng yě

”懿悔之不及，仰天叹曰：“吾不如孔明也！

suì ān fǔ le zhū chǔ guān mín yǐn bīng jìng hái cháng ān cháo jiàn wèi zhǔ

”遂安抚了诸处官民，引兵径还长安，朝见魏主。

ruì yuē jīn rì fù de lǒng xī zhū jùn jiē qīng zhī gōng yě

睿曰：“今日复得陇西诸郡，皆卿之功也。

yì zòu yuē jīn shǔ bīng jiē zài hàn zhōng wèi jǐn jiǎo miè

”懿奏曰：“今蜀兵皆在汉中，未尽剿灭。

chén qǐ dà bīng bìng lì shōu chuān yǐ bào bì xià

臣乞大兵并力收川，以报陛下。

ruì dà xǐ lìng yì jí biàn xīng bīng

”睿大喜，令懿即便兴兵。

hū bān nèi yī rén chū zòu yuē chén yǒu yī jì zú kě dìng shǔ jiàng wú

忽班内一人出奏曰：“臣有一计，足可定蜀降吴。

zhèng shì shǔ zhōng jiàng xiàng fāng guī guó wèi de jūn chén yòu chěng móu

”正是：蜀中将相方归国，魏地君臣又逞谋。

wèi zhī xiàn jì zhě shì shuí qiě kàn xià wén fēn jiě

未知献计者是谁，且看下文分解。