zǐ mò zi yán yuē gǔ zhě mín shǐ shēng wèi yǒu xíng zhèng zhī shí gài qí yǔ rén yì yì
子墨子言曰:古者民始生,未有刑政之时,盖其语,人异义。
shì yǐ yī rén zé yī yì èr rén zé èr yì shí rén zé shí yì
是以一人则一义,二人则二义,十人则十义。
qí rén cí zhòng qí suǒ wèi yì zhě yì cí zhòng
其人兹众,其所谓义者亦兹众。
shì yǐ rén shì qí yì yǐ fēi rén zhī yì gù jiāo xiāng fēi yě
是以人是其义,以非人之义,故交相非也。
shì yǐ nèi zhě fù zǐ xiōng dì zuò lí sàn bù néng xiāng hè hé
是以内者父子兄弟作,离散不能相和合;
tiān xià zhī bǎi xìng jiē yǐ shuǐ huǒ dú yào xiāng kuī hài
天下之百姓,皆以水火毒药相亏害。
zhì yǒu yú lì bù néng yǐ xiāng láo
至有余力,不能以相劳;
fǔ xiǔ yú cái bù yǐ xiāng fēn
腐朽余财,不以相分;
yǐn nì liáng dào bù yǐ xiāng jiào
隐匿良道,不以相教。
tiān xià zhī luàn ruò qín shòu rán
天下之乱,若禽兽然。
fu míng hu tiān xià zhī suǒ yǐ luàn zhě shēng yú wú zhèng zhǎng
夫明乎天下之所以乱者,生于无政长。
shì gù xuǎn tiān xià zhī xián kě zhě lì yǐ wéi tiān zǐ
是故选天下之贤可者,立以为天子。
tiān zǐ lì yǐ qí lì wèi wèi zú yòu xuǎn tiān xià zhī xián kě zhě zhì lì zhī yǐ wéi sān gōng
天子立,以其力为未足,又选天下之贤可者,置立之以为三公。
tiān zǐ sān gōng jì yǐ lì yǐ tiān xià wèi bó dà yuǎn guó yì tǔ zhī mín shì fēi lì hài zhī biàn bù kě yī èr ér míng zhī gù huà fēn wàn guó lì zhū hóu guó jūn
天子、三公既以立,以天下为博大,远国异土之民,是非利害之辩,不可一二而明知,故画分万国,立诸侯国君。
zhū hóu guó jūn jì yǐ lì yǐ qí lì wèi wèi zú yòu xuǎn zé qí guó zhī xián kě zhě zhì lì zhī yǐ wéi zhèng cháng
诸侯国君既已立,以其力为未足,又选择其国之贤可者,置立之以为正长。
zhèng cháng jì yǐ jù tiān zǐ fā zhèng yú tiān xià zhī bǎi xìng yán yuē wén shàn ér bù shàn jiē yǐ gào qí shàng
正长既已具,天子发政于天下之百姓,言曰:“闻善而不善,皆以告其上。
shàng zhī suǒ shì bì jiē shì zhī suǒ fēi bì jiē fēi zhī
上之所是,必皆是之,所非,必皆非之。
shàng yǒu guò zé guī jiàn zhī xià yǒu shàn zé bàng jiàn zhī
上有过则规谏之,下有善则傍荐之。
shàng tóng ér bù xià bǐ zhě cǐ shàng zhī suǒ shǎng ér xià zhī suǒ yù yě
上同而不下比者,此上之所赏而下之所誉也。
yì ruò wén shàn ér bù shàn bù yǐ gào qí shàng
意若闻善而不善,不以告其上;
shàng zhī suǒ shì fú néng shì shàng zhī suǒ fēi fú néng fēi
上之所是弗能是,上之所非弗能非;
shàng yǒu guò fú guī jiàn xià yǒu shàn fú bàng jiàn
上有过弗规谏,下有善弗傍荐;
xià bǐ bù néng shàng tóng zhě cǐ shàng zhī suǒ fá ér bǎi xìng suǒ huǐ yě
下比不能上同者,此上之所罚而百姓所毁也。
shàng yǐ cǐ wéi shǎng fá shén míng chá yǐ shěn xìn
”上以此为赏罚,甚明察以审信。
shì gù lǐ cháng zhě lǐ zhī rén rén yě
是故里长者,里之仁人也。
lǐ cháng fā zhèng lǐ zhī bǎi xìng yán yuē wén shàn ér bù shàn bì yǐ gào qí xiāng cháng
里长发政里之百姓,言曰:“闻善而不善,必以告其乡长。
xiāng cháng zhī suǒ shì bì jiē shì zhī
乡长之所是,必皆是之;
xiāng cháng zhī suǒ fēi bì jiē fēi zhī
乡长之所非,必皆非之。
qù ruò bù shàn yán xué xiāng cháng zhī shàn yán
去若不善言,学乡长之善言;
qù ruò bù shàn xíng xué xiāng cháng zhī shàn xíng
去若不善行,学乡长之善行。
zé xiāng hé shuō yǐ luàn zāi
”则乡何说以乱哉。
chá xiāng zhī suǒ zhì zhě hé yě
察乡之所治者何也?
xiāng cháng wéi néng yī tóng xiāng zhī yì shì yǐ xiāng zhì yě
乡长唯能壹同乡之义,是以乡治也。
xiāng cháng zhě xiāng zhī rén rén yě
乡长者,乡之仁人也。
xiāng cháng fā zhèng xiāng zhī bǎi xìng yán yuē wén shàn ér bù shàn zhě bì yǐ gào guó jūn
乡长发政乡之百姓,言曰:“闻善而不善者,必以告国君。
guó jūn zhī suǒ shì bì jiē shì zhī
国君之所是,必皆是之;
guó jūn zhī suǒ fēi bì jiē fēi zhī
国君之所非,必皆非之。
qù ruò bù shàn yán xué guó jūn zhī shàn yán
去若不善言,学国君之善言;
qù ruò bù shàn xíng xué guó jūn zhī shàn xíng
去若不善行,学国君之善行。
zé guó hé shuō yǐ luàn zāi
”则国何说以乱哉?
chá guó zhī suǒ yǐ zhì zhě hé yě
察国之所以治者何也?
guó jūn wéi néng yī tóng guó zhī yì shì yǐ guó zhì yě
国君唯能壹同国之义,是以国治也。
guó jūn zhě guó zhī rén rén yě
国君者,国之仁人也。
guó jūn fā zhèng guó zhī bǎi xìng yán yuē wén shàn ér bù shàn bì yǐ gào tiān zǐ
国君发政国之百姓,言曰:“闻善而不善,必以告天子。
tiān zǐ zhī suǒ shì jiē shì zhī
天子之所是,皆是之;
tiān zǐ zhī suǒ fēi jiē fēi zhī
天子之所非,皆非之。
qù ruò bù shàn yán xué tiān zǐ zhī shàn yán
去若不善言,学天子之善言;
qù ruò bù shàn xíng xué tiān zǐ zhī shàn xíng
去若不善行,学天子之善行。
zé tiān xià hé shuō yǐ luàn zāi
”则天下何说以乱哉?
chá tiān xià zhī suǒ yǐ zhì zhě hé yě
察天下之所以治者何也?
tiān zǐ wéi néng yī tóng tiān xià zhī yì shì yǐ tiān xià zhì yě
天子唯能壹同天下之义,是以天下治也。
tiān xià zhī bǎi xìng jiē shàng tóng yú tiān zǐ ér bù shàng tóng yú tiān zé zāi yóu wèi qù yě
天下之百姓皆上同于天子,而不上同于天,则灾犹未去也。
jīn ruò tiān piāo fēng kǔ yǔ zhēn zhēn ér zhì zhě cǐ tiān zhī suǒ yǐ fá bǎi xìng zhī bù shàng tóng yú tiān zhě yě
今若天飘风苦雨,溱溱而至者,此天之所以罚百姓之不上同于天者也。
shì gù zǐ mò zi yán yuē gǔ zhě shèng wáng wèi wǔ xíng qǐng yǐ zhì qí mín
是故子墨子言曰:“古者圣王为五刑,请以治其民。
pì ruò sī lǚ zhī yǒu jì wǎng gǔ zhī yǒu gāng suǒ yǐ lián shōu tiān xià zhī bǎi xìng bù shàng tóng qí shàng zhě yě
譬若丝缕之有纪,罔罟之有纲,所以连收天下之百姓,不尚同其上者也。